वर्ल्ड ब्रेन ट्यूमर डे इतिहास

वर्ल्ड ब्रेन ट्यूमर डे ची सुरुवात 2000 साली जर्मन ब्रेन ट्यूमर असोसिएशन (Deutsche Hirntumorhilfe e.V.) यांनी केली. या ना-नफा संस्थेचा उद्देश मेंदूच्या ट्यूमरने ग्रस्त रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबियांना आदरांजली वाहणे आणि जागरूकता वाढवणे हा होता. सुरुवातीला जर्मनीपुरता मर्यादित असलेला हा उपक्रम हळूहळू जागतिक स्तरावर पसरला. आता हा दिवस आंतरराष्ट्रीय ब्रेन ट्यूमर अलायन्स (IBTA) आणि इतर आरोग्य संस्थांच्या सहकार्याने जगभर साजरा केला जातो.

वर्ल्ड ब्रेन ट्यूमर डे उद्देश

मेंदूचे ट्यूमर हे इतर कर्करोगांच्या तुलनेत कमी चर्चिले जाते. हा दिवस लोकांना लक्षणे आणि जोखीम याबद्दल जागरूक करतो. माहिती आणि समर्थन नेटवर्कद्वारे रुग्णांना त्यांच्या उपचार प्रक्रियेत सक्रिय सहभागी होण्यास प्रोत्साहन मिळते. मेंदूच्या ट्यूमरच्या उपचारांसाठी नवीन तंत्रज्ञान आणि औषधांचा शोध घेण्यासाठी निधी आणि समर्थन वाढवणे. रुग्ण, कुटुंब आणि वैद्यकीय व्यावसायिकांना एकत्र आणून समुदायाची भावना निर्माण करणे.

आकडेवारी

जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार (WHO), मेंदूचे ट्यूमर प्रौढांमधील एकूण कर्करोगांचे सुमारे 2% आणि मुलांमधील 1.9% आहेत. मेंदूचे ट्यूमर दोन प्रकारचे असतात - प्राथमिक (मेंदूतच सुरू होणारे) आणि दुय्यम (शरीरातील इतर भागातून मेंदूत पसरलेले). अंदाजे 7,00,000 अमेरिकन प्राथमिक मेंदूच्या ट्यूमरसह जगतात, त्यापैकी 71% सौम्य आहेत.

लक्षणे, काळजी आणि प्रतिबंध

मेंदूच्या ट्यूमरला पूर्णपणे रोखणे शक्य नसले तरी काही उपाय जोखीम कमी करू शकतात:

याची लक्षणे सतत डोकेदुखी, मळमळ, उलट्या, दृष्टी किंवा संतुलनात अडचण, चक्कर येणे, व्यक्तिमत्त्वात बदल, किंवा बोलण्यात अडचण ही लक्षणे दिसल्यास त्वरित वैद्यकीय सल्ला घ्यावा. 

एमआरआय (MRI), सीटी स्कॅन (CT Scan), बायोप्सी, आणि न्यूरोलॉजिकल तपासणी यांचा वापर करावा. 

कीटकनाशके, रासायनिक प्रदूषक आणि धूम्रपान यांच्यापासून दूर राहावे.

आयनायझिंग रेडिएशनचा अनावश्यक संपर्क टाळावा.

तणाव व्यवस्थापन तंत्रांचा अवलंब करावा कारण दीर्घकालीन तणावामुळे ट्यूमरचा धोका वाढू शकतो.

याबद्दल जागरूकता कशी वाढवावी?

सोशल मीडियावर प्रचार: #WorldBrainTumorDay हॅशटॅग वापरून माहिती शेअर करा.

स्थानिक कार्यक्रम सेमिनार, निधी संकलन, आणि शैक्षणिक वेबिनारमध्ये सहभागी व्हा.

मेंदूच्या ट्यूमरबद्दल जागरूकता दर्शवण्यासाठी राखाडी रिबन परिधान करा.

नियमित तपासणीला भर द्या. लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

वर्ल्ड ब्रेन ट्यूमर डे हा मेंदूच्या ट्यूमरबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी, रुग्णांना आधार देण्यासाठी आणि संशोधनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी एक महत्त्वाचा मंच आहे. जर्मन ब्रेन ट्यूमर असोसिएशनने 2000 मध्ये सुरू केलेला हा उपक्रम आता जागतिक स्तरावर साजरा होतो. लवकर निदान, तणाव व्यवस्थापन आणि प्रगत उपचार पद्धती यामुळे मेंदूच्या ट्यूमरचा सामना करणे शक्य आहे. प्रत्येकाने छोटे-छोटे उपाय करून या जागरूकता मोहिमेत योगदान देऊ शकतो, ज्यामुळे रुग्णांचे जीवन सुधारू शकते.

जागतिक ब्रेन ट्युमर दिन 2026 थीम
ही थीम प्रारंभिक ओळख  निदानातील अंतर कमी करणे आणि विशेषतः कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये MRI सुविधा व विशेषज्ञ उपचार उपलब्ध करून देण्यावर भर देते.
ब्रेन ट्युमरच्या लक्षणांकडे (जसे की सतत डोकेदुखी, दृष्टी समस्या, संतुलन बिघडणे इ.) जवळून लक्ष देण्यासाठी आणि लवकर निदानासाठी लोकांना, वैद्यकीय व्यावसायिकांना आणि समाजाला आवाहन करते.
यामुळे उपचार अधिक प्रभावी होऊ शकतात आणि रुग्णांचे जीवनमान सुधारू शकते.

ही ५ लक्षणे दिसल्यास तातडीने सावध व्हा:

१. लघवीला वारंवार जावे लागणे (विशेषतः रात्री)

जर तुम्हाला रात्रीच्या वेळी वारंवार लघवीसाठी उठावे लागत असेल, किंवा दिवसभरातही लघवीची भावना वारंवार होत असेल, तर हे प्रोस्टेट ग्रंथी वाढल्याचे किंवा कॅन्सरचे सुरुवातीचे लक्षण असू शकते.

२. लघवीचा वेग मंदावणे किंवा अडखळणे

लघवीला बसल्यावर ती सुरू होण्यास वेळ लागणे, लघवीची धार अत्यंत बारीक किंवा मंद असणे, किंवा लघवी करताना थांबून-थांबून होणे (अडखळणे) याकडे गांभीर्याने पाहणे गरजेचे आहे.

३. लघवी किंवा वीर्यामधून रक्त येणे

लघवी करताना किंवा वीर्यपतन होताना त्यातून रक्त येणे हे अत्यंत गंभीर लक्षण आहे. असे झाल्यास कोणत्याही घरगुती उपायांवर वेळ वाया न घालवता ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.

४. लघवी करताना जळजळ किंवा वेदना होणे

लघवी करताना तीव्र वेदना होणे, जळजळणे किंवा मूत्राशयावर सतत दबाव जाणवणे, लघवी पूर्णपणे साफ न झाल्यासारखे वाटणे ही प्रोस्टेटमधील समस्येची लक्षणे आहेत.

५. कंबर, मांड्या किंवा पाठीच्या खालच्या भागात सतत वेदना

जर प्रोस्टेट कॅन्सरचा प्रादुर्भाव ग्रंथीच्या बाहेर पसरू लागला, तर त्याचा परिणाम हाडांवर होतो. यामुळे कंबर, पाठीचा खालचा भाग, नितंब (Hips) किंवा मांड्यांमध्ये सतत आणि तीव्र वेदना होऊ शकतात.

प्रोस्टेट कॅन्सरचा धोका का वाढतोय?

बदलती जीवनशैली आणि लठ्ठपणा: जास्त चरबीयुक्त आहार, जंक फूडचे अतिसेवन आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे शरीरात हार्मोनल असंतुलन होते, जे कॅन्सरला आमंत्रण देते.

अनुवांशिकता: कुटुंबात जर आधी कोणाला (वडील किंवा भाऊ) प्रोस्टेट कॅन्सर झाला असेल, तर पुढील पिढीतील पुरुषांना हा आजार होण्याचा धोका दुप्पट होतो.

वाढते वय: वयाच्या ४० नंतर प्रोस्टेट ग्रंथीचा आकार नैसर्गिकरीत्या वाढू लागतो, ज्याचे रूपांतर पुढे कॅन्सरच्या गाठीत होऊ शकते.

काय काळजी घ्याल?

महत्त्वाचा सल्ला: वयाची ४० किंवा ४५ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर प्रत्येक पुरुषाने वर्षातून एकदा PSA (Prostate-Specific Antigen) ब्लड टेस्ट आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याने डिजिटल रेक्टल एक्झामिनेशन (DRE) करून घेतली पाहिजे.

सुरुवातीच्या टप्प्यात निदान झाल्यास प्रोस्टेट कॅन्सर पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. त्यामुळे शरीराकडून मिळणाऱ्या या संकेतांकडे दुर्लक्ष करू नका आणि वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या!

जागतिक कीटक दिनाचा इतिहास 

या दिवसाची सुरुवात फार जुनी नाही, पण त्याचे महत्त्व जागतिक स्तरावर खूप मोठे आहे. 

पहिली सुरुवात: ६ जून २०१७ रोजी चीनमधील बीजिंग येथे पहिल्यांदा 'जागतिक कीटक दिन' साजरा करण्यात आला.

कोणी केली सुरुवात?: 'चायनीज पेस्ट कंट्रोल असोसिएशन' च्या पुढाकाराने आणि 'फेडरेशन ऑफ एशियन अँड ओशनिया पेस्ट मॅनेजर्स असोसिएशन', 'नॅशनल पेस्ट मॅनेजमेंट असोसिएशन' आणि 'कन्फेडेरेशन ऑफ युरोपियन पेस्ट मॅनेजमेंट असोसिएशन' यांच्या सहकार्याने हा दिवस सुरू झाला.

जागतिक पाठबळ: जागतिक आरोग्य संघटनेने देखील या मोहिमेला आणि दिवसाला आपले समर्थन दिले आहे.

हा दिवस साजरा करण्यामागचा उद्देश 

हा दिवस साजरा करण्यामागे काही प्रमुख आणि महत्त्वाचे उद्देश आहेत:

सार्वजनिक आरोग्याविषयी जागरूकता: डास, उंदीर, झुरळे आणि माश्या यांसारखे कीटक डेंग्यू, मलेरिया, चिकनगुनिया, प्लेग आणि टायफॉइड यांसारखे जीवघेणे आजार पसरवतात. या आजारांपासून स्वतःचा बचाव कसा करावा, याची लोकांना माहिती देणे.

अन्न आणि मालमत्तेचे नुकसान टाळणे: दरवर्षी जगभरात कीटकांच्या व वाळवीच्या प्रादुर्भावामुळे लाखो टन अन्नधान्य सडते आणि घरांचे, इमारतींचे प्रचंड नुकसान होते. हे नुकसान रोखण्यासाठी कीटक नियंत्रणाचे उपाय सांगणे.

व्यावसायिक कीटक नियंत्रकांचे महत्त्व पटवून देणे: आपल्याला सुरक्षित ठेवण्यासाठी जे 'पेस्ट कंट्रोल' कामगार आणि तंत्रज्ञ रात्रंदिवस काम करतात, त्यांच्या कामाची समाजाला ओळख करून देणे आणि त्यांचे आभार मानणे.

या दिवसाचे महत्त्व

"छोटे कीटक, मोठा धोका":  आपल्याला वाटू शकते की घरात एखादे झुरळ किंवा डास असण्याने काय फरक पडतो? पण जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) अहवालानुसार, जगात डासांमुळे होणाऱ्या आजारांमुळे दरवर्षी लाखो लोकांचा मृत्यू होतो.

आरोग्याचे रक्षण: योग्य वेळी पेस्ट कंट्रोल केल्याने घरातील लहान मुले आणि वृद्धांचे संसर्गजन्य आजारांपासून रक्षण होते.

पर्यावरणपूरक उपाय: आधुनिक काळात कीटक नियंत्रणासाठी रासायनिक औषधांऐवजी जैविक आणि पर्यावरणपूरक पद्धतींचा वापर करण्यावर भर दिला जात आहे, ज्यामुळे निसर्गाला हानी पोहोचत नाही.

हा दिवस आपल्याला केवळ कीटक मारण्याचा संदेश देत नाही, तर आपला परिसर स्वच्छ ठेवण्याचा, पाणी साचू न देण्याचा आणि आरोग्यदायी जीवनशैली अंगीकारण्याचा संदेश देतो. "स्वच्छता राखूया, कीटकांना दूर पळवूया!"

नेल पॉलिशमधील 'धोकादायक त्रिकूट' (Toxic Trio)

नेहमी वापरल्या जाणाऱ्या काही नेल पॉलिशमध्ये प्रामुख्याने तीन रसायने आढळतात, ज्यांना वैद्यकीय भाषेत 'टॉक्सिक ट्रायो' म्हटले जाते:

फॉर्मल्डिहाइड (Formaldehyde): हे नेल पॉलिश कडक करण्यासाठी वापरले जाते. फॉर्मल्डिहाइड हे एक ज्ञात कार्सिनोजेन (कर्करोगास कारणीभूत ठरणारा घटक) आहे. याच्या वासामुळे श्वसनाचे त्रास आणि दीर्घकालीन संपर्कामुळे कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो.

टोल्युइन (Toluene): नेल पॉलिश गुळगुळीतपणे नखांवर लावण्यासाठी याचा वापर होतो. याचा थेट संबंध नर्व्हस सिस्टम (मज्जासंस्था), डोकेदुखी आणि चक्कर येण्याशी असतो.

डिब्युटाइल थॅलेट (DBP - Dibutyl Phthalate): नेल पॉलिश लवकर सुटू नये म्हणून हे प्लास्टिकायझर वापरले जाते. हे शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडवण्यास कारणीभूत ठरू शकते.

डॉक्टरांचे काय म्हणणे आहे? धक्कादायक सत्य की केवळ भीती?

डॉक्टर आणि त्वचातज्ज्ञांच्या मते, परिस्थिती चिंताजनक असली तरी घाबरून जाण्याची गरज नाही. यामागील मूळ तथ्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

प्रमाण महत्त्वाचे आहे: तुम्ही कधीतरी किंवा आठवड्यातून एकदा नेल पॉलिश लावत असाल, तर कर्करोग होण्याचा धोका अत्यंत नगण्य (कमी) असतो. कारण या रसायनांचे शरीरात शोषले जाणारे प्रमाण खूप कमी असते.

खरा धोका कोणाला? जे लोक नेल सलूनमध्ये काम करतात, त्यांना याचा सर्वाधिक धोका असतो. कारण ते दिवसभर या रसायनांच्या वासाच्या संपर्कात असतात आणि श्वासावाटे हे घटक त्यांच्या शरीरात जातात.

यूव्ही लॅम्पचा धोका: जेल नेल आर्ट सुकवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या UV लाईटमुळे हाताच्या त्वचेच्या कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो, असे काही संशोधनात समोर आले आहे.

स्वतःचा बचाव कसा करावा? 

तुम्हाला नेल पॉलिश वापरायचे असेल, तर डॉक्टरांनी दिलेले हे महत्त्वाचे सल्ले नक्की फॉलो करा:

'3-Free', '5-Free' किंवा '10-Free' उत्पादने निवडा: हल्ली बाजारात अशी नेल पॉलिश उपलब्ध आहेत, ज्यांच्यामध्ये वरील घातक रसायने नसतात. खरेदी करताना लेबल नक्की तपासा.

हवेशीर खोलीत नेल पॉलिश लावा: बंद खोलीत नेल पॉलिश लावणे टाळा, जेणेकरून त्याचा तीव्र वास तुमच्या श्वासात जाणार नाही.

सनस्क्रीनचा वापर: जर तुम्ही जेल नेल आर्ट करत असाल, तर यूव्ही लॅम्पखाली हात ठेवण्यापूर्वी हातावर एसपीएफ (SPF) ३०+ सनस्क्रीन नक्की लावा.

नखांना विश्रांती द्या: सतत नेल पॉलिश लावून ठेवू नका. मध्ये काही दिवस नखे नैसर्गिक ठेवा, जेणेकरून त्यांना 'श्वास' घेता येईल.

तुमची आवडती नेल पॉलिश थेट कर्करोगाला कारणीभूत ठरत नाही, पण सुरक्षिततेसाठी टॉक्सिक रसायने नसलेली उत्पादने निवडणे हाच शहाणपणाचा मार्ग आहे!

सायकल बरोबर करूया मैत्री...

जागतिक सायकल दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

पर्यावरणाला अनुकूल, 

आरोग्याला पूरक 

आणि खिशाला परवडणारी 

सायकल हाच उत्तम पर्याय!

सर्व सायकल प्रेमींना 

जागतिक सायकल दिनाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा!

पर्यावरण आणि आरोग्याचा उत्तम मेळ, 

सायकल चालवणे हाच आहे सर्वोत्तम खेळ

तुम्हाला जागतिक सायकल दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

इंधनाची होईल बचत, आरोग्य राहील छान, 

सायकल चालवून वाढवूया आपल्या देशाची शान

जागतिक सायकल दिनाच्या मनापासून शुभेच्छा!

बालपणीची आठवण आणि आरोग्याची गुरुकिल्ली असणाऱ्या 

सर्व सायकल प्रेमींना जागतिक सायकल दिनाच्या खूप खूप शुभेच्छा!

निरोगी आरोग्याचा एकच मंत्र, 

सायकल चालवणे आहे सोपे तंत्र

सायकल चालवा, फिट राहा

जागतिक सायकल दिनाच्या शुभेच्छा!

पैशांची बचत, आरोग्याची सुरक्षा आणि प्रदूषणमुक्त निसर्ग... 

या सायकल दिनी संकल्प करूया, आरोग्याकडे पाऊल टाकूया

जागतिक सायकल दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

पैडल मारूया आनंदाने, 

आरोग्य जपूया अभिमानाने

चला, पुन्हा एकदा सायकलशी मैत्री करूया!

जागतिक सायकल दिनाच्या शुभेच्छा

वयाची तमा न बाळगता, 

आरोग्यासाठी सायकल चालवूया

पर्यावरणाचे रक्षण करून, एक सुदृढ समाज घडवूया.

जागतिक सायकल दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

जिथे वाहनांचा धूर नाही, 

तिथे आजारांचा जोर नाही

सायकल चालवा आणि निरोगी आयुष्य जगा

Happy World Bicycle Day!

लहानपणच्या आठवणी ताज्या करूया, 

दुचाकी सोडून आज सायकलवर फिरूया

जागतिक सायकल दिनाच्या शुभेच्छा!

सायकल केवळ एक वाहन नाही, 

तर ती आरोग्याची गुरुकिल्ली आहे

आजच्या दिवशी सायकल चालवण्याचा निश्चय करूया

जागतिक सायकल दिनाच्या शुभेच्छा!

प्रदूषणाला देऊया मात, 

सायकलची धरूया हात

एक छोटासा बदल, सुंदर भविष्याची सुरुवात!

जागतिक सायकल दिनाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा!

कारपेक्षा सायकल वापरणे कमी करते प्रदूषण,

नियमित सायकलिंग ठेवते शरीर आणि मन निरोगी!

जागतिक सायकल दिनाच्या शुभेच्छा!

पैशांची बचत, आरोग्याची काळजी आणि प्रदुषण मुक्ती,

सायकल चालवणे हीच खरी निसर्गाशी भक्ती

जागतिक सायकल दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

१. काय खावे? (योग्य आहार)

हलके आणि ताजे अन्न: पचनशक्ती मंद असल्यामुळे सहज पचणारे, गरम आणि ताजे अन्न खावे. उदा. मऊ भात, मुगाची खिचडी, रव्याचा उपमा.

पाचक मसाले: जेवणामध्ये जिरे, मिरी, हिंग, आले, लसूण, ओवा आणि मेथी दाणे यांचा वापर आवर्जून करा. हे मसाले पचनक्रिया सुधारतात आणि गॅस-अपचनाचा त्रास रोखतात.

कडधान्ये आणि डाळी: मुगाची डाळ, मसुराची डाळ यांसारख्या हलक्या डाळींचे वरण किंवा कढण पिणे आरोग्यासाठी उत्तम असते.

भाज्यांची निवड: दुधी भोपळा, पडवळ, कारले, तोंडली, शेवग्याच्या शेंगा यांसारख्या वेलीवर उगवणाऱ्या आणि पाणीदार भाज्या खाव्यात.

कोमट पाणी: पावसाळ्यात पाण्याचे स्त्रोत दूषित होण्याची शक्यता जास्त असते. म्हणूनच पाणी नेहमी उकळून, कोमट करून प्यावे. यामुळे पचनही चांगले होते.

काय खाणे टाळावे? (अयोग्य आहार)

पालेभाज्या टाळाव्यात: आषाढ आणि श्रावण महिन्यात शक्यतो मेथी, पालक, चवळी यांसारख्या पालेभाज्या खाणे टाळावे. पावसाळ्यात या भाज्यांवर कीटक, बॅक्टेरिया आणि चिखल जास्त असतो, ज्यामुळे पोटाचे विकार किंवा इन्फेक्शन होऊ शकते.

मसालेदार आणि तळलेले अन्न: जरी आषाढात तळलेले पदार्थ खाण्याची प्रथा असली (उदा. आषाढ तळणे), तरी रोजच्या आहारात जास्त तेलकट, तिखट, फास्ट फूड आणि मैद्याचे पदार्थ खाणे टाळावे. यामुळे ॲसिडिटी आणि अपचन होते.

शिळे अन्न आणि थंड पेये: फ्रिजमधील शिळे अन्न, थंड पाणी किंवा कोल्ड ड्रिंक्स पूर्णपणे टाळावेत. यामुळे शरीरात 'कफ' आणि 'वात' वाढतो.

मांसाहार कमी करावा (ऐच्छिक): आषाढ महिन्यानंतर श्रावण लागत असल्याने अनेक जण आषाढात मांसाहार (गटारी अमावस्या) करतात. पण हा ऋतू बदलाचा काळ असल्याने जड मांसाहार पचायला कठीण जातो. त्यामुळे अतिप्रमाणात मांसाहार करणे टाळावे.

आषाढ महिन्यातील पारंपारिक खाद्यसंस्कृती

आपल्या संस्कृतीत आषाढ महिन्यात 'आषाढ तळणे' हा प्रकार केला जातो. यामध्ये गूळ-गव्हाचे कापले, पुऱ्या किंवा सुक्या खोबऱ्याचे पदार्थ तळले जातात. यामागे शास्त्रीय कारण असे आहे की, पावसाळ्याच्या सुरुवातीला हवेत गारठा वाढल्यामुळे शरीराला ऊर्जेची गरज असते, जी गूळ आणि गव्हातून मिळते. मात्र, हे पदार्थ प्रमाणातच खावे.

ALSO READ: साखर ऐवजी डाएट मध्ये सहभागी करा या वस्तू, आरोग्य राहील सुरक्षित

आरोग्य टीप: आषाढ महिन्यात अति खाणे टाळा. भूक असेल त्यापेक्षा थोडे कमी खाणे या ऋतूत आरोग्यासाठी अमृत मानले जाते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: डाएटमध्ये सहभागी करा हे पौष्टिक घटक नेहमी तरूण दिसाल

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: डाएटिंग शिवाय वजन कसे कमी करावे जाणून घ्या

पचनसंस्थेचा प्रत्येक भाग अन्न लहान तुकड्यांमध्ये विभागण्यात आणि ते शरीरात पुढे सरकवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. पचनसंस्थेचे मुख्य भाग म्हणजे गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल ट्रॅक, यकृत, पित्ताशय आणि स्वादुपिंड हे आहेत. तर जीआय ट्रॅक चे भाग म्हणजे तोंड, अन्ननलिका, जठर (पोट), लहान आणि मोठे आतडे आणि गुदद्वार हे आहेत.

दरवर्षी २९ मे रोजी 'जागतिक पचन आरोग्य दिन' (World Digestive Health Day) साजरा केला जातो. जागतिक गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी संघटनेच्या (World Gastroenterology Organisation) स्थापनेच्या ४५ व्या वर्धापन दिनानिमित्त २००४ मध्ये हा दिवस साजरा करण्यास सुरुवात झाली.

जागतिक पचन आरोग्य दिन २०२६ ची संकल्पना (World Digestive Health Day 2026 Theme)

या वर्षी, म्हणजेच २०२६ ची जागतिक पचन आरोग्य दिनाची मुख्य संकल्पना आहे: 

"क्रॉनिक डायरिया: डोन्ट फ्लश द साइन्स अवे" (Chronic Diarrhea: Don't Flush the Signs Away) अर्थात 'तीव्र/दीर्घकालीन अतिसार: लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका.'

ही संकल्पना या गोष्टीवर प्रकाश टाकते की, सतत किंवा दीर्घकाळ राहणारा अतिसार (जुलाब) हा सामान्य नसून तो एखाद्या गंभीर आजाराचा संकेत असू शकतो. हा दिवस लोकांना लाज न बाळगता किंवा लक्षणांकडे दुर्लक्ष न करता, प्राथमिक लक्षणे ओळखून त्वरित वैद्यकीय सल्ला घेण्याचे आवाहन करतो. जनजागृती आणि वेळेवर उपचार सुचवून पुढील गुंतागुंत टाळणे आणि एकूणच पचन आरोग्य सुधारणे हा या संकल्पनेचा मुख्य उद्देश आहे.

आतड्याचे मायक्रोबायोम

मायक्रोबायोम हा गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल ट्रॅकमध्ये, विशेषतः लहान आणि मोठ्या आतड्यात एकत्र राहणाऱ्या सूक्ष्मजीवांचा (जीवाणू, बुरशी, परजीवी आणि विषाणू) समूह आहे. प्रत्येक व्यक्तीचे मायक्रोबायोटा नेटवर्क युनिक असते, जे डीएनए द्वारे निश्चित होते आणि जन्माच्या वेळी तसेच आईच्या दुधाद्वारे बाळ या सूक्ष्मजीवांच्या संपर्कात येते. पर्यावरणीय बदल आणि आहार यामुळे मायक्रोबायोममध्ये बदल होऊ शकतात, ज्याचा आरोग्यावर परिणाम होतो.

बहुतेक सूक्ष्मजीव फायदेशीर असले तरी काही हानिकारक देखील असू शकतात. जेव्हा मायक्रोबायोमच्या संतुलनात बिघाड होतो, तेव्हा त्याला 'डिस्बायोसिस' म्हणतात, ज्यामुळे आजारांचा धोका वाढतो.

आहार मायक्रोबायोमवर परिणाम करू शकतो का?

होय, आहार (विशेषतः उच्च फायबरयुक्त आहार) आतड्यातील सूक्ष्मजीवांवर परिणाम करू शकतो. खरं तर, मोठ्या आतड्यात मायक्रोबायोमच्या विकासासाठी जीन्स, पर्यावरण आणि औषधांपेक्षा आहाराची भूमिका सर्वात मोठी असते.

मोठ्या आतड्यात राहणारे सूक्ष्मजीव आहारातील फायबरचे किण्वन करतात, ज्यामुळे शॉर्ट-चेन फॅटी ॲसिडस् तयार होतात. हे ॲसिड आतड्याचे पीएच कमी करून आम्लयुक्त वातावरण तयार करते, जे फायदेशीर सूक्ष्मजीवांच्या वाढीसाठी पोषक ठरते आणि हानिकारक जीवाणूंची वाढ रोखते. या फॅटी ॲसिडमुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि रक्तातील ग्लुकोज तसेच कोलेस्टेरॉलची पातळी राखण्यास मदत होते.

