फिलिपाईन्स डायरी

भारतातील या सुंदर थंड हवेच्या ठिकाणी परदेशी नागरिकांना प्रवेश नाही

Sat, 06 Jun 2026 15:19:00 +0530

भारतात अनेक सुंदर पर्यटन स्थळे आहे, जी दरवर्षी भारत आणि परदेशातून लाखो पर्यटकांना आकर्षित करतात. पण तुम्हाला माहित आहे का की भारतात अशी काही ठिकाणे आहेत जिथे परदेशी नागरिकांना प्रवेश करण्यास सक्त मनाई आहे? या विशेष ठिकाणांपैकी एक म्हणजे चकराता, उत्तराखंडमधील एक शांत आणि सुंदर थंड हवेचे ठिकाण. नैसर्गिक सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध असलेल्या या ठिकाणी सुरक्षेच्या कारणास्तव परदेशी पर्यटकांना परवानगी नाही.

ALSO READ: Meghalaya Tourism : मेघालयातील उमियाम या रहस्यमयी सरोवराला 'अश्रूंचे पाणी' का म्हटले जाते?

चकराता हे उत्तराखंडमधील एक शांत थंड हवेचे ठिकाण आहे. चकराता हे उत्तराखंडच्या डेहराडून जिल्ह्यात वसलेले एक सुंदर आणि शांत थंड हवेचे ठिकाण आहे. समुद्रसपाटीपासून सुमारे ७,००० फूट उंचीवर वसलेले येथील थंड हवामान, हिरवीगार जंगले आणि शांत वातावरण पर्यटकांना आकर्षित करते. ज्यांना गर्दी आणि गोंधळापासून दूर निसर्गात वेळ घालवायचा आहे, त्यांच्यासाठी चकराता हे एक आदर्श ठिकाण मानले जाते.

परदेशी नागरिकांच्या प्रवेशावर बंदी का आहे?
चकराता हे एक सामान्य पर्यटन स्थळ नाही. हा भारतीय लष्कराच्या नियंत्रणाखालील एक छावणी परिसर आहे. त्यामुळे, येथे कडक सुरक्षा नियम लागू आहेत. सुरक्षेच्या कारणास्तव परदेशी नागरिकांना प्रवेश दिला जात नाही. फक्त भारतीय नागरिकांनाच भेट देण्याची परवानगी आहे.

तसेच चकराता देहरादूनपासून अंदाजे ९० किलोमीटर अंतरावर आहे. हा परिसर उच्च-सुरक्षा क्षेत्रात येतो. पर्यटन माहितीनुसार, परदेशी पर्यटक फक्त कालसीपर्यंतच प्रवास करू शकतात. त्यापलीकडे प्रवास करण्यासाठी, त्यांना विशेष लष्करी परवानगीची आवश्यकता असते, जी सहसा सहज मिळत नाही.

चकराता त्याच्या नैसर्गिक सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध
येथील नैसर्गिक सौंदर्य हे एक मोठे आकर्षण आहे. येथे घनदाट पाइनची जंगले, थंडगार वारा आणि शांत वातावरण अनुभवायला मिळते. यामुळे शहराच्या धावपळीतून निवांतपणा शोधणाऱ्यांमध्ये हे ठिकाण विशेष लोकप्रिय आहे. तसेच चकराताजवळ असलेला टायगर फॉल्स हे सर्वात प्रसिद्ध पर्यटन स्थळ मानले जाते. सुमारे ५० मीटर उंचीवरून कोसळणारा हा सुंदर धबधबा पर्यटकांमध्ये खूप लोकप्रिय आहे. ट्रेकिंग, पिकनिक आणि फोटोग्राफीच्या शौकिनांसाठी हे ठिकाण एक विशेष स्थळ मानले जाते. दरवर्षी मोठ्या संख्येने भारतीय पर्यटक येथे भेट देतात.

चकराता विशेष का आहे?
थोडक्यात सांगायचे तर, चकराता हे भारतातील अशा काही पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे, जिथे सुरक्षेच्या कारणास्तव परदेशी नागरिकांना प्रवेश दिला जात नाही. यामुळेच आजही हे ठिकाण मोठ्या प्रमाणात कमी गर्दीचे आणि नैसर्गिकरित्या संरक्षित आहे. येथील शांत वातावरण आणि सुंदर निसर्गरम्यता या हिल स्टेशनला भारतीय पर्यटकांमध्ये अधिकाधिक लोकप्रिय बनवत आहे. जर तुम्ही उत्तराखंडमध्ये शांत आणि कमी गर्दीच्या जागेच्या शोधात असाल, तर चकराता एक उत्तम पर्याय असू शकतो. येथील नैसर्गिक सौंदर्य आणि शांत वातावरण तुमची सहल अविस्मरणीय बनवू शकते.

ALSO READ: Train travel तुम्हालाही ट्रेनमध्ये झोप लागत नाही का? या छोट्या कारणांकडे दुर्लक्ष करू नका

Edited By- Dhanashri Naik

Train travel तुम्हालाही ट्रेनमध्ये झोप लागत नाही का? या छोट्या कारणांकडे दुर्लक्ष करू नका

Wed, 13 May 2026 16:26:00 +0530

ट्रेनचा प्रवास हा अनेक लोकांसाठी आराम करण्याची एक उत्तम संधी असते, पण प्रत्येकाच्या बाबतीत तसे नसते. कधीकधी, लांबचा प्रवास करूनही त्यांना झोप लागत नाही. जर तुमच्या बाबतीत असे होत असेल, तर आम्ही लांबचा प्रवास आरामदायी करण्यासाठी काही सोपे उपाय सांगत आहोत.

ALSO READ: Adventure Games हे साहसी खेळ अगदी कोणत्याही वयात अनुभवता येतात

झोप न येण्यामागे ही कारणे असू शकतात
कधीकधी, ट्रेनमधील जागा खूप कडक किंवा असमान असतात. यामुळे आरामात झोपणे किंवा बसणे कठीण होते.
जर जागा खूप लहान असेल किंवा आजूबाजूला खूप लोक असतील, तर शरीराला आराम मिळत नाही, ज्यामुळे झोप लागण्यास अडचण येऊ शकते.
जर जागा स्वच्छ नसेल, तर त्यामुळेही झोप लागण्यास अडचण येऊ शकते. जागा घाणेरडी असेल हा विचार मनात येतो.
ट्रेनच्या हलक्या हेलकाव्यांमुळे आणि हालचालींमुळेही काही लोकांना झोपायला त्रास होऊ शकतो.
कधीकधी, डब्यात दिवे चालू राहतात किंवा आजूबाजूला गोंगाट असतो. यामुळेही झोप लागत नाही.
तुम्हाला जागेसंबंधी माहिती माहित असली पाहिजे, जेणेकरून तुम्हाला कोणत्याही समस्यांना सामोरे जावे लागणार नाही.

अशा परिस्थितीत काय करावे?
तुमची स्वतःची चादर आणा आणि ती सीटवर पसरा. यामुळे जागा स्वच्छ वाटेल आणि झोपणे सोपे जाईल.
जेव्हा मान आणि डोक्याला योग्य आधार मिळतो, तेव्हा झोप लवकर येते. तुम्ही तुमच्यासोबत एक लहान उशी आणू शकता.
जर तुम्हाला प्रकाश आणि आवाजाचा त्रास होत असेल, तर तुमच्यासोबत आय मास्क आणि इअरबड्स ठेवा.
एकाच स्थितीत राहिल्याने शरीरात ताठरपणा येऊ शकतो. त्यामुळे, अधूनमधून कुशी बदलत राहा.
मोबाईल फोन पाहिल्याने मन सक्रिय राहते, ज्यामुळे झोप उशिरा येते. ट्रेनमध्ये झोपायच्या थोड्या वेळापूर्वी तुमचा मोबाईल फोन बंद करण्याचा प्रयत्न करा.
जास्त खाल्ल्यानेही झोप येत नाही. त्यामुळे, ट्रेनने प्रवास करताना हलका आहार घेणे उत्तम.
झोपण्यापूर्वी थोडे आराम करण्याचा प्रयत्न करा, जसे की दीर्घ श्वास घेणे. डोळे बंद करा आणि किमान पाच मिनिटे दीर्घ श्वास घ्या. यामुळे शरीर आरामशीर होते आणि तुम्हाला लवकर झोप लागण्यास मदत होते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik

Meghalaya Tourism : मेघालयातील उमियाम या रहस्यमयी सरोवराला 'अश्रूंचे पाणी' का म्हटले जाते?

Tue, 05 May 2026 16:34:00 +0530

भारतात अशी अनेक ठिकाणे आहे जी त्यांच्या नैसर्गिक सौंदर्यासाठी तसेच मनोरंजक कथांसाठी ओळखली जातात. यापैकीच एक म्हणजे उमियाम सरोवर, जे 'अश्रूंचे पाणी' म्हणून ओळखले जाते. हे सरोवर त्याच्या सौंदर्यासाठी आणि शांत परिसरासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे, परंतु त्याच्या नावामागील कथा त्याला आणखी खास बनवते.

ALSO READ: भारतातीलच नव्हे तर आशियातील सर्वात मोठ्या किल्ल्यांपैकी एक किल्ला कुठे आहे? ज्यात अनेक रहस्ये दडलेली आहे

उमियाम हे नाव खासी भाषेतून आले आहे, जिथे 'उम' म्हणजे पाणी आणि 'इयम' म्हणजे अश्रू. म्हणूनच याला 'अश्रूंचे पाणी' म्हटले जाते. यामागे एक लोकप्रिय लोककथा देखील आहे. असे मानले जाते की दोन बहिणी स्वर्गातून पृथ्वीवर उतरल्या, परंतु त्यापैकी एक वाटेत हरवली. दुसऱ्या बहिणीने तिचा शोध घेतला पण ती तिला सापडली नाही. दुःखात ती इतकी रडली की तिच्या अश्रूंनी हे सरोवर तयार झाले. म्हणूनच हे सरोवर या नावाने ओळखले जाते. स्थानिक लोक याला 'बारपाणी' असेही म्हणतात, ज्याचा अर्थ 'मोठे पाणी' असा होतो.

ALSO READ: Adventure Games हे साहसी खेळ अगदी कोणत्याही वयात अनुभवता येतात

हे सुंदर सरोवर मेघालय राज्यात, शिलाँगपासून सुमारे १५ किलोमीटर अंतरावर आहे. येथील हिरवीगार वनराई, पर्वतांची दृश्ये आणि स्वच्छ पाणी याला अत्यंत आकर्षक बनवतात. म्हणूनच दरवर्षी मोठ्या संख्येने पर्यटक येथे भेट देतात. येथील शांत वातावरण आणि थंडगार वारा एक सुखद अनुभव देतात.

उमियाम सरोवराला भेट देण्यासाठी ऑक्टोबर ते एप्रिल हा सर्वोत्तम काळ आहे, कारण या काळात पाऊस कमी असतो. तथापि, ज्यांना पाऊस आवडतो ते पावसाळ्यातही भेट देऊ शकतात, कारण तेव्हाही हे ठिकाण अत्यंत सुंदर असते.

ALSO READ: एप्रिल ते जूनच्या सुट्ट्यांमध्ये भारतातील या अद्भुत सणांना आवर्जून भेट द्या; ज्यामुळे तुमची सहल अविस्मरणीय ठरेल

Edited By- Dhanashri Naik

भारतातीलच नव्हे तर आशियातील सर्वात मोठ्या किल्ल्यांपैकी एक किल्ला कुठे आहे? ज्यात अनेक रहस्ये दडलेली आहे

Mon, 27 Apr 2026 17:21:00 +0530

भारतात अनेक प्राचीन ऐतिहासिक स्थळांचा वारसा लाभलेल्या आहे. देशात अनेक ठिकाणे आहे जे आज देखील इतिहासाची साक्ष देत भक्कमपणे उभी आहे. तसेच भारतात असंख्य प्राचीन गड-किल्ले आहे पण तुम्हाला माहित आहे का भारतातील सर्वात मोठा किल्ला कोणता आहे? माहिती नसेल तर आज आपण जाणून घेणार आहोत.

राजस्थानमधील चित्तोडगड हा भारतातील सर्वात मोठा किल्ला आहे व हा किल्ला हा केवळ भारतातीलच नव्हे तर आशियातील सर्वात मोठ्या किल्ल्यांपैकी एक मानला जातो. त्याचा इतिहास, वैशिष्ट्ये खूप महत्वपूर्व आहे.

ALSO READ: गरम, खारट आणि अल्कधर्मी, लाल पाणी असलेले टांझानियाचे रहस्यमय सरोवर

चित्तोडगड किल्ला त्याच्या विशाल क्षेत्रासाठी, ऐतिहासिक महत्त्वासाठी आणि शौर्यकथांसाठी जगभर प्रसिद्ध आहे. चित्तोडगड किल्ला अंदाजे ७०० एकर परिसरात पसरलेला आहे आणि त्याचा घेर अंदाजे १३ किलोमीटर आहे. हा किल्ला एका उंच टेकडीवर बांधलेला आहे, ज्यामुळे त्याची सुरक्षा अधिक मजबूत झाली. शत्रूंना रोखण्याच्या धोरणात्मक योजनेचा भाग म्हणून किल्ल्यात प्रवेश करण्यासाठी सात भव्य दरवाजे बांधण्यात आले होते.

या भव्य किल्ल्यात राजवाडे, मंदिरे, स्मारके आणि जलाशयांसह सुमारे ६५ ऐतिहासिक वास्तू आहे. येथे चार राजवाडे, १९ मंदिरे आणि असंख्य जलस्रोत आहे. तसेच चित्तोडगड किल्ला हा राजपुतांच्या शौर्याचे आणि त्यागाचे प्रतीक मानला जातो. किल्ल्यावर अनेक वेळा हल्ले झाले, प्रत्येक वेळी येथील योद्धे शेवटच्या श्वासापर्यंत लढले. हा किल्ला राणी पद्मिनीच्या बलिदान कथेसाठीही प्रसिद्ध आहे. ही घटना इतिहासातील शौर्य आणि त्यागाचे एक महान उदाहरण मानली जाते. तसेच एवढ्या मोठ्या किल्ल्यात पाणीपुरवठ्याची समस्या उद्भवू नये यासाठी असंख्य जलाशय आणि तलाव बांधण्यात आले होते. असे म्हटले जाते की, या जलस्रोतांमधून हजारो लोकांची गरज भागू शकली असती. चित्तोडगड किल्ला हे केवळ एक ऐतिहासिक स्मारक नाही, तर एक 'जिवंत किल्ला' देखील आहे.

चित्तोडगड किल्ला हे युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थळ आहे. हा राजस्थानच्या डोंगरावरील किल्ल्यांचा एक भाग आहे आणि जगभरातील पर्यटक त्याची भव्यता पाहण्यासाठी येथे येतात.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: Adventure Games हे साहसी खेळ अगदी कोणत्याही वयात अनुभवता येतात

Adventure Games हे साहसी खेळ अगदी कोणत्याही वयात अनुभवता येतात

Wed, 08 Apr 2026 16:10:00 +0530

मनोरंजनासाठी किंवा साहसी खेळांसाठी वयाची कोणतीही मर्यादा नसते. लोकांना वाटतं की साहसी खेळ हे फक्त तरुणांसाठी आहे, पण ते खरं नाही. तुम्हाला असे असंख्य लोक आढळतील जे कोणत्याही वयात साहसी खेळांपासून दूर राहत नाहीत. आज आपण असे काही साहसी खेळ बद्दल जाणून घेणार आहोत जे तुम्ही अगदी कोणत्याही वयात अनुभवू शकतात. यासाठी वयाची मर्यादा नाही. नक्कीच तुम्ही आनंद मिळवू शकतात तर चला जाणून घेऊ या....

स्कायडायव्हिंग- स्कायडायव्हर हा खेळ कोणत्याही वयात खेळला जाऊ शकतो. कोणत्याही साहसी सहलीमध्ये हा एक उत्तम अनुभव ठरू शकतो.