आतड्याच्या मायक्रोबायोमला मदत करणारे अन्नपदार्थ : 

लसूण आणि कांदा

केळी

बीन्स (कडधान्ये)

तृणधान्ये (गहू, ओट्स, बार्ली इ.)

न पचणारे कर्बोदके आणि फायबर

(टीप: जर तुम्ही प्रीबायोटिक पदार्थांचे अचानक आणि जास्त प्रमाणात सेवन केले, तर पोट फुगणे किंवा गॅस वाढण्याची समस्या होऊ शकते. म्हणून डॉक्टरांच्या सल्ल्याने ते योग्य प्रमाणात घ्यावे.)

क्रॉनिक डायरिया म्हणजे काय?

क्रॉनिक डायरिया म्हणजे बऱ्याच काळासाठी पातळ किंवा पाण्याचे जुलाब होणे. ही सामान्य बाब नाही. हे संसर्ग, इन्फ्लेमेटरी बॉवेल डिसीज, अन्न शोषून घेण्यातील समस्या किंवा इतर वैद्यकीय कारणांमुळे असू शकते. यावर वेळेवर उपचार न केल्यास डिहायड्रेशन, वजन कमी होणे, अशक्तपणा आणि आवश्यक पोषक तत्वांची कमतरता भासू शकते.

अशुद्ध पिण्याचे पाणी, दूषित अन्न आणि अस्वच्छता असलेल्या ठिकाणी ही समस्या जास्त आढळते. लक्षणे काही आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ राहिल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

लक्षणे कशी ओळखायची?

जर पातळ जुलाब ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकून राहिले, तर त्याला क्रॉनिक डायरिया मानले जाते. याची तपासणी करण्यासाठी शौच चाचणी, रक्ताची चाचणी किंवा आवश्यकतेनुसार एंडोस्कोपी केली जाते. शौचातून रक्त येणे, ताप, वजन कमी होणे किंवा रात्रीच्या वेळी जुलाब होणे ही धोक्याची लक्षणे आहेत आणि अशा वेळी डॉक्टरांना त्वरित दाखवणे आवश्यक आहे.

प्रतिबंधात्मक उपाय:

जलजन्य संसर्ग टाळण्यासाठी नेहमी स्वच्छ आणि सुरक्षित पाणी प्या.

जेवणापूर्वी आणि शौचालयाचा वापर केल्यानंतर हात स्वच्छ धुवा.

ताजे आणि व्यवस्थित शिजवलेले अन्न खा.

उघड्यावरील किंवा दूषित अन्नपदार्थ खाणे टाळा.

आहारात फायबरचे प्रमाण योग्य ठेवा आणि संतुलित आहार घ्या.

दिवसभरात भरपूर पाणी पिऊन शरीर हायड्रेटेड ठेवा.

डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय अँटीबायोटिक्सचा (औषधांचा) अनावश्यक वापर टाळा.

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने मध्य आफ्रिकेच्या काही भागांत पसरणाऱ्या इबोला विषाणू संसर्गाबाबतची आपली सतर्कता वाढवली आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) इबोलाचा उद्रेक विशेषतः 'डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगो' आणि युगांडा येथे पसरणारा 'बुंदिबुग्यो स्ट्रेन' ही एक "आंतरराष्ट्रीय चिंतेची सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी" असल्याचे घोषित केल्यानंतर, भारत सरकार या परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.

तयारी अधिक बळकट केली जात आहे

आरोग्य मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी, तसेच 'नॅशनल सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल' (NCDC), 'इंटिग्रेटेड डिसीज सर्व्हेलन्स प्रोग्राम' (IDSP), ICMR आणि इतर संबंधित विभागांच्या प्रतिनिधींनी परिस्थितीचा आढावा घेतला आहे. त्यांनी सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित प्रतिबंधात्मक उपाययोजना अधिक बळकट करण्याबाबत निर्देशही जारी केले आहेत. आरोग्य मंत्रालयातील एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने स्पष्ट केले की, सध्या भारतात इबोलाचा एकही रुग्ण आढळलेला नाही आणि देशाला असलेला तात्काळ धोका अत्यंत कमी आहे. तरीही, खबरदारीचा उपाय म्हणून, देखरेख आणि तयारीशी संबंधित उपाययोजना अधिक बळकट केल्या जात आहेत.

'SOPs'चाही आढावा

सरकारने उचललेल्या महत्त्वाच्या पावलांमध्ये तपासणी, देखरेख, विलगीकरण आणि रुग्ण व्यवस्थापन यांशी संबंधित 'प्रमाणित कार्यपद्धती'चा आढावा घेण्याचा समावेश आहे. पुणे येथील 'नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरोलॉजी'ला (NIV) इबोला चाचणीसाठी मुख्य केंद्र म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे; त्याच वेळी, इतर प्रयोगशाळांनाही टप्प्याटप्प्याने सज्ज केले जात आहे.

आवाहन: घाबरून जाऊ नका

आरोग्य मंत्रालयाने जनतेला आवाहन केले आहे की, त्यांनी घाबरून जाऊ नये आणि कोणत्याही प्रकारची खात्री नसलेली (अतपासलेली) माहिती इतरांशी सामायिक करणे टाळावे. मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की, सार्वजनिक आरोग्यविषयक पायाभूत सुविधा पूर्णपणे सतर्क आणि सज्ज असून, कोणत्याही उद्भवणाऱ्या परिस्थितीला हाताळण्यास त्या समर्थ आहेत.

इबोला विषाणूचा प्रसार कसा होतो?

हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, इबोला विषाणूचा संसर्ग हा जीवघेणा मानला जातो. यामुळे 'हेमोरॅजिक फिव्हर' (रक्तस्रावी ताप) हा आजार होतो—ही अशी स्थिती आहे ज्यामध्ये तापासोबतच शरीराच्या आत किंवा बाहेर रक्तस्राव होतो. या आजाराने ग्रस्त असलेल्या रुग्णांना तीव्र ताप येतो, त्यांच्या शरीरातील अवयवांमध्ये अंतर्गत रक्तस्राव होतो आणि काही प्रकरणांमध्ये अवयव निकामी होण्याचा धोकाही संभवतो. इबोला विषाणूची लागण, बाधित वन्य प्राण्यांचे (जसे की वटवाघळे) मांस खाल्ल्यामुळे मानवांना होऊ शकते.

शिवाय, बाधित व्यक्तीचे रक्त, घाम, लाळ, मूत्र, विष्ठा किंवा उलटी यांच्याशी थेट संपर्क आल्यास हा विषाणू पसरतो.

येथे हे नमूद करणे महत्त्वाचे आहे की, इबोला विषाणू पाणी किंवा हवेच्या संपर्कातून एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे पसरत नाही.

Caribbean Princess नावाच्या क्रूझ जहाजावर नारोव्हायरसचा संसर्ग झाल्याचे वृत्त समोर आले आहे. जहाजावरील एकूण ३,११६ प्रवाशांपैकी १०२ प्रवासी आणि १३ कर्मचाऱ्यांना या विषाणूचा संसर्ग झाला आहे. या क्रूझ जहाजाचा प्रवास २८ एप्रिल रोजी सुरू झाला होता आणि तो ११ मे रोजी संपणार होता. या क्रूझचा प्रवास फोर्ट लॉडरडेल  येथून सुरू झाला आणि पोर्ट कॅनाव्हेरल येथे संपणार आहे. या प्रवासादरम्यान, पर्यटनाच्या उद्देशाने जहाजाने अरुबा, बोनेअर, पोर्तो रिको आणि बहामाज येथे थांबे घेतले होते.

नारोव्हायरस म्हणजे काय?

'सेंटर्स फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेंशन' च्या माहितीनुसार, नारोव्हायरस हा अत्यंत संसर्गजन्य असा रोगजनक आहे, ज्यामुळे पोट आणि आतड्यांचा संसर्ग होतो. नारोव्हायरसचा प्रसार विशेषतः बंदिस्त जागांमध्ये अत्यंत वेगाने होतो. संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या संपर्कात आल्याने हा विषाणू पसरतो. क्रूझ जहाजावर जेव्हा अनेक प्रवाशांना एकापाठोपाठ एक पोटाशी संबंधित लक्षणे दिसू लागली आणि ते आजारी पडू लागले, तेव्हा वैद्यकीय चाचण्या करण्यात आल्या; या चाचण्यांमध्ये नारोव्हायरसची उपस्थिती असल्याचे निष्पन्न झाले.

क्रूझ जहाजावर नक्की काय घडले?

CDC च्या माहितीनुसार, सर्व प्रवासी एकाच वेळी आजारी पडले नाहीत; उलट, ते वेगवेगळ्या वेळी आजारी पडले आणि त्यांच्यामध्ये विविध प्रकारची लक्षणे दिसून आली. जेव्हा आजारी प्रवाशांचे प्रमाण ३ टक्क्यांपर्यंत पोहोचले, तेव्हा एक सतर्कतेचा इशारा जारी करण्यात आला; यामुळे क्रूझ जहाजाची तपासणी करणे आवश्यक ठरले. त्यानंतर 'जहाज स्वच्छता कार्यक्रम' राबवण्यात आला, ज्यामध्ये जहाजाच्या सखोल स्वच्छतेचा समावेश होता; याव्यतिरिक्त, आजारी प्रवासी आणि कर्मचाऱ्यांना निरोगी लोकांच्या गटापासून वेगळे (विलगीकरणात) ठेवण्यात आले आहे.

नारोव्हायरसची लक्षणे कोणती आहेत?

नारोव्हायरसचा संसर्ग झाल्यानंतर दिसून येणारे मुख्य लक्षण म्हणजे उलट्या होणे. याव्यतिरिक्त, पाण्यासारखी जुलाब होणे, पोटदुखी आणि मळमळ होणे ही लक्षणेही यामध्ये दिसून येतात. डोकेदुखी आणि शरीरात जाणारी सर्वसाधारण अशक्तपणा, ज्यासोबत अनेकदा सौम्य तापही असतो, ही या आजाराची वैशिष्ट्यपूर्ण लक्षणे आहेत. ही लक्षणे साधारणपणे तीन दिवसांपर्यंत टिकून राहतात. लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि आधीपासूनच काही आरोग्यविषयक व्याधी असलेल्या व्यक्तींना या संसर्गाचा धोका विशेषतः अधिक असतो. या गटांमधील व्यक्तींमध्ये 'निर्जलीकरण' ही एक गुंतागुंत म्हणूनही दिसून आली आहे. परिणामी, सर्व प्रवाशांना सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

नारोव्हायरसचा प्रसार का आणि कसा झाला?

नारोव्हायरसचा प्रसार बंदिस्त आणि गर्दीच्या ठिकाणी अत्यंत वेगाने होतो. उदाहरणार्थ, एखादे 'क्रूझ जहाज' ही एक बंदिस्त जागा असते, जिथे हजारो लोकांची उपस्थिती असते. हजारो प्रवासी स्विमिंग पूल, लिफ्ट आणि रेलिंग्ज यांसारख्या सामायिक सुविधांचा वापर करतात; ज्यामुळे या विषाणूचा प्रसार होणे अत्यंत सोपे जाते. जर एखादी व्यक्ती या विषाणूने संक्रमित झाली, तर सामायिक पृष्ठभाग आणि वस्तूंना स्पर्श केल्यामुळे हा विषाणू एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे सहजपणे पसरू शकतो. क्रूझ कंपनीने प्रवाशांना 'हँड सॅनिटायझर' वापरण्याचा आणि आजारी असलेल्या व्यक्तींपासून सुरक्षित अंतर राखण्याचा सल्ला दिला आहे.

नारोव्हायरस किती धोकादायक आहे?

'सेंटर्स फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेंशन' (CDC) च्या माहितीनुसार, नारोव्हायरसला सध्या अत्यंत धोकादायक किंवा जीवघेणा मानले जात नाही. संक्रमित झालेल्या बहुतेक व्यक्ती केवळ लक्षणांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी औषधोपचार घेऊन आणि पुरेशी विश्रांती घेऊन बऱ्या होतात. तथापि, जर या संसर्गाकडे दुर्लक्ष केले गेले आणि लक्षणांवर उपचार केले गेले नाहीत, तर अशा गुंतागुंती निर्माण होऊ शकतात ज्या जीवघेण्या ठरू शकतात. विषाणू कोणताही असो, सावधगिरी बाळगणे हेच संसर्गापासून बचावाचे एकमेव प्रभावी साधन आहे; कारण एका सुप्रसिद्ध म्हणीनुसार, "एका क्षणाची बेफिकिरी एखाद्या मोठ्या संकटाला आमंत्रण देऊ शकते."

मे महिन्याच्या आगमनाबरोबरच, जून आणि जुलै महिने गाठणे कठीण जाईल असे वाटते, कारण तोपर्यंत तीव्र उष्णता सुरू झालेली असेल. मे महिना नुकताच सुरू झाला आहे आणि दुपारच्या वेळी उष्ण वारे वाहू लागले आहेत, जे आपल्या आरोग्याला थेट हानी पोहोचवतात. तथापि बहुतेक लोकांना हे समजत नाही आणि ते म्हणतात, "अरे, हा तर फक्त सूर्यप्रकाश आहे." पण, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की अशा तीव्र सूर्यप्रकाश आणि उष्ण वाऱ्यांकडे केवळ उष्माघात म्हणून दुर्लक्ष करता येणार नाही. हा केवळ सामान्य सूर्यप्रकाश किंवा उष्ण वारे नसून, उष्माघात आहे, ज्यामुळे तुमच्या आरोग्याला गंभीर नुकसान होऊ शकते आणि तुम्ही सुन्न होऊ शकता. इतकेच नाही, तर गंभीर प्रकरणांमध्ये उष्माघातामुळे मृत्यूही ओढवू शकतो. एम्सच्या एका अहवालाने हे देखील सिद्ध केले आहे की उष्णता एखाद्या व्यक्तीच्या मेंदूला कसे नुकसान पोहोचवू शकते आणि मृत्यूला कारणीभूत ठरू शकते. चला या संशोधनाबद्दल अधिक जाणून घेऊया:

एम्स पाटणा येथे केलेले संशोधन

२०२४ मध्ये ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस (एम्स पाटणा) येथे उष्णतेच्या लाटांवर एक अभ्यास करण्यात आला. त्या वर्षी पाटण्यातील उष्णता, सूर्यप्रकाश आणि उष्णतेच्या लाटांवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले होते. हे संशोधन २०२६ मध्ये पाटणा प्रेसमध्ये प्रकाशित झाले. हा अभ्यास न्यायवैद्यकशास्त्र विभागाने केला होता आणि त्याचे नेतृत्व डॉ. अशोक कुमार रस्तोगी यांनी केले.

उष्णतेच्या लाटेमुळे होणाऱ्या मृत्यूंवरील संशोधन

हे संशोधन सामान्यतः उष्माघात, उष्माघात किंवा उष्णतेच्या लाटांमुळे मरण पावलेल्या लोकांवर केले गेले. संशोधनादरम्यान, संशोधकांनी उष्णतेच्या लाटा आणि गरम वारे व्यक्तीच्या शरीराला कसे नुकसान पोहोचवतात आणि त्यांच्या मृत्यूचे कारण काय होते हे निश्चित करण्याचा प्रयत्न केला. या संशोधनादरम्यान, मृतांच्या मेंदूची आणि इतर अवयवांची बारकाईने तपासणी करण्यात आली.

संशोधनात काय आढळले?

संशोधनात असे आढळले की तीव्र सूर्यप्रकाश आणि गरम वाऱ्यांच्या संपर्कात आल्याने रुग्णाच्या हायपोथॅलॅमसला नुकसान पोहोचते. हायपोथॅलॅमस हा मेंदूचा एक भाग आहे जो शरीराचे तापमान नियंत्रित करण्यासाठी जबाबदार असतो. जेव्हा या भागावर परिणाम होतो, तेव्हा शरीराचे तापमान वाढते आणि अनियंत्रित होते. जेव्हा शरीराचे तापमान नियंत्रणाबाहेर जाते, तेव्हा रुग्णाचा मृत्यू होतो. संशोधनात असे आढळून आले आहे की, उष्माघात किंवा सनस्ट्रोकमुळे मृत्यू होत नाही, तर मेंदूची शीतकरण प्रणाली अयशस्वी झाल्यामुळे असे घडते.

हे संशोधन का आवश्यक होते?

आतापर्यंत, उष्माघातामुळे मृत्यू कसा होतो हे डॉक्टर निश्चित करू शकले नव्हते. या संशोधनातून असे दिसून आले की, जेव्हा आपल्या मेंदूतील हायपोथॅलॅमसवर तीव्र सूर्यप्रकाशाचा परिणाम होतो, तेव्हा शरीर स्वतःला थंड करणे थांबवते, ज्यामुळे तापमान सतत वाढत राहते आणि अखेरीस मृत्यू होतो.

प्रतिबंध काय आहे?

उष्माघात टाळण्यासाठी, सूर्यप्रकाशात जाणे शक्य तितके कमी करणे आवश्यक आहे. खालील उपाय केले जाऊ शकतात:

आवश्यक असल्याशिवाय तीव्र सूर्यप्रकाशात घराबाहेर पडू नका.

कामासाठी बाहेर जाताना टोपी आणि छत्री सोबत ठेवा आणि पूर्ण बाह्यांचे कपडे घाला.

दररोज भरपूर पाणी, फळांचा रस आणि इतर आरोग्यदायी पेये प्या.

मद्य, बिअर किंवा जास्त प्रमाणात कॉफी, चहा किंवा शीतपेये घेणे टाळा, कारण यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता (डिहायड्रेशन) होऊ शकते.

हलका आणि पौष्टिक आहार घ्या आणि तळलेले व मसालेदार पदार्थ टाळा.

दररोज व्यायाम करा, पण फक्त सकाळी किंवा संध्याकाळी, आणि सूर्यप्रकाश किंवा तीव्र उष्णता टाळा.

अस्वीकरण: हा लेख केवळ संशोधनाचे निष्कर्ष सादर करण्याच्या उद्देशाने आहे आणि त्याचा उपयोग उष्माघात किंवा इतर कोणत्याही आरोग्य स्थितीवर उपचार करण्यासाठी केला जाऊ शकत नाही. नेहमी तज्ञ किंवा आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेबदुनिया या माहितीची जबाबदारी घेत नाही.

अलीकडेच असे निदर्शनास आले होते की, काही कंपन्या या उत्पादनांमध्ये अश्वगंधाची पाने—आणि त्यापासून काढलेला अर्क—मिसळत होत्या; ही कृती सध्याच्या नियमांचे उल्लंघन करणारी आहे. या नियामक संस्थेने स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, अश्वगंधाच्या पानांचा वापर कोणत्याही स्वरूपात—मग ती पाने कच्च्या स्वरूपात असोत किंवा अर्काच्या स्वरूपात—करण्यास परवानगी नाही आणि असा वापर 'अनुज्ञेय वापराच्या' कक्षेबाहेर मानला जाईल.

केवळ FSSAI च नव्हे, तर 'आयुष मंत्रालयाने' देखील औषधनिर्मिती आणि उत्पादन करणाऱ्या कंपन्यांना याच प्रकारचे निर्देश जारी केले आहेत. या निर्देशांनुसार, कंपन्यांनी केवळ अश्वगंधा वनस्पतीच्या मुळांचाच वापर करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.

याचाच परिणाम म्हणून, विविध राज्यांमधील अन्न सुरक्षा आयुक्त आणि संबंधित अधिकाऱ्यांना आता सतर्क करण्यात आले आहे. त्यांना कडक पाळत ठेवण्याचे आणि या नियमांचे काटेकोरपणे पालन केले जाईल याची खात्री करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. याचा अर्थ असा की, यापुढे कोणत्याही उत्पादनामध्ये जर अश्वगंधाची पाने आढळून आली, तर संबंधित घटकांवर कडक दंडात्मक कारवाई होणे अटळ आहे.

अश्वगंधा म्हणजे काय?

अश्वगंधा ही आयुर्वेदिक परंपरेतील सर्वात प्रभावी आणि सुप्रसिद्ध औषधी वनस्पतींपैकी एक आहे. तिला 'अडाप्टोजेन' या श्रेणीमध्ये वर्गीकृत केले जाते; या संज्ञेचा अर्थ असा की, ही वनस्पती शरीराला तणावाचा सामना करण्यास मदत करते.

शास्त्रीय नाव: Withania somnifera

'अश्वगंधा' ही संज्ञा दोन संस्कृत शब्दांपासून तयार झाली आहे: अश्व (ज्याचा अर्थ 'घोडा') आणि गंध (ज्याचा अर्थ 'वास' किंवा 'सुगंध'). याचे कारण असे की, या वनस्पतीच्या मुळांमधून घोड्याच्या घामासारखा वास येतो; तसेच, या वनस्पतीचे सेवन केल्याने व्यक्तीला घोड्यासारखी ताकद प्राप्त होते, अशीही एक धारणा आहे.

ही एक लहान आणि झुडूपवजा वनस्पती असून, तिची ओळख पिवळी फुले आणि लाल रंगाची फळे (बेरीज) यांवरून पटते. आयुर्वेदामध्ये, या वनस्पतीच्या मुळांचा वापर प्रामुख्याने पावडरच्या (चूर्णाच्या) किंवा अर्काच्या स्वरूपात केला जातो.

याचा वापर कशासाठी केला जातो?
अश्वगंधाचा उपयोग तिच्या उल्लेखनीय औषधी गुणधर्मांसाठी केला जातो:

तणाव आणि चिंता कमी करणे: वैद्यकीय संशोधनानुसार, अश्वगंधा शरीरातील कॉर्टिसोल—एक तणाव संप्रेरक—ची पातळी कमी करते. यामुळे मन शांत ठेवण्यास मदत होते.

शारीरिक शक्ती आणि स्नायूंची वाढ: खेळाडू आणि व्यायामशाळेत जाणारे लोक स्नायूंची ताकद आणि सहनशक्ती वाढवण्यासाठी याचा वापर करतात.

झोपेची गुणवत्ता: 'सोम्निफेरा' या नावाचाच अर्थ "झोप आणणारे" असा होतो. हे निद्रानाशावर मात करण्यास आणि गाढ, शांत झोपेला प्रोत्साहन देण्यास मदत करते.

पुरुषांचे आरोग्य: टेस्टोस्टेरॉनची पातळी वाढवून प्रजनन क्षमता आणि शुक्राणूंची संख्या सुधारण्यासाठी हे ओळखले जाते.

रक्तातील साखरेचे नियंत्रण: काही अभ्यासांनुसार, इन्सुलिन संवेदनशीलता वाढवून मधुमेहाच्या व्यवस्थापनासाठी हे फायदेशीर ठरू शकते.

यकृत दिनाचे महत्त्व

हा दिवस साजरा करण्यामागचा मुख्य उद्देश लोकांना यकृताच्या आरोग्याबाबत जागरूक करणे हा आहे. वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) च्या अहवालानुसार, यकृत रोग हे भारतात मृत्यूचे 10 वे सर्वात सामान्य कारण आहे. अशा परिस्थितीत स्निग्ध पदार्थ टाळून निरोगी जीवनशैलीचा अवलंब करून यकृताची काळजी घेण्यासाठी लोकांना जागरूक करण्याच्या उद्देशाने हा दिवस साजरा केला जातो.

यकृत म्हणजे काय?

हा मानवी शरीराचा एक अत्यावश्यक भाग आहे जो बरगडीच्या पिंजऱ्याच्या खाली ओटीपोटाच्या उजव्या बाजूला असतो. यकृत पित्त तयार करते, जे अन्न पचण्यास मदत करते. या सर्वांशिवाय, यकृत शरीराच्या इतर अनेक कार्यांमध्ये देखील महत्त्वाची भूमिका बजावते. अशा परिस्थितीत, यकृताशी संबंधित कोणतीही समस्या किंवा रोग केवळ पचनसंस्थेवरच परिणाम करत नाही, तर मूत्रपिंड, फुफ्फुस, हृदय आणि मेंदूच्या कार्यावरही परिणाम करतो.

ALSO READ: World Liver Day या लक्षणांवरून तुम्ही फॅटी लिव्हर ओळखू शकता

यकृताचे महत्त्व

यकृताचे आरोग्य राखणे अत्यंत आवश्यक आहे कारण ते अनेक कार्ये करते आणि मानवी पाचन तंत्रात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. अशा परिस्थितीत ते निरोगी ठेवण्यासाठी, आपल्या जीवनशैलीत योग्य ते बदल करून ते खराब होण्यापासून वाचवले जाऊ शकते. या टिप्सच्या मदतीने तुम्ही तुमचे यकृत निरोगी करू शकता-

* नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर डिसीज (NAFLD) टाळण्यासाठी वजन नियंत्रण ठेवा.

* सकस आहार आणि नियमित व्यायामाच्या मदतीने यकृत निरोगी ठेवता येते.

* हिपॅटायटीस-ए आणि हिपॅटायटीस-बी साठी लसीकरण करा.

* सिगारेट वगैरेच्या सेवनानेही यकृताचे नुकसान होते. त्यामुळे धुम्रपान करू नका.

* तणावाचा आपल्या यकृतावर नकारात्मक परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत स्वतःला तणावापासून दूर ठेवण्याचा प्रयत्न करा.

* जास्त कॅलरी असलेले पदार्थ, सॅच्युरेटेड फॅट, कार्बोहायड्रेट आणि साखर टाळा.

* निरोगी राहण्यासाठी हायड्रेटेड राहणे आवश्यक आहे, म्हणून भरपूर पाणी प्या.

Edited By- Priya Dixit 
 

जागतिक आरोग्य दिन कधी साजरा केला जातो?

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) संकेतस्थळावर प्रकाशित केलेल्या माहितीनुसार, जागतिक आरोग्य दिन दरवर्षी ७ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. ही विशिष्ट तारीख निवडण्यामागे कारण असे की, ७ एप्रिल १९४८ या दिवशीच 'जागतिक आरोग्य संघटनेची' (WHO) स्थापना झाली होती. जगभरातील लोकांचे आरोग्यविषयक निकष आणि दर्जा सुधारणे हे या संघटनेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

जागतिक आरोग्य दिन का साजरा केला जातो?

जागतिक आरोग्य दिन साजरा करण्यामागील मुख्य उद्देश आरोग्याबाबत लोकांमध्ये जागृती निर्माण करणे हा आहे. हा दिवस जगभरातील लोकांना रोगप्रतिबंधाविषयी माहिती देण्यासाठी, सर्वांसाठी उत्तम आरोग्य सुविधा उपलब्ध करून देण्याच्या महत्त्वावर भर देण्यासाठी आणि सरकारे व विविध संस्थांना आरोग्य धोरणे सुधारण्याच्या दिशेने काम करण्यास प्रोत्साहित करण्यासाठी एक स्मरणपत्र म्हणून कार्य करतो. आजच्या आधुनिक जगात—जिथे अनुवांशिक आजार आणि संसर्गजन्य रोगांसोबतच, जीवनशैलीशी संबंधित आजारही लोकांवर मोठ्या प्रमाणावर परिणाम करत आहेत—तिथे जागतिक आरोग्य दिन साजरा करण्याच्या उद्देशाला अधिकच महत्त्व प्राप्त होते.

जागतिक आरोग्य दिनाचा इतिहास

जागतिक आरोग्य दिनाचा इतिहास हा जागतिक आरोग्य संघटनेच्या स्थापनेशी अविभाज्यपणे जोडलेला आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेची (WHO) स्थापना ७ एप्रिल १९४८ रोजी झाली होती. या जागतिक आरोग्य संस्थेच्या स्थापनेनंतर, १९५० सालापासून दरवर्षी ७ एप्रिल रोजी जागतिक आरोग्य दिन साजरा करण्याची परंपरा सुरू झाली. यातील एक महत्त्वपूर्ण पैलू म्हणजे, जागतिक स्तरावर जागतिक आरोग्य दिन दरवर्षी एका विशिष्ट 'विषयावर' (Theme) आधारित साजरा केला जातो; जेणेकरून विविध रोगांच्या प्रतिबंधाबाबत लोकांमध्ये जागृती निर्माण करता येईल. हा विषय एखाद्या विशिष्ट आरोग्य समस्येवर किंवा मुद्द्यावर केंद्रित असतो—उदाहरणार्थ, मानसिक आरोग्य, प्रदूषण किंवा हवामान बदलाचे आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम. 

जागतिक आरोग्य दिन २०२६ ची संकल्पना:

जागतिक आरोग्य संघटना जागतिक आरोग्य दिन एका विशिष्ट संकल्पनेसह साजरा करते. या वर्षी, जागतिक आरोग्य दिनासाठी निवडलेली संकल्पना आहे: "आरोग्यासाठी एकजूट: विज्ञानाच्या पाठीशी ठामपणे उभे राहूया."

पान खाण्याचे आयुर्वेदिक महत्त्व

आयुर्वेदात, पान केवळ मुखशुद्धीसाठीच नाही, तर ते औषधी गुणधर्मांनी परिपूर्ण मानले जाते. संस्कृतमध्ये 'नागवेली' म्हणून ओळखले जाणारे हे पान पचनक्रिया सुधारण्यास आणि शरीरातील दोषांचे संतुलन राखण्यास मदत करते.

पान खाण्याचे फायदे

पचनसंस्था - पान खाल्ल्याने पोटाला खूप आराम मिळतो. त्यामुळे पचनक्रिया सुधारते आणि त्यात वापरलेले बडीशेप, वेलची आणि लवंग यांसारखे घटक देखील खूप फायदेशीर आहेत. यामुळे अन्न सहज पचण्यास मदत होते आणि गॅस किंवा अपचन कमी होते.

तोंडाची दुर्गंधी- जेवणानंतर तोंडाची दुर्गंधी दूर करण्यासही हे मदत करते. त्यात असलेले पोषक घटक जीवाणू कमी करतात. म्हणूनच प्राचीन काळी लोक टूथपेस्टऐवजी विड्याच्या पानाचा वापर करत असत.

शरीर उबदार ठेवणे- आयुर्वेदानुसार, विड्याच्या पानाचा उष्णता देणारा गुणधर्म आहे. ते खाल्ल्याने शरीरात सौम्य उष्णता निर्माण होते, जी विशेषतः हिवाळ्यात फायदेशीर ठरते. यामुळे रक्ताभिसरणही सुधारते.

मानसिक ताण कमी करणे- विड्याच्या पानातील काही नैसर्गिक घटक मन शांत करतात आणि मनःस्थिती सुधारतात. त्यामुळे जेवणानंतर विड्याचे पान खाल्ल्याने आराम वाटतो.

ALSO READ: सकाळी रिकाम्या पोटी कच्च्या दुधी भोपळ्याचे सेवन करा,या 7 आरोग्य समस्या दूर होतील

दात आणि हिरड्यांसाठी फायदे- लवंग, वेलची आणि कात यांसारखे घटक दात आणि हिरड्या मजबूत करण्यास मदत करतात. ते जीवाणू कमी करतात आणि तोंडाचे आरोग्य राखतात.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: स्वयंपाकघरातील छोट्या गोष्टींनी आरोग्य कसे सुधारते

१. लिंबू सरबत (Lemonade)

हे सर्वात सोपे आणि लोकप्रिय पेय आहे. लिंबूमध्ये व्हिटॅमिन सी भरपूर असते, जे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते आणि शरीराला हायड्रेट ठेवते.

फायदा: पचन सुधारते आणि शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्यास मदत करते.

टिप: यात साखर ऐवजी गूळ किंवा मध वापरल्यास ते अधिक आरोग्यदायी ठरते.

२. ताक (Buttermilk)

मसालेदार ताक हे उन्हाळ्यासाठी अमृतासमान मानले जाते. दह्यामध्ये पाणी, जिरे पूड, कोथिंबीर आणि थोडे सैंधव मीठ घालून ताक बनवता येते.

फायदा: ताकामध्ये प्रोबायोटिक्स असतात जे पचनसंस्था थंड ठेवतात आणि पित्ताचा त्रास कमी करतात.

३. पन्हे (Raw Mango Panha)

कैरीचे पन्हे हे उन्हाळ्यातील पारंपारिक पेय आहे. कैरी उकडून त्यात गूळ, वेलची आणि केशर घालून हे तयार केले जाते.

फायदा: उन्हामुळे होणारा 'लू' लागण्याचा धोका पन्ह्यामुळे कमी होतो आणि शरीराला त्वरित ऊर्जा मिळते.

४. कोकम सरबत (Kokum Sharbat)

कोकणात अत्यंत लोकप्रिय असलेले कोकम सरबत चवीला आंबट-गोड आणि अतिशय थंड असते.

फायदा: कोकम हे नैसर्गिकरित्या शरीराचे तापमान कमी करते. आम्लपित्त आणि जळजळ कमी करण्यासाठी हे सर्वोत्तम पेय आहे.

५. शहाळ्याचे पाणी (Coconut Water)

शहाळ्याचे पाणी हे निसर्गाकडून मिळालेले सर्वोत्तम इलेक्ट्रोलाइट पेय आहे. यात पोटॅशियम, मॅग्नेशियम आणि कॅल्शियम मुबलक प्रमाणात असते.

फायदा: हे शरीरातील नैसर्गिक क्षारांचे संतुलन राखते आणि त्वचा तजेलदार ठेवण्यास मदत करते.

महत्त्वाची टीप: उन्हाळ्यात शक्यतो फ्रीजमधील अतिशय थंड पाणी पिण्याऐवजी माठातील पाणी किंवा सामान्य तापमानाची पेये पिण्याला प्राधान्य द्या.

जीवनातील कडू-गोड अनुभवांचे प्रतीक

जीवनात सुख-दु:ख, यश-अपयश, चांगल्या-वाईट गोष्टी यांचा मेळ असतो. कडुलिंबाचा कडवटपणा जीवनातील कठीण प्रसंग, आव्हाने किंवा दु:ख दर्शवतो, तर गूळाची गोडाई सुख, यश आणि आनंद चे प्रतीक आहे. हे मिश्रण खाऊन आपण नवीन वर्षात येणाऱ्या सर्व प्रकारच्या अनुभवांना समान भावनेने स्वीकारायला शिकतो आणि जीवनाला संतुलितपणे सामोरे जाण्याचा संदेश मिळतो.

आरोग्यदायी

आयुर्वेदिक कारण- 

गुढीपाडवा चैत्र महिन्यात येतो, जेव्हा उन्हाळ्याची सुरुवात होते. या काळात शरीरात उष्णता वाढते, त्वचेच्या समस्या, संसर्ग, पचनाचे त्रास उद्भवू शकतात. कडुलिंब नैसर्गिक डिटॉक्सिफायर, अँटी-बॅक्टेरियल, अँटी-फंगल आणि रक्त शुद्ध करणारा आहे. यामुळे शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर टाकले जातात, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते, त्वचा निरोगी राहते आणि उन्हाळ्यात होणाऱ्या आजारांपासून संरक्षण मिळते.

गूळ हा साखरेचा आरोग्यदायी पर्याय आहे. यात लोह, खनिजे भरपूर असतात, पचन सुधारते, ॲसिडिटी कमी होते आणि ऊर्जा मिळते. कडू आणि गोड एकत्र खाल्ल्याने दोघांचे फायदे मिळतात आणि कडवट चव सहन होण्यास मदत होते.

बहुतेक घरांत कडुलिंबाची पाने + गूळ (कधीकधी जिरे, हिंग, मीठ किंवा खोबरे मिसळून) वाटून छोटा प्रसाद तयार करतात आणि सर्वजण थोडासा खातात. ही परंपरा फक्त धार्मिक नाही, तर आरोग्य आणि जीवनदर्शन यांचा सुंदर मेळ आहे. नववर्षाच्या सुरुवातीला अशा प्रकारे शरीर आणि मन दोन्ही तयार करणे हाच या रिवाजाचा मुख्य उद्देश आहे!

ALSO READ: दररोज 20 मिनिटे चालल्याने शरीरात काय बदल होतात? तज्ज्ञांचे मत जाणून घ्या

क्षयरोगाची कारणे

क्षयरोगाच्या प्रसाराची मुख्य कारणे अशी आहेत:

क्षयरोगाची लक्षणे

क्षयरोगाचा उपचार

क्षयरोग प्रतिबंधक उपाय

क्षयरोगाबद्दल जाणून घेऊया...

जागतिक क्षयरोग दिनाचे महत्त्व

२४ मार्च १८८२ रोजी डॉ. रॉबर्ट कोच यांनी क्षयरोगाच्या जीवाणूचा शोध लावला. क्षयरोगाच्या उपचारात हा एक महत्त्वाचा टप्पा होता. त्या दिवसाच्या स्मरणार्थ, जगभरात क्षयरोगाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि तो नष्ट करण्यासाठी पावले उचलण्यासाठी जागतिक क्षयरोग दिन साजरा केला जातो. जगभरात क्षयरोग ही एक गंभीर आरोग्य समस्या आहे आणि हा दिवस साजरा करण्याचा उद्देश क्षयरोगाचे रुग्ण कमी करणे, त्याच्या लक्षणांबद्दल जागरूकता निर्माण करणे आणि उपचारांच्या उपलब्धतेबद्दल माहिती देणे आहे.

क्षयरोगाची कारणे

क्षयरोग हा मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिस नावाच्या जीवाणूमुळे होतो. हा जीवाणू शरीराच्या विविध भागांना संक्रमित करू शकतो, परंतु तो सर्वात जास्त फुफ्फुसांना प्रभावित करतो. क्षयरोग हा एक संसर्गजन्य आजार आहे आणि तो एका व्यक्तीपासून दुसऱ्या व्यक्तीपर्यंत पसरतो, विशेषतः जेव्हा क्षयरोगाने ग्रस्त व्यक्ती खोकते किंवा शिंकते.

क्षयरोगाच्या प्रसाराची मुख्य कारणे अशी आहेत:

*संवेदनशील व्यक्तीच्या संपर्कात येणे : क्षयरोगाने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीने सोडलेल्या हवेतून संसर्ग पसरतो.

* कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती: एचआयव्ही/एड्स सारखे आजार किंवा शरीरातील पौष्टिक कमतरता रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत करू शकतात, ज्यामुळे टीबीचा धोका वाढतो.

* धूम्रपान आणि मद्यपान: या दोन्ही सवयी देखील क्षयरोगासाठी धोकादायक घटक आहेत.

ALSO READ: प्रथिनांच्या कमतरतेवर मात करण्यासाठी हे टिप्स अवलंबवा

क्षयरोगाची लक्षणे हळूहळू विकसित होतात आणि जेव्हा तो फुफ्फुसांमध्ये होतो तेव्हा ती अधिक सामान्य असतात. लक्षणे समाविष्ट आहेत:

१. खोकला (२ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकणारा)

२. रक्त किंवा श्लेष्मासह खोकला

३. जास्त ताप

४. रात्री घाम येणे (विशेषतः रात्री)

५. वजन कमी होणे आणि भूक न लागणे

६. थकवा जाणवणे

७. छातीत दुखणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे

क्षयरोग शरीरातील इतर अवयवांवर देखील परिणाम करू शकतो (जसे की मूत्रपिंड, हाडे, मेंदू), आणि त्याची लक्षणे प्रभावित अवयवानुसार बदलू शकतात.

क्षयरोगाचा उपचार

टीबीवर अँटीबायोटिक्सने उपचार केले जातात आणि हे उपचार दीर्घकाळ (६-९ महिने) चालू ठेवले जातात. योग्य उपचारांचे पालन करणे आणि उपचारांचा संपूर्ण कोर्स पूर्ण करणे खूप महत्वाचे आहे, कारण औषधे बंद केल्याने टीबीचे बॅक्टेरिया प्रतिरोधक बनू शकतात, ज्यामुळे उपचार अधिक कठीण होतात

क्षयरोगाच्या उपचारात वापरली जाणारी मुख्य औषधे अशी आहेत:

१. आयसोनियाझिड

२. रिफाम्पिसिन

३. इथाम्बुटोल

४. पायराझिनामाइड

ALSO READ: तिशी ओलांडली? महिलांनी या ५ चाचण्या न विसरता करायलाच हव्या; भविष्यातील आजार टाळा

क्षयरोगाच्या उपचारादरम्यान, रुग्णाने डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार औषधे घ्यावीत आणि वेळोवेळी वैद्यकीय तपासणी करून घ्यावी.

क्षयरोग प्रतिबंधक उपाय

क्षयरोगाचा प्रसार रोखण्यासाठी खालील पावले उचलता येतील:

१. स्वच्छता आणि स्वच्छता:

*जर एखाद्या व्यक्तीला टीबी झाला असेल तर त्याने खोकताना किंवा शिंकताना तोंड झाकण्यासाठी रुमाल किंवा टिश्यू पेपरचा वापर करावा.

* संक्रमित व्यक्तीला वेगळे ठेवावे जेणेकरून तो इतरांना संक्रमित करू नये.

२. क्षयरोगाचे लवकर निदान:

*जर एखाद्या व्यक्तीला बराच काळ खोकला येत असेल किंवा इतर लक्षणे दिसत असतील तर त्यांनी शक्य तितक्या लवकर डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.

३. क्षयरोग उपचारांचे पूर्ण पालन:

* क्षयरोगाच्या रुग्णांनी त्यांच्या उपचारांच्या संपूर्ण कालावधीसाठी त्यांची औषधे घ्यावीत. उपचार थांबवल्याने बॅक्टेरिया प्रतिरोधक बनू शकतात आणि क्षयरोगावर उपचार करणे अधिक कठीण होऊ शकते.

4. टीबी लस - बीसीजी (बॅसिलस कॅल्मेट-गुएरिन):

* गंभीर स्वरूपाच्या क्षयरोगापासून संरक्षण करण्यासाठी मुलांना दिली जाणारी बीसीजी लस प्रौढांमध्ये पूर्ण संरक्षण देत नाही.

५. आरोग्य आणि पोषणाची काळजी घेणे:

* चांगली रोगप्रतिकारक शक्ती क्षयरोगाचा धोका कमी करू शकते. निरोगी आहार, पुरेशी झोप आणि नियमित व्यायाम शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत ठेवण्यास मदत करतात.

६. नियमित क्षयरोग तपासणी:

* उच्च धोका असलेल्या लोकांची (जसे की एचआयव्हीची लागण झालेले) नियमितपणे टीबीची तपासणी करावी.

क्षयरोग हा एक गंभीर संसर्गजन्य आजार आहे, परंतु त्वरित आणि पूर्णपणे उपचार केल्यास तो बरा होऊ शकतो. जागतिक क्षयरोग दिनानिमित्त, क्षयरोगाबद्दल जागरूकता वाढवणे, त्याची लक्षणे ओळखणे, उपचार घेणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाय समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की जगातून क्षयरोगाचे उच्चाटन करण्यासाठी आपण सर्वांनी एकत्र काम केले पाहिजे.

अस्वीकरण: वेबदुनियावर औषध, आरोग्य टिप्स, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत आणि विविध स्त्रोतांकडून घेतल्या आहेत. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिषशास्त्राशी संबंधित कोणतेही प्रयोग करण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या. ही सामग्री येथे सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन सादर केली गेली आहे आणि त्याचे कोणतेही वैज्ञानिक पुरावे नाहीत.

Edited By - Priya Dixit  

मुख्य आकडेवारी (2025 पर्यंतची):

भारतात 5 ते 19 वयोगटातील 41 दशलक्षाहून अधिक मुले overweight किंवा obese आहेत.

यात 5-9 वर्षे वयोगटातील सुमारे 14.9 दशलक्ष मुले.

10-19 वर्षे वयोगटातील 26.4 दशलक्ष मुले.

फक्त obesity (लठ्ठपणा) च्या बाबतीत भारतात 14 दशलक्ष मुले प्रभावित आहेत. जगात 5-19 वयोगटातील 20.7% मुले overweight/obese आहेत, आणि भारताची लोकसंख्या मोठी असल्याने संख्या जास्त आहे (चीननंतर दुसरा क्रमांक).

हे आकडे 2010 पासून वेगाने वाढले आहेत, आणि 2040 पर्यंत भारतात 20 दशलक्ष मुले फक्त obesity च्या ग्रासात असू शकतात, असा अंदाज आहे.

महाराष्ट्रातील स्थिती:

महाराष्ट्रातही बाल लठ्ठपणा आणि त्यासोबत टाइप-2 मधुमेह (डायबेटिस) चे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. राज्यातील 6 ते 17 वयोगटातील मुलांमध्ये ही समस्या विशेषतः शहरी भागात जास्त दिसते. मुख्य कारणे:

जंक फूड, फास्ट फूड आणि साखरयुक्त पेयांचा अतिवापर.

शारीरिक व्यायामाचा अभाव (स्क्रीन टाइम वाढणे).

अनुवांशिक आणि जीवनशैलीचे बदल.

पालकांसाठी अलर्ट: काय धोके?

बाल लठ्ठपणा केवळ वजन वाढवत नाही, तर पुढील गंभीर आजारांचा धोका वाढवतो:

टाइप-2 डायबेटिस (लहान वयातच).

उच्च रक्तदाब (हाय ब्लड प्रेशर).

हृदयरोग.

सांधेदुखी, श्वासाची समस्या.

मानसिक आरोग्यावर परिणाम (खालच्या आत्मविश्वास, डिप्रेशन).

काय करावे? (पालकांसाठी उपाय)

आहारावर नियंत्रण: घरगुती निरोगी अन्न (फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य) वाढवा. जंक फूड, कोल्ड ड्रिंक्स, चिप्स कमी करा. साखर आणि तेलाचे प्रमाण 10% ने कमी करण्याचा प्रयत्न करा.

व्यायाम: दररोज किमान 60 मिनिटे खेळ, सायकलिंग, धावणे किंवा घरगुती व्यायाम. स्क्रीन टाइम 2 तासांपेक्षा कमी ठेवा.

बीएमआय तपासणी: नियमित डॉक्टरकडे BMI (Body Mass Index) तपासा आणि चार्टवर फॉलो करा.

कुटुंब एकत्र: संपूर्ण कुटुंबाने निरोगी सवयी अंगीकारा – एकत्र जेवण, फिरणे.

जागरूकता: शाळेत आणि घरात याबाबत चर्चा करा. सरकारच्या पोषण अभियानाचा फायदा घ्या.

ही "साइलेंट इमर्जन्सी" आहे, पण वेळीच बदल केले तर रोखता येईल. तुमच्या मुलांच्या आरोग्याबाबत काळजी घ्या आणि गरज पडल्यास बालरोगतज्ज्ञ किंवा न्यूट्रिशनिस्टचा सल्ला घ्या!

AI Image

जागतिक लठ्ठपणा दिन २०२६ (World Obesity Day 2026)

लठ्ठपणा ही केवळ सौंदर्याची समस्या नसून ती एक गंभीर वैद्यकीय स्थिती आहे. यामुळे मधुमेह, हृदयविकार, उच्च रक्तदाब आणि काही प्रकारचे कर्करोग होण्याचा धोका वाढतो. 2015 पासून हा दिवस साजरा केला जातो.

दरवर्षी 4 मार्च रोजी जगभरात 'जागतिक लठ्ठपणा दिन' (World Obesity Day) साजरा केला जातो. लठ्ठपणा ही आजच्या काळातील एक गंभीर जागतिक आरोग्य समस्या बनली आहे. या समस्येकडे लोकांचे लक्ष वेधण्यासाठी आणि त्याबद्दल जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस महत्त्वाचा ठरतो.

या विषयाची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

पार्श्वभूमी आणि उद्देश

जागतिक लठ्ठपणा दिनाची सुरुवात 2015 मध्ये झाली. 'वर्ल्ड ओबेसिटी फेडरेशन' तर्फे हा दिवस आयोजित केला जातो.

उद्देश: लठ्ठपणाच्या वाढत्या संकटाबद्दल माहिती देणे, वजन कमी करण्यासाठी लोकांना प्रोत्साहित करणे आणि लठ्ठपणाशी संबंधित सामाजिक कलंक (Stigma) दूर करणे.

2026 ची संकल्पना (Theme): "8 Billion Reasons to Act on Obesity" (लठ्ठपणावर कारवाई करण्यासाठी ८ अब्ज कारणे). ही संकल्पना अधोरेखित करते की जगातील प्रत्येक व्यक्तीला या समस्येकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे.

 लठ्ठपणा म्हणजे काय?

जेव्हा शरीरात गरजेपेक्षा जास्त चरबी साठते आणि त्याचा आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ लागतो, तेव्हा त्या स्थितीला लठ्ठपणा म्हणतात. हे मोजण्यासाठी BMI (Body Mass Index) चा वापर केला जातो:

BMI 25 पेक्षा जास्त: ओव्हरवेट (जास्त वजन)

BMI 30 पेक्षा जास्त: ओबेसिटी (लठ्ठपणा)

 लठ्ठपणाची प्रमुख कारणे

बदलेली जीवनशैली: शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि बैठे काम.

अयोग्य आहार: जंक फूड, जास्त साखर असलेले पदार्थ आणि तेलकट अन्नाचे अतिसेवन.

अनुवांशिकता: कुटुंबात लठ्ठपणाची पार्श्वभूमी असणे.

पुरेशी झोप न मिळणे: झोपेच्या अभावामुळे शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते.

मानसिक ताण: स्ट्रेसमुळे अनेकदा लोक जास्त खातात (Emotional Eating).

लठ्ठपणामुळे होणारे धोके

लठ्ठपणा हा एकटा येत नाही, तर तो आपल्यासोबत अनेक आजार घेऊन येतो:

हृदयविकार: रक्तवाहिन्यांमध्ये चरबी साठल्याने हार्ट अटॅकचा धोका वाढतो.

टाइप २ मधुमेह: शरीरातील इन्सुलिनची कार्यक्षमता कमी होते.

उच्च रक्तदाब (High BP): वजनामुळे हृदयावर ताण पडतो.

सांधेदुखी: वाढलेल्या वजनाचा भार गुडघ्यांवर पडल्याने सांध्यांचे विकार सुरू होतात.

मानसिक आरोग्य: लठ्ठपणामुळे अनेकदा नैराश्य (Depression) किंवा कमी आत्मविश्वासाची समस्या जाणवते.

प्रतिबंधात्मक उपाय (काय करावे?)

सकस आहार: आहारात फळे, भाज्या, कडधान्ये आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करा.

नियमित व्यायाम: दिवसातून किमान 30 ते 45 मिनिटे वेगाने चालणे, सायकलिंग किंवा योगासने करा.

साखरेवर नियंत्रण: गोड पदार्थ, शीतपेये (Cold drinks) आणि पाकीटबंद पदार्थ टाळा.

पाण्याचे भरपूर सेवन: दिवसातून किमान 3-4 लिटर पाणी प्या.

पुरेशी झोप: दररोज 7-8 तासांची शांत झोप घ्या

अस्वीकरण: वेबदुनियावर औषध, आरोग्य टिप्स, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत आणि विविध स्त्रोतांकडून घेतल्या आहेत. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिषशास्त्राशी संबंधित कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या. ही सामग्री येथे सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन सादर केली गेली आहे आणि त्याचे कोणतेही वैज्ञानिक पुरावे नाहीत.

Edited By - Priya Dixit 

इतिहास

उद्देश आणि महत्त्व

काही उपयुक्त टिप्स कानांच्या आरोग्यासाठी

ALSO READ: प्रकृतीनुसार आहार म्हणजे काय?

ALSO READ: हृदयाचे जलद ठोके कारणे, लक्षणे आणि उपाय

या साथीच्या आजारामुळे लोकांना लसीकरणाचे महत्त्व कळले आहे, परंतु अनेक प्रौढांना अजूनही माहित नाही की त्यांनी कोणत्या लसी घ्याव्यात. या लेखात, आपण १८ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या प्रत्येकाने घ्याव्यात अशा सात आवश्यक लसींबद्दल चर्चा करू. या लसी केवळ तुमचे आरोग्य सुधारतीलच असे नाही तर तुमच्या सभोवतालच्या लोकांना संसर्गापासून वाचवतील.

१. इन्फ्लूएंझा लस (फ्लू शॉट)

बरेच लोक इन्फ्लूएंझा, हंगामी फ्लूला साधे सर्दी आणि खोकला समजतात, परंतु हा एक विषाणूजन्य संसर्ग आहे जो कधीकधी प्राणघातक ठरू शकतो. वृद्ध, गर्भवती महिला आणि दीर्घकालीन आजार असलेल्यांना याचा विशेषतः त्रास होतो. दरवर्षी इन्फ्लूएंझा विषाणूचे नवीन प्रकार उदयास येतात, म्हणून दरवर्षी लसीकरण करणे आवश्यक आहे. यामुळे सर्दी, ताप, घसा खवखवणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे यासारख्या समस्यांपासून तुमचे संरक्षण होऊ शकते.

ALSO READ: जर तुम्ही ७ तासांपेक्षा कमी वेळ झोपलात तर तुम्हाला गंभीर आजार होऊ शकतात, दुर्लक्ष करू नका

२. हिपॅटायटीस बी लस

हिपॅटायटीस बी हा एक गंभीर विषाणूजन्य संसर्ग आहे जो यकृतावर परिणाम करतो आणि दीर्घकाळात यकृत निकामी होणे, सिरोसिस किंवा यकृताचा कर्करोग होऊ शकतो. हा विषाणू संक्रमित रक्त, सिरिंज, लैंगिक संपर्क आणि अगदी जन्मादरम्यान आईपासून बाळापर्यंत पसरू शकतो. हिपॅटायटीस बीची लस तीन डोसमध्ये दिली जाते आणि दीर्घकालीन प्रतिकारशक्ती प्रदान करते. आरोग्यसेवा कर्मचारी, वैद्यकीय विद्यार्थी, प्रवासी आणि यकृताचे कार्य बिघडलेले असलेल्यांनी ही लस निश्चितच घ्यावी.

३. टीडीएपी लस 

टिटॅनस, घटसर्प आणि डांग्या खोकला (डांग्या खोकला) हे तीन गंभीर आजार आहेत जे प्रौढांना प्रभावित करू शकतात. Tdap लस या तिन्ही आजारांपासून संरक्षण करते. टिटॅनस कापलेल्या किंवा जखमेतून शरीरात प्रवेश करू शकतो, घटसर्पामुळे घसा खवखवणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होतो, तर डांग्या खोकला हा धोकादायक, दीर्घकाळ टिकणारा खोकला आहे. ही लस दर 10 वर्षांनी ताजी करावी, विशेषतः गर्भवती महिला आणि लहान मुलांच्या संपर्कात असलेल्यांसाठी.

ALSO READ: प्रथिनांच्या कमतरतेवर मात करण्यासाठी हे टिप्स अवलंबवा

४. एचपीव्ही लस 

एचपीव्ही, किंवा ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस, हा लैंगिकरित्या पसरणारा विषाणू आहे जो गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचे मुख्य कारण आहे. ही लस ९ ते ४५ वयोगटातील पुरुष आणि महिला दोघांनाही दिली जाऊ शकते. ही लस जीवनरक्षक मानली जाते, विशेषतः तरुणींसाठी. भारतात, आता ती सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रमात समाविष्ट केली आहे. ही लस केवळ कर्करोगापासून संरक्षण करत नाही तर लैंगिक संक्रमित आजारांपासून देखील संरक्षण प्रदान करते.