बंजी जंपिंग - हा खेळ भारतात खूप लोकप्रिय आहे. जर तुम्हाला उंचीची भीती वाटत नसेल, तर तुम्ही बंजी जंपिंग नक्कीच करून पहावे. हे कोणत्याही वयात शक्य आहे, आणि भारतात अशी अनेक पर्यटन स्थळे आहे जिथे बंजी जंपिंगची सोय आहे. जा आणि त्याचा आनंद घ्या.

व्हाईट वॉटर राफ्टिंग- ऋषिकेश किंवा कुल्लू-मनालीमध्ये व्हाईट वॉटर राफ्टिंग खूप लोकप्रिय आहे. पाण्याला घाबरणारे असोत वा नसोत, अनेक लोक ते करून पाहतात. तुम्हीसुद्धा ते करून पाहू शकता. हे कोणत्याही वयात करता येते.

ट्रेकिंग- तुमचे गुडघे दुखत असले तरी, थोडे धैर्य गोळा करा आणि एका चांगल्या ट्रेकला जा. यामुळे एक ताजेतवाने करणारा अनुभव मिळेल आणि नवीन गोष्टी शोधण्याची संधी मिळेल.

स्कूबा डायव्हिंग- स्कूबा डायव्हिंगसाठी वयाची कोणतीही मर्यादा नाही. तुम्हाला पोहता येत असो वा नसो, तुम्ही ते करू शकता. योग्य प्रशिक्षण दिले जाते. समुद्रात माशांसोबत पोहणे हा एक अनोखा अनुभव असेल.

स्नॉर्कलिंग - जर तुम्हाला खोल पाण्याची भीती वाटत असेल, तर तुम्ही उथळ पाण्यात, पाण्याच्या पृष्ठभागाजवळ राहून स्नॉर्कलिंग करू शकता. यासाठी जास्त प्रशिक्षणाची आवश्यकता नसते.

पॅरासेलिंग आणि पॅराग्लायडिंग - तुम्हाला समुद्रावरून उडायचे असो किंवा पर्वतावरून खाली उडायचे असो, साहसी पॅराग्लायडिंग हा एक उत्तम पर्याय असू शकतो. निसर्गदृश्य, इमारती आणि लोकांना वरून पाहणे हा एक खरोखरच अद्वितीय अनुभव आहे.

Edited By- Dhanashri Naik

एप्रिल ते जूनच्या सुट्ट्यांमध्ये भारतातील या अद्भुत सणांना आवर्जून भेट द्या; ज्यामुळे तुमची सहल अविस्मरणीय ठरेल

Sat, 04 Apr 2026 14:28:00 +0530

एप्रिल ते जूनच्या सुट्ट्यांमध्ये प्रत्येकाला वाटते की फिरायला जावे. भारतात असंख्य पर्यटन स्थळे आहे. वर्षानुवर्षे येथे लोकांची प्रचंड गर्दी असते. उन्हाळ्यात लोकांना थंड हवेच्या ठिकाणी भेट द्यायला आवडते. जर तुम्ही काहीतरी वेगळे अनुभवू इच्छित असाल, तर तुम्ही भारतात साजऱ्या होणाऱ्या काही विशेष सणांना भेट देऊ शकता.

ALSO READ: Coconut Island in India भारतातील रहस्यमय 'कोकोनट आयर्लंड' नक्कीच भेट द्या

यावेळी, तुम्ही तुमच्या सहलीचे नियोजन थोडे वेगळ्या पद्धतीने करू शकता. सर्वांना माहीत आहे, भारत आपल्या संस्कृती आणि सणांसाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे. एप्रिल ते जून दरम्यान, भारताच्या विविध भागांमध्ये काही भव्य सण साजरे केले जातात, जे तुमच्या सहलीची शोभा वाढवतील. आज आपण अशाच काही सणांबद्दल जाणून घेणार आहोत तुम्ही सहभागी होऊ शकता.

हेमिस उत्सव लडाख
भारतात क्वचितच कोणी असेल जो लडाखला भेट देण्याचे स्वप्न पाहत नसेल. त्याचे सौंदर्य प्रत्येकाला मोहित करते. साहसी प्रेमींसाठी हे एक आवर्जून भेट देण्यासारखे ठिकाण आहे. त्यामुळे, जर तुम्ही शांतता आणि साहस दोन्ही शोधत असाल, तर हेमिस मठात होणारा हेमिस उत्सव चुकवू नका. हा उत्सव २४ ते २५ जून दरम्यान आयोजित केला जातो.

थ्रिसूर पूरम उत्सव केरळ
जर तुम्हाला काहीतरी भव्य पाहायचे असेल, तर तुम्ही 'देवाचा स्वतःचा देश' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या केरळला भेट देऊ शकता. थ्रिसूर पूरम उत्सव पाहण्यासाठी लोक दूरदूरवरून येतात. हा उत्सव 'उत्सवांचा उत्सव' म्हणून ओळखला जातो आणि तो २६ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. या काळात हत्तींची एक भव्य मिरवणूक निघते.

आसाममधील बोहाग बिहू
जर तुम्ही एप्रिलमध्ये सहलीचे नियोजन करत असाल, तर तुम्ही ईशान्य भारताचा विचार करू शकता. ईशान्य भारतात आसामपेक्षा उत्तम ठिकाण नाही. येथे १४ ते २० एप्रिल दरम्यान बोहाग बिहू उत्सव साजरा केला जातो. हा आसामी नववर्षाचा सण आहे. या काळात, तुम्हाला लोकसंगीत आणि लोकनृत्याच्या नेत्रदीपक सोहळ्याचा आनंद घेता येईल. विशेष गोष्ट म्हणजे, या काळात तुम्ही काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यानालाही भेट देऊ शकता.

उन्हाळी महोत्सव ऊटी
ऊटी हे दक्षिण भारतातील सर्वात सुंदर थंड हवेच्या ठिकाणांपैकी एक आहे. उन्हाळ्यात येथे प्रचंड गर्दी जमते. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की ऊटीमधील उन्हाळी महोत्सव ४ ते २७ मे दरम्यान आयोजित केला जातो. या काळात, बॉटनिकल गार्डनमध्ये रंगीबेरंगी फुलांचे प्रदर्शन भरवले जाते. तुम्हाला बोटींच्या शर्यती आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम पाहण्याची संधी देखील मिळेल. जर तुम्ही काहीतरी नवीन अनुभवू इच्छित असाल, तर हे उत्सव चुकवू नका.

ALSO READ: Travel With Kids उन्हाळ्याच्या सुट्टीत मुलांना देशातील हिल स्टेशनला फिरायला घेऊन जा

Edited By- Dhanashri Naik

Philippines Best Tourist Spots : या हिवाळ्यात सुट्ट्यांमध्ये कुटुंबासह फिलिपिन्सला भेट द्या

Sun, 14 Jan 2024 11:01:00 +0530

हिवाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये कुटुंबियांसह फिलिपिन्सला जाण्याचा बेत आखू शकता. फिलीपिन्स हे आशियातील कॅथलिकांसाठी तीर्थक्षेत्र देखील मानले जाते कारण तेथे शेकडो प्राचीन चर्च आहेत, त्यापैकी बहुतेक 15 व्या आणि 19 व्या शतकादरम्यान स्थापन करण्यात आले होते. दंबनासारखी ऐतिहासिक मशिदी, मंदिरे आणि देशी प्रार्थनास्थळेही आहेत.फिलिपाइन्समध्ये 7100 बेटे आहेत. या ठिकाणच्या विस्मयकारक सौंदर्याने तुम्ही मंत्रमुग्ध व्हाल आणि अद्वितीय बेटांच्या खोलात हरवून जाल.

फिलीपिन्स हे आशियातील कॅथलिकांसाठी तीर्थक्षेत्र मानले जाते कारण त्यात शेकडो जुनी चर्च आहेत, त्यापैकी बहुतेक 15 व्या आणि 19 व्या शतकादरम्यान स्थापन करण्यात आली होती.दंबनासारखी ऐतिहासिक मशिदी, मंदिरे आणि देशी प्रार्थनास्थळेही आहेत. देशातील लोकप्रिय तीर्थक्षेत्रांमध्ये पाओए चर्च, क्वियापो चर्च, मनाओग चर्च, ताल बेसिलिका, आणि नागा कैथेड्रल यांचा समावेश आहे.

फिलीपिन्स मध्ये भेट देण्याची ठिकाणे

फिलीपिन्समधील सर्वात लोकप्रिय बीच आणि डायव्हिंग पर्यायांमध्ये बोराके, एल निडो, कोरोन, सेबू आणि सियारगाव यांचा समावेश आहे. फिलीपिन्समधील इतर प्रसिद्ध समुद्रकिनाऱ्यांमध्ये सियारगावमधील ग्वायम व्हाईट सँड बीच, कागायन व्हॅलीमधील पलाउई बीच, कॅमेरिन्स सूरमधील कॅरामोन आयलंड बीच, माटीमधील दहिकान बीच आणि दावो ओरिएंटल यांचा समावेश आहे. याशिवाय तुम्ही सारंगानीमधील गुमासा बीच, पांगलाओ आणि बोहोलमधील अलोना बीच, सेबूमधील कलंगगामन बेट आणि सिक्विजोरमधील पॅलिटन बीचलाही भेट देऊ शकता.

फिलीपिन्समध्ये करण्यासारख्या गोष्टी- सर्फिंग, आयलँड हॉपिंग, सनबाथिंग, स्वादिष्ट बेट पाककृती चा आस्वाद घेणे.

खरेदी करण्याच्या गोष्टी – उष्णकटिबंधीय छापील स्मरणिका शर्ट, सुके आंबे, सॅन मिगुएल बिअर, पारंपारिक वस्तू

हवामान - इथे पावसाळा नसतो. त्यामुळे हवामान सामान्यतः कोरडे असते.

कसे पोहोचायचे- तुम्हाला सिंगापूर, बँकॉक किंवा क्वालालंपूरहून मनिला, फिलीपिन्सला कनेक्टिंग फ्लाइट घ्यावी लागेल.

Edited By- Priya Dixit

Pashupatinath Temple: श्रावण महिन्यात काठमांडूच्या पशुपतीनाथ ज्योतिर्लिंगाला भेट द्या, कसे जायचे

Sat, 01 Jul 2023 22:40:00 +0530

Pashupatinath Temple: भगवान भोलेनाथांना प्रसन्न करण्यासाठी श्रावण महिना हा सर्वोत्तम काळ आहे. असे मानले जाते की या महिन्यात माता पार्वतीने भगवान शंकराला कठोर तपश्चर्या आणि उपवास करून प्रसन्न केले आणि त्यांना पती म्हणून प्राप्त केले. एका पौराणिक कथेनुसार, सावन महिन्यातच भगवान शिवांनी समुद्रमंथनातून निघालेले विष पिऊन विश्वाचे रक्षण केले.

श्रावण महिन्यात भगवान शिवाच्या पूजेचे महत्त्व अधिक वाढते. भगवान शंकराच्या उपासनेसाठी भारतात अनेक प्राचीन शिवमंदिरे, ज्योतिर्लिंग आणि शिवालये आहेत. श्रावणात जर तुम्हाला भगवान शिवाच्या प्राचीन आणि अद्भुत मंदिराला भेट द्यायची असेल, तसेच तुमच्या कुटुंबीयांसह आणि मित्रांसोबत फिरायचे असेल, तर तुम्ही नेपाळला जाऊ शकता.

भारताच्या शेजारी देश नेपाळच्या सहलीत प्रसिद्ध पशुपतीनाथ मंदिराच्या दर्शनासोबतच परदेश प्रवासाचा अनुभव मिळेल. काठमांडू येथे असलेल्या पशुपतीनाथ ज्योतिर्लिंगाला कसे जायचे जाणून घ्या.

पशुपतिनाथ मंदिर कधी उघडते?

पशुपतीनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर दररोज पहाटे 4 ते रात्री 9 या वेळेत उघडते. मंदिराचे पट दुपारी आणि संध्याकाळी पाच वाजता बंद होतात. भेट देण्याची सर्वोत्तम वेळ म्हणजे पहाटे किंवा संध्याकाळी उशिरा आहे. संपूर्ण मंदिर परिसर पाहण्यासाठी एक ते दीड तास लागतो.

देवपाटण गावात बागमती नदीच्या काठावर हे मंदिर आहे. येथे शिवाची पंचमुखी मूर्ती देखील आहे. पशुपतीनाथ मंदिराचे ज्योतिर्लिंग हे पारस दगडासारखे असल्याचे मानले जाते. शिवाच्या पंचमुखी मूर्तीकडे जाणारे चार चांदीचे दार आहेत. पशुपतिनाथ ज्योतिर्लिंग हे केदारनाथ मंदिराचा अर्धा भाग मानला जातो.

या मंदिराची अशी आख्यायिका आहे की जो कोणी पशुपतीनाथाच्या दर्शनासाठी येतो त्याला कोणत्याही जन्मात प्राण्याची योनी मिळत नाही.दर्शनासाठी येत असाल तर शिवलिंगाच्या पूर्वी नंदीजींचे दर्शन घेऊ नका हे लक्षात ठेवा. बासुकीनाथ मंदिर, उन्मत्त भैरव मंदिर, सूर्य नारायण मंदिर, कीर्ती मुख भैरव मंदिर, 184 शिवलिंग मूर्ती आणि बुंदा नीळकंठ मंदिर इत्यादी मंदिर परिसरात आहेत.

नेपाळचे पशुपतीनाथ मंदिर कसे जायचे

पशुपतिनाथ ज्योतिर्लिंग काठमांडू, नेपाळ येथे आहे. नेपाळला जाण्यासाठी दिल्लीहून ट्रेन, फ्लाइट आणि बस सेवा उपलब्ध आहे. बजेटमध्ये प्रवास करण्यासाठी ट्रेनने प्रवास करा, कारण ट्रेनचे भाडे फ्लाइट आणि बसपेक्षा स्वस्त आहे. अनेक गाड्या दिल्लीहून धावतात, जसे की सत्याग्रह एक्सप्रेस रक्सौलपर्यंत जाते. या ट्रेनच्या स्लीपर कोचचे भाडे सुमारे 500 रुपये आहे. ही गाडी आनंद विहार येथून सायंकाळी 5 वाजता सुटते.

रक्सौल रेल्वे स्थानकावरून, ऑटो रिक्षा तुम्हाला 20-30 रुपयांमध्ये नेपाळ सीमेवर घेऊन जातात. येथे तुम्ही नेपाळी चलनासाठी भारतीय रुपयाची देवाणघेवाण करू शकता. नेपाळ सीमेवरून तुम्हाला काठमांडूला बस किंवा टॅक्सी मिळेल. याशिवाय गोरखपूरपर्यंत ट्रेनने जा, पुढे तुम्ही सनोलीपर्यंत बसने प्रवास करू शकता, जी तुम्हाला नेपाळच्या सीमेवर घेऊन जाईल आणि येथून तुम्हाला काठमांडूसाठी बस मिळेल.

जर तुम्ही विमानाने जात असाल तर दिल्ली ते काठमांडू थेट विमान आहे. हे शहर काठमांडूच्या त्रिभुवन आंतरराष्ट्रीय विमानतळापासून अवघ्या 5 किलोमीटर अंतरावर आहे.

प्रसिद्ध पर्यटनस्थळे -

पशुपतीनाथ मंदिराव्यतिरिक्त नेपाळमध्ये अनेक प्रसिद्ध पर्यटनस्थळे आहेत . काठमांडूमध्ये अनेक सुंदर मठ बांधले गेले आहेत, याशिवाय स्वयंभूनाथ मंदिर, पोखरा येथील देवी फॉल, फेवा तलाव येथेही जाता येते.

Edited by - Priya Dixit

Valentine Day 2023: जगातील सर्वात रोमँटिक ठिकाण, एकदा तरी भेट द्या

Wed, 01 Feb 2023 22:27:00 +0530

Valentine Day 2023 Romantic Places :प्रेमाचा महिना आला आहे. या महिन्यात जगातील सर्वात रोमँटिक दिवस साजरे केले जातात. फेब्रुवारीमध्ये साजरा होणारा व्हॅलेंटाईन सप्ताह तरुणांसाठी आणि प्रेमात पडणाऱ्यांसाठी खूप खास असतो. जगातील सर्व देश 14 फेब्रुवारी हा व्हॅलेंटाईन डे म्हणून साजरा करतात. या निमित्ताने लोक ज्यांच्यावर प्रेम करतात त्यांच्याकडे आपले प्रेम व्यक्त करतात. विशेषत: ते जोडीदाराला आपल्या जीवनात जोडीदाराचे महत्त्व काय आहे हे जाणवून देण्याचा प्रयत्न करतात. जोडपे एकमेकांसोबत वेळ घालवतात.एकत्र कुठेतरी फिरायला जातात

जोडीदारासोबत एखाद्या रोमँटिक ठिकाणी जायचे असेल किंवा तुमच्या क्रशला तुमचे प्रेम व्यक्त करण्याची संधी शोधत असाल तर तुम्ही जगातील सर्वात रोमँटिक ठिकाणी जाऊ शकता. काही अशी ठिकाण आहेत जिथे जोडीदारासह एकदा नक्की भेट द्या जाणून घ्या या रोमँटिक ठिकाणांबद्दल.

पॅरिस, फ्रान्स-

बहुतेक रोमँटिक चित्रपटांमध्ये नायक पॅरिसमधील आयफेल टॉवरसमोर आपल्या नायिकेवर प्रेम व्यक्त करताना दिसतो. जुन्या चित्रपटांपासून ते आजच्या दशकापर्यंत, पॅरिसच्या सुंदर दृश्यांचे अनेक चित्रपट या जोडप्यामधील प्रेम प्रदर्शित करतात. आपण बहुतेक भारतीय जोडप्यांना पॅरिसचे रोमँटिक ठिकाणे एकदा पहायची असतात. जगातील सर्वात रोमँटिक शहर असलेल्या पॅरिसला भेट देण्याचे केवळ सामान्य लोकच नाही तर सेलिब्रिटींनाही आवडते.संध्याकाळी, जोडप्यांना येथे शहराच्या सुंदर चमकण्याचा रोषणाईचा आनंद घेता येईल.

फ्लोरेन्स, इटली-

जर तुम्ही पॅरिस व्यतिरिक्त एखादे सुंदर आणि रोमँटिक ठिकाण शोधत असाल तर तुम्ही फ्लॉरेन्स शहराकडे वळू शकता. इटलीतील फ्लॉरेन्स शहराचे सौंदर्य या जोडप्याला रोमँटिक वातावरण देईल. फ्लॉरेन्सच्या अरुंद गल्ल्या इतिहासाच्या कथा प्रकट करतात. येथील Fiorentina खाद्यपदार्थ जगप्रसिद्ध आहे. प्रत्येक जोडप्याने एकदा फ्लोरेन्सला भेट दिली पाहिजे.

सॅंटोरिनी, ग्रीस-

जगातील सर्वात रोमँटिक ठिकाणांबद्दल बोलताना, ग्रीसमधील सॅंटोरिनी शहराचे नाव प्रमुखआहे. नैसर्गिक सौंदर्याने वेढलेले, सॅंटोरिनी हे जोडप्यांचे आवडते हनिमून डेस्टिनेशन आहे. येथील दृश्ये तुम्हाला मंत्रमुग्ध करतील. हे ठिकाण रोमान्ससाठी योग्य आहे.

मालदीव-

हे सर्वात लोकप्रिय ठिकाण आहे. हा जगातील सर्वात रोमँटिक द्वीपसमूहांपैकी एक आहे. व्हॅलेंटाइनच्या निमित्ताने तुम्ही तुमच्या जोडीदारासोबत मालदीवमध्ये फिरायला जाऊ शकता. मालदीवची सुंदर दृश्ये, समुद्रकिनारे आणि ऐतिहासिक ठिकाणे रोमान्स वाढवतील.

Edited By - Priya Dixit

'द किस्ट्रिक्सव्हेन' ही पृथ्वीवरील सर्वांत सुंदर रोड ट्रिप का आहे?

Tue, 27 Dec 2022 10:40:00 +0530

सुट्यांचा हंगाम सुरू झाल्यानं जगभरातील पर्यंटक पर्यटनासाठी निघण्याच्या तयारीत आहेत. त्यामुळं आम्ही एका अवस्मरणीय अशा रोड ट्रिपची गोष्ट याठिकाणी सांगत आहोत.

स्टिकलस्टॅड शहरापासून ते आर्क्टिकमधील बोदा शहरापर्यंतचा 670 किलोमीटरचा सागरी किनारी मार्ग हा दोन अत्यंत भिन्न जगांदरम्यानचा प्रवास आहे. शिवाय ही या पृथ्वीवरील सर्वांत सुंदर अशी रोड ट्रिपदेखील आहे.

याच्या एका टोकाला सेंट्रंल नॉर्वेचा शांत सुसंस्कृतपणा आहे. त्यात सुंदर अशी उत्तमप्रकारे जपलेली हिरवळ आणि लाल रंगाच्या लाकडाची लहान लहान घरं लक्ष वेधून घेतात. तर दुसऱ्या बाजूचा विचार करता उत्तरेकडील स्वच्छ, निर्मळ सौंदर्य पाहायला मिळतं.

हिमनद्या, बर्फाच्छदीत पर्वत आणि दूरपर्यंत अत्यंत निर्मनुष्य क्षितीज असं ते दृश्य असतं. या दोन टोकांना जोडणारा मार्ग म्हणजे किस्ट्रिक्सव्हेन. याला किनारी मार्ग किंवा Fv17 असंही म्हणतात.

सागरी किनाऱ्याच्या अगदी लागून असलेला हा मार्ग आहे. आर्क्टिकपर्यंत ओबडधोबड वाटणारा आणि जणू रस्त्यांचं विणकाम सुरू आहे असं भासणारा असा हा मार्ग आहे.

स्कॅन्डिनेव्हियन देशाला युरोपातील सर्वांत सुंदर परंतू तेवढ्या कठीण अशा किनारपट्टीचा आशीर्वाद लाभलाय. गोठणाऱ्या आर्क्टिकपासून देशाला संरक्षण देणाऱ्या कवचाप्रमाणं हा मार्ग चारही बाजूंनी वेढलेला आहे. तसंच नॉर्वेची किनारपट्टी ही काहीशी विखुरलेली वाटते.

कारण त्या मार्गावर असलेली बेटं आणि अत्यंत खोल अशा दऱ्यांना कापून ही किनारपट्टी किंवा मार्ग पुढं सरकतो. अशा प्रकारच्या किनारपट्टीला लागून एखादा रस्ता असणं हेच अशक्य वाटतं. थोडक्यात सांगायचं झाल्यास हा एखादा चमत्कार वाटतो.

आधुनिक नॉर्वेची कथा सुरू झाली ते ठिकाण म्हणजे स्टिकलस्टॅड. याचठिकाणी ईसवीसन 1030 मध्ये ख्रिश्चन राजा ओलाव्ह हराल्डसन वायकिंग लष्कराकडून मारला गेला होता. स्पष्टपणे पराभूत होऊनही ओलाव्ह आणि त्याचा मृत्यू हे कारण ख्रिश्चन धर्माच्या प्रसारासाठी प्रेरणा ठरलं.

एकसंध नॉर्वेच्या संघर्षातील ते निर्णायक वळणही ठरलं. कारण या लढाईमुळं वायकिंग नॉर्वे आणि त्यांच्या प्रमुखांच्या अंताची सुरुवात झाली होती.

1164 मध्ये पोप अलेक्झांडर तिसरे यांनी ओलाव्ह यांना संतत्व बहाल केलं आणि तेव्हापासूनच, लढाई झाली त्या ठिकाणासह ओलाव्हची समाधी असलेलं ट्रॉन्डहाईम कॅथड्रल हे ठिकाणदेखील तीर्थक्षेत्र म्हणून ओळखलं जाऊ लागलं.

स्टिकलस्टॅड हे ठिकाण माझा प्रवास सुरू करण्यासाठी अगदी योग्य ठिकाण होतं. त्याचं कारण म्हणजे उत्तरेकडे जाणारा किस्ट्रिक्सव्हेन हा मार्ग. नॉर्वेचे लोक स्वतःकडं किंवा त्यांच्या देशाकडं कशा दृष्टीनं पाहतात हे दाखवणारा हा मार्ग आहे.

युरोपातील अगदी मोजक्या किंवा एखाद्याच देशानं नॉर्वेप्रमाणं त्यांच्या सीमेच्या दरम्यानची भूमी मिळवण्यासाठी प्रचंड आव्हानांचा सामना केला. नॉर्वेच्या नेत्यांनी शतकानुशतके स्टिकलस्टॅडच्या कथेच्या माध्यमातून देशाला एकसंध ठेवण्याचा प्रयत्न केला.

मध्ययुगातील भूतकाळ मागं सोडत त्यांनी एकसंध, स्वतंत्र आणि ख्रिश्चन देश अशी मजबूत राष्ट्रीय ओळख निर्माण केली. तर त्यांच्या रस्ते तयार करणाऱ्यांनी आणि मार्गदर्शकांनी किस्ट्रिक्सव्हेन सारखा सुंदर मात्र दुर्गम मार्ग तयार करण्यासाठी समोर उभ्या ठाकलेल्या प्रचंड आव्हानांचा सामना केला. त्यात आर्क्टिक आणि आर्क्टिकशी संलग्न भागातील हवामानाच्या मोठ्या आव्हानांचाही समावेश होता.

"आम्ही भूमी जिंकलीय" (We won the land) हा जणू त्यांचा राष्ट्रीय मंत्र आहे. या संपूर्ण देशात संग्रहालयांमध्ये या वाक्याच्या भोवती फिरणारी प्रदर्शनं आयोजित केली जातात. नॉर्वेचा योग्य सांभाळ करत त्याला राहण्यायोग्य कसे बनवले, हेच या माध्यमातून सांगितलं जातं.

"जर माऊंट एव्हरेस्ट नॉर्वेमध्ये असतं तर, आम्ही शिखरावर जाण्यासाठीही मार्ग तयार केला असता," असं स्टिकलस्टॅडच्या इतिहासकार मेट लार्सन यांनी माझ्याशी बोलताना म्हटलं होतं.

सुरुवातीला त्यांना काय म्हणायचे आहे याची कल्पना करणं मला कठीण गेलं. मी स्टिकलस्टॅडकडून उत्तरेकडे निघालो तेव्हा स्टेंकजर या शहरापर्यंत किनाऱ्याला अगदी लागून असलेला ग्रामीण भागातील रस्ता आम्हाला भेटला. स्टेंकडरच्या पुढं नॉर्वे अरुंद होत गेला तसा आर्क्टिकच्या दिशेनं किस्ट्रिक्सव्हेन मार्गानं एक पडीक आणि लोकवस्ती नसलेला मोठा भूभाग जणू मधातून कापला होता, असं वाटलं.

त्यानंतर जसजसा जंगली प्रदेश वाढत गेला आणि मानवाच्या अस्तित्वाची शक्यता अगदीच कमी झाली तेव्हा हे स्पष्ट झालं होतं की, या किनारपट्टीला लागून कोणताही मार्ग तयार करणं हे मानवी कल्पनाशक्ती आणि चिकाटीचा विजय ठरू शकतं.

"नॉर्वेमध्ये जर डोंगर किंवा पर्वतासारखा एखादा अडथळा निर्माण झाला तर आम्ही त्याच्या वरून, भोवती रस्ता बांधतो किंवा त्यावरून पूल बांधतो किंवा त्याच्या खालून भुयारी मार्ग तयार करतो," असं लार्सन म्हणाल्या.

"आमच्याकडे जगातील सर्वात लांब भुयारी मार्ग आहेत. इतरांना अशक्य वाटते, अशा ठिकाणी आम्ही रस्ते तयार केले आहेत. त्यातही आम्हाला जिथं भुयारी मार्ग बांधता येत नाही तिथं आम्ही जहाजाचा (फेरी) वापर करतो."

लार्सन यांनी सांगितलं की, 20 व्या शतकाच्या मध्यामध्ये रस्ते बांधणीचे प्रकल्प हे राष्ट्र बांधणीप्रमाणेच, त्या देशाचं चारित्र्य निर्माण करणारेदेखील होते. 1939 मध्ये बेरोजगार तरुणांना 108 किलोमीटरच्या सोगनेजेलेट या रस्त्याच्या बांधणीच्या कामावर लावण्यात आलं होतं.

हा मार्ग सध्याचे जोटनहेमन नॅशनल पार्क आणि नॉर्वेच्या वरून जाणारा असा होता. काही वर्षांनंतर 1940 मध्ये सुमारे 1,50,000 कैदी आणि बेरोजगारांना असंच एक आव्हानात्मक काम सोपवण्यात आलं. ते होतं किस्ट्रिक्सव्हेनच्या किनारपट्टीवर रस्ता तयार करण्याचं काम.

त्यांच्यासमोर येणारे काही अडथळे अगदी लवकरच स्पष्ट झाले. फार लांब नव्हे तर ब्रनयसुंड शहराच्या आधीच त्यांना अडथळे समोर आले. याठिकाणी पाण्यावर दिसणारी उठावदार अशा रंगांनी रंगलेली लाकडी घरं शहराच्या मध्यभागी दिसत होती. तर मोठ्या दगडी टेकड्यांनीदेखील मार्ग अडवला होता.

त्यामुळं दुसरा मार्ग शोधणं भाग होतं. किनाऱ्यापासून काही अंतरावरच असाच एक समूह म्हणजे टॉर्घटन एका बेटावरून बाहेर आलेला दिसला. ते दगडात गोठलेल्या आणि शहराकडे पाहणाऱ्या एखाद्या वेताळासारखा दिसत होता. पण ढग पुन्हा आत गेले की ते अदृश्य होत होतं, जणू त्याचा लपंडावाचा खेळ सुरू होता.

ब्रनयसुंडच्या पलीकडं मी दगड, बर्फ, पाणी आणि टेकड्या यांच्यातून निर्माण झालेल्या सुंदर भागातून प्रवास केला. प्रत्येक किलोमीटरचं अंतर ओलांडल्यानंतर रस्त्याची उंची वाढत होती. सँडनेसजन या लहान शहरापर्यंत पोहोचताना संपूर्ण मार्गावर जमिनीचा भाग वाढत असलेला जाणवत होतं.

ब्रनयसुंडला जगातील या एका वेताळासारख्या दिसणाऱ्या टेकडीमुळं ओळख मिळाली तर सँडनेसजनला अशा सात टेकड्यांसाठी ओळख मिळालीय. याठिकाणी असलेली सात शिखरं (सेव्हन सिस्टर्स माऊंटन पिक) जी 910 ते 1072 मीटर उंचीची आहेत. ही शिखरं म्हणजे, सिव्ह सस्त्रेद्वारे दिलेली शिक्षा भोगणाऱ्या सात महिला वेताळ आहेत, अशी स्थानिकांमधील अख्यायिका आहे.

नॉर्वेमधील लोक जसे अशक्यप्राय रस्ते निर्माण करण्यासाठी ओळखले जातात तेवढेच अशा कथांसाठीदेखील त्यांची ओळख आहे. "आम्हाला परिश्रम करायला आवडते," असं लार्सन यांनी मला सांगितलं.

"पण आम्हाला गोष्टी सांगायलाही आवडतं. तुम्ही प्रवास करताय त्या मार्गावरील दृश्यं पाहा. ती पाहिल्यानंतर तुम्ही वेताळ, परिकथा आणि गूढ कथांवर कसा विश्वास ठेवणार नाही? या अशा गोष्टी आहेत, ज्या आम्ही आमच्या मुलांना सांगतो. आमच्यापैकी अनेकांचा त्यावर विश्वासही आहे."

त्या मस्करी करत होत्या की खरं बोलत होत्या, हे सांगणं मात्र कठीण आहे.