५. न्यूमोकोकल लस

न्यूमोकोकल लस ही बॅक्टेरियामुळे होणाऱ्या न्यूमोनिया, मेनिंजायटीस आणि रक्तप्रवाहाच्या संसर्गापासून संरक्षण करते. ही लस विशेषतः ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांसाठी, मधुमेह, मूत्रपिंड किंवा हृदयरोग असलेल्यांसाठी आणि धूम्रपान करणाऱ्यांसाठी महत्त्वाची आहे. भारतासारख्या देशात, जिथे हिवाळ्यात न्यूमोनियाचे रुग्ण लक्षणीयरीत्या वाढतात, ही लस जीवनरक्षक पर्याय बनते.

६. व्हॅरिसेला लस (कांजिण्या)

जर तुम्हाला लहानपणी कांजिण्या झाल्या नसतील किंवा लस घेतली नसेल, तर प्रौढावस्थेत हा आजार होणे खूप गंभीर असू शकते. त्यामुळे तीव्र ताप, संपूर्ण शरीरात फोड येणे आणि त्वचेचे संक्रमण होऊ शकते. प्रौढांना, विशेषतः जे ऑफिसमध्ये किंवा सार्वजनिक ठिकाणी बराच वेळ घालवतात त्यांना कांजिण्यांपासून वाचवण्यासाठी व्हॅरिसेला लस आवश्यक आहे. 

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन. वेबदुनिया या बाबींची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या. 

Edited By - Priya Dixit 

मेथीदाण्यांचे फायदे वजन कमी करण्यासाठी

फायबरयुक्त: पोट भरलेले राहते, जास्त खाण्याची इच्छा कमी होते.

ब्लड शुगर नियंत्रण: इन्सुलिन संवेदनशीलता वाढवते, चरबी साठण्यास प्रतिबंध.

डिटॉक्स: शरीरातील विषारी घटक बाहेर काढते, सूज कमी करते.

मेटाबॉलिझम बूस्ट: चरबी जाळण्याची प्रक्रिया वेगवान होते.

पोटाची चरबी कमी: विशेषतः बेली फॅटवर प्रभावी.

टीप: १० दिवसांत ४-६ किलो (किंवा त्यापेक्षा जास्त) कमी होऊ शकते, पण हे व्यक्तीच्या शरीरप्रकार, आहार आणि व्यायामावर अवलंबून असते. फक्त मेथी घेऊनच चमत्कार होत नाही – संतुलित आहार आणि हालचाल आवश्यक!

कसे घ्यावे? (दोन सोपे मार्ग)

पद्धत १: रात्री १ चमचा (१ टीस्पून ते १ टेबलस्पून) मेथीदाणे एक ग्लास पाण्यात भिजवून ठेवा.

सकाळी उठल्यावर ते पाणी गाळून घ्या. 

रिकाम्या पोटी हे पाणी प्या. (लिंबू/मध घालू शकता चव वाढवण्यासाठी.) 

१० दिवस रोज करा.

पद्धत २: भिजवलेले मेथीदाणे चावून खाणे

रात्री १ चमचा मेथीदाणे पाण्यात भिजवा.

सकाळी रिकाम्या पोटी ते दाणे चावून खा आणि वरचे पाणी प्या.

सुरुवातीला कमी प्रमाणात घ्या (पोटाला सवय होईपर्यंत).

१० दिवसांसाठी अतिरिक्त टिप्स 

रोज ३-४ लिटर पाणी प्या (कोमट पाणी उत्तम).

सकाळी ३०-४५ मिनिटे चालणे/योगा/एक्सरसाइज करा.

साखर, तेलकट/जंक फूड, मैदा टाळा.

प्रथिने (दाल, अंडी, दही), फायबर (भाज्या, फळे) वाढवा.

रात्री ७-८ तास झोप घ्या.

‍सावधगिरी: गर्भवती महिलांनी हा उपाय करु नये, लहान मुले किंवा मधुमेह/थायरॉईडच्या रुग्णांनी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. जास्त प्रमाणात घेतल्यास पोटदुखी/घट होऊ शकते. हा उपाय चमत्कार नाही दीर्घकालीन बदलांसह वापरा.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. कोणतेही उपाय अमलात आणण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

१. पाण्याचे अत्यल्प प्रमाण (Low Moisture Content):  मधात पाण्याचे प्रमाण केवळ १७-१८% असते. नैसर्गिकरित्या मध हा खूप 'हायग्रोस्कोपिक' असतो, म्हणजेच तो आर्द्रता शोषून घेतो पण स्वतःमध्ये पाणी टिकवून धरत नाही. कोणत्याही जीवाणूंना जगण्यासाठी पाण्याची गरज असते; मधात पाणीच नसल्यामुळे तिथे जीवाणूंची वाढ होऊ शकत नाही.

२. मधाची आम्लता (Acidity/Low pH): मधाचा पीएच साधारणपणे ३.२ ते ४.५ च्या दरम्यान असतो. हे प्रमाण बऱ्यापैकी आम्लयुक्त आहे. इतक्या जास्त ॲसिडिक वातावरणात कोणतेही सूक्ष्मजीव किंवा बॅक्टेरिया जिवंत राहू शकत नाहीत.

३. हायड्रोजन पेरोक्साईडची किमया (Hydrogen Peroxide): 

मधमाश्या जेव्हा फुलांतील रस गोळा करतात, तेव्हा त्यांच्या पोटातील ग्लुकोज ऑक्सिडेज नावाचे एन्झाइम त्या रसात मिसळते. जेव्हा या रसाचे रूपांतर मधात होते, तेव्हा या एन्झाइममुळे 'हायड्रोजन पेरोक्साईड' तयार होतो. हे एक नैसर्गिक जंतुनाशक आहे, जे मधाला खराब होण्यापासून वाचवते.

४. मधमाश्यांची प्रक्रिया:  मधमाश्या जेव्हा मधाच्या पोळ्यावर पंख फडफडावतात, तेव्हा त्यातील उरलेलं पाणीही बाष्पीभवनाने उडून जातं. यामुळे मध अधिक दाट आणि टिकण्यायोग्य बनतो.

काही महत्त्वाच्या गोष्टी:

साखरेचे खडे होणे: जर तुमच्या मधात साखरेसारखे खडे (Crystallization) झाले, तर त्याचा अर्थ मध खराब झाला असा होत नाही. हे मधाच्या नैसर्गिक गुणधर्मामुळे होते. कोमट पाण्यात मधाची बरणी ठेवल्यास तो पुन्हा पूर्वीसारखा होतो.

साठवणूक: जर मधाची बरणी उघडी ठेवली आणि त्यात ओलावा शिरला, तर मात्र मध खराब होऊ शकतो. त्यामुळे तो नेहमी हवाबंद डब्यात ठेवावा.

आयुर्वेदातील 'विजया' (भांग)

आयुर्वेदानुसार भांग ही चवीला कडू (तिक्त) आणि उष्ण स्वभावाची असते. जर ती शुद्ध करून आणि योग्य प्रमाणात घेतली, तर ती अनेक रोगांवर रामबाण उपाय ठरते. अथर्ववेदातही पाच महत्त्वाच्या औषधी वनस्पतींमध्ये भांगेचा समावेश केला आहे.

भांगेचे संभाव्य औषधी उपयोग (आयुर्वेदिक संदर्भात) हे उपयोग फक्त वैद्यकीय मार्गदर्शनाखाली विचारात घ्यावेत-

वेदनाशामक : सांधेदुखी, स्नायू दुखणे, काही न्यूरोपॅथिक वेदनांमध्ये सहाय्यक ठरू शकते.

भूक व पचन : मंदाग्नी, भूक न लागणे अशा स्थितीत दीपन–पाचन म्हणून मर्यादित उपयोग.

झोप व तणाव : अतिचिंता, अस्वस्थता, झोप न येणे—यात शांततादायक प्रभाव (योग्य मात्रेत).

कफ-विकार : काही श्वसनविकारांत कफ शोषणास मदत.

जुनाट अतिसार/आमांश : ग्रंथांमध्ये नियंत्रित वापराचा उल्लेख आढळतो.

मोठे गैरसमज आणि सत्य

“भांग म्हणजे फक्त नशा”

आयुर्वेदात ती औषधी वनस्पती म्हणून वर्णिलेली आहे पण नियमांसह.

“घरच्या घरी घेतली तरी चालते”चुकीचे 

शुद्धीकरण, मात्रा आणि रुग्णस्थिती अत्यंत महत्त्वाची.

“नैसर्गिक आहे म्हणजे सुरक्षित”

नैसर्गिक असूनही अति/चुकीचा वापर धोकादायक ठरू शकतो.

भांगेच्या मर्यादा आणि दुष्परिणाम

आयुर्वेद स्पष्ट सांगतो की, "अति सर्वत्र वर्जयेत्". चुकीच्या पद्धतीने घेतलेली भांग शरीरासाठी घातक ठरू शकते:

मानसिक गोंधळ

भ्रम

चिडचिड

हृदयगती वाढणे

स्मरणशक्तीवर परिणाम

सवयीचे धोके

गर्भवती महिला, मानसिक आजार असलेले रुग्ण, हृदयरोगी यांनी टाळावे.

वारंवार आणि चुकीच्या प्रमाणात घेतल्यास याचे व्यसन जडू शकते, जे मानसिक आरोग्यासाठी हानीकारक आहे.

कायदेशीर व नैतिक बाजू

भारतामध्ये भांगेबाबत कायदे राज्यागणिक वेगळे आहेत. आयुर्वेदिक औषधांमध्ये वापर परवाना असलेल्या वैद्य/उत्पादकांपुरताच मर्यादित असतो. स्वतःहून वापर करणे कायदेशीर व आरोग्यदृष्ट्या धोकादायक ठरू शकते.

भांगही ना “पूर्णतः वाईट” ना “सर्व रोगांवर रामबाण” आहे. 

ती दुधारी तलवार आहे. योग्य हातात औषध, चुकीच्या वापरात विष. 

म्हणूनच, आयुर्वेद सांगतो: युक्ती, मात्रा आणि मार्गदर्शन हीच खरी किल्ली.

महाशिवरात्री आणि भांग: एक गैरसमज

अनेकांना वाटतं की महादेव नशा करतात, म्हणून भांग प्यावी. पण आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून, शिव हा 'विष' प्राशन करणारा देव आहे. भांग ही मनावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आणि ध्यान करण्यासाठी औषधी म्हणून वापरली जात असे, ती नशा करून गोंधळ घालण्यासाठी नाही.

महत्त्वाची सूचना: भांग ही कायदेशीररीत्या प्रतिबंधित असू शकते आणि वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय तिचे सेवन करणे आरोग्यासाठी तसेच कायद्यानुसार धोक्याचे आहे. हा लेख केवळ माहितीसाठी आहे. वेबदुनिया याची जबाबदारी घेत नाही. कोणतेही उपाय किंवा सल्ला अमलात आणण्यापूर्वी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: Suicide due to periods pain समाजासाठी गंभीर धोक्याची घंटा

जागतिक कर्करोग दिनाचे प्राथमिक उद्दिष्ट कर्करोगाची लक्षणे, कारणे, प्रतिबंध आणि उपचार याबद्दल अचूक माहिती देणे आहे, जेणेकरून भीतीची जागा समज आणि आशेने घेतली जाईल. या दिवशी, जगभरातील सरकारे, आरोग्य संस्था आणि व्यक्ती एकत्रितपणे संदेश पसरवण्यासाठी काम करतात: घाबरू नका, चाचणी घ्या. गप्प बसू नका, जागरूक रहा.

जागतिक कर्करोग दिन काय आहे?

जागतिक कर्करोग दिनाचे महत्त्व

जागरूकतेद्वारे प्रतिबंध शक्य आहे

भीती आणि भ्रम दूर करण्याचा दिवस

वेळेवर तपासणी संदेश

रुग्णांसाठी आशा

जागतिक कर्करोग दिन - वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

जागतिक कर्करोग दिन काय आहे?

जागतिक कर्करोग दिन हा आंतरराष्ट्रीय कर्करोग नियंत्रण संघ (UICC) ने सुरू केलेला एक आंतरराष्ट्रीय जागरूकता दिवस आहे. कर्करोगामुळे होणारे मृत्यू कमी करणे, वेळेवर निदान आणि उपचारांना प्रोत्साहन देणे आणि कर्करोगाबद्दलच्या गैरसमज दूर करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

ALSO READ: उकळता चहा किंवा कॉफी पिण्याचे दुष्परिणाम जाणून घ्या

जागतिक कर्करोग दिनाचे महत्त्व

दरवर्षी 4 फेब्रुवारी रोजी जागतिक कर्करोग दिन साजरा केला जातो. त्याचा उद्देश केवळ एक दिवसाची औपचारिकता नसून, कर्करोग, एक गंभीर आजार याबद्दल जागरूकता, जागरूकता आणि लोकांना सक्षम करणे आहे. हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की कर्करोग ही भीती बाळगण्यासारखी गोष्ट नाही, तर ती समजून घेणे, लवकर ओळखणे आणि योग्य उपचार करणे आवश्यक आहे.

1. जागरूकतेद्वारे प्रतिबंध शक्य आहे.

स्तनाचा कर्करोग, गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग, तोंडाचा कर्करोग आणि फुफ्फुसाचा कर्करोग यासारखे अनेक प्रकारचे कर्करोग लवकर आढळल्यास पूर्णपणे बरे होऊ शकतात.

2 भीती आणि भ्रम तोडण्याचा दिवस

आजही कर्करोग हा 'असाध्य आजार' मानला जातो, तर वैद्यकीय शास्त्राने त्यात मोठी प्रगती केली आहे.

3. वेळेवर चौकशी संदेश

जागतिक कर्करोग दिन लोकांना हे समजून घेण्यास मदत करतो की:

- नियमित तपासणी जीव वाचवू शकते.

- लक्षणांकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.

4. रुग्णांसाठी आशा

हा दिवस कर्करोगाच्या रुग्णांना आणि त्यांच्या कुटुंबियांना भावनिक आणि सामाजिक आधार देतो.

ALSO READ: हे पदार्थ कर्करोगास कारणीभूत आहे, सेवन करणे टाळा

जागतिक कर्करोग दिन - वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न 1. जागतिक कर्करोग दिन कधी साजरा केला जातो?

उत्तर: दरवर्षी 4 फेब्रुवारी रोजी.

प्रश्न2. जागतिक कर्करोग दिन का साजरा केला जातो?

उत्तर: कर्करोगाबद्दल जागरूकता निर्माण करणे आणि वेळेवर उपचारांना प्रोत्साहन देणे.

प्रश्न 3. कर्करोग पूर्णपणे बरा होऊ शकतो का?

उत्तर: हो, सुरुवातीच्या टप्प्यात अनेक प्रकारचे कर्करोग पूर्णपणे बरे होऊ शकतात.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit 

मुख्य कारणे

उच्च GI आणि रक्तातील साखरेची झेप -  पांढरा भात हा high glycemic index (GI 70-90+) असलेला पदार्थ आहे. तो पटकन पचतो आणि ग्लुकोजमध्ये बदलतो. याने रक्तातील साखर वेगाने वाढते आणि शरीरात इन्सुलिनची मोठी मात्रा तयार होते.

इन्सुलिन आणि ट्रिप्टोफानचा खेळ- इन्सुलिनमुळे इतर अनेक अमिनो अॅसिड्स स्नायूंमध्ये जातात, पण ट्रिप्टोफान मात्र रक्तात राहतो. हा ट्रिप्टोफान मेंदूत सहज पोहोचतो. तिथे सेरोटोनिन आणि नंतर मेलाटोनिन  तयार होतो. हे दोन्ही हार्मोन्स आराम आणि झोप आणतात.

पचन प्रक्रिया आणि ऊर्जा वाटप- जेवणानंतर पचनासाठी शरीर बरेच रक्त पोटाकडे पाठवते. मेंदू आणि स्नायूंना कमी ऊर्जा मिळते आणि सुस्ती येते.

इतर घटक

जास्त प्रमाणात भात खाल्ल्यास (ओव्हरईटिंग).

कमी प्रोटीन/फायबर असलेले जेवण.

दुपारच्या वेळी नैसर्गिकरित्या शरीरात झोप येण्याची लाट येते.

फायदे (काही प्रमाणात)

झोप चांगली येऊ शकते: संशोधनानुसार high-GI जेवण (उदा. भात) रात्री ४ तास आधी घेतल्यास झोप लवकर लागते आणि झोपेची गुणवत्ता सुधारते.

आरामदायक वाटते: तणाव कमी होऊन मन शांत होते (सेरोटोनिनमुळे).

रात्री भात खाल्ल्यास झोप चांगली येऊ शकते (काही लोकांसाठी).

नुकसान / तोटे

दिवसा कामावर परिणाम: ऑफिस/अभ्यासात सुस्ती, एकाग्रता कमी होते.

रक्तातील साखरेची घसरण: पुन्हा भूक/चिडचिड.

वजन वाढण्याची शक्यता: जास्त कार्ब्स + इन्सुलिन = फॅट स्टोरेज.

डायबिटीज/इन्सुलिन रेझिस्टन्सचा धोका: रोज जास्त प्रमाणात पांढरा भात खाल्ल्यास (विशेषतः कमी व्यायाम असल्यास).

पोषणाची कमतरता: फक्त भात-वरवरचे जेवण असल्यास प्रोटीन, फायबर, व्हिटॅमिन्स कमी पडतात.

योग्य पद्धत (झोप टाळण्यासाठी / संतुलित खाण्यासाठी)

प्रमाण नियंत्रित करा- १ छोटी वाटी (किंवा १००-१५० ग्रॅम शिजलेला) भात पुरेसा.

संतुलित थाळी बनवा (५०% भाज्या/फायबर + २५% प्रोटीन + २५% कार्ब्स).

प्रोटीन: डाळ, पनीर, अंडी, चिकन, मासे.

फायबर: हिरव्या भाज्या, कोशिंबीर, सॅलड.

ब्राउन राइस / लाल तांदूळ घ्या - GI कमी, फायबर जास्त. साखरेची झेप मंदावते.

भात थंड करून खा (उदा. आधी शिजवून थंड करा, नंतर गरम करा) याने resistant starch वाढते आणि GI कमी होते.

दुपारच्या जेवणानंतर ५-१० मिनिटे चालणे.

पाणी/बटरमिल्क जास्त प्या.

गोड किंवा जास्त तेलकट टाळा.

रात्री भात ठीक आहे जर तुम्हाला लवकर झोप हवी असेल. भात खाल्ल्यानंतर झोप येणे हे सामान्य आहे आणि मुख्यतः कार्ब्स + इन्सुलिन + ट्रिप्टोफान यामुळे होते. ते पूर्णपणे वाईट नाही, पण संतुलित प्रमाणात आणि सही साथीदार पदार्थांसोबत खाल्ल्यास फायद्याचे ठरते. जर रोज खूप जास्त सुस्ती येत असेल तर डॉक्टर/डायटिशियनचा सल्ला घ्या (थायरॉईड, अॅनिमिया, डायबिटीज तपासून पहा).

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

सीबकथॉर्न फळाची इतर नावे: उत्तराखंड आणि हिमाचल प्रदेशातील काही हिंदी भाषिक भागात याला स्थानिक पातळीवर 'अमेष' असे म्हणतात. प्रादेशिक आणि बोलीभाषेत याला 'हिमालयीन बेरी' म्हणून ओळखले जाते. उत्तर भारतातील काही पर्वतीय प्रदेशांमध्ये याला 'धुरचुक' असेही म्हणतात. हिंदीमध्ये याला "काटेरी झुडुपाचे फळ" किंवा "लडाखचे सोने" असेही म्हटले जाते. याला 'वंडर बेरी' आणि 'लेह बेरी' देखील म्हणतात.

१. सीबकथॉर्न फळ: पोषक तत्वांचा 'पॉवरहाऊस'

ओमेगा: सीबकथॉर्न हे जगातील काही वनस्पतींपैकी एक आहे ज्यामध्ये चारही फॅटी अॅसिड्स - ओमेगा-३, ६, ७ आणि ९ - एकत्रितपणे आढळतात.

व्हिटॅमिन सी: त्यात संत्र्यापेक्षा अंदाजे १२ ते १५ पट जास्त व्हिटॅमिन सी असते.

अँटीऑक्सिडंट्स: त्यात जीवनसत्त्वे अ, ई आणि अनेक महत्त्वाची खनिजे भरपूर असतात.

इतर: अँटीऑक्सिडंट्स, फ्लेव्होनॉइड्स, खनिजे आणि अमीनो अॅसिड.

२. सीबकथॉर्न फळाचे प्रमुख आरोग्य फायदे

रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणारे: त्यात असलेले व्हिटॅमिन सीचे उच्च प्रमाण शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते.

त्वचा आणि केस: सुरकुत्या कमी करण्यासाठी, एक्झिमासारखे आजार बरे करण्यासाठी आणि केसांची चमक वाढवण्यासाठी हे वरदान मानले जाते.

हृदय आणि यकृत: हे कोलेस्टेरॉल कमी करण्यास आणि निरोगी हृदय धमन्या राखण्यास मदत करते.

मधुमेह: हे रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करण्यास देखील उपयुक्त आहे.

पचन: बद्धकोष्ठता आणि आम्लता सारख्या समस्यांपासून आराम देते.

डोळ्यांसाठी: त्यातील ओमेगा-७ घटक डोळ्यांच्या कोरड्यापणापासून आराम देतो.

मेंदू आणि डोळे: स्मरणशक्ती आणि डोळ्यांचे आरोग्य सुधारते.

चयापचय: ​​वजन कमी करण्यास मदत करते.

३. लडाखमधील सी बकथॉर्न फळ: 'वंडर बेरी'

लडाखमध्ये याला 'चर्मा' म्हणून देखील ओळखले जाते. अलीकडेच, लडाखच्या सी बकथॉर्नला त्याची गुणवत्ता आणि वेगळेपणा ओळखून GI टॅग (भौगोलिक संकेत) देखील मिळाला आहे. ही वनस्पती -४३°C ते +४०°C पर्यंत तापमान सहन करू शकते.

४. सी बकथॉर्न फळ कसे वापरावे?

सी बकथॉर्न अनेक स्वरूपात उपलब्ध आहे:

रस/सिरप: ते पाण्यात मिसळून प्यायले जाते.

तेल: त्वचेची काळजी आणि सांधेदुखीसाठी वापरले जाते.

कॅप्सूल/पूरक पदार्थ: पौष्टिक हेतूंसाठी, डॉक्टरांच्या निर्देशानुसार.

चहा: पानांपासून बनवलेला हर्बल चहा खूप लोकप्रिय आहे.

पावडर: कोमट पाण्यात किंवा इतर पेयांसह मिसळा.

५. सीबकथॉर्न फळाची काळजी:

जरी ते पूर्णपणे नैसर्गिक असले तरी, जर तुम्ही गंभीर आजारासाठी औषध घेत असाल किंवा गर्भवती असाल, तर ते घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. गर्भधारणा/स्तनपान: डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. शस्त्रक्रियेच्या किमान २ आठवडे आधी ते वापरणे थांबवा. इतर कोणत्याही औषधासोबत घेण्यापूर्वी डॉक्टरांना विचारा.

६. सीबकथॉर्न ज्यूस

हे सर्वात लोकप्रिय उत्पादन आहे कारण ते शरीराला त्वरित ऊर्जा आणि जीवनसत्त्वे प्रदान करते.

कसे वापरावे: सकाळी रिकाम्या पोटी एक ग्लास कोमट पाण्यात २०-३० मिली रस मिसळून प्या.

फायदे: ते पचनसंस्था सुधारते आणि शरीराला विषमुक्त करते. त्याची चव आंबट असते, म्हणून तुम्ही थोडे मध घालू शकता.

७. सीबकथॉर्न बेरी आणि बियांचे तेल

हे तेल दोन प्रकारे काढले जाते: फळांच्या लगद्यापासून आणि बियाण्यांपासून.

त्वचेसाठी: २-३ थेंब थेट चेहऱ्यावर लावा किंवा तुमच्या मॉइश्चरायझरमध्ये मिसळा. ते सनबर्न, जखमा भरून येणे आणि मुरुमांच्या डागांसाठी आश्चर्यकारक काम करते.

अंतर्गत वापरासाठी: दुधात तेलाचे काही थेंब टाकल्याने किंवा कॅप्सूल घेतल्याने कोलेस्टेरॉल आणि सांधेदुखीपासून आराम मिळतो.

८. सीबकथॉर्न फ्रूट हर्बल टी

पानांपासून आणि सुक्या फळांपासून चहा बनवला जातो.

वापरण्याची पद्धत: पाने गरम पाण्यात ५ मिनिटे उकळवा, गाळून घ्या आणि प्या.

फायदे: ते ताण कमी करण्यास आणि झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करते.

९. सीबकथॉर्न फ्रूट स्किन केअर उत्पादने (सौंदर्यप्रसाधने)

आजकाल अनेक प्रीमियम ब्रँड सीबकथॉर्न वापरत आहेत:

फेस सीरम: वृद्धत्वविरोधी साठी.

लिप बाम: फाटलेले ओठ बरे करण्यासाठी.

सनस्क्रीन: यूव्ही संरक्षणासाठी, कारण ते नैसर्गिकरित्या सूर्याच्या नुकसानाशी लढते.

१०. सीबकथॉर्न फळ खरेदी करताना विचारात घेण्याच्या गोष्टी:

शुद्धता: नेहमी थंड दाबलेला आणि साखर किंवा संरक्षक नसलेला रस किंवा तेल निवडा.

रंग: खरा सीबकथॉर्न रस किंवा तेल गडद नारंगी आहे.

लडाखचे उत्पादन: शक्य असल्यास, लडाख किंवा हिमालयीन प्रदेशातील स्थानिक सहकारी संस्थांकडून बनवलेले उत्पादने निवडा (जसे की लेह बेरी), कारण ती सर्वात शुद्ध असतात.

एक छोटीशी टीप: तेलाचा रंग खूप गडद असतो, म्हणून जर तुम्ही ते थेट त्वचेवर लावले तर त्यावर थोडासा पिवळा डाग राहू शकतो जो धुतल्यानंतर निघून जातो.

मासिक पाळीच्या वेदनांमुळे (Periods Pain) १९ वर्षांच्या मुलीने टोकाचे पाऊल उचलणे, ही केवळ वैयक्तिक शोकांतिका नसून आपल्या समाजासाठी एक गंभीर धोक्याची घंटा आहे. ही घटना अधोरेखित करते की, आपण मासिक पाळीसारख्या नैसर्गिक प्रक्रियेकडे आणि त्यातून होणाऱ्या शारीरिक-मानसिक त्रासाकडे किती दुर्लक्ष करत आहोत.

ही घटना का गंभीर आहे?

बहुतांश लोक पीरियड्सचा दर्द 'सामान्य' समजतात आणि त्याकडे दुर्लक्ष करतात. पण काही मुली/महिलांसाठी हा दर्द इतका तीव्र असतो की तो रोजच्या जीवनात अडथळा आणतो, डिप्रेशन आणतो आणि काहींना असहाय वाटते. यापूर्वीही मुंबईत १४ वर्षांच्या मुलीने पहिल्या पाळीच्या वेदनेमुळे आणि त्याबद्दलची अज्ञानतेमुळे आत्महत्या केली होती (२०२४). अशा घटना सांगतात की मासिक पाळीची वेदना ही फक्त 'सामान्य' नाही, कधीकधी ती एंडोमेट्रियोसिस, फायब्रॉइड्स किंवा इतर गंभीर आजारांचे लक्षण असते.