हेल्गलंडब्रुआ (हेल्गलंडचा पूल) ओलांडत रस्ता उत्तरेकडं पुढं सरकत होता. या पुलामुळं एरव्ही सुमारे तासभर लागेल असा प्रवास किंवा अंतर पाच मिनिटांत पार करणं शक्य झालं होतं. उन्हाळ्यातही सगळीकडं बर्फाच्छदीत पर्वत डोकं वर काढू लागले होते. मी अद्याप आर्क्टिकमध्ये प्रवेशही केला नव्हता.

तरीही झाडांचा लवलेशही नसलेला उंचच उंच पठारांमधून जाणारा रस्ता हा, जणू आर्क्टिक प्रदेशाला आव्हानच देत होता. त्यानंतर हा मार्ग तलाव आणि दरी असलेल्या भागात शिरला. सगळीकडं पाणीच पाणी होतं.

लोव्हंग या लहानशा गावात जाऊन पाण्याच्या किनाऱ्यावर हा रस्ता संपला. तिथं एकंही पूल नव्हता आणि कोणत्याही दिशेला पुन्हा रस्ता सुरू होतो हे दिसणं अशक्य होतं. शिवाय एखादं भुयारही दिसत नव्हतं. पण कारची एक लांबच लांब रांग होती. फेरी म्हणजे जहाजाची वाट पाहणाऱ्या कारची ही रांग होती. आम्ही त्या रांगेत लागलो.

मी दरम्याच्या काळात जूस्ट आणि अॅनेक विस्सेर या डचमधील कॅम्परव्हॅद्वारे प्रवास करणाऱ्यांशी चर्चा केली. ते पाचव्यांदा किस्ट्रिक्सव्हेनच्या या मार्गावरून प्रवास करत होते. (तुम्ही किस्ट्रिक्सव्हेनमध्ये वर्षभर कधीही येऊ शकता, पण उन्हाळ्यात (समर सीझन) हा प्रवास करणे सर्वात उत्तम.)

"आम्ही पहिल्यांदा आलो तेव्हा, काही तरी एवढं सुंदरही असू शकतं यावर आमचा विश्वासच बसला नाही," असं जूस्ट यांनी म्हटलं. "पण आता जोपर्यंत आम्ही या रस्त्यावरून प्रवास करत नाही, तोपर्यंत आम्हाला सुट्ट्या आल्या आहेत, असं जाणवतच नाही."

ही युरोपातील सर्वांत खास आणि प्रेक्षणीय किनारपट्टी आहे. प्रत्येकवेळी इथं आल्यानंतर आल्याला काहीतरी नवा अनुभव मिळत असतो.

अॅनेकनंही हे मान्य केलं. "हा युरोपातील सर्वात सुंदर किनारा आहे. जूस्टला पहिल्यावेळी इथं यायचं नव्हतं. पण आता त्याला इथं आल्याशिवाय करमतच नाही. ते अगदी योग्यही आहे. प्रत्येकवेळी आम्ही या रस्त्यावरून प्रवास करतो, तेव्हा आम्हाला काही तरी, नवं आढळत असतं."

नॉर्वेमधील सर्वच फेरीप्रमाणे आमची बोट अगदी वेळेवर आली आणि स्कॅन्डिनेव्हियन ओळखले जातात त्याच तत्परतेनं लोडिंग आणि अनलोडिंगही वेगानं झालं. दूर अंतरावर नेस्ना या नॉर्वेच्या आणखी एका लहानशा गावात खोल दऱ्यांनी वेढलेला रस्ता होता.

पाण्याच्या दिशेनं असलेल्या काठापासूनचं अंतर हे अगदी काही मीटरचं होतं. दगडी कुंपण आणि केबिन्स ओलांडताना उत्तर युरोपातील सीमेवरून प्रवास करत असल्याचा अनुभव येत होता.

स्टॉकव्हगन या लहानशा गावाच्या पलीकडं किस्ट्रिक्सव्हेननं ग्रन्सविकमधील दुसऱ्या महायुद्दाछ्या काळातील एक किल्ला ओलांडला. रस्त्याने जाताना अनेकदा असं वाटलं की, आता पुढे जाण्यासाठी मार्गच नाही.

कारण ठिकठिकाणी मोठे पर्वत, पाणी यामुळं रस्ते अडवलेले होते. पण प्रत्येकवेळी अगदी अखेरच्या क्षणी लक्षात येत होतं की, नॉर्वेमध्ये रस्ते तयार करणाऱ्यांनी असे पर्याय शोधून काढले आहेत, ज्यामुळं अगदी पर्वतांनी वेढलेल्या भागातूनही पुढं जायला आम्हाला मदत केली.

प्रवासात एका टप्प्यावर, खऱ्या आर्क्टिकच्या कुशीमध्ये एका दृश्यानं मला रस्त्याच्या कडेला थांबायला भाग पाडलं. खोल आणि निळाशार पसरलेला असा समुद्र होता. किनाऱ्यावर पर्वतरागांची गर्दी होती, तर दुसऱ्या बाजुला समुद्रातून डोकं वर काढणारी बेटं होती. जणू पृथ्वीच्या शेवटच्या टोकाच्या प्रवासावरील हा अखेरचा थांबा असावा असं वाटत होतं.

सुमारे तासभराच्या किल्बोघम आणि जेक्तविक दरम्यानच्या फेरी प्रवासात एक दरी आम्ही ओलांडली. मोकळ्या समुद्रात प्रवासाचा असा तो अनुभव होता. दूरवर दिसणारं क्षितीज हे टोकदार अशा टेकड्यांनी भरलेलं दिसत होतं. नजर जाईल तिथपर्यंत असंच दृश्य.

नॉर्वेचे प्रसिद्ध साहित्यक हेन्रिक इब्सेन यांनी एकदा नॉर्वेचं वर्णन "महालांवर महालांचे ढीग" असलेला उंच देश असं केलं होतं. त्याचा अर्थ नेमका काय तो मला समोरचं दृश्य पाहून समजला होता.

किल्बोघम सोडल्यानंतर काही वेळानं पण फेरी जेक्तविकला पोहोचण्यापूर्वी आम्ही आर्क्टिक सर्कल पार केलं. या रेषेच्या उत्तरेला वर्षातील सर्वात लहान दिवशी म्हणजे 21 डिसेंबरला सूर्यच उगवत नाही. तर 21 जूनला सूर्यास्त होत नाही.

या मार्गावरील सहा फेरींपैकी प्रत्येक फेरीचा प्रवास काहीसा सारखाच, म्हणजे आर्क्टिक सर्कल ओलांडण्यासारखाच वाटला. नकाशावरच्या रेषा पाहून फार काही फरक वाटत नाही.

पण इथं पर्वत फारच उंच आणि प्रचंड प्रमाणात बर्फ तसंच निळ्या रंगाची अत्यंत गडद छटा आपल्याला पाहायला मिळते. त्याशिवाय आणखी एक म्हणजे, नॉर्वेच्या सर्वात मोठ्यांपैकी एक असं विशाल स्वार्टिसन आयकॅप हे पर्वताच्या त्या भिंतीच्या दृश्याच्या मागं लपलेलं आहे.

या ठिकाणी हिमनद्या पर्वतावरून खाली दरीच्या दिशेनं वेगानं वाहताना दिसतात. भूतकाळात हिमपर्वतांमुळंच त्याची निर्मिती झालेली आहे. याठिकाणी असलेल्या काही दरी सुमारे एक किलोमीटर खोलीच्या आहेत.

एका अत्यंत सुंदर अशा प्रवासाचा शेवट जवळ आला होता. बोदाच्या दिशेनं जाणाऱ्या अखेरच्या मार्गावर वाहतूक आणि रस्त्याच्या कडेच्या इमारतींचं प्रमाण हळू हळू वाढत होतं. पण पुढं आणखी एक आश्चर्य पुढं वाट पाहत होतं. पृथ्वीवरील सर्वात मोठी भरती आणि ओहोटी होणारं ठिकाण म्हणजे, सॉल्टस्ट्रॉमन.

एखाद्या आडव्या धबधब्याप्रमाणं संपूर्ण जगाकडं पाहणाऱ्या 3 किलोमीटर लांब आणि 150 मीटर रुंद सॉल्टस्ट्रॉमन याठिकाणी दर सहा तासांनी 40 कोटी घनमीटर पाण्याची भरती ओहोटी निर्माण होते.

याठिकाणी सर्वाधिक ऊर्जा निर्माण होते तेव्हा तयार होणारा भोवरा एवढा भयावह असतो की, तो सर्वकाही स्वतःमध्ये गिळंकृत करुन घेईल की काय? असं वाटल्याशिवाय राहत नाही. आता हे नॉर्वेमध्ये असल्यामुळं त्यावर एक पूल आहे. या पुलावरून खाली वाहणाऱ्या पाण्याकडं पाहताना, चक्कर आली नाही तर नवलच.

हे सर्व एका ट्रिपमध्ये अनुभवणं हे अत्यंत नाट्यमय होतं. खूपच निसर्गसौंदर्य आणि चमत्कार पाहायला मिळाले. पण हे केवळ एकदा पाहण्यासारखे नव्हते. जूस्ट आणि अॅनेक किस्ट्रिक्सव्हेनच्या प्रवासावर पुन्हा पुन्हा का जातात? हे मला समजलं होतं. कारण इथं एकदाच जाणं पुरेसं नाही.

Published By- Priya Dixit

Sundareshwar Temple मीनाक्षी सुंदरेश्वर मंदिर

Sat, 17 Dec 2022 23:12:00 +0530

मीनाक्षी मंदिराच्या उत्तरेला सुंदरेश्वर मंदिराचा गोपूर आहे. सुंदरेश्वर मंदिराच्या चारीही बाजूला गोपूर आहेत. त्यावर हिंदू देवदेवतांच्या, पशूपक्ष्यांच्या मूर्ती आहेत. प्रत्येक गोपूर नऊ मजली आहे. त्याचे प्रवेशद्वारे वीस मीटर उंच आहते. कुंबथडी मंडपममध्ये शंकरासह अनेक देवदेवतांच्या तसेच ऋषिमुनींच्या प्रतिमा आहेत. जवळजवळ एका कक्षात मीनाक्षी व सुंदरेश्वरजी यांची वाहने आहेत. येथेच चांदीत मढवलेला हंस व नंदी आहेत. तेथून थोड्या अंतरावर मदुराईचा राजा विश्वनाथ नायक याचा मंत्री आर्य नायक मुठलीच्या काळात बनविलेला सहस्त्रस्तंभ मंडप आहे. यात एकूण 185 स्तंभ आहेत. यावरही देवदेवता, नृत्यांगना, योद्धे यांच्या प्रतिमा आहेत.

या मंदिराला चार दारे आहेत. प्रवेशद्वारावर गणपतीची मोठी प्रतिमा आहे. या मंदिराबाबत एक दंतकथा आहे. मलायाराजा पंड्या निपुत्रिक होता. म्हणून राजा व राणीने एक यज्ञ केला. यावेळी अग्नीतून तीन वर्षीय बालिका प्रकट झाली. ती होमातून बाहेर पडून थेट राणी कंचनमालाकडे गेली. मोठी झाल्यानंतर या राजुकमारी मीनाक्षीने मोठा पराक्रम गाजवला.

आजूबाजूच्या सर्व राजांना पराभूत करून तिने स्वत:चा एकछत्री अंमल प्रस्थापित केला. त्यानंतर कैलास पर्वतावर जाऊन शंकराची आराधना केली व त्याला पती म्हणून मिळविण्यात ती यशस्वी ठरली. मीनाक्षी मंदिराच्या जवळच सुवर्ण पुष्करणी नावाचे सरोवर आहे. त्याच्या बाजूला सुंदर हिरवाई आहे. फेब्रुवारी महिन्यात मीनाक्षी व सुंदरेश्वर यांच्या मूर्तीला येथे आणून या सरोवरता स्नान घातले जाते.

Travel Tips for Dussehra: श्रीलंकेत दसरा साजरा करा, किती खर्च येईल जाणून घ्या

Fri, 30 Sep 2022 15:43:00 +0530

Dussehra Travel Tips:यंदाच्या वर्षी 4 ऑक्टोबर 2022 रोजी दसरा सण साजरा केला जात आहे. दसऱ्याच्या दिवशी अयोध्येतील भगवान रामाने रावण, लंकापती यांचा वध करून माता सीतेला मुक्त केले. रावण हा एक अतिशय शक्तिशाली राजा, महान विद्वान आणि भगवान शिवाचा महान भक्त होता. रावणाच्या संदर्भात अनेक कथा आहेत. असे म्हणतात की ते परम विद्वान होते. अयोध्येचे राजपुत्र श्री राम हे भगवान विष्णूचे अवतार असल्याचे त्यांना ज्ञान होते. अशा स्थितीत स्वतःचा आणि आपल्या संपूर्ण कुटुंबाचा मोक्ष मिळवण्यासाठी त्यांनी माता सीतेचे अपहरण केले आणि श्रीरामाशी युद्ध केले. याच कारणामुळे अनेक ठिकाणी रावणाची पूजाही केली जाते. लंका, जी आता भारताचा शेजारी देश श्रीलंका आहे, येथे रावणाशी संबंधित अशी अनेक ऐतिहासिक आणि प्राचीन ठिकाणे आहेत, जी रामायण काळात घेऊन जाते. या दसऱ्याच्या निमित्ताने सहलीचे नियोजन करत असाल तर श्रीलंकेला भेट देऊ शकता.या साठी किती खर्च येईल जाणून घ्या.

IRCTC ने दसऱ्याच्या निमित्ताने रामायण यात्रा काढण्यासाठी एक उत्तम टूर पॅकेज आणले आहे. या पॅकेज अंतर्गत, श्रीलंकेतील रामायण काळाशी संबंधित प्रमुख ठिकाणांना भेट देण्याची संधी मिळत आहे. श्रीलंकेतील भगवान राम आणि रावणाशी संबंधित या प्रमुख ठिकाणांना बजेटमध्ये भेट द्यायची असेल, तर IRCTC चे हे टूर पॅकेज बुक करा. या टूर पॅकेजचे नाव आहे श्री रामायण श्रीलंका.

कसे जायचे -

श्री रामायण श्रीलंका टूर पॅकेजमधील उड्डाण सेवा आहे. प्रवाशांना दिल्लीहून श्रीलंकेला विमानाने नेले जाईल. जिथे त्यांना कोलंबो, डंबुला, कोनेस्वरम, कॅंडी इत्यादी ठिकाणी नेले जाईल.

प्रेक्षणीय स्थळे-

श्रीलंकेतील प्रसिद्ध पर्यटन स्थळ असलेल्या श्री अंजनेय मंदिरात पंचमुखी हनुमानजींची मूर्ती दिसणार आहे. सीता अम्मान मंदिर पाहता येते. अशी आख्यायिका आहे की येथे सीतामातेला कैद करून ठेवले होते, कटारगामा मंदिरात भगवान कार्तिकेय सुब्रमण्यम यांची पूजा केली जाते. असे म्हणतात की हा देव इंद्राच्या सांगण्यावरून रामाला मदत करण्यासाठी युद्धात सामील झाला होता. याशिवाय दिवूरामपोला मंदिर आहे जिथे माता सीतेची अग्नीपरीक्षा झाली.

किती दिवसाचा प्रवास असणार-

हे टूर पॅकेज एकूण 6 रात्री आणि 7 दिवसांचे आहे. भोजन, निवास आणि स्थानिक वाहतुकीची पूर्ण व्यवस्था केली जाईल. तथापि, IRCTC च्या या टूर पॅकेजची किंमत अधिकृत वेबसाइटवर उपलब्ध नाही. परंतु संपूर्ण तपशीलांसाठी तुम्ही IRCTC वेबसाइटला भेट देऊ शकता. टूर पॅकेजची माहिती तुम्हाला येथे दिलेल्या संपर्क क्रमांक किंवा मेल आयडीद्वारे देखील मिळेल.

Edited By - Priya Dixit

या 3 देशात कमी खर्चात प्रवास करू शकता

Wed, 04 May 2022 21:59:00 +0530

परदेशात जाण्याची प्रत्येकाची इच्छा असते, परंतु खर्च जास्त असल्याने मन मारावे लागते. पण जेव्हा तुम्ही तुमच्या स्मार्टफोनच्या किमतीपेक्षा कमी किमतीत देखील परदेशात प्रवास करू शकता असा विचार केला तर पर्यटकांची उत्सुकता वाढते. असे अनेक देश आहेत, जिथे तुम्ही भारतातून सुमारे 40 हजार रुपयांच्या बजेटमध्ये प्रवास पूर्ण करू शकता. हे देश अतिशय सुंदर आहेत आणि येथे मोठ्या प्रमाणात पर्यटक येतात. चला या देशांबद्दल जाणून घ्या जिथे तुम्ही स्वस्तात प्रवास करू शकता.

1 थायलंड-

प्रत्येकाला थायलंडला जायचे असते. बहुतेक जोडप्यांना हनिमूनसाठी इथे जाऊन सुट्टी घालवायची असते. हा एक अतिशय सुंदर देश आहे आणि सेलिब्रिटी देखील मोठ्या संख्येने येथे भेट देतात. थायलंडचे समुद्रकिनारे, आणि विलासी जीवन पर्यटकांना त्याकडे आकर्षित करतात. 40 हजार रुपयांच्या बजेटमध्ये तुम्ही थायलंडला सहज जाऊ शकता. या देशाला भेट देण्यासाठी तुम्हाला अनेक स्वस्त टूर पॅकेजेस देखील मिळतील.

2 श्रीलंका-

श्रीलंका असा देश आहे जिथे तुम्ही स्वस्तात आणि तुमच्या बजेटमध्ये प्रवास करू शकता. या देशात प्रवासाचा खर्च तुमच्या स्मार्टफोनच्या किमतीपेक्षा कमी असेल. श्रीलंका हा असाच एक आंतरराष्ट्रीय देश आहे, जिथे भारतातून स्वस्तात प्रवास करता येतो. तुमचे बजेट 40 हजार रुपये असेल तर तुम्ही श्रीलंकेला भेट देऊ शकता. हा एक अतिशय सुंदर देश आहे जो सध्या आर्थिक संकटाचा सामना करत आहे आणि गरीब झाला आहे.

3 सिंगापूर-

सिंगापूर हा महागडा देश आहे असे तुम्हाला वाटत असेल तर तुमची चूक नाही. पण काही युक्त्या आणि उत्तम नियोजनाने तुम्ही सिंगापूरला स्वस्तात फिरू शकता. जर तुम्ही योग्य नियोजन करून संशोधन केले तर तुम्ही 40 हजार रुपयांमध्ये या रंगीबेरंगी देशात फिरू शकता. येथून, भारताचे विमान तिकीट 22 हजार ते 25 हजार रुपयांच्या दरम्यान बसते. जर तुम्हाला स्वस्त आणि चांगले टूर पॅकेज मिळाले तर तुम्ही जवळपास 40 -50 हजार रुपयांमध्ये या देशात फिरू शकता.

नेपाळचे पोखरा पाहण्यासाठी खूप सुंदर आहे, जाणून घ्या येथील अद्भुत ठिकाण

Tue, 01 Mar 2022 22:28:00 +0530

नेपाळ आपल्या सौंदर्यासाठी खूप प्रसिद्ध आहे. चहुबाजूंनी निसर्गाने वेढलेले नेपाळ पाहण्यासारखे आहे. येथील लोक हिंदू संस्कृतीचे पालन करतात. नेपाळमध्ये पाहण्यासारखे भरपूर असले तरी नेपाळ मधील पोखरा पर्यटकांना खूप आवडतो . चला तर मग पोखरातील फिरण्यासारख्या ठिकाणांविषयी जाणून घेऊ या.

1) रुपाचा तलाव-पोखरा खोऱ्याच्या आग्नेय दिशेला असलेला हा तलाव पोखरा खोऱ्यातील तिसरा सर्वात मोठा तलाव आहे. हे सुंदर तलाव नेपाळमधील एकमेव गोड्या पाण्याचे सरोवर मानले जाते. येथे बोटिंगचा आनंदही घेऊ शकता.

2) ताल.बाराही मंदिर - हे तलावाचे मंदिर आहे आणि दुर्गा देवीला समर्पित आहे. असे म्हणतात की 18 व्या शतकात बांधलेले हे मंदिर चारही बाजूंनी तलावांनी वेढलेले आहे, जे पाहण्यास अतिशय सुंदर आणि आकर्षक दिसते.

3) बेगनास तलाव-ऋतूनुसार रंग बदलणारा हा तलाव पोखरा खोऱ्यातील आठ तलावांपैकी दुसऱ्या क्रमांकाचा तलाव आहे. या तलावावर आपण जोडीदारासोबत वेळ घालवू शकता. या तलावात नौकाविहार, मासेमारी अशा गोष्टींचा आनंद देखील सहज घेऊ शकता.

4) गुप्तेश्वर महादेव गुहा- हे प्रसिद्ध धार्मिक पर्यटन स्थळ म्हणजे गुहा मंदिर. जे भगवान शिवाला समर्पित आहे. येथे फोटो काढण्याची परवानगी नाही.

5) सारंगकोट- निसर्ग सौंदर्य पाहण्यासाठी या ठिकाणी भेट देऊ शकता. हे ठिकाण पोखराच्या सीमेवर आहे. येथील निसर्गसौंदर्य हे ठिकाण आणखीनच सुंदर बनवते.

प्रथमच परदेशात जात असल्यास या देशांना भेट द्या

Tue, 08 Feb 2022 21:34:00 +0530

जर आपण प्रवासाची आवड ठेवता तर देशाबरोबरच परदेशातही प्रवास करणे हे एक स्वप्नच आहे. अशा परिस्थितीत, जरआपण प्रथमच दुसऱ्या देशात जाण्याचा विचार करत असाल. त्यामुळे कोणते ठिकाण आपल्यासाठी सर्वोत्तम असेल हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. जेणे करून आपल्याला प्रवासात कोणत्याही अडचणींना सामोरी जावे लागणार नाही. कारण बहुतेक पर्यटकांना ही ठिकाणे आवडतात, चला तर मग जाणून घेऊया ती सुंदर ठिकाणे कोणती आहेत.

1 इंग्लंड - जर आपण प्रथमच परदेशात जाण्याचा विचार करत असाल तर इंग्लंड हे सर्वोत्तम डेस्टिनेशन असेल.आपल्याला येथे एक्सप्लोर करण्यासाठी बरेच काही आहे. ज्याची सुरुवात आपण इंग्लंडच्या राजधानी पासून करू शकता.

2 बार्सिलोना -बार्सिलोना एक्सप्लोर करायचे असल्यास सुंदर इमारती आणि वास्तुकला, कला संग्रहालये आणि स्वादिष्ट पाककृती ही सर्वोत्तम ठिकाणे आहेत. हे पर्यटन स्थळ नेहमीच पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र राहिले आहे. हे जगातील सर्वोत्कृष्ट पर्यटन ठिकाणांपैकी एक आहे. जे पर्यटकांना एक्सप्लोर करायचे आहे. येथील उत्तम वाहतुकीसोबतच, खरेदी आणि उत्तम समुद्रकिनारे देखील येथील प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये समाविष्ट आहेत. बार्सिलोना नेहमीच पर्यटकांच्या बकेट लिस्टमध्ये समाविष्ट आहे

3 जपान - जर आपण परदेशात जाण्याचा विचार करत असाल तर जपान हे सर्वोत्तम ठिकाण आहे. जपान हा जगातील सर्वात सुरक्षित, स्वच्छ आणि सुनियोजित देश आहे. जे पर्यटकांना खूप आवडतात. तसे, जपानच्या प्रवासामुळे भारतीयांच्या खिशावर फारसा खर्च होणार नाही. पण जपानला जाण्यासाठी विमानाची तिकिटे खूप महाग आहेत. ते परवडत असल्यास आपण जपानला भेट देऊ शकता.

4 तुर्की - प्रथमच परदेशी लोकांसाठी तुर्की हे एक अद्भुत ठिकाण आहे. इथले मोकळे निळे निरभ्र आकाश आणि पांढरीशुभ्र घरे अतिशय सुंदर दृश्ये देतात. त्याच वेळी, शतकानुशतके जुन्या सभ्यतेचे आकर्षण या देशाचे आहे. जो कोणत्याही पर्यटकाला आवडू शकतो. यासोबतच समुद्रकिनाऱ्यावर काळ्या दगडांची फौज आहे. जे सुंदर दिसते. जर तुम्ही इथे सहलीचा प्लान करत असाल तर जेवणापासून नाईट लाईफचा आनंद घ्यायला विसरू नका.

फिलिपाईन्स डायरी 6

Wed, 14 Oct 2009 11:09:35 +0530

हाय , निवडणुकांच्या धामधुमीने गेल्या काही दिवसात आश्वासने, चर्चा, दावे प्रतिदावे याची मोठी धूम उडाली असेल. इथलेही राज्यकर्ते काही वेगळे नाहीत. एकेकाळचा सुवर्णद्वीप असणारी ही भूमी आजही एक विकसनशील राष्ट्रंच आहे. भ्रष्ट राज्यकर्त्यांना दूर करण्याचे अनेक यशस्वी प्रयत्न करूनही या देशात गरिबी, संपत्तीची विषम वाटणी असे कळीचे मुद्दे आवासून उभे आहेत. कदाचित भारतापेक्षा आकारमान लहान असल्यामुळे असेल पण इथे बऱ्याच गोष्टी अधिक कुशलतेने व्यवस्थापित, नियंत्रित केल्या जातात असे दिसते. या छोट्या देशाकडून बरेच काही शिकण्यासारखे आहे.

बसेससाठी वेगळी लेन ठेवणे हे मुंबई पुण्यात आजही स्वप्नंच आहे. मनीला मध्ये अनेक ठिकाणी ही सोय दिसते. रस्तेही तेवढे मोठे आहेत. सर्व टॅक्सी पूर्ण वातानुकूलित असल्यामुळे टॅक्सीत बसणे हा एक सुखद अनुभव असतो. टॅक्सी मीटर इलेक्ट्रॉनिक असल्यामुळे कधी मीटर गरगर फिरण्याची भीती वाटत नाही. मनिलामधले जुने लोक कदाचित इतर अप्रिय अनुभव सांगतीलही पण मला तरी या छोट्या वास्तव्यात तसा अनुभव आला नाही. खासगी कार सोडल्या तर प्रवासी आणि मालवाहतूक करण्याऱ्या सर्व वाहनांवर LTFRB ( Land Transportation And Franchising Regulatory Body) चा फोननंबर लिहिलेला असणे आवश्यक. चालकाच्या वाहन चालवण्याबद्दल काही तक्रार करायची असेल तर त्या क्रमांकावर कॉल करून तक्रार नोंदवता येते. सगळे टॅक्सीचालक इंग्लिश बोलू शकतात ही पण आपल्यासारख्या परकीय प्रवाशांना दिलासा देणारी बाब ठरते.

मनीला बऱ्यापैकी परसलेले आहे. शहरातली मेट्रो रेल्वे सेवा पूर्ण शहरात नसली तरी बराच भाग कव्हर करते. अजून आम्ही वारजे-हडपसर, हिंजवडी-हृदयसर अशा मेट्रोमार्गाची कल्पनाही केलेली नाही. फिलिपाईन्सचे सरकार त्या देशाला एक पर्यटक स्थळ म्हणून चेहरा देण्याचा प्रयत्न करत आहे. पर्यटकांना आकर्षित करण्यासाठी अनेक ठिकाणांचा विकास करण्यात येत आहे. पर्यटकांना खरेदी करण्यासाठी स्मृतिचिन्हे ठरवली गेली आहेत. अनेक ठिकाणी ही स्मृतिचिन्हे पर्यटकांना खुणावत असतात, माहिती देत असतात, इथले 'जीपनी' हे वाहन आपल्या सहा आसनी टमटमची आठवण करून देते.

अमेरिकन सैन्य 1950 मध्ये फिलिपाईन्स सोडून मायदेशी परतले. त्यांनी वापरलेल्या अनेक जीप इथेच पडून होत्या. याच इंजिनांवर थोडे प्रयोग करून 12-15 प्रवाशांना नेतील अशा लांबुळक्या जीपनी बनवला गेल्या. एकदम रंगीबेरंगी, सजवलेल्या जीपनी हैद्राबादामधील रिक्शांची आठवण करून देतात. नसिरूद्दिन शहाच्या हिरो हिरालालमध्ये आहे या रंगीन रिक्शाचे चित्रण. इतक्या वर्षात 'जीपनी', पिनॉय लोकांच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनून गेली आहे. जीपनी हे सुद्धा एक स्मृतीचिन्ह बनले आहे. शंख शिंपले मोत्यापासून बनलेल्या लहानमोठ्या वस्तू, तऱ्हतऱ्हेची फ्रीज मॅग्नेटस, जीपनीची छोटी मॉडेल्स, बोराके किंवा माऊंट मेसॉनचा ज्वालामुखी दाखवणारे टी-शर्टस अशा अनेक वस्तू प्रत्येक पर्यटनस्थळी उपलब्ध असतात आणि त्याबरोबर हसतमुख विक्रेतेही! आपल्याकडे अनेक पर्यटनस्थळे, लेणी, मंदिरे महाला आहेत पण गोवा, केरळ, राजस्थान सोडले तर कुणी मोठ्याप्रमाणावर प्रयत्न करतंय असे दिसत नाही.

मागच्या आठवडा इथे 'होली विक' म्हणून साजरा झाला. पवित्र गुरुवार, गुड फ्रायडे आणि ईस्टर अशा सुट्ट्यांमुळे आख्खा देश मौजमजेच्या वातावरणात होता. आम्हीही एक दिवस सुटी घेतली. बुधवारी जवळपासच्या एखाद्या बीचवर जायचे ठरले. 'बतंगास' या प्रसिद्ध स्थळी भरपूर गर्दी असणार हे नक्की होतं म्हणून आम्ही अनिलाओ इथल्या एका खासगी बीचवर जायचं ठरवलं. ईगल पॉंईंट रिसॉर्टचा स्वत:चा बीच होता. फिलिपाईन्स हे बेटांचे राष्ट्र आहे. या बेटांमध्ये पर्यटकांना खेचतील अशी अनेक ठिकाणे आहेत. अशी बेंट, समुद्रकिनारे खासगी उद्योगांना 5-10 वर्षाच्या भाडेपट्टीवर दिली जातात. हा विकासच मग तिथे स्नॉर्केलिंग, स्कूनर डायव्हिंग, आयलंड हॉपिंग, स्पा अशा सुविधा निर्माण करतो आणि कमावतो. सरकारनेच सर्व काही करावं अशी अपेक्षा कुणी करत नाही. अमाच्या हा बीचपण एक सही जागा होती.

प्रत्येक पर्यटन स्थळी 'स्वच्छ' स्वच्छतागृहे, माहितीकक्ष, खाद्यपेयांचे स्वच्छ स्टॉल्स आहेतच. शिवाय सेवा देणारे लोकही 'काय कटकट आहे' असा भाव अजिबात न आणत हसतमुख चेहऱ्याने, अदबीने सेवा देतात. पिनॉय लोकांची सौदर्यदृष्टी वाखाण्याजोगी आहे. बतंगासचे छोटुकले गाव इतके सुंदर, नीट ठेवले होते की मलाही तिथे स्थायिक होण्याचा मोह झाला. फिलिपिन्सला 'रिटायरमेंट डेस्टिनेशन' म्हणूनही पुढे केलं जातंय. अमेरिकन आणि जगभर पसरलेल्या फिलिपिनो लोकांसाठी हा एक छान पर्याय आहे.

काल मनिलातील इथून दिसणारा सूर्यास्त हँडिकॅमवर शूट करण्यासाठी गेलो होतो. आपल्या मरीन ड्राइव्हची आठवण करून देणारा भाग. अनेक जोडपी, कुटुंबे संध्याकाळची हवा खात बसली होती. काहीजण माशाचा गळ टाकून आपले भाग्य अजमावतं बसले होते. सूर्यास्त झाला आणि सगळा मनीला बे विविधरंगी दिव्यांनी उजळून निघाला. जवळपास दोन किलोमीटर लांबीचा तो समुद्रकिनारा विविध आकारांच्या, रंगाच्या झगमगत्या दिव्यांनी न्हाऊन निघाला. चौपाटीचे सुशोभीकरण कसे करायचे याच्या कल्पना घेण्यासाठी मुंबई मनपाचे नगरसेवक एखादा अभ्यासदौरा ही काढू शकतील.