पीरियड्सचा दर्द असहनीय का होतो?

गर्भाशयाच्या आतील अस्तर बाहेर टाकण्यासाठी प्रोस्टाग्लॅंडिन नावाचे केमिकल तयार होतात. हे केमिकल गर्भाशयाच्या स्नायूंना आकसतात. यामुळे क्रॅम्प्स आणि तीव्र वेदना होतात. 

काहींना हा दर्द हलका असतो, पण काहींना उलट्या, डोकेदुखी, पाठदुखी आणि पूर्ण दिवस बेडवर पडून राहावे लागते.

काय करायला हवे? (घरेलू आणि वैद्यकीय उपाय)

हीट थेरपी- गरम पाण्याची बाटली किंवा हीटिंग पॅड पोटावर ठेवा.

हलका व्यायाम- योगा, वॉकिंग किंवा स्ट्रेचिंग.

आहार - आले, हळद, दालचीनीचा चहा, केळी, डार्क चॉकलेट, ओमेगा-३ (मासे/अळशी) घ्या.

वेदनाशामक - डॉक्टरांना भेटा जर वेदना इतका तीव्र की दैनंदिन कामं थांबत असतील, उलट्या होणे, रक्तस्राव खूप जास्त असणे किंवा दर महिन्याला असहनीय होत असेल तर डॉक्टरांच्या सल्ल्याने औषधे घ्या. 

समाजासाठी संदेश

वेदनांना 'सामान्य' समजण्याची चूक जसे "पाळीत थोडं दुखतंच, त्यात काय एवढं?" असे म्हणून आपण मुलींच्या वेदनांना फेटाळून लावणे योग्य नाही. यामुळे त्यांना होणारा असह्य त्रास दुर्लक्षित राहतो. तसेच हार्मोनल बदलांमुळे होणारा चिडचिडेपणा, नैराश्य किंवा PMDD याकडे गांभीर्याने पाहिले जात नाही. शिवाय आजही अनेक घरांमध्ये मासिक पाळीवर मोकळेपणाने बोलणे निषिद्ध मानले जाते. मुलगी जेव्हा वेदनेने विव्हळत असते, तेव्हा तिला आधार मिळण्याऐवजी 'सहन कर' असा सल्ला मिळतो. मासिक पाळी ही नैसर्गिक प्रक्रिया आहे, पण त्याबद्दलची अज्ञानता आणि लाज यामुळे अनेक मुली गुपचूप त्रास सहन करतात. पालकांनी, शाळांनी आणि समाजाने मुलींना (आणि मुलांनाही) लहानपणापासूनच पीरियड्स एज्युकेशन द्यायला हवे. 

कोणती पावले उचलणे आवश्यक आहे?

वैद्यकीय पाऊल 

तज्ज्ञांचा सल्ला: जर वेदना सहनशक्तीच्या पलीकडे असतील, तर घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता 'स्त्रीरोग तज्ज्ञांचा' सल्ला घेणे अनिवार्य आहे. तीव्र वेदना ही एंडोमेट्रिओसिस, सिस्ट किंवा इतर गंभीर आजारांची लक्षणे असू शकतात. त्यावर वेळेत उपचार होणे गरजेचे आहे. जर वेदनांमुळे मनात आत्महत्येसारखे विचार येत असतील, तर मानसोपचार तज्ज्ञांची मदत घेणे लाजिरवाणे नसून जीवनावश्यक आहे.

कौटुंबिक आणि सामाजिक पाऊल 

मुलींशी संवाद साधा: घरातील आई-वडील आणि भावंडांनी मासिक पाळीच्या दिवसांत मुलीशी संवाद साधावा. तिला काय हवे नको ते पाहावे. मुलीच्या वेदनांचे थट्टा-मस्करीचे विषय बनवू नका. तिला "मी तुझ्यासोबत आहे" हा विश्वास द्या. शिक्षण संस्थांमध्ये मासिक पाळीबद्दल केवळ जीवशास्त्रीय माहिती न देता, त्या काळातील मानसिक आरोग्यावरही मार्गदर्शन सत्रे आयोजित करावीत.

जनजागृती 

मासिक पाळी हा 'अपवित्र' विषय नसून तो आरोग्याशी संबंधित विषय आहे, हे समाजाने स्वीकारले पाहिजे. कामाच्या ठिकाणी किंवा शिक्षण संस्थेत अशा दिवसांत रजा किंवा विश्रांतीची सोय असण्याबाबत सकारात्मक चर्चा व्हायला हवी.

एका मुलीचा जीव जाणे हे दर्शवते की, ती फक्त शारीरिक वेदनांनी नाही तर 'एकटेपणा' आणि 'अगतिकतेने' हरली असावी. आपण सर्वांनी मिळून "मासिक पाळीबद्दलचा संकोच" बाजूला सारला, तरच अशा दुर्दैवी घटना थांबवता येतील.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित असून वेबदुनिया याची जबाबदारी घेत नाही.

दशकांपासून गर्भनिरोधकाची जबाबदारी महिलांच्या खांद्यावर आली आहे, तर पुरुषांकडे पर्याय म्हणून फक्त कंडोम किंवा नसबंदी होती. आता हे असंतुलन बदलण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल पडताना दिसते. हार्मोन-मुक्त पुरुष गर्भनिरोधक गोळी YCT-529 ने त्याची पहिली मानवी सुरक्षितता चाचणी यशस्वीरित्या पूर्ण केली आहे. पुरुषांसाठी सुरक्षित, सोपे आणि उलट करता येणारे गर्भनिरोधक पर्याय विकसित करण्याच्या जागतिक प्रयत्नात ही कामगिरी एक महत्त्वपूर्ण वळण मानली जाते. सुरुवातीच्या निकालांवरून असे दिसून येते की भविष्यात, पुरुष देखील गर्भनिरोधकासाठी समान जबाबदारी सामायिक करू शकतात.

YCT-529 कोणी विकसित केले?

YCT-529 सॅन फ्रान्सिस्कोस्थित बायोटेक कंपनी YourChoice Therapeutics द्वारे विकसित केले जात आहे. ही कंपनी नॉन-हार्मोनल गर्भनिरोधक उपायांमध्ये विशेषज्ञ आहे. या औषधामागील वैज्ञानिक संशोधन कोलंबिया विद्यापीठातील संशोधकांच्या योगदानासह मिनेसोटा विद्यापीठाच्या कॉलेज ऑफ फार्मसीमधील प्राध्यापक गुंडा जॉर्ज यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू झाले. योअरचॉइस थेरप्युटिक्सची स्थापना या शैक्षणिक संशोधनाचे व्यावहारिक पुरुष गर्भनिरोधक पर्यायात रूपांतर करण्याच्या उद्देशाने करण्यात आली. कंपनीचे ध्येय पुरुषांना तोंडावाटे, उलट करता येणारा आणि हार्मोन-मुक्त पर्याय प्रदान करणे आहे जो महिला गर्भनिरोधक गोळीइतकाच सोयीस्कर आहे.

YCT-529 म्हणजे नेमके काय?

YCT-529 ही तोंडावाटे, हार्मोनल नसलेली पुरुष गर्भनिरोधक गोळी आहे जी दररोज घेण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे. मागील अनेक प्रायोगिक पुरुष गर्भनिरोधक टेस्टोस्टेरॉन दाबण्यावर अवलंबून होते, ज्यामुळे मूड स्विंग, वजन वाढणे आणि कामवासना कमी होणे असे दुष्परिणाम होतात. याउलट, YCT-529 पुरुष संप्रेरक पातळी बदलल्याशिवाय कार्य करते. ते शरीरातील शुक्राणूंच्या उत्पादनात थेट सहभागी असलेल्या जैविक मार्गाला लक्ष्य करते आणि प्रामुख्याने वृषणांपुरते मर्यादित आहे.

ही गोळी कशी कार्य करते?

विटामिन ए चे मेटाबोलाइट, रेटिनोइक अॅसिड, शुक्राणूंच्या उत्पादनासाठी आवश्यक आहे. ते वृषणातील रेटिनोइक अॅसिड रिसेप्टर अल्फा (RAR-α) ला बांधते आणि शुक्राणूंच्या उत्पादनासाठी आवश्यक असलेल्या जनुकांना सक्रिय करते. YCT-529 निवडकपणे या रिसेप्टरला ब्लॉक करते. हे रेटिनोइक अॅसिड सिग्नलिंग थांबवते, शुक्राणूंचे उत्पादन लवकर थांबवते, तसेच सामान्य टेस्टोस्टेरॉन पातळी राखते. हे औषध "हॉर्मोनल" (Hormonal) नाही. म्हणजेच, हे शरीरातील टेस्टोस्टेरॉन सारख्या हॉर्मोन्सवर परिणाम करत नाही. त्याऐवजी, हे Retinoic Acid Receptor Alpha (RAR-alpha) नावाच्या प्रोटीनला ब्लॉक करते. पुरुषांच्या शरीरात शुक्राणू (Sperm) तयार होण्यासाठी व्हिटॅमिन-ए ची गरज असते, आणि हे औषध त्या प्रक्रियेत अडथळा आणून शुक्राणूंची निर्मिती थांबवते.

कम्युनिकेशन्स मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार, या प्रक्रियेचा लैंगिक इच्छा किंवा लैंगिक कार्यावर कोणताही नकारात्मक परिणाम होत नाही. प्राण्यांच्या अभ्यासात असेही आढळून आले की औषध बंद केल्यानंतर प्रजनन क्षमता परत आली, ज्यामुळे त्याचे परिणाम उलट करता येतात असे दिसून येते.

याचे फायदे काय आहेत?

हॉर्मोन्सवर आधारित नसल्यामुळे याचे दुष्परिणाम (Side effects) कमी असण्याची शक्यता आहे. हे औषध घेणे थांबवल्यानंतर, काही काळाने शुक्राणूंची निर्मिती पुन्हा नैसर्गिकरित्या सुरू होते. म्हणजेच हे कायमस्वरूपी नसबंदीसारखे नाही. उंदरांवर केलेल्या सुरुवातीच्या चाचण्यांमध्ये हे औषध ९९% प्रभावी असल्याचे दिसून आले आहे.

मानवी सुरक्षा चाचण्यांमधून काय दिसून आले?

अलिकडेच पूर्ण झालेला अभ्यास हा फेज 1a क्लिनिकल चाचणी होता, ज्याचा उद्देश गर्भनिरोधक प्रभावीपणा नाही तर औषधाची सुरक्षितता आणि सहनशीलता मूल्यांकन करणे होता. या चाचणीत, 16 निरोगी पुरुष स्वयंसेवकांना YCT-529 किंवा प्लेसिबोचे वेगवेगळे डोस देण्यात आले. संशोधकांच्या मते, कोणत्याही सहभागींमध्ये कोणतेही गंभीर दुष्परिणाम दिसून आले नाहीत.

टेस्टोस्टेरॉन पातळी, इतर प्रजनन संप्रेरके, मूड किंवा लैंगिक इच्छेमध्ये कोणतेही वैद्यकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण बदल नोंदवले गेले नाहीत. तथापि शास्त्रज्ञांनी स्पष्ट केले आहे की या टप्प्यातून ही गोळी गर्भधारणा प्रभावीपणे रोखेल की नाही हे सिद्ध होत नाही. यासाठी दीर्घ आणि अधिक तपशीलवार चाचण्यांची आवश्यकता असेल, ज्यामुळे शुक्राणूंच्या संख्येत सतत घट होत असल्याचे मोजले जाईल.

YCT-529 च्या सुरुवातीच्या यशामुळे भविष्यात पुरुषांसाठी सुरक्षित आणि सोयीस्कर गर्भनिरोधक पर्याय उपलब्ध होऊ शकतील अशी आशा निर्माण झाली आहे. जर पुढील चाचण्या यशस्वी झाल्या, तर या शोधामुळे गर्भनिरोधकाची जबाबदारी अधिक संतुलित होऊ शकते.

हे का महत्त्वाचे आहे?

सध्या पुरुषांसाठी कंडोम किंवा नसबंदी (Vasectomy) हेच दोन मुख्य पर्याय उपलब्ध आहेत. YCT-529 यशस्वी झाल्यास पुरुषांकडे गर्भनिरोधकाचा एक सोपा आणि गोळीच्या स्वरूपातील तिसरा पर्याय उपलब्ध होईल.

ळ

ओझेम्पिक आता भारतात ०.२५ मिलीग्राम, ०.५० मिलीग्राम आणि १ मिलीग्रामच्या डोसमध्ये फ्लेक्सटच पेन म्हणून उपलब्ध आहे. हे वापरण्यास सोपे पेन उपकरण आहे ज्याचा आठवड्यातून फक्त एकदा वापर आवश्यक आहे. सुरुवातीचा डोस (०.२५ मिलीग्राम) दर आठवड्याला अंदाजे ₹२,२०० आहे. कंपनीच्या मते, हे औषध अनियंत्रित टाइप २ मधुमेह असलेल्या प्रौढांसाठी आहार आणि व्यायामासह लिहून दिले जाते.

नोव्हो नॉर्डिस्क इंडियाचे व्यवस्थापकीय संचालक विक्रांत श्रोत्रिया म्हणाले, "ओझेम्पिकसह, आम्ही टाइप २ मधुमेह असलेल्या रुग्णांना एक नाविन्यपूर्ण आणि सुलभ उपचार प्रदान करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतो. हे औषध लक्षणीय वजन व्यवस्थापन, दीर्घकालीन हृदय आणि मूत्रपिंड संरक्षण आणि सुधारित ग्लायसेमिक नियंत्रण प्रदान करते." त्यांनी यावर भर दिला की ओझेम्पिक भारतात केवळ टाइप २ मधुमेहासाठी उपचार म्हणून बाजारात आणले जात आहे.

श्रोत्रिया यांनी किंमतीबद्दल सांगितले की कंपनीने भारतात काळजीपूर्वक किंमत निवडली आहे, जी जागतिक बाजारपेठेच्या तुलनेत खूप स्पर्धात्मक आहे. उच्च-डोस वजन कमी करणारे औषध, वेगोवी (२.४ मिलीग्राम सेमॅग्लुटाइड), भारतात आधीच उपलब्ध आहे, परंतु एमक्युअर फार्मासोबत भागीदारीत वितरित केले जाते. भारतात वाढत्या मधुमेहाच्या ओझ्यामुळे हे लाँचिंग महत्त्वपूर्ण आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (डब्ल्यूएचओ) अंदाजानुसार, भारतात अंदाजे १०१ दशलक्ष लोक मधुमेहाने ग्रस्त आहेत, जे चीननंतर जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी संख्या आहे. याशिवाय, १३.६ कोटी लोक प्री-डायबेटीसने ग्रस्त आहेत आणि २५.४ कोटी लोक सामान्य लठ्ठपणाने ग्रस्त आहेत.

या दिवसाचे उद्दिष्ट लोकांना एचआयव्ही प्रतिबंधाबद्दल शिक्षित करणे, चाचणी आणि उपचारांना प्रोत्साहन देणे आणि या आजाराशी संबंधित कलंक आणि भेदभावाचा सामना करणे आहे. दरवर्षी जागतिक एड्स दिनाची एक विशिष्ट थीम असते जी एचआयव्हीशी संबंधित एका प्रमुख मुद्द्यावर लक्ष केंद्रित करते, जी जगभरातील लोकांना आणि समुदायांना एकत्रित होऊन २०३० पर्यंत सार्वजनिक आरोग्य धोक्यात असलेल्या एड्सचे उच्चाटन करण्यासाठी प्रयत्नांना बळकटी देण्यास प्रोत्साहित करते.

जागतिक एड्स दिनाचे महत्त्व

दरवर्षी १ डिसेंबर रोजी साजरा केला जाणारा जागतिक एड्स दिन एचआयव्ही आणि एड्सबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. तो जगभरातील लोकांना आठवण करून देतो की एचआयव्हीविरुद्धचा लढा अजून संपलेला नाही आणि या आजाराला रोखण्यासाठी जागरूकता, शिक्षण आणि करुणा अजूनही आवश्यक आहे. हा दिवस एचआयव्ही ग्रस्त असलेल्या लोकांना वारंवार भेडसावणारा कलंक आणि भेदभाव कमी करण्यास मदत करतो आणि प्रत्येकाला त्यांच्याशी आदर आणि करुणेने वागण्यास प्रोत्साहित करतो. तसेच लवकर निदान, सुरक्षित पद्धती आणि बाधितांच्या जीवनमानात सुधारणा करण्यासाठी अँटीरेट्रोव्हायरल थेरपी (एआरटी) च्या उपलब्धतेचे महत्त्व यावरही भर दिला जातो.

जागरूकता वाढवण्याव्यतिरिक्त, जागतिक एड्स दिन हा कृती करण्याचे आवाहन देखील आहे. एड्स साथीच्या रोगाचा अंत करण्यासाठी त्यांच्या वचनबद्धतेची पुष्टी करण्यासाठी सरकारे, आरोग्य संस्था आणि समुदायांना एकत्र आणतो. हा दिवस जागतिक प्रगतीचे मूल्यांकन करण्याची, आरोग्य सेवा प्रणाली मजबूत करण्याची आणि प्रतिबंध, उपचार आणि काळजीच्या बाबतीत कोणीही मागे राहणार नाही याची खात्री करण्याची संधी प्रदान करतो. दरवर्षी जागतिक एड्स दिन आशा निर्माण करतो आणि जगाला आठवण करून देतो की सतत प्रयत्न आणि करुणेने, एड्समुक्त पिढी पोहोचण्याच्या आत आहे.

जागतिक एड्स दिनाचा इतिहास

जागतिक एड्स दिन दरवर्षी १ डिसेंबर रोजी साजरा केला जातो. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) संयुक्तपणे १९८८ मध्ये याची स्थापना केली. एचआयव्ही/एड्सबद्दल जागरूकता निर्माण करणे, गैरसमज दूर करणे आणि एचआयव्ही ग्रस्त लोकांबद्दल सहानुभूती निर्माण करणे हा त्याचा उद्देश होता. हा दिवस जगभरातील लोकांना आठवण करून देतो की एड्स ही केवळ एक आरोग्य समस्या नाही तर एक सामाजिक आणि मानवतावादी समस्या देखील आहे ज्यासाठी प्रत्येकाने काम केले पाहिजे.

कालांतराने जागतिक एड्स दिन हा एक जागतिक चळवळ बनला आहे, जिथे सरकारे, गैर-सरकारी संस्था, आरोग्य संस्था आणि सामान्य लोक एड्सविरुद्ध एकता दर्शविण्यासाठी एकत्र येत आहेत. दरवर्षी, या दिवसासाठी एक नवीन थीम निश्चित केली जाते, जी एड्सशी संबंधित सध्याच्या आव्हानांवर लक्ष केंद्रित करते. २०३० पर्यंत सार्वजनिक आरोग्य धोक्यात असलेल्या एड्सचे उच्चाटन करण्यासाठी एचआयव्ही प्रतिबंध, उपचारांची उपलब्धता आणि रुग्णांच्या हक्कांचे संरक्षण करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

जागतिक एड्स दिन थीम २०२५

१ डिसेंबर रोजी, जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) "व्यत्ययांवर मात करणे, एड्स प्रतिसादात परिवर्तन" या थीम अंतर्गत, २०२५ चा जागतिक एड्स दिन साजरा करण्यासाठी भागीदार आणि समुदायांमध्ये सामील होत आहे, २०३० पर्यंत एड्स संपवण्यासाठी शाश्वत राजकीय नेतृत्व, आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आणि मानवाधिकार-केंद्रित दृष्टिकोनाचे आवाहन करत आहे.

आपण एड्स कसे रोखू शकतो?

एड्स प्रतिबंधाची सुरुवात एचआयव्ही (मानवी इम्युनोडेफिशियन्सी व्हायरस) चा प्रसार थांबवण्यापासून होते, जो एड्सला कारणीभूत ठरतो. अद्याप कोणतीही लस किंवा कायमस्वरूपी उपचार नसला तरी, काही सोप्या प्रतिबंधात्मक उपायांमुळे संसर्गाचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो:

सुरक्षित लैंगिक संबंध ठेवा: सेक्स करताना नेहमी कंडोम वापरा. ​​अनेक लैंगिक भागीदार असणे टाळा आणि एचआयव्ही आणि इतर लैंगिक संक्रमित संसर्ग (एसटीआय) साठी नियमितपणे चाचणी घ्या.

सुया सामायिक करणे टाळा: सुया, सिरिंज किंवा इतर इंजेक्शन उपकरणे कधीही सामायिक करू नका. फक्त निर्जंतुकीकृत किंवा डिस्पोजेबल सिरिंज वापरा. ​​चाचणी घ्या आणि तुमची स्थिती जाणून घ्या. नियमित एचआयव्ही चाचणीमुळे संसर्ग लवकर ओळखण्यास आणि तो इतरांना होण्यापासून रोखण्यास मदत होते.

आईकडून बाळाला होणारा संसर्ग रोखण्यासाठी: एचआयव्ही पॉझिटिव्ह गर्भवती महिलांनी गर्भधारणेदरम्यान, प्रसूतीदरम्यान आणि स्तनपानादरम्यान त्यांच्या बाळांचे संरक्षण करणे आवश्यक आहे. एचआयव्ही ग्रस्त व्यक्तींनी निर्धारित अँटीरेट्रोव्हायरल थेरपी (एआरटी) घ्यावी.

सुरक्षित रक्त संक्रमण सुनिश्चित करा: नेहमी चाचणी केलेल्या आणि प्रमाणित स्त्रोतांकडून रक्त किंवा रक्त उत्पादने घ्या. एचआयव्ही प्रतिबंधक औषधे वापरा. ​​प्री-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस (पीईपी) आणि पोस्ट-एक्सपोजर प्रोफिलॅक्सिस (पीईपी) ही औषधे आहेत जी उच्च जोखीम असलेल्या व्यक्तींमध्ये एचआयव्हीचा धोका कमी करतात.

एड्स संसर्गासाठी उपचार पर्याय कोणते आहेत?

एड्स (अ‍ॅक्वायर्ड इम्युनोडेफिशियन्सी सिंड्रोम) पूर्णपणे बरा होऊ शकत नसला तरी, आधुनिक वैद्यकीय उपचारांनी त्याचे प्रभावीपणे व्यवस्थापन करता येते. थेरपीचे ध्येय एचआयव्ही विषाणू नियंत्रित करणे, रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करणे आणि कमकुवत प्रतिकारशक्तीमुळे होणारे संक्रमण रोखणे किंवा त्यावर उपचार करणे आहे.

अँटीरेट्रोव्हायरल थेरपी (एआरटी)

यामध्ये एचआयव्ही प्रतिकृती रोखणाऱ्या औषधांचा समावेश आहे, ज्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती बरी होण्यास आणि मजबूत राहण्यास मदत होते. वैद्यकीय देखरेखीखाली एआरटी दररोज आणि आयुष्यभर घेतली पाहिजे.

लवकर आणि सातत्यपूर्ण एआरटी एचआयव्हीला एड्समध्ये जाण्यापासून रोखू शकते आणि रुग्णांना जवळजवळ सामान्य जीवन जगण्यास मदत करू शकते.

संधीसाधू संसर्गांवर उपचार: एड्समुळे रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होते, ज्यामुळे रुग्णांना क्षयरोग (टीबी), न्यूमोनिया, कॅन्डिडिआसिस आणि हर्पिस सारख्या संसर्गांना बळी पडतात. संसर्गानुसार विशिष्ट प्रतिजैविक, अँटीफंगल किंवा अँटीव्हायरल औषधे लिहून दिली जातात. जोखीम कमी करण्यासाठी लसीकरण आणि प्रतिबंधात्मक औषधे देखील दिली जाऊ शकतात.

रोगप्रतिकारक शक्ती समर्थन: चांगले पोषण, सीडी4 संख्यांचे नियमित निरीक्षण आणि सह-रोगांचे व्यवस्थापन (जसे की हिपॅटायटीस किंवा अशक्तपणा) आवश्यक आहेत. समुपदेशन आणि समर्थन गट रुग्णांना ताण, कलंक आणि दीर्घकालीन काळजीचा सामना करण्यास मदत करतात.

आर्टेमिस रुग्णालये एड्स रुग्णांची काळजी कशी घेतात?

आर्टेमिस रुग्णालये एचआयव्ही/एड्स रुग्णांची काळजी वैद्यकीय उपचारांपेक्षा जास्त आहे. रुग्णालय एक बहुविद्याशाखीय दृष्टिकोन देते, जिथे संसर्गजन्य रोग विशेषज्ञ, अंतर्गत औषध विशेषज्ञ आणि सल्लागार प्रत्येक रुग्णाला वैयक्तिकृत काळजी मिळावी याची खात्री करण्यासाठी एकत्र काम करतात.

प्रगत निदान सुविधा वेळेवर चाचणी आणि देखरेख करण्यास समर्थन देतात, ज्यामध्ये सीडी4 संख्या, व्हायरल लोड चाचणी आणि संबंधित संसर्गांसाठी तपासणी समाविष्ट आहे. आर्टेमिस कठोर गोपनीयतेखाली अँटीरेट्रोव्हायरल थेरपी (एआरटी) मध्ये प्रवेश प्रदान करते, ज्यामुळे रुग्णांना निरोगी रोगप्रतिकारक शक्ती राखण्यास आणि गुंतागुंत टाळण्यास मदत होते.

रुग्णालयाची फार्मसी आवश्यक औषधांची सतत उपलब्धता सुनिश्चित करते, तर पोषण मार्गदर्शन आणि मानसिक समुपदेशन रुग्णांना एचआयव्ही सोबत जगण्याच्या शारीरिक आणि भावनिक दोन्ही पैलूंचे व्यवस्थापन करण्यास मदत करते.

उपचारांव्यतिरिक्त, आर्टेमिस एचआयव्ही/एड्सशी संबंधित कलंक कमी करण्यासाठी प्रतिबंधात्मक शिक्षण, सुरक्षित वर्तन आणि जागरूकता यावर भर देते. रुग्णालयाचे रुग्ण-केंद्रित वातावरण, खाजगी सल्लामसलत क्षेत्रे आणि २४/७ आपत्कालीन काळजी प्रत्येक टप्प्यावर सुरक्षितता, आराम आणि गोपनीयता सुनिश्चित करते.

तात्पुरता उबदारपणा विरुद्ध वास्तविक तापमान- जेव्हा तुम्ही रम (किंवा कोणतेही अल्कोहोल) पिता, तेव्हा तुमच्या त्वचेजवळच्या रक्तवाहिन्या रुंद होतात (याला वासोडिलेशन म्हणतात). यामुळे शरीरातील गरम रक्त त्वचेच्या पृष्ठभागाकडे अधिक वेगाने वाहू लागते. परिणामी तुमच्या त्वचेला तात्पुरती उबदारपणाची आणि लालीची भावना येते.

गाभा तापमान कमी होते- ही उबदारपणाची भावना खरी नसते. तुमच्या त्वचेकडे रक्त वाहिल्यामुळे, तुमच्या शरीरातील महत्त्वाच्या अवयवांचे (Vital Organs) गाभा तापमान (Core Body Temperature) खरं तर कमी होऊ लागतं, कारण उष्णता वातावरणात लवकर नष्ट होते.

धोका वाढतो- थंडीच्या परिस्थितीत, गाभा तापमान कमी होणे धोकादायक ठरू शकते आणि यामुळे हायपोथर्मिया चा धोका वाढतो.