अख्ख्या मनिलामध्ये मेक्सिकन, थाई, चायनीज, स्पॅनिश, जपानी, कोरियन पद्धतीची रेस्टॉरंट्स ठायी ठायी सापडतील. अरानेटा सेंटर या क्रिया कम शॉपिंग हब मध्येच अनेक मॉल्स, करमणुकीच्या केंद्राबरोबरच तब्बल शंभरापेक्षा जास्त रेस्टॉरंट्स आहेत. हीच गोष्ट अयाला सेंटरची. मॉल ऑफ एशियाची बातंच काही और. आकारमानाने आशियातील तिसऱ्या क्रमांकाच्या या मॉलमध्ये सुमारे 2000 दुकाने आहेत. आईस स्केटिंग रिंग, तारांगण, मॉलचा स्वत:चा परेड करत मनोरंजन करणार बँड अशी अनेक आकर्षणे. शुक्रवार, शनिवारी मॉल तर्फे समुद्रकिनाऱ्यावर नेत्रदीपक आतषबाजी केली जाते म्हणून आणिकच गर्दी.

या मॉलमध्ये स्पा ट्रिटमेंटस देणारा एक विभाग आहे. आपल्याकडे मुंबई आणि इतर शहरातील काही मसाज सेंटर्स मध्ये चालणाऱ्या गैरकृत्यांमुळे या धंद्याचे नाव अगदी बदनाम झाले आहे. नागेश कुकनूरचा 'बॉंबे टू बँकॉक' सारखा चित्रपटही मसाज की वेश्याव्यवसाय असा संशय मनात ठेवून जातो. फिलिपाईन्स मध्ये स्पा किंवा बेलनेस सेंटर्स, गल्ली बोळात सापडतात. अनेक प्रकारचे सौंदर्यवर्धक उपचार तसेच तणावमुक्तीसाठी विविध उपचार या स्पा मधून केले जातात. जपानी शियासू, चिनी ऍक्युप्रेशर, थाई, हवाईअन, बाली आणि स्वीडिश मसाज देणारे अनेक पर्याय. काही सेंटर्स चोवीस तास चालू असतात. तर काही केवळ पायांवर उपचार करण्यात स्पेशल. या सोयींचे दर ही वेग वेगळे. शंभर रुपयांपासून 800-1000 पर्यंत. लोक आपल्या कुटुंबीयासह जातात आणि हलक्या फुलक्या शरीराने परततात . अनेक लोकांसाठी कमाई करण्याचा हा एक प्रतिष्ठित व्यवसाय आहे.

अजून एक गोष्ट लक्षात आली ती म्हणजे विविध ठिकाणी असलेला तृतीय पंथीयांचा वावर. दुकाने, केशकर्तनालये, मसाज स्पा आणि रेस्टॉरंट्स अशा अनेक ठिकाणी हे हिजडे निवांत नोकरी करत असतात, वावरत असतात. तगालू भाषेत यांता 'बाकला' असे संबोधले जाते. मनीला मस्त्यालयाला भेट दिली तेव्हा तिथे एका कुटुंबासोबत विचित्रपणे वागणारी एक टॉमबाईश मुगली होती. नंतर लक्षात आले की ते एक अधलेमधलेच प्रकरण होते. आई वडील मात्र निवांत होते. असे मूल बरोबर असूनही त्यांच्या वावरण्यात कुठलाही संकोच किंवा अस्वस्थता नव्हती. हिजडा म्हटले की आपल्या डोक्यात टाळ्या वाजवणारा किंवा भसाड्या आवाजात भीक मागणारा अशीच प्रतिमा उभी राहते. इथे मात्र मी त्यांना एक सर्वसाधारण आयुष्य जगताना पाहत होतो. एक सहकाऱ्याने सांगितले की केशकर्तनालयांमध्ये, कपडाच्या दुकानांमध्ये हे लोक हमखास नोकरीला असल्याचे दिसते. कधी पिनॉय चॅनेल वरचे फिलिपिनो चित्रपट पाहताना 'बाकला' पद्धतीची पात्रे या समाजाने स्विकारह्याचे दिसते. माणसे अशी असू शकतात आणि त्यांनाही सामान्य जीवन जगण्याचा हक्क आहे ही बाब फिलिपिनो समाजाने स्वीकारल्याचे दिसून येते.

एका ठिकाणी 'मनीला फिल्म सेंटर'मध्ये असणाऱ्या 'अमेझिंग फिलिपिन्स डान्स शो'ची माहिती कळली. इमेल्डा मार्कोसच्या पुढाकाराने उभारल्या गेलेल्या फिलिपिन्स सांस्कृतिक केंद्राचा एक भाग म्हणजे मनीला फिल्म सेंटर. माझ्या टॅक्सी चालकाच्या मते ती एक झपाटलेली जागा होती. इमारतीचे बांधकाम चालू असताना अपघात होऊन अनेक लोकांचा बळी गेला. सरकारी आकडा 12 तर लोकांच्या अंदाजे तब्बल 169 कामगारांचा मृत्यू झाला. एकदा कुप्रसिद्ध झालेली ही इमारत आजही निर्जन आहे. चौकशीला गेलो तेव्हा कळले की एक कोरियन कंपनी या डांस शो चे आयोजन करते आणि भाग घेणारे सर्वच कलाकार तृतीयपंथी आहेत. उच्च निर्मितीमूल्य असणाऱ्या या कार्यक्रमाचे तिकिट दोन हजार रुपयांच्या आसपास असेल तरी फिलिपिनो लोकांसाठी खास डिस्काउंट होते...... उपेक्षित समाज घटकाचा एका उपेक्षित इमारतीला प्रतिष्ठा मिळवून देण्याचा एक प्रयत्न!

परतताना माझ्या मानतं मनीला एक चांगली मेट्रो आहे का? असा प्रश्न होता.... हे शहर सर्व प्रकारच्या माणसांना सन्मानाने उपजीविका करण्याची संधी देते म्हणून कदाचित ही चांगली मेट्रो आहे असे मला वाटत असावे.

charuwaq@gmail.com

फिलिपाईन्स डायरी 5

Thu, 06 Aug 2009 09:51:39 +0530

हाय, अखेर एकदाची त्या लेखकाने माफी मागितली. गेले पंधरा दिवस फिलिपाईन्सच्या वृत्तपत्रांमध्ये एका लेखाबद्दल गरमागरम चर्चा चालू होती. हाँगकाँगस्थित एका स्तंभलेखकाने आपल्या लेखात फिलिपाईन्सची 'नोकरांचा देश' म्हणून संभावना केली. लेखाचा विषय होता बेटांच्या एका समूहावर चीनने आपला हक्क सांगायला सुरूवात केली आहे या बद्दल. चिन्यांची ही अगाऊ विस्तारखोर धोरण आणि चालबाजी भारतीयांना नवी नाही. त्या लेखात हाँगकाँग मध्ये सुमारे एकलाख तीस हजार फिलिपिनो, घरगडी किंवा दुकानात सहायक म्हणून काम करतात. या‍ चिनी लेखकाचे म्हणणे असे की 'नोकरांचा देश' असणार्‍या फिलिपाईन्सने या बेटांवर हक्क दाखवण्याची हिंमत करू नये. (याला म्हणतात चोर तो चोर वर शिरजोर)

पिनॉय लोकांमध्ये विस्थापनाचे प्रमाण मोठे आहे. तीनशे वर्षे स्पॅनिश सत्ता असल्याने स्पॅनिश जेवण, भाषा, चालीरितींची ‍माहिती इथल्या लोकांना आहे. पन्नास वर्षांच्या अमेरिकन शासनामुळे तिकडे जाण्याचीही मुभा आहे. दोन्ही राज्यकर्त्यांनी स्थानिक स्त्रियांशी संसार थाटले. (फिलिपिनो स्त्रिया खरंच सुंदर दिसतात... सोबत अमोरसोलोची पेंटिंग्ज जोडली आहेत.) या मिश्र विवाहातून उत्तपन्न झालेल्या संततीला स्पॅनिश किंवा अमेरिकन पासपोर्ट ही मिळाले. लोकसंख्येत भरमसाढ वाढ आणि रोजगाराच्या संधींची चणचण ही इथल्या जनतेच्या विस्थापनाची प्रमुख कारणे. फिलिपिनो लोक मुख्‍यत: सेवाक्षेत्रात आढळतात. घरगडी, स्वयंपाकी, पाळणाघर, चालक अशी कामे करण्यात त्यांना कमीपणा वाटत नाही. या विस्थापित लोकांनी परदेशातून पाठवलेले पैसे हा इथे वास्तव्यास असणार्‍या अनेकांचा उत्पन्नाचा प्रमुख मार्ग आहे. केरळ, उत्तरप्रदेश, कोकणमध्ये सापडते तशीच 'मनीऑर्डर इकॉनॉमी'.

एकतर बँक तर परदेशातून पाठवलेले पैसे दीड मिनिटात तुमच्या खात्यामध्ये जमा होईल अन्यथा सेवाशुल्क आकारले जाणार नाही अशी गवाही देते. भल्याभल्या पिझ्झा, बर्गर डिलीव्हरी एक्सपर्टना तोंडात बोट घालायला लावेल असा हा वेग आहे.

भारतीय डॉक्टर्स जगभर मान्यता पावले आहेत पण आपण मात्र शिक्षण घेऊन परिचारिकेपेक्षा काही विशेष बनण्याचा का प्रयत्न करत नाही? असा प्रश्न एका लेखकाने केला.

तो लेख मुळातून वाचला. चिनी लोकांमध्ये (निदान त्या लेखकामध्ये) असणारी घमेंड, वर्चस्वाची भावना आणि दुसर्‍याबद्लचा तिरस्कार पुरेपूर दिसत होता. या लेखाच्या उत्तरादाखल अनेकांनी निषेधात्मक ब्लॉग लिहिले, लेख लिहिले. काहिंनी आत्मपरिक्षण केले. फिलिपाईन्समध्ये असंख्‍य परिचारक महाविद्यालये ( Nursing College) आहेत. हे लोक सेवाभावी आणि काळजी घेणारे परिचारक म्हणून जगात प्रसिद्ध आहेत.

भारतीय डॉक्टर्स जगभर मान्यता पावले आहेत पण आपण मात्र शिक्षण घेऊन परिचारिकेपेक्षा काही विशेष बनण्याचा का प्रयत्न करत नाही? असा प्रश्न एका लेखकाने केला.

हा देश हिरवागार, नैसर्गिक साधनसामुग्रीने भरपूर आणि नजर लागण्याइतका सुंदर आहे. एकेकाळी प्रचंड प्रमाणात असणारे सोने, स्पेनने पळवून नेले आहे. मेक्सिको आणि इतर लॅटिन अमेरिकन देशातून 'अॅझटेक' लोकांचे सोने पळवून नेले तशीच ही पण कथा भारतामध्ये ब्रिटिशांनी केले तसेच शोषण. या सगळ्या जेच्यांनी वसाहतींचा झळाळता इतिहास पुसून टाकण्याचा पुरेसा प्रयत्न केला. इथे ते मोठ्या प्रमाणावर यशस्वी झाले. पिनॉय फार आक्रमक नव्हते आणि बदलण्यासाठी तयार होते.

मागच्या एका डायरीत मी अयाला संग्रहायातील सुवर्ण संग्रहाबाद्दल लिहिले होते. तिथे एका सुवर्ण पत्रावर पुरातन पिनॉय लिपीमधील लिखाण पाहण्यात आले. म्हणजे स्वत:ची लिपी असण्या इतके हे लोक प्रगत होते. पण आता पाहिले तर स्पॅनिशपूर्व इतिहासाचा उल्लेखही कुठे आढळत नाही. इथला इतिहास स्पॅनिश लोकांच्या आगमनानंतर चालू होतो.

मनिलामध्ये एक ऐतिहासिक स्मारक आहे.... इंट्राम्युरोस. स्पॅनिश लोकांनी उभारलेला जुना किल्ला. सिटी गाईडमध्ये प्रवाशांसाठी आकर्षण म्हणून याचा उल्लेख होता. इंट्राम्युरोस एक भुईकोट किल्ला आहे. पुण्याचा शनिवार वाडा किंवा बर्‍हाणपूर, सोलापूरच्या भुईकोट किल्ल्यांची आठवण करून देणारा. तटबंदीच्या आता बरीचशी सरकारी कार्यालये, दोन चर्च, यातलं एक चर्च युनेस्कोची 'वर्ल्ड हेरिटेज साईट' आहे, दोन संग्रहालये आहते. फोर्ट सँटियागो नावाचा छोटेखानी किल्ला एका बाजूला आहे. इंट्राम्युरोसमध्ये काही इमारती जुन्या स्पॅनिश पद्धतीने उभारल्या आहेत. पर्यटकांना फिरवण्यासाठी साहेबी थाटाचे टांगे आहेत. सरंक्षक तटबंदी पंधरावीस फूट उंचीची आहे. एका भागात जुन्या तोफा ठेवल्या आहेत. एका छोट्या व्हरांड्यात जुनी पिस्तुले, घंटा, शिरस्त्राणष यांचा संग्रह मांडून ठेवला आहे. इंट्राम्युरोसच्या एका बाजूने 'पासिग' नदी वाहते तर दुसर्‍या दोन बाजूनी हिरवेगार गोल्फ मैदान आहे.

फोर्ट सँटियागोमध्ये होजे रिझाल चे स्मारक आहे. (Jose चा उच्चार स्पॅनिश मध्ये 'होजे' असा करतात) रिझाल हा फिलिपाईन्सचा राष्ट्रीय हिरो. पेशाने डॉक्टर असणार्‍या रिझालने स्पॅनिश सत्तेविरूद्ध बंड पेटवले. सत्ताधार्‍यांनी याच फोर्ट सँटियागोमध्ये त्याला स्थानबद्ध केले आणि काही काळाने ठार केले.

किल्ला म्हटल्यावर माझ्या मराठी मनात उभ्या राहिलेल्या प्रतिमेच्या मानाने हा फोर्ट तर अगदीच फुसका होता. ऐतिहासिक वास्तूच्या सरंक्षणाचे प्रयत्न, तिथले सौंदर्यीकरण, ध्वनी प्रकाश खेळ, माहिती फलक, स्मृतीचिन्ह विक्रीची दुकाने आणि या सर्वातून स्थ‍ानिक लोकांना मिळत असलेले उत्पन्न, हे सर्व आवडण्यासारखे होते.

इंट्राम्युरोसचे व्यवस्थापन फिलिपाईन्सचे सरकार करते. अर्थात लोकांचा सहभाग हवाच. एक छोटी गोष्ट सांगतो. एवढे टांगे या भागात फिरत होते पण कुठेही घोड्याची लीद पडलेली आढळली नाही. लीद जमा करणार्‍या पिशव्या सर्व घोड्यांना बांधलेल्या होत्या. मनिलाला येण्याचा आधी आम्ही माथेरानला गेलो होतो. जंगल छान आहे यात शंकाच नाही पण सगळ्या गावभरचे रस्ते लिदीने भरलेले. तो वास आसमंतात पसरलेला. पिशवी लावण्यासारखी छोटी गोष्ट, कुठल्याही सरकारी मदतीशिवाय, अध्यादेशाविना करता येण्यासारखे काम... फक्त आपला गाव स्वच्छ ठेवण्याची इच्छाशक्ती हवी.

.... तो लेख वाचला तेव्हा मनाशीच हसू आले. कारण माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात आपल्या आज्ञांचे निमूटपणे पालन करणारा 'सर्व्हर' हाच खरा राजा असतो....
- चारू वाक ( अनुवादित)
charuwaq@gmail.com

फिलिपाईन्स डायरी 4

Fri, 10 Jul 2009 10:59:08 +0530

हाय, माझ्या सर्व्हिस अपार्टमेंटमध्ये असलो की टीव्ही हाच माझा मित्र असतो. त्या डब्याची टकळी अखंड चालू असल्यामुळे आपल्या सोबत कुणीतरी आहे असे वाटत राहते. त्या दिवशी ऑस्ट्रेलियाचे मूल रहिवासी असलेला 'ऍबओरिजनल' आणि आफ्रिकेमधून मानववंशाची पसरणं इतर खंडांमध्ये कशी कशी झाली का झालीयाचा शोध घेणारा माहितीपट नॅशनल जिओग्राफिकवर दाखव होते. निष्कर्ष असा होता की पृथ्वीवर वेळोवेळी पडलेल्या दुष्काळामुळे मानव अन्नाच्या शोधात पुढे पुढे सरकत राहिला.

माझ्या फिलिपाईन्स प्रवासाची बातमी कळताच सगळ्या सहकाऱ्यांनी तिथे स्वयंपाकी नसल्यामुळे जेवणाचे हाल होत असल्याचा इशारा दिला. नायजेरियात असताना स्वयंपाकीण होती. अगदी दाक्षिणात्य पेपर डोसा, मुळगापुडी चटणी पासून उत्तरेच्या मटरपनीर पर्यंत म्हणावं ते बनवून खाऊ घालायची.

तसा मी स्वयंपाकघरातला एक चांगला सहाय्यक आहे. माझ्या लुडबूड कारणाच्या या विधानाला अश्विनी नक्कीच होकार देईल. (स्वतः:चा) हात न कापता भाज्या चिरणे, ओवा आणि जिऱ्यामधला फरक समजू शकणे या माझ्या सहायकीय कौशल्याच्या कसोट्या समजता येतील. तर आता मला मिश्रणे करण्याची थोड्या वरच्या पातळीची परीक्षा द्यायची होती.

वीस किलो वजनाचा मर्यादेत मी काही किराणा समानपण घेतले होते. अश्विनीने मला एका माणसासाठी (माझ्या आकाराच्या) किती भात घ्यायचा, त्यात पाणी किती घालायचे अशा 'मूलभूत तंत्राबद्दल' सांगितले होते. मनिलामध्ये उतरल्याच्या पहिल्याच दिवसापासून माझे सत्याचे प्रयोग.... हो 'भूक' हे मूलभूत सत्य आहे ' हे मला एव्हाना कळलेच होते...., चालू झाले.

प्रथेप्रमाणे सगळे IWC (Itians Who Cook) शनिवार रविवारीच खरेदी करतात. भारतीय दुकानांचा शोध हे अजून एक काम. एशियन विकास बँक, एशियन मॅनेजमेंट इंस्टिट्यूट आणि इतरही विविध कंपन्यांमध्ये भारतीय लोक मोठ्या प्रमाणावर आहेत. यू. एन. एव्हेन्यू वरती भारतीय किराणा वस्तू विकणारी काही दुकाने आहते असे सहकाऱ्यांनी सांगितले. 'अस्साद' नावाच्या पाकिस्तानी दुकानाचीही माहिती कळली. हे दुकान भारतीयाचं हवे! अशी माझी त्वरित प्रतिक्रिया झाली नायजेरियात बरेच पर्याय असल्यामुळे आम्ही पाकिस्तानी बासमती तांदूळ घेणेसुद्धा टाळायचो. मित्र म्हणाला, तिथे काही भारतीयाची दुकाने आहेत खरी पण दर्जाबाबत काही वेळा (म्हणजे बऱ्याचदा) तडजोड करावी लागते. पैसे तर काय सगळेच दुकानदार कचकावून लावणार. काही पर्याय नसल्यामुळे माझे स्वदेशीचे खूळ बाजूला ठेवून चुपचाप 'अस्साद' मध्ये खरेदीला गेलो.

किंमतींबद्दल फार विचार करायचा नाही. एक डॉलरम्हणजे 48 पेसो. थोडक्यात एक भारतीय रुपया म्हणजे एक पेसो म्हणता येईल. भाजीपाला फळांच्या किमती साधारण आपल्या सारख्याच. जरा पॉश वस्तीत, मॉलमध्ये खरेदीकेलीत तर थोडा चढा भाव. जवळपासच्या एका गल्लीत आम्ही छोटी भाजीमंडी शोधून काढली. आम्हाला भाजी विकताना भाजीवाले खूश असायचे कारण जादा भाव लावता यायचा आता त्यांना उगाच कशाला नावे ठेवायची आपल्याकडच्या भाजीवाल्यांनीपण तेच केले असते.

माझ्या खाद्य प्रयोगांमध्ये पोहे, उपमा, भरली वांगी, श्रावण घेवडा, कारली पासून व्हेज बिर्याणी आणि पावभाजी पर्यंत प्रकार करून झाले... हे सगळे वाचताना अश्विनीच्या चेहऱ्यावर कसे हसू फुटत असेल याचा मला अंदाज आहे. मी भारतात परतल्यावर स्वयंपाकापासून काही दिवस सुट्टी घेण्याची योजना ती नक्की बनवेल.

माझी अवस्था नोकरी करणाऱ्या मुंबईकर स्त्री सारखी आहे. सकाळी लवकर उठायचे. हॉट प्लेटवर चहा उकळत असताना पोळ्यांचे पीठ भिजवायला घ्यायचे भाजी कुठली बनवायची ते ठरवायचे. भाजी कापून फोडणीला टाकायची. तोपर्यंत आटा भिजलेला असतो. दुसऱ्या हॉटप्लेटवर पोळ्या बनवायच्या. डबा भरायचा थोडासा नाश्ता करायचा. नाश्त्याला वेगळा पदार्थ करण्याची ऐश नाही बरं का. थोडीशी पोळी भाजीच पोटात ढकलून ऑफिसला पळायचे.

इंस्टंट भाज्या आणि इन्स्टंट पोळ्यांमुळे आमच्या काही तरुण सहकाऱ्यांची मजा चालते. पूर्वी कदी मी इन्सटंटच्या वाटेला गेलो नव्हतो पण आता मीसुद्धा भाजीचे एखादे पाकीट, एक दोन गोठवलेले पराठे घेऊन ठेवतो. कधी बनवायचा कंटाळा आला तर बरे पडते.

स्वयंपाक करताना, पोळ्या बनवताना संसाराची काही तत्त्वे उलगडत गेली. ही मेल वाचणारे माझे विवाहित मित्र बऱ्यापैकी सहमत होतील.

1. पोळी नीट लाटायची असेल तर पीठ पुरेसे घट्ट हवे. एकूण काय चिकटपणा आवश्यक.
2. ती (म्हणजे हॉट प्लेट... बरं का) फार गरम असून चालत नाही आणि थंड असली तर उपयोग नाही.
3. कुठेही जास्त जोर देऊन चालत नाही.... (मी पोळी बनवताना देण्याच्या योग्य दाबाबद्दल बोलतोय)... नाही तर फाटते.
4. पाककृती आणि संसाराची भट्टी परिपूर्ण करण्याचा कुठलाही फॉर्म्युला नाही. तो एक प्रयोग करत राहण्याचाच विषय आहे.
5. उत्कटता, योग्य अंदाज आणि सृजनशीतलेमधूनच अविस्मरणीय पदार्थ, प्रसंग घडतात.

याभुकेमुळेच मला माझा भारतीय पुरुषी अहंकार सोडून स्वयंपाक करावा लागला. या भुकेनेच माझ्या मनाला 'अन्न हे पूर्ण ब्रह्म' असे समजावल्यामुळे माझ्या हौशी पाककृतीही गळ्याखाली उतरल्या. हीच ती भूक जिने मानवजातीला आफ्रिकेपासून ऑस्ट्रेलियापर्यंतचा फेरा घडवला... व्यंकटेशस्तोत्रात अगदी यथार्थ वर्णन आहे, 'अन्नासाठी दाही दिशा, आम्हा फिरावीशी जगदीशा।'.... भूक... एक अंतिम सत्य!

- चारू वाक ( अनुवादित)
charuwaq@gmail.com

फिलिपाईन्स डायरी 3

Sat, 20 Jun 2009 15:18:17 +0530

हाय, आह... शेवटी महिनाभराच्या प्रतिक्षेनंतर मला मनिलामधली पहिली सुट्टी उपभोगायला मिळाली.... मनिला.... पिनॉय मात्र न चुकता 'मेट्रो मनिला' म्हणून उल्लेख करतात. पासिगसिटी, केझॉन सिटी, कविटे, मंडालुयांग अशा अनेक छोट्या मोठ्या उपनगरांनी बनलेली 'मेट्रो मनिला'. आम्ही राहतो मकाती सिटीमध्ये. आपल्या जगन्नाथ शंकरशेठांसारखाच मकाती नावाच्या उद्योगपतीने विकसीत केलेली मकाती सिटी. दक्षिण मुंबईप्रमाणेच आर्थिक व्यवहारांचे केंद्र असणारा मकाती सिटीचा भाग... उंचंच उंच इमारतीची 'स्कायलाईन' नरीमन पॉइंट सारखी परदेशी प्रवाशांसाठी एक सुरक्षित आणि मस्त विभाग.

जगभरचे टॅक्सीवाले, रिक्षावाले पण सारखेच. तुम्हाला जर रस्ता माहित नसलाच तर झालेच. तो टॅक्सीवाला मनिला दर्शन घडवणार याची खात्री! रोज ऑफिसला जाताना टॅक्सीवाला योग्य शॉर्टकटने नेतो आहे की नाही यावर लक्ष ठेवावे लागते. पहिल्या आठवड्यात मी घरी परतताना टॅक्सीवाल्याने रस्ता चुकवला. त्या नवीन भागातून जाताना माझे लक्ष एका म्युझियमकडे गेले. आणि दोन तीन मिनिटातच टॅक्सी आमच्या सर्व्हिस अपार्टमेंटपाशी पोहोचली. हम्म् म्हणजे जवळपास संग्राहालय आहे तर... मी मनाशीच नोंद केली.

विमानतळावर मिळालेल्या 'सिटी गाईड' मध्ये मनिला मधल्या तब्बल 48 संग्रहालयांची माहिती होती. बाहुल्यांच्या संग्रहालयापासून पादत्राणांच्या संग्रहालयापर्यंत बरीचशी संग्रहायले आध‍ुनिक इतिहास, स्पॅनिश आणि अमेरिकन शासनाचा काळ, पिनॉय (फिलिपिनो) लोकांचा स्वातंत्र्यलढा अशा विषयांवर आहेत.

मी पाहिले होते 'योचेंग्को संग्रहालय'. आल्फ्रेड युचेंग्को हे एक आघाडीचे चिनी उद्योगपती, RCBC या एका मोठ्या फिलिपिनो बँकेचे अध्यक्ष, अनेक देशांमध्ये राजदूत म्हणून वावरलेले. सालारजंगप्रमाणेच यांनीही संग्रहित केलेल्या चित्रांचे, कलाकृतींचे प्रदर्शन इथे आहे. संग्रहालयात प्रसिद्ध पिनॉय चित्रकार फर्नांडो अमोरसोलो (माझे सर्व्हिस अपार्टमेंट 'अमोर सोलो' रस्त्यावर 'अमोरसोलो मॅन्शन' याच नावाने आहे), ह्युआन ल्यूना, कार्लोस फ्रान्सिस्को अशा दिग्गजांनी ‍विचारलेली चित्रे प्रदर्शित केली आहेत. अमोरसोलोची चित्रे म्हणजे डोळ्यांसाठी अप्रतिम मेजवानीचं. राजा रविवर्मा, बेंद्रे, पंडित यांच्या चित्रांची आठवण करून देणारी. नैसर्गिक प्रकाशाचा पुरेपुर वापर करत पिनॉय सौंदर्याचे पुरेपूर दर्शन अमोर सोलो घडवतो. संग्रहालयाच्या एका भागात काही धातूच्या कलाकृती आणि जर्मन फॅशन फोटोग्राफीचे प्रदर्शन होते.

संध्याकाळी दर आठवड्याच्या खरेदीसाठी 'अयाला सेंटर ला' गेलो. आयला सेंटर म्हणजे अनेक मॉल्सनी बनलेले एक विस्तृत जाळे आहे. सगळे मॉल्स एकमेकांना 'स्काय वॉक'ने जोडलेले. रस्ता ओलांडणे हा प्रकार नाही. ग्रीनबेल्ट मॉलचे (Greenbelt) पाच भाग, लँडमार्क मॉल, ग्लोरिएटा मॉलचे पाच भाग, रस्टन्स मॉल असा प्रचंड पसारा आहे. अयाला प्रॉपर्टिजने विकसित केलेला हा प्रचंड मोठा शॉपिंग एरिया आहे. अयाला समूह म्हणजे आपल्याकडच्या टाटा समूहासारखे प्रकरण आहे. 175 वर्ष जुन्या असलेल्या या औद्योगिक घराण्यात एक कलावंतही जन्माला आला... झोबेल अयाला. स्वत: चित्रकार असणार्‍या झोबेल अयालांनी 'अयाला संग्रहालय' स्थापन केले. अयाला सेंटरमध्येच असणारे संग्रहालय शोधून काढले. रविवार असल्यामुळे संग्रहालय उशीरापर्यंत खुले होते. तिकिट घेत असतानाचं चवथ्‍या मजल्यावर सुवर्ण एका सभागृहात मी प्रवेश केला. मला माहितीपट पहायचा आहे का? म्हणून तिथल्या सहायकाने मला विचारले. मी हो म्हणताच समोरची वीस फुटी अर्ध गोलाकार भिंतीवर माहितीपट उलगडू लागला. माहितीपट सोन्याबद्दल होता. प्राचीन भारतात फिलिपाईन्सचा उल्लेख 'सुवर्णद्विप' असा केला जायचा. या देशात सोन्याचा भरपूर साठा होता. इतका की लोकांना नदीच्या पा‍त्रात सोन्याचे दगड सापडायचे. सोन्याचे शु्द्धीकरण ही इथे खूप प्रगत झालेली प्रक्रिया होती. जेव्हा स्पॅनिश लोकांचे इथे आगमन झाले तेव्हा फिलिपिनो लोकांची स्वत:ची शुद्धतेची मानके (18 कॅरेट, 24 कॅरेट सारखी) विकसित झाली असल्याची नोंद त्यांनी केली. सोन्याचा वापर लोकांमध्ये इतका रुळला होता की लहान मुले सुद्धा नुसत्या नजरेने सोन्याची शुद्धता पारखू शकत होती. सर्वांकडे भरपूर सोने होते. सोन्याचा वापर ही काही फार नाविन्याची गोष्ट नव्हती. याच सोन्याच्या प्राप्तीसाठी राज श्री विजय सुमात्रावर राज्य करत असताना भारतीयांनी सुवर्णद्विपासोबत व्यापारउदिम चालू केला.... इसवी सनाच्या सातव्या शतकात...

तो माहितीपट तांत्रिकदृष्टया इतका परिपूर्ण आखला होता ती एका क्षणी माहितीच्या ओघात समोरच्या पडद्यावर अंधार झाला आणि त्याच क्षणी छतामध्ये बसवलेला एक स्पॉटलाईट जमिनीवर पडला. काचेने बनवलेल्या जमिनीखाली असणारे सोन्याचे तुकडे, दागिने, नाणी चमकू लागली. अरे... इतका वेळ तर माझे लक्षच गेले नव्हते या खजिन्याकडे. ते दृश्य, तो परिणाम तांत्रिक सुसंबद्धतेमुळे मनावर छाप सोडून गेला.