इतर धोके-  अल्कोहोलमुळे तुमच्या मेंदूवर परिणाम होतो आणि तुम्हाला किती थंडी लागत आहे, याची जाणीव कमी होते. यामुळे तुम्ही जॅकेट काढण्याचा किंवा थंडीत जास्त वेळ बाहेर थांबण्याचा धोका पत्करू शकता, ज्यामुळे शरीराचे तापमान अजून वेगाने कमी होते.

थरथरणे कमी होते- थंडीत शरीर नैसर्गिकरित्या उष्णता निर्माण करण्यासाठी थरथरणे सुरू करते. अल्कोहोल या नैसर्गिक प्रतिसादात अडथळा आणू शकते, ज्यामुळे शरीराचे तापमान वाढवण्याची प्रक्रिया मंदावते.

त्यामुळे, डॉक्टर्स आणि वैद्यकीय तज्ञांच्या मते, थंडीत अल्कोहोल, जसे की रम, खरोखर उबदार ठेवत नाही; ते फक्त उबदारपणाची खोटी भावना देते. अति थंडीत सुरक्षित राहण्यासाठी, गरम, नॉन-अल्कोहोलिक पेय प्या आणि पुरेसे उबदार कपडे घाला.

ALSO READ: उच्च रक्तदाबाच्या रुग्णांनी हिवाळ्यात केळी किती खावी

अलिकडेच, आरोग्य तज्ञ आणि संशोधकांनी एक अतिशय सोपा आणि वेळखाऊ व्यायाम सुचवला आहे जो करण्यासाठी फक्त 2 मिनिटे लागतात आणि रक्तदाब कमी करण्यास तो सिद्ध झाला आहे. या व्यायामासाठी जास्त प्रयत्न किंवा जड उपकरणे लागत नाहीत; तो घरी, ऑफिसमध्ये किंवा कोणत्याही शांत ठिकाणी करता येतो. या पद्धतीला आयसोमेट्रिक हँडग्रिप एक्सरसाइज म्हणतात. या व्यायामात, तुम्ही एका लहान बॉलवर, हँडग्रिप डिव्हाइसवर किंवा इतर कोणत्याही दाबण्यायोग्य वस्तूवर हलका दाब लावता.

ALSO READ: लठ्ठपणावर रामबाण उपाय: पोट कमी करण्यासाठी 'हे' नैसर्गिक पदार्थ खा!

हा 2 मिनिटांचा व्यायाम कसा करायचा –

प्रथम, एक लहान रबर बॉल किंवा हँडग्रिप टूल घ्या.

ते तुमच्या हातात धरा आणि हलके दाबायला सुरुवात करा.

10 ते 20 सेकंदांपर्यंत स्थिर दाब ठेवा.

नंतर तुमचा हात आराम करा आणि 10 सेकंदांचा ब्रेक घ्या.

ही प्रक्रिया 4-5 वेळा पुन्हा करा.

हा व्यायाम दोन्ही हातांनी करा.

संपूर्ण प्रक्रिया फक्त 2 मिनिटांत पूर्ण होते.

वैज्ञानिक कारणे 

शास्त्रज्ञांच्या मते, जेव्हा आपण आयसोमेट्रिक हँडग्रिप व्यायाम करतो तेव्हा ते आपल्या रक्तवाहिन्यांच्या रक्तवाहिन्यांची लवचिकता सुधारते. यामुळे रक्त प्रवाह सुधारतो आणि नैसर्गिकरित्या रक्तदाब कमी होतो. ही पद्धत सहानुभूतीशील मज्जासंस्थेची क्रियाशीलता देखील कमी करते, ज्यामुळे ताण कमी होतो आणि हृदयावरील ताण कमी होतो.

अमेरिकन हार्ट असोसिएशनच्या एका अभ्यासानुसार, आठवड्यातून 3-4 वेळा हा व्यायाम केल्याने सिस्टोलिक रक्तदाब (वरचा वाचन) सरासरी 8-10 मिमीएचजी आणि डायस्टोलिक रक्तदाब (खालचा वाचन) 4-5 मिमीएचजीने कमी होऊ शकतो.

ALSO READ: रात्री चुकूनही खाऊ नका 'हे' पदार्थ! फॅटी लिव्हरचा धोका १०० पटीने वाढेल; तज्ज्ञांचा इशारा

ही पद्धत कोणासाठी फायदेशीर आहे?

उच्च रक्तदाब असलेल्या नवशिक्यांसाठी, रक्तदाब किंचित वाढलेला ज्यांना फक्त औषधांवर अवलंबून राहायचे नाही. ऑफिसमधील कर्मचारी, विद्यार्थी किंवा जे दीर्घकाळ तणावाखाली असतात आणि त्यांना कठोर व्यायाम करणे कठीण वाटते. ज्यांना वेळेची कमतरता असते: ही 2 मिनिटांची पद्धत व्यस्त लोकांसाठी देखील प्रभावी आहे.

आवश्यक खबरदारी –

जर तुम्हाला उच्च रक्तदाब असेल किंवा तुम्ही औषधे घेत असाल तर हा व्यायाम सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

जास्त दबाव आणू नका, कारण यामुळे स्नायूंवर ताण येऊ शकतो किंवा वेदना होऊ शकतात.

सुरुवातीला 2 मिनिटांनी सुरुवात करा आणि हळूहळू वेळ आणि दाब वाढवा.

खाल्ल्यानंतर लगेच किंवा खूप थकलेले असताना हे करू नका.

रक्तदाब नियंत्रित करण्यास मदत करणाऱ्या इतर निरोगी सवयी आहेत:

ही 2 मिनिटांची युक्ती खूप प्रभावी असली तरी, काही निरोगी सवयींसोबत ती जोडल्याने रक्तदाब बराच काळ नियंत्रित राहण्यास मदत होऊ शकते.

मीठ कमी खा.

तुमच्या आहारात ताजी फळे आणि भाज्यांचा समावेश करा.

दररोज किमान 30 मिनिटे चाला.

धूम्रपान आणि मद्यपानापासून दूर रहा.

पुरेशी झोप घ्या आणि ताण कमी करा.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन. वेबदुनिया या बाबींची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या. 

 Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: तापासोबत थंडी वाजून येणे, हे न्यूमोनियाचे लक्षण आहे का? कसे ओळखाल

मुंबईमध्ये ‘फाईन पार्टिक्युलेट्स’ म्हणजेच PM2.5 च्या पातळ्या अनेक ठिकाणी सुरक्षित मर्यादेपेक्षा जास्त नोंदवलेल्या आहेत.

ALSO READ: मेंदू खाणारा अमीबा काय आहे? या संसर्गाची लक्षणे काय आहे जाणून घ्या...

अहवालानुसार, शीतकालीन (ऑक्टोबर ते जानेवारी) दरम्यान मुंबईची PM2.5 सरासरी अंदाजे 49 µg/m³ होती, जी मागील चार वर्षांतील नीच पातळी होती, पण तरीही सुरक्षित मानकापेक्षा जास्त आहे

ALSO READ: प्रकृतीनुसार आहार म्हणजे काय?

लाइव डेटा पाहता, सध्याच्या काळात (ऑक्टोबर 2025 मध्ये) मुंबईत PM2.5 च्या पातळ्या “मध्य” (Moderate) श्रेणीत आहेत, पण काही वेळा “अस्वस्थ” श्रेत्या मध्ये जाताना दिसल्या आहेत.

मुंबईमध्ये हवा-प्रदूषणाची स्थिती चिंताजनक आहे, विशेषतः PM2.5 बाबतीत — या कणांचे देहावर गंभीर आरोग्य परिणाम होऊ शकतात (श्वसनसंस्था, हृदय इ.).

“मास्क अनिवार्य” हे नियम सध्यातरी हवा-प्रदूषणाच्या दृष्टिकोनातून जारी झालेले दिसत नाहीत

ALSO READ: धक्कादायक! कबुतरांना दाणे टाकण्याची सवय या आजारांना जन्म देते, जाणून घ्या कसे

आपण काय करु शकतो?

हवा-गुणवत्तेची माहिती नियमित ध्या – उदाहरणार्थ realtime डेटा पाहा (उदा. aqi.in वर) ज्यामुळे PM2.5 च्या पातळ्यांची माहिती मिळते.

जर PM2.5 पातळी उच्च असेल (उदा. 60 µg/m³ किंवा त्याहून जास्त) →

शक्य असेल तेव्हा बाहेर जाणं कमी करा, विशेषतः प्रवास, खुल्या हवेत जास्त वेळ घालवणे वगैरे.

संवेदनशील लोक (बालक, वृद्ध, अस्थमा किंवा हृदयविकार असणारे) आपल्या आरोग्याची विशेष काळजी घ्या.

N95 किंवा योग्य प्रकारचा फिल्टर मास्क वापरणे विचारात घ्या.

घरातील हवा स्वच्छ ठेवण्यासाठी -- घरात हवेचे शुद्धिकरण वेंटिलेशन योग्य ठेवणे.

वाहन चालवताना किंवा बाहेर फिरताना आरोग्यदायी सवयी जपणे (जसे की ड्राय मेघमळवळीच्या वेळात बाहेर कमी ठेवा, धूरधार वाहने टाळा).

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit

हैदराबादमधील प्रेसिजनआरएनए बायोटेकने (PrecisionRNA Biotech) भारतात CANTEL™ या नवीन मायक्रोआरएनए (microRNA) आधारित रक्त तपासणीची सुरुवात केली आहे. ही चाचणी स्तनांच्या कर्करोगाच्या तपासणीसाठी एक सोपा आणि अचूक पर्याय म्हणून उपलब्ध आहे.

ALSO READ: मधुमेहात FDC म्हणजे काय? भारतीय रुग्णांसाठी हाय CV रिस्कवर परिणामकारक!

नवीन चाचणीची वैशिष्ट्ये

तंत्रज्ञान: ही चाचणी रक्तातील microRNA च्या आधारावर स्तनाच्या कर्करोगाचे लवकर निदान करते.

उद्देश: याचा मुख्य उद्देश स्तनाच्या कर्करोगाचे लवकर निदान करणे हा आहे, ज्यामुळे उपचारांची शक्यता वाढते.

फायदा: ही चाचणी मॅमोग्राफीसारख्या पारंपरिक पद्धतींमधील उणिवा दूर करण्यास मदत करू शकते, विशेषतः दाट स्तनाच्या ऊती असलेल्या महिलांसाठी.

प्रगती: हे एक ग्राउंडब्रेकिंग तंत्रज्ञान आहे, ज्यामुळे स्तनाच्या कर्करोगाच्या तपासणीत मोठी प्रगती होऊ शकते.

ALSO READ: Lipstick and Cancer लिपस्टिकमुळे खरोखर कर्करोग होऊ शकतो का? तज्ञ काय म्हणतात

CANTEL™ बद्दल महत्त्वाच्या गोष्टी:

आधार: ही तपासणी रक्तातील मायक्रोआरएनएच्या (miRNA) पातळीचे विश्लेषण करते. कर्करोगाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात या पातळीमध्ये बदल होतो, ज्याचा शोध ही चाचणी घेते.

प्रक्रिया: ही एक साधी रक्त तपासणी आहे, ज्यामध्ये रक्ताचा नमुना घेतला जातो.

ALSO READ: कोलन कर्करोग म्हणजे काय,सुरुवातीला ते कसे ओळखावे

फायदे:

ही तपासणी मॅमोग्राफी किंवा इतर इमेजिंग चाचण्यांसाठी एक चांगला पर्याय आहे, विशेषतः अशा महिलांसाठी ज्यांना मॅमोग्राफी सोयीची वाटत नाही.

यात कोणतीही विकिरण (radiation) नसते, त्यामुळे ही सुरक्षित मानली जाते.

हे रुग्णांना बायोप्सी, सीटी स्कॅन, अल्ट्रासाऊंड किंवा एमआरआय यांसारख्या पुढील निदानात्मक प्रक्रियांपासून वाचवू शकते, तसेच उपचारांमध्ये होणारा अनावश्यक विलंब टाळण्यास मदत करू शकते.

उपयोग: 30 वर्षांवरील महिलांसाठी ही तपासणी डिझाइन करण्यात आली आहे.

महत्त्वाची नोंद:

CANTEL™ ही स्क्रीनिंग चाचणी आहे, निदान चाचणी नाही. त्यामुळे या चाचणीचा सकारात्मक अहवाल आल्यास, पुढील योग्य निदानासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आवश्यक तपासण्या करणे गरजेचे आहे

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

 Edited By - Priya Dixit

प्रकृतीनुसार आहार म्हणजे तुमच्या शरीराच्या नैसर्गिक प्रकृतीनुसार (उदा. वात, पित्त, कफ) योग्य आणि संतुलित आहार निवडणे, जो तुम्हाला निरोगी ठेवण्यास मदत करतो. यात तुमच्या शरीराला अनुकूल असलेले पदार्थ खाणे आणि जे पदार्थ तुमच्या प्रकृतीसाठी हानिकारक आहेत ते टाळणे किंवा कमी करणे समाविष्ट आहे. हा आहार शरीराच्या गरजा पूर्ण करतो, ऊर्जा देतो आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढवतो.

ALSO READ: मेंदू खाणारा अमीबा काय आहे? या संसर्गाची लक्षणे काय आहे जाणून घ्या...

प्रकृतीनुसार आहाराचे फायदे

शरीराला संतुलित ठेवते: प्रकृतीनुसार आहार घेतल्याने शरीरातील दोषांचे संतुलन राखण्यास मदत होते.

ऊर्जा आणि प्रतिकारशक्ती वाढवते: योग्य पोषक तत्वांचा समावेश असल्याने दिवसभर ऊर्जा मिळते आणि रोगप्रतिकारशक्ती सुधारते.

ALSO READ: धक्कादायक! कबुतरांना दाणे टाकण्याची सवय या आजारांना जन्म देते, जाणून घ्या कसे

आरोग्य सुधारते: हा आहार वजन राखण्यास मदत करतो आणि मधुमेह, उच्च रक्तदाब यांसारख्या गंभीर आजारांपासून बचाव करतो.

मानसिक स्थैर्य: संतुलित आहाराने शारीरिकच नाही तर मानसिक आरोग्य देखील सुधारते.

ALSO READ: नियमित शारीरिक संबंध ठेवणारे कमी आजारी पडतात

प्रकृतीनुसार आहार निवडण्याचे मार्ग

शारीरिक प्रकृती ओळखा: तुम्हाला उष्ण, थंड किंवा इतर कोणत्या प्रकारची प्रकृती आहे हे समजून घ्या.

हवामानानुसार आहार: ऋतूनुसार आहार घ्या. उदा. हिवाळ्यात गुळ, लोणी आणि उन्हाळ्यात काकडी, दही, ताक आणि लिंबू पाणी खा.

हानिकारक पदार्थ टाळा: तुमच्या प्रकृतीला त्रास देणारे पदार्थ कमी खा किंवा टाळा.

संतुलित पोषक तत्वे: आहारात फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य, प्रथिने आणि निरोगी चरबी यांचा समावेश असावा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit

जप, ध्यान आणि श्लोकांचे वैज्ञानिक फायदे 

जप (Chanting)

तणाव कमी करणे-जप करताना नियमित श्वासोच्छवास आणि मंत्रांचा उच्चार तणाव हार्मोन (कोर्टिसोल) कमी करतो.

मेंदूची कार्यक्षमता- संशोधनात दिसून आले की मंत्रोच्चाराने मेंदूच्या अल्फा लहरी वाढतात, ज्यामुळे एकाग्रता सुधारते.

हृदयाचे आरोग्य- जपाचा गजर रक्तदाब आणि हृदयाचे ठोके नियंत्रित ठेवतो.

ध्यान (Meditation)

मानसिक शांती- ध्यानामुळे मेंदूतील ग्रे मॅटर वाढते, जे चिंता आणि उदासीनता कमी करते.

रोगप्रतिकारक शक्ती- नियमित ध्यानाने रोगप्रतिकारक प्रणाली मजबूत होते, ज्यामुळे आजारांपासून संरक्षण मिळते.

निद्रा सुधारणा-ध्यानामुळे झोपेची गुणवत्ता वाढते आणि अनिद्रा कमी होते.

श्लोक (Chanting Verses)

स्मरणशक्ती- श्लोकांचे पाठांतर आणि उच्चार स्मरणशक्ती आणि मेंदूच्या संज्ञानात्मक कौशल्यांना उत्तेजन देतात.

भावनिक स्थिरता-श्लोकांचे अर्थ समजून घेणे आणि त्यांचा अर्थ आत्मसात करणे भावनिक संतुलन साधते.

ऑक्सिटोसिन वाढ-सकारात्मक श्लोकांचा उच्चार ऑक्सिटोसिन (सुखाचे हार्मोन) चा स्तर वाढवतो.

या फायद्यांचे समर्थन अनेक वैज्ञानिक अभ्यासांनी केले आहे. नियमित सरावाने हे परिणाम अधिक प्रभावी होतात.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: दररोज चहा प्यायल्याने खरंच काय होतं? विज्ञान सांगतं वेगळंच!

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: मधुमेहात FDC म्हणजे काय? भारतीय रुग्णांसाठी हाय CV रिस्कवर परिणामकारक!

जागतिक अन्न दिनाचा इतिहास-

जागतिक अन्न दिन 16 ऑक्टोबर रोजी जगभरात एकत्रितपणे साजरा केला जातो. या दिवशी 1945 मध्ये FAO ची स्थापना झाली. FAO चे पूर्ण नाव अन्न आणि कृषी संघटना आहे. ही संस्था अन्न सुरक्षा आणि पोषण संदर्भात काम करते. या अंतर्गत लोकांना जागरूक केले जाते. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे 1979 साली FAO च्या काँग्रेसने जागतिक अन्न दिन साजरा करण्याची घोषणा केली. यानंतर 1981 पासून दरवर्षी 16 ऑक्टोबर रोजी जागतिक अन्न दिन साजरा केला जातो.

महत्त्व-

सध्या जगातील अनेक देश दारिद्र्यरेषेखालील जीवन जगत आहेत. त्या देशांतील लोकांना दररोज संतुलित आहार मिळत नाही. सोप्या शब्दात सांगायचे तर लोकांना संतुलित आहार मिळत नाही. त्यामुळे बहुतांश लोक कुपोषित होतात. ते इतर अनेक आजारांनाही बळी पडतात. कुपोषणामुळे दरवर्षी मोठ्या प्रमाणात लोकांचा मृत्यू होतो. यासाठी दरवर्षी ऑक्टोबर महिन्यात जागतिक अन्न दिन साजरा केला जातो.

Edited by - Priya Dixit 

शरीर निरोगी आणि तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी लोक अनेकदा जिम आणि फॅन्सी डाएटची मदत घेतात. पण दिवसेंदिवस वाढणाऱ्या तणावाव्यतिरिक्त अनेक समस्यांवर मात करण्यासाठी नातेसंबंधातील जवळीक हा एक उत्तम पर्याय आहे. दिवसभराच्या कामानंतर एखाद्या व्यक्तीला नियमितपणे ताणतणावाचा सामना करावा लागतो, जो मूड स्विंगचे कारण असल्याचे सिद्ध होते. अशात सुरक्षित संबंधांचा दिनचर्येत समावेश केल्याने त्याचा शारीरिक, भावनिक आणि मानसिक आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम दिसून येतो. ज्या महिला वारंवार शारीरिक संबंधाचा आनंद घेतात त्यांना त्यांच्या जोडीदाराशी अधिक खोलवरचे नाते मिळते, ज्यामुळे नातेसंबंध अधिक आनंदी होतात आणि एकूणच त्यांचे जीवन अधिक संतुलित होते. नियमित संबंध ठेवल्यामुळे शरीराला होणारे फायदे जाणून घेऊया-

नियमित संबंध अनेक प्रकारे मदत करु शकतं. तथापि लोकांना अजूनही याबद्दल उघडपणे बोलणे आवडत नाही. परंतु हे संबंध मानसिक आरोग्य राखण्यास आणि शरीर सक्रिय ठेवण्यास मदत करतात. विशेषतः जसजसे तुम्ही मोठे होता तसतसे नियमित क्रियाकलाप केल्याने शारीरिक आणि भावनिक आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम होतात हे सिद्ध झाले आहे.

काय शारीरिक संबंध आरोग्यावर प्रभाव टाकतं?

नियमित संबंध ठेवल्याने शरीराला फायदा होतो. पुरुष आणि महिलांसाठी हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी व्यायाम म्हणून हे फायदेशीर आहे. याशिवाय ते रोगप्रतिकारक शक्ती वाढविण्यास, हृदयरोगांपासून आराम देण्यास, कॅलरीज साठवण्यापासून रोखण्यास आणि स्नायूंची ताकद वाढविण्यास मदत करते.

या व्यतिरिक्त फायदे जाणून घ्या-

इमोशनल बॉडिंग मजबूत होते- अनेकदा वयानुसार, पती-पत्नीमधील नात्यात तणाव वाढू लागतो. अशात नियमित संबंध जोडप्यांमधील भावनिक जवळीक आणि खोलवरचे बंधन वाढवते. ऑक्सिटोसिनला प्रेम संप्रेरक म्हणतात, जो शारीरिक स्पर्शादरम्यान सोडला जातो. हे संप्रेरक भावनिक बंध मजबूत करण्यास मदत करते आणि भागीदारांमधील विश्वास आणि प्रेम वाढवते. यामुळे अधिक समाधानकारक आणि स्थिर संबंध निर्माण होतात.

चांगली झोप येते- यामुळे शरीरात ऑक्सिटोसिन म्हणजेच प्रेम संप्रेरकाचे प्रमाण वाढते आणि संबंध ठेवताना एंडोर्फिन बाहेर पडतात. या दोन्ही संप्रेरकांच्या संयोजनामुळे झोपेची गुणवत्ता सुधारते. यामुळे शरीराला अधिक आराम मिळतो आणि उर्जेची पातळी देखील वाढते.

रोगप्रतिकारक शक्ती सुधारते- जे लोकं नियमित शारीरिक संबंध ठेवतात त्यांच्या लाळेमध्ये इम्युनोग्लोबुलिन ए आयजीए जास्त होते. IgA हा एक प्रकारचा अँटीबॉडी आहे जो रोग रोखण्यासाठी महत्त्वाचा ठरतो आणि मानवी पॅपिलोमाव्हायरस किंवा HPV विरूद्ध संरक्षण म्हणून काम करतो. यामुळे महिला रोग आणि संसर्गांशी लढण्यासाठी अधिक चांगल्या प्रकारे तयार होतात.

ALSO READ: तुम्ही लिव्ह रिलेशनमध्ये असाल तर या 10 गोष्टी लक्षात ठेवा

हृदयरोग कमी होतात- नियमित संबंध ठेवल्याने हृदयाचे ठोके, रक्ताभिसरण आणि ऑक्सिजनचा प्रवाह वाढतो, ज्यामुळे हृदयाचे एकूण आरोग्य सुधारण्यास मदत होते. महिलांमध्ये हृदयरोग आणि स्ट्रोकचा धोका कमी करण्यासाठी नियमित संबंध ठेवणे प्रभावी आहे. एका अहवालानुसार नियमित क्रियाकलाप हृदयरोग असलेल्या पुरुष आणि महिलांसाठी रुग्ण आणि जोडीदार दोघांच्याही जीवनाची गुणवत्ता सुधारते.

ताण कमी होतो- यामुळे आयुष्यात दिवसेंदिवस वाढणारा ताण कमी होऊ शकतो आणि सकारात्मक मूड वाढवण्याची क्षमता सुधारते. खरंतर शारीरिक संबंध ठेवताना शरीर एंडोर्फिन सोडते, ज्यामुळे व्यक्तीला आनंद मिळतो. ही रसायने तणाव आणि चिंता यांचा सामना करण्यास मदत करतात, ज्यामुळे महिलांना अधिक आरामशीर आणि समाधानी वाटते. नियमित संबंध ठेवल्याने भावनिक कल्याण आणि एकूण आनंदाचे चक्र निर्माण होऊ शकते.

पेल्विक मसल्स मजबूत होतात- इंटिमेसी आरोग्यासाठी फायद्याचे ठरते तसेच याने पेल्विक फ्लोर मसल्सची मजबूती देखील वाढते. याच्या मदतीने गर्भाशय आणि ब्लेंडर देखील निरोगी ठेवता येतात. या क्रिया परस्पर प्रेम आणि समज वाढवते, तर शरीराच्या खालच्या भागाचे स्नायू देखील मजबूत करते आणि आरोग्य समस्यांचा धोका कमी करते. यामुळे योनीशी संबंधित आजारांचा धोका कमी होतो.

पोटाची चरबी कमी होते- एका रिसर्चप्रमाणे पुरुष या दरम्यान प्रति मिनिटे सुमारे 4.2 कॅलरीज बर्न करतात तर महिला प्रति मिनिट 3.1 कॅलरीज बर्न करते. अशात शारीरिक संबंध ठेवल्याने कॅलोरी स्टोरेज यापासून वाचता येते आणि शरीर निरोगी राहते.

ALSO READ: How to ask a girl for physical relationship मुलीला शारीरिक संबंध ठेवण्यासाठी कशाप्रकारे राजी करावे

नेचरल पेन किलर- शारीरिक संबंध ठेवताना एंडोर्फिनचे स्राव केवळ ताण कमी करत नाही तर हे नेचरल पेन किलर म्हणून काम करते. तज्ञांच्या मते काही महिलांना शारीरिक संबंधात सहभागी झाल्यानंतर डोकेदुखी, मासिक पाळीतील पेटके आणि शरीराच्या इतर वेदनांपासून तात्पुरता आराम मिळतो.

डिस्क्लेमर: ही माहिती आरोग्यासाठी अचूक, विश्वासार्ह आणि प्रामाणिक माहिती प्रदान करण्याचा प्रयत्न आहे. तरीही, वेबदुनिया वेबसाइटवर सादर केलेली सामग्री केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे. ते तज्ञ वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचारांचा पर्याय मानू नये. विशिष्ट आरोग्य स्थिती आणि चिंतांसाठी नेहमीच पात्र आरोग्य व्यावसायिकांकडून वैयक्तिकृत सल्ला घ्या.

विराम देणे महत्त्वाचे

अलीकडील संशोधनातून असे दिसून आले आहे की असंरचित विश्रांतीचा अल्प कालावधी लक्ष पुनर्संचयित करू शकतो आणि मानसिक थकवा कमी करू शकतो. एका अभ्यासात¹, ज्या सहभागींनी त्यांचे फोन न वापरता वा ठराविक कार्य न करता वेळोवेळी पाच मिनिटांचा ब्रेक घेतला त्यांनी कठीण संज्ञानात्मक गतिविधींवर उत्तम कामगिरी दर्शविली. इतर संशोधनातून² असे आढळून आले आहे की जेव्हा लोक शिकल्यानंतर शांतपणे विश्रांती घेतात तेव्हा स्मरणशक्ती सुधारते, हे सुचवते की मेंदू त्या मिनिटांचा वापर नवीन मिळवलेली माहिती एकत्रित करण्यासाठी आणि व्यवस्थित साठवण्यासाठी करतो.

वेळ वाया घालवण्याऐवजी, जाणीवपूर्वक केलेले छोटे विराम रिसेट बटणासारखे काम करतात. तुम्हाला जीवनशैली बदलायला नको की प्रवास करायला नको, किंवा उपकरणे वापरण्याचीही गरज नाही. फक्त काही मिनिटे स्थिर बसल्यास, मनाला भटकू दिल्यास किंवा फक्त डोळे मिटूनदेखील तुमच्या मनस्थितीत उल्लेखनीय सुधारणा होऊ शकते.