एका बांधकाम कामगाराला बांधकाम करताना सापडलेला हा खजिना सरकारच्या हाती पडण्याआधीच लुटला गेला. लिओनार्डो लॉकसिन नावाच्या वास्तुतज्ञाने आपल्या हौसेखातर हा खजिना विकत घ्यायला सुरूवात केली. त्याने जमवलेला हा संग्रह अनेक वर्ष दडवून ठेवला होता. गरिबीचे साम्राज्य असलेल्या या देशात संपत्तीचे प्रदर्शन करण्यास तो तयार नव्हता. शेवटी एकदाचे 2004 मध्ये या संग्रहालयाचे उद्‍घाटन झाल्यावर त्याने हा खजिना संग्रहालयाकडे सुपूर्द केला. हजारापेक्षा जास्त सुवर्ण कलाकृती इथे मांडला आहेत. हातकडे, ब्रेसलेट्‍स, मृतांच्या चेहर्‍यावर ठेवण्याचे मुखवटे, कर्णआभूषणे, सोन्याच्या साखळ्या तगालू लिपी (पिनॉय लोकांची बोली भाषा 'तगालू'. जुनी लिपी मात्र आता वापरात नाही) मधले सुवर्ण पट. 800 ग्रॅम वजनाचे नेकलेस आणि कंबरपट्टे पाहून सोन्याचा सुकाळ कसा असेल ते जाणवले. कलाकुसर फार नक्षीदार नसली तरी आकर्षक होती. भारतीय संस्कृतीचा प्रभाव जाणवत होता. गरुडाच्या आकाराची कर्णभूषणे, अर्धे शरीर मानवाचे आणि अर्धे पक्ष्याचे असणारी किन्नरी... प्रदर्शनाचा केंद्रबिंदू असणारी कलाकृती पाहून मी मंत्रमुग्ध झालो.

ते होते एक 'यज्ञोपवित'... मराठीमध्ये 'जानवे' हिंदीतले 'जनेयू' पिनॉय समाजातील उच्च वर्गातील लोक डाव्या खांद्यावरून हे जानवे घ्यायचे. स्पॅनिश इतिहासकारांनी 'बॉक्सर कोडेक्स' या पुस्तकातही या प्रथेची नोंद केली आहे.

फिलिपाईन्सच्या सुरिगाओ विभागातून हे जानवे सापडले. याचे वैशिच्टय म्हणजे, हे जानवे सोन्याने बनले आहे. अनेक साखळ्यांची गुंफण करून जवळपास एक मीटर लांबीचे हे जानवे, झळाळत्या चार किलो सोन्यापासून बनवले गेले आहे. अगदी गाठसुद्धा त्या कलाकाराने कौशल्याने बनवली आहे.

संग्रहलयात कॅमेरा नेण्याची परवानगी नसल्याने छायाचित्र घेता आले नाही. नेटवर सुद्धा या सुरेख दागिन्यांचे सोंदर्य पुरेपूर दाखवणारा फोटो मिळाला नाही.

दोन्ही संग्रहालयांनी, औद्योगिक घराण्यांमध्ये असणारी सामाजिक जबाबदारीची जाणीव मला दाखवली, अगदी आपल्या राजा केलकर संग्रहालयात सुद्धा अनेक अद्भुत वस्तूंचा खजिना आहे. परंतु मर्यादित साधनांमुळे अपुर्‍या आर्थिक बळामुळे आपण तो जगापुढे आणण्यात मागे पडतो.

धन्यवाद श्री अयला, श्री योगचेंग्को, तुम्ही माझ्यासाठी राखलेल्या खजिन्याबद्दल!

- चारू वाक ( अनुवादित)
charuwaq@gmail.com

फिलिपाईन्स डायरी - 2

Fri, 12 Jun 2009 11:09:34 +0530

'द फ्रिडम रायटर्स' चित्रपटात कहाणी आहे एका संपन्न घरातल्या महिलेची. एका सामान्य अशा शाळेत, ती शिक्षिका म्हणून नोकरी करू लागते. तिचे विद्यार्थी विविध वंशांचे आणि पार्श्वभूमीतून आलेले असतात. त्यांची आपआपसातली तेढ पाहून एकमेकांबद्दलचा राग, खुन्नस पाहून ही शिक्षिका व्यथित होते. तुम्ही सर्व समान आहात हे दाखवण्यासाठी ती वर्गात छोटो छोटे खेळ त्या विद्यार्थ्यांना खेळायला लावते. अनुभवांनी वैश्विकता Universatity of experiences... विद्यार्थ्यांना हे सूत्र समजू लागते.

आपण फक्त रंग, रूप, शारीरिक ठेवण यामध्येच वेगळे आहोत पण जे अनुभव अडचणी इतरांसमोर आहेत त्याच माझ्याही समोर आहेत याची सर्वच विद्यार्ध्यांमध्ये होऊ लागते. वेगळे दिसत असलो तरी आपण सारखेच आहेत... आपण मानव आहोत.

चित्रपटाची कथा अमेरिकेत घडते. अमेरिकन्स त्यांच्या देशाला मुशीची, Melting pot ची उपमा देतात. इटालियन, चायनीज, मेक्सिकन, आफ्रिकन अशा अनेक खंडातून, संस्कृतींमधून लोक अमेरिकेत आले. स्थायिक झाले. याच सर्वांनी अमेरिकेला एक 'ड्रीम डेस्टिनेशन' बनवले. चित्रपटामध्ये पण हीच संकल्पना होती... आणि एक विचार आला.... केवळ अमेरिका हाच एकमेव 'मेल्टिंग पॉट' आहे का?

राहुलने आज विचारले, ''मनिला मध्ये वावरताना कसं वाटतं? '' म्हटलं काही विशेष वेगळं नाही, आसाम किंवा नेपाळमध्ये आल्यासारखं वाटतंय. इथले लोक फार काही वेगळे दिसत नाहीत. रस्त्यावरून चालणार्‍या एखाद्या काकांची ओळख श्री. परांजपे किंवा श्री आठवले म्हणून करून देता येईल. काही मुलींचे चेहरे इतके भारतीय दिसतात की त्यांची नावे प्राजक्ता, रेश्मा किंवा सुकन्या असावीत असे वाटेल काही चेहरे एकदम युरोपियन तरतरीत नाक, ओठ, गालांची हाडं, बांधा... एकदम साहेबी. रंग म्हणाल तर पिवळा, गोरा ते अगदी गव्हाळ. मी पाहिलेले काही पिनॉय (फिलिपिनो लोक स्वत:ला 'पिनॉय' म्हणवतात) तर एकदम महाराष्ट्रीय देशस्थी रंगाचे होते... रंगाची एकदम फुल टू गॅरंटी!

साधारण 3000 वर्षांपूर्वी फिलिपाईन्समध्ये मानवी वसाहतीची सुरुवात झाली. स्पॅनिश लोकांचे आगमन होईपर्यंत हा देश म्हणजे600- 700 बेटांचा समूह होता. एकछत्री राजा कुणी नव्हताच. फर्डिनंड मॅगेलनने इथे स्पेनची सत्ता स्थापना केली आणि स्पेनचा राजा फिलिप याच्या सन्मानार्थ 'फिलिपाईन्स' असे नाव दिले. समान कायदा, शासनसंस्था या सर्व आधुनिक गोष्टी स्पॅनिअर्डस्नी इथे आणल्या. सोळाव्या शतकापासून एकोणिसाव्या शतकाच्या अंतापर्यंत इथे स्पेनचे राज्य होते. त्यानंतर झालेल्या एका युद्धात तह होऊन, हा देश अमेरिकेच्या दावणीला बांधला गेला. पुढची तीस चाळीस वर्ष फिलिपाईन्स हा अमेरिकेची वसाहत होता. (कोण म्हणतं की अमेरिका फार स्वातंत्र्यप्रिय देश आहे? दुसर्‍या महायुद्धामध्ये तीन चार वर्ष जपानी लोकांनी फिलिपाईन्सचा ताबा घेतला.

पिनॉय लोक मुळांतच शांत आणि मृदू स्वभावाचे आहेत. फार आक्रमक नाहीत. जुळवून घेणार्‍यांपैकी. त्यामुळे या लोकांनी राज्यकर्त्यांच्या हिशोबाने स्वत:ला बदलले. स्वत:ला कॅथॉलिक राष्ट्र घोषित करणारा हा बहुतेक एकमेव आशियाई देश आहे. तिकडे दक्षिणेकडे जावा, सुमात्रा बेटांवर व्यापारासाठी येणार्‍या अरबांनी इस्लामचा प्रचार केला. आज दक्षिणेच्या मिंदानाओ प्रांतामध्ये मुस्लिमबहुल लोकसंख्या आहे. जे लोकं इथे आले, व्यापाराच्या राज्य करण्याच्या इच्छेने त्यांना हा शांत, निसर्गसुंदर देश फारच आवडला. बहुतेक लोक इथे स्थायिक झाले. फिलिपिनो स्त्रियांशी लग्न करून इथलेच रहिवासी बनले. आज परिस्थिती अशी आहे की सगळी लोकसंख्या म्हणजे विविध वंशांच्या गुणसूत्रांची खिचडी बनली आहे. एका मुशीची, मेल्टिंग पॉटची अवस्था तर इथेही आहेच की! आणि भारताची तरी काय वेगळी अवस्था आहे? सिकंदरच्या सैन्यामध्ये असणारे सैनिक सिंध, पंजाबमध्ये स्थायिक झाले. इथल्या मुलींशी संसार थाटून भारतीय बनले. आज तुम्ही त्यांना वेगळे ओळखू शकत नाही. शक, हूण अशा एकेकाळच्या विदेशी आक्रमक टोळ्या आज भारतीय आहेत. मंगोल वंशाच्या चेंगीजखानचे वंशज असणारे मोगल आज पूर्णपणे भारतीय आहेत. सर्वांनी एकमेकांच्या चालीरीती उचलल्या आहेत. इतिहास दाखवतो की गेल्या हजारो वर्षात ही 'मेल्टिंग पॉट' परिस्थिती जगाच्या कुठल्या न कुठल्या भागात चालूच राहिलेली आहे. थोडा व्यापक दृष्टिकोन आणि सहिष्णुता असली म्हणजे झालं!

- चारू वाक ( अनुवादित)
charuwaq@gmail.com

फिलिपाईन्स डायरी 1

Thu, 11 Jun 2009 10:40:42 +0530

हाय,
'एचबीओ'वर 'द फ्रीडम रायटर्स' म्हणून चित्रपट पाहत होतो. एका सरकारी शाळेत शिकवणारी शिक्षिका आणि वांशिक विविधता असणार्‍या तिच्या विद्यार्थ्यांना शिकवताना तिने केलेले विविध प्रयोग असा चित्रपटाचा विषय होता. चित्रपटाने मला खिळवून ठेवले. गरमागरम चहाचा कप घेऊन मी जो बसलो तो चित्रपट संपेपर्यंत जागचा हाललो नाही. नवीन काही बघितलं की मित्रांशी गप्पा मारत ते शेअर करायचं ही माझी सवय. पण मी हा इथे मनिलामध्ये, फिलिपाईन्सच्या राजधानीमध्ये.... घरापासून मित्रांपासून दूर... संवाद साधणार तरी कसा? शेवटी एकदाचा जी मेल वर लॉग इन झालो आणि तुम्हा सर्वांसाठी लिहू लागलो.

'मी मनिलामध्ये केव्हा पोहोचलो?' स्नेहल आणि माधवने, मागच्या आठवड्यात माझा फॉरवर्ड मेल मिळताच विचारलेला प्रश्न. खरं सांगायचं तर मलाही कळले नाही की माझी इथे गच्छंती कशी झाली (गच्छंती - Kicked Out याचे अधिक चांगले भाषांतर होऊ शकत नाही.) आयटी कंपनीत नोकरी स्वीकारताना त्यांनी विचारले होते की थोड्या पूर्वसूचनेवर प्रवास करण्यास तयार असाल का? मी आपला हुरळून जाऊन 'हो' म्हणालो.

तेव्हा माहिती नव्हते की ही छोटी पूर्वसूचना केवळ आठवड्याभराची पण असू शकते. काही वेळा तर ती याहीपेक्षा कमी कालावधीची असू शकते. ज्यांनी असा परदेश प्रवास केलेला नाही त्यांच्या डोक्यात विमान प्रवासाची एक भलतीच फंडू कल्पना असते. धूम-2 मधला रिओ डि जानेरोच्या विमानतळावर 'ईष्टाईल' मध्ये चालणारा ऋतिक रोशन. फॅन्सी कपडे, हातात बॅगांचे ओझे नाही... नुसता एक गॉगल वागवत... आपल्या बापाचाच विमानतळ आहे अशा थाटात फिरणारा हिरो... ओह... नायजेरियाला जाण्यासाठी पहिला विमान प्रवास करेपर्यंत माझ्याही डोक्यात तसेच काही खूळ होते.

असल्या लांबच्या प्रवासासाठी तुमची आणि तुमच्या कुटुंबीयांनी मानसिक तयारी करण्यासाठी वेळ लागतो. आणि तुम्ही एकटेच प्रवास करणार असाल तर अजूनच जास्त वेळ..... सामानाची बांधाबांध ही अजून एक डोकेदुखी... तिथे गेल्यावर लगेचच लागू शकेल असा शिधा, कपडे, शूज, रोजची प्रसाधने आणि हे सगळे त्या वीस किलोंच्या मर्यादेत बसवायचे... माझ्या वारंवार झालेल्या बदल्यांमुळे अश्विनीला सामानाच्या पॅकिंगचा पुरेपूर अनुभव आहे. त्यामुळे मला चिंता नव्हती.

मुंबई विमानतळावर उंडारत असताना मला मकरंद देशपांडे दिसला. 'स्वदेस' मध्ये शाहरुख बरोबर 'यू ही चला... ' गाणे म्हणणारा ट्रक ड्रायव्हर. त्याचे ते फूटभर लांब, पिंजारलेले केस पाहून तो कायम सेंटरशॉक च्युईंग गम खातो का? असे विचारण्याचा मोह मला झाला खरा, पण मी तो आवरला. तो माणूस लाऊंजमध्ये एक पेय पीत बसला होता. उगाच कशाला त्रास द्या? पण विमानतळावर पहिल्यांदाच एखादी सेलेब्रिटी पाहिली. माझ्या एका सहकार्‍याच्या फ्लाईटमध्ये चक्क प्रियंका चोप्रा होती. म्हणजे ती 'बिझनेस' क्लास मध्ये होती तर ते महाशय 'इकॉनॉमी' सीटवर.... पंख्याच्या बाजूला... अहो तमाम कंपन्यांना आपल्या 'कामगार' वर्गासाठी स्वस्तात स्वस्त सीटस परवडतात. असो... मी मात्र 'मकरंद'चे दर्शन घेण्याइतकाच नशीबवान होतो. नंतर तो आमच्याच बँकॉकला जाणार्‍या विमानात चढला.

रात्री कणभरही झोप झालेली नसेल तर बँकॉक विमानतळावर चार तासाचा हॉल्ट ही अगदी तापदायक कल्पना आहे. 'इकॉनॉमी' क्लासची आसने अगदीच बापुडवाणी असतात. आरामदायी असण्यापेक्षा 'बूड टेकणे' एवढाच त्यांच्या जीवन हेतू असतो. कसे तरी चार तास घालवून मनिलाकडे जाणाऱ्या विमानात बसलो.

एअरपोर्ट समोरंच असणार्‍या टॅक्सी सर्व्हिसबद्दल मित्रांनी सांगितले होतेच. 'तुमचं राहू द्या, माझं राहू द्या' अशी भारतीय पद्धतीने घासाघीस करून टॅक्सी ठरवली. त्या टॅक्सीचे पैसे जरी कंपनी देणार असली तरी उगाच जादा पैसे देणं माझ्या मध्यमवर्गीय मनाला पटेना. 'मनिला' शहराबद्दल माझं प्रथमदर्शनी मत चांगलं झालं. मुंबईसारखीच दमट हवा, पण मुंबईपेक्षा स्वच्छ आणि नीटनेटकं शहर .. या शहर आणि देशाबद्दल मात्र पुढच्या डायर्‍यांमध्ये... नायजेरिया डायरीचा पहिला भाग 'ई सकाळ' वर प्रसिद्ध झाल्यानंतर... नायजेरियाला चांगले का म्हटले म्हणून एका वाचकाने बरीच आदळआपट करणारा मेल पाठवला होता.....

असो..... अजूनही मी छापण्यासाठी नव्हे तर माझ्या मित्रांशी संवाद साधण्यासाठीच लिहीत आहे.

- चारू वाक ( अनुवादित)
charuwaq@gmail.com