डिजिटल आशीर्वाद

त्याच वेळी, डिजिटल साधने लोकांना या संक्षिप्त पद्धतींमध्ये मार्गदर्शन करण्यासाठी अधिक तरबेज झाली आहेत. ॲप-आधारित ध्यानांची मोठी पुनरावलोकने सातत्यपूर्ण, विनम्र राहिल्या आपला मूड, लक्ष्य आणि एकंदरीतच आरोग्यामध्ये सुधारणा दर्शवतात. सर्वात प्रभावी डिझाइन असतात ते तासाभराच्या वचनबद्धतेपेक्षा लहान, पुनरावृत्ती करता येण्याजोग्या सत्रांवर भर देतात.

मिरॅकल ऑफ माइंड (Miracle of Mind)

मानसिक आरोग्याच्या वाढत्या आव्हानांमध्ये, जगप्रसिद्ध योगी सद्गुरू यांच्या नवीनतम उपहाराचे उद्दिष्ट किमान ३ अब्ज लोकांना त्यांच्या मानसिक आरोग्याची जबाबदारी घेण्यास सक्षम करणे हे आहे.

मिरॅकल ऑफ माइंड सारख्या ॲप्सना सुटसुटीत असल्याने लोकप्रियता मिळाली आहे: सुमारे सात मिनिटांचे दररोजचे मार्गदर्शन सत्र, सौम्य स्मरणपत्रे आणि सातत्य निर्माण करण्यासाठी प्रगतीचा मागोवा घेणे, तसेच स्वतः सद्गुरूंकडून काळापलीकडचे ज्ञान. विज्ञान एका रात्रीत नाट्यमय परिवर्तनाचे आश्वासन देत नसले तरी, ॲप ज्या रचनेद्वारे ऑफर करते ते प्रत्यक्षात अनुसरण करणे खूप सोपे करते. जे लोक अधिक आराम करू इच्छितात परंतु स्वतः ईमेल किंवा अंतहीन स्क्रोलिंगमध्ये अडकलेले आढळतात त्यांना असे ॲप अत्यंत सक्षम बनवू शकते.

https://isha.sadhguru.org/in/en/miracle-of-mind
 

आधुनिक जगासाठी एक दैनंदिन सराव

या दृष्टिकोनाला आकर्षक बनवणारी गोष्ट म्हणजे तो व्यस्त वेळापत्रकात किती चपखल बसतो. बैठकांमधील दहा मिनिटांचा शांत विराम, झोपण्यापूर्वी एक छोटे ध्यान सत्र किंवा कॉफीची वाट पाहत असतानाचा इंस्टाग्राम-मुक्त ब्रेक हे सर्व छोटे बदल आहेत ज्यासाठी कोणत्याही अतिरिक्त संसाधनांची आवश्यकता नाही. परतावा - स्पष्ट लक्ष, कमी झालेला ताण आणि सुधारलेला मूड - तात्पुरता छोटा वाटू शकतो परंतु कालांतराने त्याचे फायदे एकत्रितपणे जाणवू लागतात.

हे वैद्यकीय सेवा किंवा व्यावसायिक मदतीपासून दूर जाण्याबद्दल नाही. उलट, हे ओळखण्याबद्दल आहे की कल्याण मूलतः दैनंदिन क्षणांपासून तयार होत जाते. ज्याप्रमाणे व्यायाम आणि झोप शारीरिक आरोग्यासाठी गरजेच्या आहेत, त्याचप्रमाणे अल्पकालीन मानसिक विश्रांती ही मानसिक लवचिकतेसाठी एक आधारस्तंभ बनू शकते.

पुढे पाहता

हा जागतिक मानसिक आरोग्य दिन आपल्याला केवळ समाजासमोरील मोठ्या आव्हानांवरच नव्हे तर आपल्यापैकी प्रत्येकजण आपल्या आरोग्यासाठी घेऊ शकणाऱ्या छोट्या, व्यावहारिक कृतींवरही विचार करण्यास प्रोत्साहित करतो. काही मिनिटे थांबणे कदाचित फारसे काही वाटत नाही, तरीही विज्ञान पुष्टी करते मेंदूला पुनर्संचयित आणि रिचार्ज करण्यास मदत करू शकते. हा जागतिक मानसिक आरोग्य दिन आपल्याला केवळ समाजासमोरील मोठ्या आव्हानांवरच नव्हे तर आपल्यापैकी प्रत्येकजण आपल्या आरोग्यासाठी घेऊ शकणाऱ्या छोट्या, व्यावहारिक कृतींवरही विचार करण्यास प्रोत्साहित करतो. काही मिनिटे थांबणे कदाचित फारसे काही वाटत नाही, तरीही विज्ञान पुष्टी करते की ते मेंदूला पुनर्संचयित आणि रिचार्ज करण्यास मदत करू शकते. आणि विचारपूर्वक डिझाइन केलेल्या ॲप्समुळे ही पद्धत स्वीकारणे सोपे झाले आहे, त्यामुळे ते वापरून न पाहण्यास फारसे कारण नाही.

सततच्या हालचालींना बक्षीस देणाऱ्या जगात, काहीही न करण्याची शांत शक्ती मानसिकदृष्ट्या निरोगी समाजासाठी आपण उचलू शकणाऱ्या सर्वात प्रभावी पावलांपैकी एक असू शकते.

~ राहुल आयरे

ALSO READ: World Bamboo Day 2025 जागतिक बांबू दिन

ALSO READ: अवयव दान म्हणजे काय, महत्त्व जाणून घ्या

जागतिक हृदय दिनाचे महत्त्व

हृदयविकारामुळे  जगभरात दरवर्षी सुमारे 17 दशलक्ष लोकांचा मृत्यू होतो. या मृत्यूचे मुख्य कारण म्हणजे हृदयविकार किंवा स्ट्रोक.या बद्दल एक सामान्य गैरसमज असा आहे की ते विकसित देशांतील अधिक लोकांवर परिणाम करते, जे तंत्रज्ञानावर अधिक अवलंबून असतात आणि बैठी जीवनशैली जगतात, तर 80% पेक्षा जास्त मृत्यू मध्यम-उत्पन्न आणि कमी उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये होतात.

ALSO READ: World population day 2025 :जागतिक लोकसंख्या दिवस का साजरा केला जातो, इतिहास जाणून घ्या

हृदयविकार होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे व्यायामाचा अभाव, धूम्रपान, अयोग्य आहार इत्यादी. याशिवाय उपचारासाठी निधीची कमतरता आणि योग्य वेळी उपचार न मिळणे हेही मृत्यूचे कारण आहे. अशा परिस्थितीत दरवर्षी 90 हून अधिक देश या आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमात सहभागी होतात आणि या दिवशी CVD बद्दल माहिती पसरवण्याचा प्रयत्न करतात. यामध्ये सरकार आणि संघटनांचा सहभाग अधिक असायला हवा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : औषधोपचार, आरोग्याशी संबंधित उपाय, योग, धर्म, ज्योतिष इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारण केलेले व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया याला दुजोरा देत नाही. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला अवश्य घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: कानात वारंवार खाज येत असेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका

लैक्टोज इनटॉलरेंस म्हणजे काय?:शरीरात लैक्टेज नावाच्या एंजाइमची कमतरता असताना लैक्टेज असहिष्णुता उद्भवते. लैक्टेज एंजाइम लहान आतड्यात तयार होते आणि त्याचे मुख्य कार्य दुधातील लैक्टोजचे ग्लुकोज आणि गॅलेक्टोजमध्ये विघटन करणे आहे, जे शरीर सहजपणे शोषू शकते. जेव्हा लैक्टेजची पातळी कमी असते, तेव्हा लैक्टोज पचत नाही आणि मोठ्या आतड्यात जातो, जिथे बॅक्टेरिया ते आंबवू लागतात. या किण्वन प्रक्रियेमुळे गॅस, फुगणे आणि पोटदुखी अशी लक्षणे उद्भवतात.

लैक्टोज इंटॉलरेंसची सामान्य लक्षणे: लैक्टोज इंटॉलरेंसची लक्षणे सहसा दूध किंवा दुग्धजन्य पदार्थ खाल्ल्यानंतर 30 मिनिटांपासून ते 2 तासांच्या आत दिसून येतात. ही लक्षणे लैक्टेजच्या कमतरतेच्या प्रमाणात अवलंबून व्यक्तीनुसार बदलू शकतात.

पोट फुगणे आणि गॅस: हे सर्वात सामान्य लक्षण आहे, जे न पचलेल्या लैक्टोजच्या किण्वनामुळे होते.

पोटात पेटके आणि वेदना: तुम्हाला खालच्या ओटीपोटात तीव्र वेदना किंवा पेटके जाणवू शकतात.

अतिसार: न पचलेले लैक्टोज मोठ्या आतड्यात पाणी ओढते, ज्यामुळे अतिसार होऊ शकतो.

मळमळ: दूध पिल्यानंतर काही लोकांना उलट्या झाल्यासारखे वाटू शकते.

ALSO READ: या गोष्टी खाल्ल्याने छातीत जळजळ होते, कारण जाणून घ्या

कोणाला जास्त धोका आहे?

लैक्टोज इंटॉलरेंस कोणत्याही वयात होऊ शकते, परंतु काही लोकांमध्ये ते अधिक सामान्य आहे.

वयानुसार: जसजसे आपण वय वाढतो तसतसे शरीरातील लैक्टेजचे उत्पादन नैसर्गिकरित्या कमी होऊ शकते.

अनुवांशिक कारणे: आशियाई, आफ्रिकन आणि लॅटिन अमेरिकन यासारख्या काही वांशिक गटांमध्ये लैक्टेजची कमतरता अधिक सामान्य आहे.

पचन रोग: क्रोहन रोग किंवा सेलिआक रोग यासारखे पचन रोग लहान आतड्याला नुकसान पोहोचवू शकतात, ज्यामुळे लैक्टेज उत्पादनावर परिणाम होतो.

लहान मुलांमध्ये: काही मुलांना जन्मापासूनच ही समस्या असू शकते, जरी ही दुर्मिळ आहे.

ALSO READ: दीर्घायुष्य आणि निरोगी हृदयासाठी दररोज हे ड्रायफ्रूट खा, फायदे जाणून घ्या

लैक्टोज इंटॉलरेंससाठी उपचार आणि खबरदारी

लैक्टोज इंटॉलरेंसवर कायमस्वरूपी इलाज नाही, परंतु आहारातील बदलांसह ते सहजपणे व्यवस्थापित केले जाऊ शकते.

दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन कमी करा: सर्वात प्रभावी मार्ग म्हणजे दूध, चीज, आईस्क्रीम आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थ कमी करणे किंवा पूर्णपणे टाळणे.

लैक्टोज-मुक्त उत्पादने: लैक्टोज-मुक्त दूध, दही आणि चीज आजकाल बाजारात सहज उपलब्ध आहेत.

लैक्टोज एंजाइम सप्लिमेंट्स: जेवणासोबत लैक्टोज एंजाइमच्या गोळ्या घेतल्याने लैक्टोज पचण्यास मदत होऊ शकते.

कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन डीचे सेवन: दुग्धजन्य पदार्थ टाळल्याने कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन डीची कमतरता होऊ शकते. म्हणून, तुमच्या आहारात या पोषक तत्वांचे इतर स्रोत समाविष्ट करा, जसे की हिरव्या पालेभाज्या, बदाम, सार्डिन आणि संत्र्याचा रस.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणताही वापरण्यापूर्वी कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit  

PAM म्हणजे काय?

केरळ सरकारने म्हटले आहे की पीएएम मानवी मध्यवर्ती मज्जासंस्थेवर परिणाम करते. हा संसर्ग मेंदूच्या ऊतींना गंभीर सूज आणि मृत्यू देतो. पीएएम दुर्मिळ आहे परंतु अत्यंत प्राणघातक आहे. या आजाराचा मृत्युदर जास्त आहे. मुले, किशोरवयीन मुले आणि तरुण प्रौढांना संसर्ग होण्याची शक्यता जास्त असते.

एखाद्या व्यक्तीला PAM संसर्ग कसा होतो?

नेग्लेरिया फाउलेरी अमीबा हा तलाव आणि तलावांसारख्या गोड्या पाण्याच्या स्रोतांमध्ये राहतो. जर एखादी व्यक्ती तलाव किंवा तलावातील पाण्याच्या संपर्कात आली तर अमीबाला संसर्ग होण्याचा धोका असतो. अमीबा नाकातून मानवी शरीरात प्रवेश करतो. जे लोक दूषित पाण्यात पोहतात, डुबकी मारतात किंवा आंघोळ करतात त्यांना संसर्ग होण्याचा धोका जास्त असतो. हा अमीबा कोमट पाण्यात राहतो. हा संसर्ग एका व्यक्तीपासून दुसऱ्या व्यक्तीपर्यंत पसरत नाही.

PAM संसर्गाची लक्षणे काय आहे?

PAM संसर्गाची लक्षणे बॅक्टेरियल मेनिंजायटीससारखीच असतात. डोकेदुखी, ताप, मळमळ आणि उलट्या होऊ शकतात. केरळ सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार, मेनिंजायटीसची इतर सामान्य कारणे शोधून काढली जातात आणि PAM वर उपचार केले जातात तेव्हापर्यंत खूप उशीर झालेला असतो. PAM मानवी शरीरात वेगाने पसरतो आणि मृत्यूलाही कारणीभूत ठरू शकतो.

PAM वर उपचार कसे केले जातात?

गेल्या सहा दशकांत PAM मधून वाचलेल्या जवळजवळ सर्व लोकांचे प्री-सेरेब्रल टप्प्यात निदान झाले होते. पीएएमवर लवकर उपचार करणे आणि वेळेवर अँटीमायक्रोबियल कॉकटेल सुरू करणे हे जीवन वाचवणारे ठरू शकते. साचलेल्या पाण्याच्या संपर्कात आल्यानंतर पीएएम संसर्गाशी संबंधित लक्षणे आढळल्यास केरळ सरकारने लोकांना त्वरित वैद्यकीय मदत घेण्याचे आवाहन केले आहे.

केरळमध्ये २०१६ मध्ये पीएएम संसर्गाचा पहिला रुग्ण आढळला होता. त्यानंतर २०२३ पर्यंत केरळमध्ये फक्त आठ रुग्णांची पुष्टी झाली होती. गेल्या वर्षी लक्षणीय वाढ झाली, ३६ रुग्ण आढळले आणि नऊ जणांचा मृत्यू झाला. २०२५ मध्ये आतापर्यंत ६१ रुग्ण आढळले आणि १९ जणांचा मृत्यू झाला आहे.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: H3N2 Virus Alert: येथे H3N2 फ्लूची दहशत! या विषाणूची लक्षणे आणि प्रतिबंध जाणून घ्या

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: केरळमध्ये मेंदू खाणाऱ्या अमीबाचा कहर; आतापर्यंत १९ जणांचा मृत्यू तर ३ महिन्यांच्या बाळापासून वृद्धापर्यंत संक्रमित

दिल्लीची दाट लोकसंख्या पाहता, ही परिस्थिती सार्वजनिक आरोग्यासाठी चिंतेची आहे. तथापि, दिल्ली सरकार म्हणते की घाबरून जाण्याची गरज नाही. दिल्लीचे आरोग्यमंत्री पंकज सिंह यांनी सांगितले की H3N2 फ्लूबद्दल काळजी करण्याची गरज नाही. ते म्हणाले की हा फक्त एक विषाणूजन्य संसर्ग आहे आणि गंभीर नाही.

तथापि त्यांनी पुढे सांगितले की दिल्लीतील सर्व रुग्णालये परिस्थिती हाताळण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज आहेत. सिंह म्हणाले, "H3N2 बद्दल काळजी करण्याचे कारण नाही. हा एक विषाणूजन्य संसर्ग आहे आणि गंभीर नाही, परंतु दिल्लीतील सर्व रुग्णालये योग्य व्यवस्थापनासाठी सज्ज आहेत."

H3N2 फ्लू म्हणजे काय?

H3N2 हा इन्फ्लूएंझा ए विषाणूचा एक उपप्रकार आहे. इन्फ्लूएंझा विषाणू त्यांच्या पृष्ठभागावरील प्रथिनांवर आधारित वर्गीकृत केले जातात (हेमॅग्लुटिनिन "H" आणि न्यूरामिनिडेस "N"). हा हंगामी फ्लू निर्माण करणाऱ्या स्ट्रेनपैकी एक आहे. तो मानवांमध्ये पसरतो. कालांतराने त्याचे स्वरूप बदलते.

तो प्रत्येक हंगामात वेगवेगळ्या स्वरूपात येऊ शकतो. तो दाट लोकवस्तीच्या भागात अधिक वारंवार हल्ला करतो. तज्ञांच्या मते, मुले, वृद्ध आणि गर्भवती महिलांनी विशेषतः सावधगिरी बाळगली पाहिजे.

H3N2 फ्लू हा कोरोनाव्हायरस (COVID-19) आणि सामान्य सर्दीपेक्षा वेगळा आहे. H3N2 हा इन्फ्लूएंझा ए विषाणू आहे. COVID-19 हा SARS-CoV-2 कोरोनाव्हायरसमुळे होतो, तर सामान्य सर्दी सामान्यतः राइनोव्हायरस किंवा एडेनोव्हायरसमुळे होते.

H3N2 विषाणूची लक्षणे

ताप आणि थंडी वाजून येणे

सतत खोकला आणि घसा खवखवणे

नाक वाहणे किंवा बंद होणे

स्नायू आणि शरीर दुखणे

थकवा आणि अशक्तपणा जाणवणे

डोकेदुखी, काही प्रकरणांमध्ये, श्वास घेण्यास त्रास होणे

ही लक्षणे काही दिवसांपेक्षा जास्त काळ राहिल्यास ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

प्रतिबंध

H3N2 फ्लूपासून सुरक्षित राहण्यासाठी, नेहमी तुमच्या आरोग्याकडे लक्ष द्या.

साबणाने वारंवार हात धुवा किंवा हँड सॅनिटायझर वापरा.

गर्दीच्या ठिकाणी मास्क घाला.

शिंकताना/खोकताना तोंड आणि नाक झाकून घ्या.

भरपूर पाणी प्या आणि संतुलित आहार घ्या.

संक्रमित लोकांपासून दूर रहा.

जर तुमच्या डॉक्टरांनी शिफारस केली असेल तर हंगामी फ्लूची लस घ्या.

तीव्र वेदनांपासून आराम मिळवून देण्यासाठी शारीरिक थेरपी खूप उपयुक्त आहे. तथापि, कोविड दरम्यान शारीरिक उपचाराने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. वास्तविक, आपल्या शरीरातील असह्य वेदना कमी करण्यासाठी फिजिकल थेरपी दिली जाते. ही थेरपी विशेषतः जेव्हा एखाद्या व्यक्तीच्या शरीराचा अंतर्गत भाग खराबपणे दाबला जातो किंवा हलवू शकत नाही तेव्हा दिली जाते.

शारीरिक थेरपीचा इतिहास जाणून घेऊया:- शारीरिक थेरपी दिन 8 सप्टेंबर 1951 रोजी सुरू झाला. 'जागतिक फिजिओथेरपी कौन्सिल डे' साजरा करण्याची औपचारिक घोषणा जागतिक फिजिओथेरपी कॉन्फेडरेशनने 8 सप्टेंबर 1996 रोजी केली होती. तेव्हापासून हा दिवस दरवर्षी 8 सप्टेंबर रोजी साजरा केला जातो. हा दिवस साजरा करण्याचे महत्त्व असे आहे की अनेक असह्य वेदना आणि परिस्थितींमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.

शारिरीक थेरपी ही मुख्यत्वे खालील रोगांवर दिली जाते: अर्धांगवायू, सायटिका, स्नायूंचा ताण, दमा, पाठदुखी, फायब्रोमायल्जिया, संतुलन, कमरेत जळजळ यासारख्या समस्या असल्यास ही थेरपी दिल्याने रुग्णाला आराम मिळतो. त्यामुळे वेदना कमी होण्यासोबतच तणावही कमी होतो. 

फिजिकल थेरपी कधी दिली जाते, जाणून घ्या-

- काम करण्यास असमर्थ असलेल्या अंगाची हालचाल वाढवणे.

- शस्त्रक्रिया, दुखापत, फ्रॅक्चर यासारख्या गोष्टींमधून बरे होण्यास मदत करणे.

- वेदना कमी करण्यास मदत करते.

- हाडांमधील वेदना कमी करणे इत्यादी शारीरिक समस्यांवर उपचार करण्यासाठी फिजिओथेरपी वापरली जाते. 

फिजिओथेरपी केवळ वेदना कमी करण्यास मदत करत नाही तर दुखापतीपासून आराम देते आणि हृदय आणि मन निरोगी ठेवते आणि शरीराला ऊर्जा आणि शारीरिक शक्ती प्रदान करण्यास देखील उपयुक्त आहे.

स्क्रूवर्म आजार म्हणजे काय? 

स्क्रूवर्म आजार हा एक परजीवी संसर्ग आहे जो प्रामुख्याने न्यू वर्ल्ड स्क्रूवर्म माशी (कोक्लिओमिया होमिनिव्होरॅक्स) च्या अळ्यांमुळे होतो. हा आजार प्रामुख्याने उबदार रक्ताच्या प्राण्यांना होतो - जसे की गायी, मेंढ्या, शेळ्या, कुत्रे, घोडे - जरी काही प्रकरणांमध्ये, मानवांनाही याचा त्रास होऊ शकतो. स्क्रूवर्म माशी उघड्या जखमेवर किंवा जिवंत प्राण्याला कापून अंडी घालते तेव्हा हा आजार सुरू होतो. काही तासांतच, ही अंडी अळ्यांमध्ये उबतात आणि जखमेच्या आत असलेल्या जिवंत ऊतींना खाऊ लागतात. म्हणूनच ते साध्या संसर्गापेक्षा धोकादायक मानले जाते. 

मानवांवर परिणाम 

मानवांमध्ये स्क्रूवर्म संसर्गाची लक्षणे जवळजवळ प्राण्यांप्रमाणेच आहेत. यामध्ये समाविष्ट आहे: 

- जखमेभोवती सतत वेदना आणि जळजळ. 

- सूज आणि लालसरपणा. 

- जखमेतून दुर्गंधी.

- जखम हळूहळू खोलवर जाते. 

वेळेवर उपचार न केल्यास, अळ्या शरीराच्या आत खोलवर पोहोचू शकतात आणि संसर्ग धोकादायक रूप धारण करू शकतो. कधीकधी या अळ्या कान, डोळे किंवा नाकाभोवती देखील प्रवेश करतात, ज्यामुळे गंभीर गुंतागुंत निर्माण होऊ शकते. 

प्राण्यांसाठी हे धोकादायक का आहे? 

स्क्रूवर्म माशी खूप लवकर पुनरुत्पादन करते आणि मोठ्या प्रमाणात अंडी घालते. मादी माशी तिच्या आयुष्यात हजारो अंडी घालू शकते. समस्या अशी आहे की स्क्रूवर्म अळ्या केवळ मृत ऊती खात नाहीत तर जिवंत ऊती देखील नष्ट करतात. यामुळे प्राण्यांच्या शरीरात खोल आणि वेदनादायक जखमा होतात. जर संसर्ग तीव्र असेल तर प्राणी देखील मरू शकतात. पशुपालन आणि शेतीवर याचा खोल परिणाम होतो कारण हा रोग एकाच वेळी मोठ्या संख्येने गुरांना प्रभावित करू शकतो. आर्थिक आणि सामाजिक परिणाम स्क्रूवर्म रोग ही केवळ आरोग्य समस्या नाही तर ती आर्थिक संकट देखील निर्माण करू शकते. गुरेढोरे आणि पाळीव प्राणी ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा मानले जातात. जर मोठ्या संख्येने प्राणी या रोगाने बाधित झाले तर दूध, मांस आणि इतर उत्पादनांचा पुरवठा प्रभावित होतो. यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न कमी होते आणि देशाच्या कृषी व्यवस्थेवरही नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. 

अमेरिकेसारख्या देशांनी वर्षानुवर्षे मोठ्या प्रमाणात मोहीम राबवून या रोगाचे उच्चाटन केले होते. किरणोत्सर्गी तंत्रज्ञानाचा वापर करून माशांना निर्जंतुक केले गेले, जेणेकरून त्यांची प्रजनन क्षमता नष्ट करता येईल. पण आता त्याच्या पुनरागमनामुळे, हे स्पष्ट झाले आहे की देखरेख आणि नियंत्रणात थोडीशी हलगर्जीपणा देखील महाग असू शकते. 

प्रतिबंध आणि उपचार 

स्वच्छता - जखम नेहमी स्वच्छ आणि झाकलेली ठेवावी जेणेकरून माश्या त्यावर अंडी घालू शकणार नाहीत. 

औषधे - संसर्ग झाल्यास, अँटीबायोटिक्स आणि अँटी-परजीवी औषधे वापरली जातात. 

शस्त्रक्रिया काढून टाकणे - बऱ्याच वेळा डॉक्टर शस्त्रक्रियेद्वारे जखमेतून अळ्या काढून टाकतात. 

जागरूकता - पशुधन मालकांना आणि प्रवाशांना त्याच्या लक्षणांबद्दल माहिती देणे महत्वाचे आहे, जेणेकरून वेळेवर उपचार करता येतील. 

अस्वीकरण: या लेखात दिलेली माहिती केवळ सामान्य माहिती आणि शैक्षणिक हेतूंसाठी आहे. ती कोणत्याही प्रकारच्या वैद्यकीय सल्ल्याचा, तपासणीचा किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. कोणत्याही आरोग्याशी संबंधित समस्या किंवा प्रश्नासाठी नेहमी तुमच्या डॉक्टरांचा किंवा तज्ञांचा सल्ला घ्या.

कबुतरांना दाणे टाकण्याची सवय का हानिकारक आहे?

कबुतरांना खायला घालण्याची ही सवय हानिकारक असल्याचे वर्णन केले आहे. मुंबईसारख्या मोठ्या शहरांमध्ये कबुतरांना खायला घालण्याची सवय नुकसान पोहोचवते. याबाबत आरोग्य तज्ज्ञ म्हणतात की, जेव्हा अन्न सहज उपलब्ध होते, तेव्हा कबुतरांची संख्या वेगाने वाढू शकते, ज्यामुळे त्यांची लोकसंख्या वाढू शकते आणि पर्यावरणीय असंतुलन निर्माण होऊ शकते. शहरी पर्यावरणशास्त्रज्ञ अनेकदा त्यांना 'उडणारे उंदीर' म्हणतात, कारण उंदरांप्रमाणेच ते वेगाने पुनरुत्पादन करतात, रोग पसरवण्याची आणि सार्वजनिक ठिकाणी नुकसान करण्याची क्षमता असते.

कबुतरांना खायला घालणाऱ्या सामान्य लोकांना हे माहित नसते की कबुतरांच्या संपर्कात आल्याने अनेक रोग वाढू शकतात. कबुतरांच्या विष्ठेत युरिक अॅसिड आणि अमोनियाचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे धोकादायक बॅक्टेरिया आणि बुरशीचा धोका वाढतो.

या आजारांचा धोका वाढतो

कबुतरांना धान्य दिल्याने अनेक मोठ्या आजारांचा धोका वाढतो, ज्याची माहिती फार कमी लोकांना असते. कबुतरांच्या विष्टेमुळे सॅल्मोनेला, हिस्टोप्लास्मोसिस आणि सायटॅकोसिससारखे रोग पसरू शकतात. दाना टाकल्याने कबुतरांची गर्दी वाढते, ज्यामुळे रोगांचा धोका वाढतो.

हिस्टोप्लाज्मोसिस: कबुतरांच्या संपर्कात आल्याने हा आजार पसरतो. ज्यामध्ये कबुतरांच्या कोरड्या विष्ठेचे बीजाणू श्वास घेतल्याने फुफ्फुसातील बुरशीजन्य संसर्ग पसरतो. यामुळे आरोग्याला धोका वाढतो.

सायटाकोसिस : हा कबुतरांमुळे पसरणारा आजार आहे. येथे कबुतरांचा एक जीवाणूजन्य आजार गंभीर न्यूमोनिया होऊ शकतो.

क्रिप्टोकोकोसिस: हा आजार कबुतरांच्या संपर्कात आल्यामुळे पसरतो. प्रत्यक्षात हा आणखी एक बुरशीजन्य संसर्ग आहे, जो फुफ्फुसांना आणि मेंदूला प्रभावित करू शकतो.

अतिसंवेदनशीलता न्यूमोनिटिस: हा कबुतरांच्या पंखांना आणि विष्ठांना श्वास घेतल्याने होणारा ऍलर्जीक फुफ्फुसाचा आजार आहे. त्याच्याशी दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्याने फुफ्फुसे कायमचे खराब होऊ शकतात.

या व्यतिरिक्त कबुतरांची विष्टा आणि दाण्याचे अवशेष यामुळे रस्ते, इमारती आणि सार्वजनिक ठिकाणे घाण होतात. यामुळे स्वच्छतेची समस्या निर्माण होते आणि साफसफाईसाठी अतिरिक्त खर्च येतो.

लक्षणे काय आहेत?

कबुतरांमुळे पसरणाऱ्या या आजारांमुळे मानवी शरीरात अनेक लक्षणे दिसून येतात. दीर्घकालीन खोकला, श्वास लागणे आणि फुफ्फुसांमध्ये सूज येणे यासारख्या श्वसन समस्या वाढतात. कबुतर बराच काळ राहिल्यास हे दिसून येते. लोकांना याची जाणीव नसते आणि ते गंभीर आजारांना बळी पडतात. धान्यांव्यतिरिक्त, ब्रेड आणि बिस्किटे सारखे उच्च प्रथिनेयुक्त प्रक्रिया केलेले अन्न कबुतरांना दिले तर त्याचा त्यांच्या आरोग्यावर वाईट परिणाम होतो. जर कबुतरांना सहज अन्न मिळाले तर त्यांच्यात आक्रमक वर्तनाचे वर्चस्व राहील. खरं तर, मुले, वृद्ध आणि कमकुवत प्रतिकारशक्ती असलेल्या लोकांना कबुतरांच्या विष्ठेमुळे पसरणाऱ्या या आजारांचा सर्वाधिक धोका असतो. यामुळे, सरकार लोकांना इशारा देत आहे की त्यांचे आरोग्य चांगले ठेवण्यासाठी, तुम्ही कबुतरांशी जास्त संपर्क वाढवू नये.

यामुळे हे उपाय सुचवले जातात-

दाणे टाकणे बंद करा. कबुतरांना खायला देण्याची सवय टाळा आणि इतरांना देखील यासाठी प्रोत्साहित करा.

सार्वजनिक ठिकाणी दाण्याचे अवशेष आणि विष्टा साफ करा.

कबुतरांना दाणे टाकण्याचे दुष्परिणाम याबाबत स्थानिक समाजात जनजागृती करा.

कबुतरांना त्यांचे नैसर्गिक अन्न शोधण्यास प्रेरित करण्यासाठी कृत्रिम पदार्थ देणे कमी करा.

अशा रासायनिकयुक्त फळांचे सेवन केल्याने शरीरात विषारी पदार्थ जमा होऊ शकतात, ज्यामुळे यकृत, मूत्रपिंड आणि अगदी हार्मोनल संतुलनावरही परिणाम होऊ शकतो. चांगली गोष्ट म्हणजे तुम्ही घरी बसून काही सोप्या आणि स्मार्ट पद्धतींनी बनावट रासायनिक पद्धतीने पिकवलेले सफरचंद ओळखू शकता.

जास्त चमकण्यापासून सावध रहा

जर सफरचंदाच्या त्वचेवर असामान्य चमक असेल तर ते मेण किंवा रासायनिक पॉलिशचे लक्षण असू शकते. खऱ्या सफरचंदाची चमक थोडी मंद असते आणि त्यावर हलका नैसर्गिक थर दिसतो. अन्न सुरक्षा तज्ञ म्हणतात की नैसर्गिकरित्या पिकवलेल्या सफरचंदांमध्ये थोडासा गढूळपणा किंवा लहान डाग असू शकतात, जे रासायनिक पद्धतीने प्रक्रिया केलेल्या सफरचंदांमध्ये दिसत नाहीत.

नखेने हलकेच खरवडा

जर सफरचंदाच्या पृष्ठभागावर नखेने खरवडून पारदर्शक थर निघून गेला किंवा तेलकटपणा जाणवला, तर समजून घ्या की ते मेणाचा किंवा काही रसायनाचा थर असू शकतो.

पाण्यात टाकून चाचणी करा

सफरचंद काही वेळ पाण्यात ठेवा. जर त्यात एखादे रसायन मिसळले असेल तर पाण्याचा रंग थोडा बदलेल किंवा पृष्ठभागावर तेलकट थर तरंगू लागेल. खरे सफरचंद असा कोणताही बदल दाखवणार नाहीत.

वासाने समजा

नैसर्गिक सफरचंदांना सौम्य गोड सुगंध असतो, तर रासायनिक पद्धतीने पिकलेल्या सफरचंदांना कृत्रिम किंवा कोणताही वास नसतो. कोणतेही रासायनिक प्रक्रिया केलेले फळ नाकाला ताजेपणाची भावना देत नाही.

कापल्यानंतरचा रंग देखील सत्य सांगेल

जेव्हा तुम्ही सफरचंद कापता तेव्हा काही काळाने खरे सफरचंद तपकिरी होऊ लागते. हे ऑक्सिडेशनमुळे होते. परंतु जर सफरचंद कापल्यानंतर बराच काळ पांढरे आणि चमकदार राहिले तर ते रसायनांनी प्रक्रिया केलेले असू शकते.

चमकदार सफरचंद जास्त काळ साठवून ठेवू नका

जे सफरचंद आठवडे न कुजता चमकदार राहतात त्यांच्यात रासायनिक संरक्षक जोडले जाऊ शकतात. लहान दुकानदारांकडून किंवा शेतकऱ्यांकडून खरेदी करणे चांगले, जिथे फळे अधिक नैसर्गिक असतात.

अस्वीकरण: हा लेख सामान्य माहिती आणि अहवालांवर आधारित आहे, वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

हा आजार काय आहे?

तज्ञांप्रमाणे फुफ्फुस फायब्रोसिस किंवा पल्मोनरी फायब्रोसिसमध्ये रुग्णाची फुफ्फुसे छिद्रांसारखी होतात. डॉक्टर स्पष्ट करतात की यामध्ये फुफ्फुसे मधमाश्याच्या पोळ्यासारखी कडक होतात.

कारण काय आहे?

तज्ज्ञांच्या मते, या आजाराचे मुख्य कारण कबुतर आहेत. जे लोक कबुतरांची विष्ठा स्वच्छ करतात किंवा त्यांना खायला घालतात त्यांना हा आजार होत राहतो. याशिवाय, हा आजार अनुवांशिक देखील आहे, धूम्रपान आणि आयपीएफ देखील या आजाराची कारणे आहेत. तथापि चंद्रा बारोट यांच्या मृत्यूचे एक कारण हृदयविकार असल्याचे देखील म्हटले जात आहे. परंतु त्यांच्या पत्नीने म्हटले आहे की या आजाराचे ठोस कारण पल्मोनरी फायब्रोसिस आहे.

आयपीएफ म्हणजे काय?

याला इडिओपॅथिक पल्मोनरी फायब्रोसिस म्हणतात. याचा अर्थ फुफ्फुसांमध्ये जखमा होणे. हे फुफ्फुसांच्या आजाराचे सर्वात सामान्य कारण आहे.

लक्षणे काय आहेत?

श्वास घेण्यास त्रास होणे.

कोरडा खोकला.

थकवा.

वजन कमी होणे आणि भूक न लागणे.

ओठ, डोळे किंवा नखांभोवती निळे पट्टे दिसणे किंवा त्वचा पांढरी होणे ही देखील त्याची लक्षणे आहेत.

डॉक्टरांच्या मते, वारंवार औषधे घेतल्यानंतरही खोकला बरा होत नसेल तर तुम्हाला हा आजार असल्याचे लक्षण आहे.

उपचार काय आहे?

डॉक्टरांच्या मते, या आजारावर कोणताही खात्रीशीर इलाज नाही. सध्या या आजारावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी अँटीफायब्रोटिक औषधे दिली जातात. उपचारापूर्वी आवश्यक चाचण्या आणि एक्स-रे केले जातात. याशिवाय, ऑक्सिजन थेरपीच्या मदतीने देखील हा आजार नियंत्रित केला जातो. जर आजार खूप वाढला तर फुफ्फुस प्रत्यारोपणाच्या मदतीने तो रोखता येतो.

रोग रोखण्यासाठी उपाय

धूम्रपान टाळा.

रासायनिक किंवा वाईट वातावरणात मास्क घालण्याची खात्री करा.

जर तुम्हाला रोगप्रतिकारक शक्तीशी संबंधित आजार असतील तर स्वच्छतेची काळजी घ्या.

तुम्ही लसीकरण करू शकता. यामध्ये दरवर्षी देण्यात येणारी कोरोना आणि बूस्टर डोस, न्यूमोनिया लस आणि इन्फ्लूएंझा लस यांचा समावेश आहे.

हिकी म्हणजे काय?

हिकी म्हणजेच लव्ह बाइट, जेव्हा त्वचेचा एखादा भाग तीव्रतेने चोखला जातो किंवा चावला जातो तेव्हा त्वचेवर तयार होतात. यामुळे त्या ठिकाणच्या वरवरच्या रक्तवाहिन्या फुटतात आणि त्वचेच्या पृष्ठभागाखाली रक्त साचते, ज्यामुळे लाल, निळा किंवा जांभळा रंग येतो. वैद्यकीय भाषेत, याला एकायमोसिस, हेमेटोमा, पेटेचिया किंवा एरिथेमा अशा नावांनी ओळखले जाते. जरी हे गुण सामान्यतः काही दिवसांत नाहीसे होतात, परंतु काही प्रकरणांमध्ये ते आरोग्यासाठी धोकादायक देखील ठरू शकतात.

लव्ह बाइट्समुळे हे ३ गंभीर धोके होऊ शकतात

१. कॅरोटिड सायनस रिफ्लेक्स अ‍ॅक्टिव्हेशन

तज्ञांच्या मते, "मानेजवळ कॅरोटिड सायनस नावाच्या मज्जातंतू पेशींचा एक गट असतो. जेव्हा या ठिकाणी जोरदार दाब दिला जातो, जसे की हिकी दरम्यान, तेव्हा या पेशी सक्रिय होतात आणि हृदय गती किंवा रक्तदाब कमी करू शकतात. यामुळे चक्कर येणे, बेहोशी होणे किंवा पडणे यासारख्या परिस्थिती उद्भवू शकतात."

२. मेंदूमध्ये स्ट्रोकचा धोका

तज्ञ म्हणतात, "जर एखाद्याच्या मानेमध्ये आधीच रक्ताची गुठळी असेल, तर लव्ह बाइटमुळे, तो गुठळी बाहेर पडून मेंदूपर्यंत पोहोचू शकतो आणि स्ट्रोक होऊ शकतो. ही स्थिती खूप गंभीर आहे आणि त्याकडे दुर्लक्ष करू नये."

३. रक्तवाहिन्या फुटणे आणि रक्तस्त्राव

तीव्र दाबामुळे, रक्तवाहिन्यांच्या भिंती फुटू शकतात, ज्यामुळे रक्त प्रवाह होऊ शकतो आणि नवीन गुठळी तयार होऊ शकते. जर व्यक्ती आधीच संवेदनशील असेल किंवा रक्त पातळ करणारी औषधे घेत असेल, तर परिस्थिती आणखी धोकादायक असू शकते.

लव्ह बाइट्सशी संबंधित काही धक्कादायक घटना

२०११ मध्ये, न्यूझीलंडमधील एका महिलेला लव्ह बाइटनंतर अर्धांगवायू झाला. वैद्यकीय तपासणीत असे दिसून आले की तिच्या मेंदूत रक्ताची गुठळी झाली होती, जी स्ट्रोकचे कारण मानली जात होती. डेन्मार्कमध्येही, एका ३५ वर्षीय महिलेला हिकीच्या १२ तासांनंतर स्ट्रोक आला आणि तिच्या शरीराची उजवी बाजू कमकुवत झाली.

वैद्यकीय संशोधन काय म्हणते?

तज्ज्ञांच्या मते, हिकीमुळे स्ट्रोक होण्याची शक्यता खूप कमी आहे, परंतु ते अशक्य नाही. जर मेंदूला रक्तपुरवठा करणाऱ्या मानेतील कॅरोटिड धमनीवर उच्च दाब आला तर रक्ताची गुठळी तयार होऊ शकते किंवा आधीच तयार झालेली गुठळी डोक्याकडे जाऊ शकते. यामुळे ब्रेन स्ट्रोकचा धोका वाढतो.

हिकीचे दुष्परिणाम

जर हिकीचे चिन्ह बराच काळ जात नसेल, त्यात वेदना होत असतील, गाठ तयार झाली असेल किंवा शरीरावर एकापेक्षा जास्त ठिकाणी हिकीसारखे चिन्ह दिसत असतील, तर ते वैद्यकीय स्थितीचे लक्षण असू शकते जसे की-

थ्रोम्बोसाइटोपेनिया

फंगल किंवा बॅक्टेरियाचा संसर्ग

टीबी

सारकोइडोसिस

दाहक आतड्यांचा रोग

हिकी किती काळ टिकते?

पहिला दिवस: लाल चिन्ह

२-५ दिवस: निळा-जांभळा किंवा काळा

५-१० दिवस: हिरवा किंवा पिवळा

१०-१४ दिवस: तपकिरी किंवा हलका पिवळा

योग्य काळजी घेतल्यास, हिकी साधारणपणे २ आठवड्यांत नाहीशा होतात.

हिकीपासून आराम कसा मिळवायचा?

पहिले ४८ तास (१५ मिनिटांच्या अंतराने) बर्फाचा कॉम्प्रेस लावा.

दोन दिवसांनी (दिवसातून ४ वेळा) गरम कॉम्प्रेस लावायला सुरुवात करा.

फ्रीजरमध्ये चमचा थंड केल्यानेही आराम मिळू शकतो.

वेदना तीव्र असल्यास, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार वेदनाशामक गोळ्या घ्या.

मेकअप, स्कार्फ, हाय कॉलर शर्ट वापरून हिकी लपवता येतात.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

जेव्हा तुम्ही आवश्यकतेपेक्षा जास्त प्रथिने खाता तेव्हा शरीर युरिक अ‍ॅसिड तयार करू लागते, जे एक टाकाऊ उत्पादन आहे. हे युरिक अ‍ॅसिड शरीरात जमा होत राहते आणि जेव्हा त्याचे प्रमाण एका विशिष्ट पातळीपेक्षा जास्त वाढते तेव्हा ते दगडांच्या स्वरूपात दिसू लागते. ते हाडांमध्ये लहान स्फटिकांसारखे चिकटते आणि सांध्यामध्ये अंतर निर्माण करते.

जरी ते शरीराच्या अनेक भागांवर परिणाम करू शकते, परंतु काही विशेष अवयव आहेत जिथे वेदना आणि सूज प्रथम आणि अधिक दिसून येते. युरिक अ‍ॅसिडचा त्रास कुठे जास्त जाणवतो ते जाणून घेऊया.

पायांवर परिणाम करणारी पहिली गोष्ट म्हणजे युरिक अ‍ॅसिडमध्ये वाढ

जेव्हा युरिक अ‍ॅसिडची पातळी खूप जास्त होते आणि त्यामुळे सांध्यामध्ये खडे तयार होतात, तेव्हा सांध्यामध्ये एक अंतर निर्माण होते. कालांतराने ही अंतर वाढते आणि स्पष्टपणे दिसून येते. तुम्हाला ते प्रथम मोठ्या पायाच्या बोटात दिसेल. तुम्हाला दिसेल की मोठ्या पायाच्या बोटाच्या सांध्यामध्ये एक अंतर आहे जे सतत वाढत आहे. याशिवाय तुम्ही ते घोट्यात आणि इतर बोटांमध्ये देखील पाहू शकता. ही समस्या बराच काळ टिकू शकते आणि खूप त्रास देऊ शकते.

युरिक अ‍ॅसिड वाढल्यावर बोटांमध्ये समस्या सुरू होतात

युरिक अ‍ॅसिडची पातळी वाढल्यावर सर्वात सामान्य समस्या बोटांमध्ये असते. यामध्ये सूज आणि वेदना यांचा समावेश आहे. ही वेदना इतकी तीव्र असू शकते की ती कालांतराने पसरू शकते. याशिवाय, बोटांचे सांधे लाल दिसू शकतात आणि त्यामध्ये सतत तीक्ष्ण वेदना होऊ शकतात. यामुळे चालण्यातही खूप त्रास होऊ शकतो.

युरिक अ‍ॅसिडची समस्या वेळेवर ओळखणे आणि त्याकडे दुर्लक्ष करू नये हे खूप महत्वाचे आहे. ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि अशा गोष्टी टाळा ज्यामुळे यूरिक अ‍ॅसिड वाढू शकते. म्हणून, प्युरीनयुक्त पदार्थांचे सेवन कमी करा, नियमितपणे व्यायाम करा आणि निरोगी आहार घ्या.

ALSO READ: Home Remedies For Uric Acid: युरिक ऍसिड कमी करण्यासाठी हे घरगुती उपाय अवलंबवा

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. या संदर्भात अचूक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

अल्कोहोल आणि डोपामाइन हार्मोन

दारू पिल्यानंतर, शरीरात सर्वात आधी सोडले जाणारे डोपामाइन हार्मोन आहे, ज्याला "आनंदाचे संप्रेरक" असेही म्हणतात. डोपामाइन मेंदूच्या रिवॉर्ड सिस्टमला गती देते, ज्यामुळे व्यक्तीला त्वरित आनंद आणि समाधान मिळते. न्यूरोसायंटिस्ट स्पष्ट करतात. दारू पिल्यानंतर, डोपामाइनची पातळी खूप वेगाने वाढते, ज्यामुळे व्यक्ती आपला ताण आणि दुःख विसरून आनंदात बुडते.

सेरोटोनिन हार्मोन

दारू पिल्यानंतर, सेरोटोनिनची पातळी देखील प्रभावित करते. हा हार्मोन मूड स्थिर करण्यात आणि तणाव कमी करण्यात महत्वाची भूमिका बजावतो. दारू पिल्यानंतर लगेचच, सेरोटोनिनची पातळी खूप वेगाने वाढते, ज्यामुळे व्यक्तीला शांतता आणि हलकेपणा जाणवतो. तथापि, तज्ञ म्हणतात की हा परिणाम तात्पुरता आहे आणि दीर्घकालीन अल्कोहोल सेवन सेरोटोनिनचे संतुलन देखील बिघडू शकते.

ALSO READ: Alcohol Related Skin Issues अल्कोहोलमुळे त्वचेशी संबंधित या आजारांचा धोका वाढतो

एंडोर्फिन हार्मोन

अधिक अल्कोहोल सेवन केल्याने एंडोर्फिन हार्मोन देखील सोडला जातो, ज्यामुळे शरीरातील वेदना कमी होतात आणि तणाव आणि भावनिक वेदना कमी होण्यास देखील मदत होते. "जेव्हा तुम्ही अल्कोहोल पिता तेव्हा एंडोर्फिन सोडल्याने तुम्हाला आराम आणि हलके वाटते, जे दुःख विसरण्यास मदत करते,"

GABA आणि ग्लूटामेट हार्मोन्स

दारू मेंदूतील GABA आणि ग्लूटामेट हार्मोन्सच्या संतुलनावर देखील परिणाम करते. GABA मेंदूला शांत करते, तर ग्लूटामेट उत्साह वाढवते. अल्कोहोल GABA ची क्रिया वाढवून मेंदूला शांत करते. ज्यामुळे व्यक्ती तणावमुक्त आणि आरामदायी वाटते. अशाप्रकारे, लोक दारू पिऊन त्याला एक लोकप्रिय साधन बनवून ताण विसरून जातात.

दारू पिल्याने तात्काळ आराम मिळतो, परंतु तज्ञांचा असा इशारा आहे की हा परिणाम तात्पुरता असतो. दीर्घकाळ दारू पिल्याने हार्मोन्सचे संतुलन बिघडू शकते, ज्याचा मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर वाईट परिणाम होतो. दु:ख विसरण्यासाठी दारू हा तात्काळ उपाय असू शकतो, परंतु तो आरोग्यासाठी खूप हानिकारक आहे.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. या संदर्भात अचूक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

तिच्या मृत्यूमुळे जनतेत पुन्हा चिंता निर्माण झाली आहे. प्रश्न सोपा आहे: तरुण, दिसायला तंदुरुस्त व्यक्ती हृदयविकाराला का बळी पडत आहेत? यावेळी दोष अँटी-एजिंग सप्लिमेंट्सवर दिला जात आहे अर्थात तिने या दुर्घटनेपूर्वी नियमितपणे घेतलेली औषधे.

केवळ अँटी-एजिंग सप्लिमेंट्समुळे हृदयविकाराचा झटका येण्याची शक्यता कमी असते, परंतु काही सप्लिमेंट्स, विशेषतः ज्यामध्ये स्टिम्युलंट्स (उदा. कॅफिन, सिनेफ्रिन) किंवा हार्मोन्स (उदा. DHEA, टेस्टोस्टेरोन बूस्टर्स) असतात, त्यांचा अतिवापर हृदयावर ताण टाकू शकतो. यामुळे रक्तदाब वाढणे, हृदयाचे ठोके अनियमित होणे किंवा हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो, विशेषतः जर आधीच हृदयाशी संबंधित समस्या असतील. काही सप्लिमेंट्समध्ये असलेली रसायने किंवा अनियंत्रित डोस यामुळे देखील जोखीम वाढू शकते. मात्र, याबाबत वैज्ञानिक पुरावे मर्यादित आहेत आणि विशिष्ट सप्लिमेंटवर अवलंबून आहे.

"ग्लूटाथिओन सारख्या सप्लिमेंट्सचा थेट अचानक हृदयविकाराशी संबंध असल्याचे कोणतेही निर्णायक वैज्ञानिक पुरावे नाहीत," असे तज्ञ म्हणतात. अचानक हृदयविकाराचा झटका येणे हे अंतर्निहित आजारांचे परिणाम आहेत, ज्यापैकी बहुतेकांचे निदान खूप उशीर होईपर्यंत होत नाही.

तज्ञांच्या मते, दोन प्रमुख दोषी आहेत: हायपरट्रॉफिक कार्डिओमायोपॅथी किंवा डायलेटेड कार्डिओमायोपॅथी; गंभीर घटना घडेपर्यंत निदान होत नाही अशा स्ट्रक्चरल हृदयरोग. आणि दुसरे म्हणजे ब्रुगाडा सिंड्रोमसारखे वारशाने मिळणारे विद्युत अनियमितता, जिथे हृदयाची विद्युत प्रणाली अस्थिर असते आणि धोकादायक अतालता होण्याची शक्यता असते.

"या परिस्थिती तरुणांमध्ये कोणत्याही पूर्व लक्षणांशिवाय प्रकट होऊ शकतात. निदान न झालेल्या विद्युत किंवा स्ट्रक्चरल असामान्यतांमुळे झोपेत लोकांचा मृत्यू झाल्याचे आपण पाहिले आहे.

तरुणांमध्ये हृदयरोगाची कारणे आणि घटक:

अनुवांशिकता (Genetic Predisposition): कौटुंबिक इतिहासात हृदयरोग असल्यास, तरुणांमध्येही जोखीम जास्त असते. उदा. हायपरट्रॉफिक कार्डिओमायोपॅथी (HCM) किंवा इतर अनुवांशिक हृदयविकार. २० आणि ३० वयोगटातील तरुणांमध्ये, विशेषतः हृदयरोगाचा कौटुंबिक इतिहास असलेल्या लोकांमध्ये कोरोनरी धमनी रोगाच्या वाढत्या घटना. निदान न झालेल्या व्यक्तीमध्ये तीव्र व्यायाम किंवा जड वजन उचलणे यासारख्या कठोर हालचालींमुळे हृदयविकाराचा त्रास होऊ शकतो.

जीवनशैली (Lifestyle Factors): उच्च साखर, प्रक्रिया केलेले अन्न, ट्रान्स फॅट्स यामुळे कोलेस्टेरॉल वाढते आणि रक्तवाहिन्यांवर परिणाम होतो. 

सिगारेट, व्हेपिंग किंवा जास्त अल्कोहोल सेवन हृदयाला हानी पोहोचवते. 

व्यायामाचा अभाव आणि जास्त तास बसणे यामुळे हृदयविकाराचा धोका वाढतो. 

दीर्घकालीन तणाव किंवा चिंता रक्तदाब आणि हृदयाच्या कार्यावर परिणाम करते.

ALSO READ: Anti aging food 10 पदार्थ तुम्हाला तरुण ठेवतील

वैद्यकीय कारणे (Medical Conditions):

निरोगी हृदयात, रक्तदाब कमी होणे (सिस्टोलिक दाब १०० मिमीएचजीपेक्षा कमी होणे) हृदयातील रक्तप्रवाहात अडथळा निर्माण करू शकते.

उच्च रक्तदाब 

मधुमेह

अत्यंत कमी रक्तातील साखर (विशेषतः उपवास करताना), देखील भूमिका बजावू शकतात.

लठ्ठपणा

उच्च कोलेस्टेरॉल

अवैध ड्रग्स आणि सप्लिमेंट्स

सूज

अनपेक्षित घटक जसे काहीवेळा, हृदयाच्या विद्युतीय प्रणालीतील दोष (उदा. अॅरिथमिया) किंवा जन्मजात हृदयविकार (Congenital Heart Defects) यामुळे तरुणांमध्ये अचानक हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो.

परिणाम बहु-घटकीय असू शकतो

या घटना क्वचितच एकाच घटकामुळे होतनसून सहसा अनुवांशिक पूर्वस्थिती, जीवनशैली, बाह्य पदार्थ, शारीरिक ताण आणि बरेच काही यासारख्या भेद्यतांचे संयोजन असते जे एका परिपूर्ण वादळात एकत्र येतात. म्हणूनच अचानक हृदयविकाराच्या मृत्यूचा अंदाज लावणे आणि संपूर्ण तपासणीशिवाय रोखणे खूप कठीण असते.

ALSO READ: Heart Attack Symptoms in Women महिलांमध्ये हृदयविकाराच्या आधी दिसतात ही ७ लक्षणे, प्रतिबंधात्मक उपाय जाणून घ्या

विशेष टिप्स

कोणतेही अँटी-एजिंग सप्लिमेंट्स घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, विशेषतः जर तुम्हाला हृदयविकाराचा कौटुंबिक इतिहास असेल.

रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल, आणि हृदयाच्या आरोग्याची नियमित तपासणी करा.

संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, तणाव व्यवस्थापन आणि पुरेशी झोप यामुळे हृदयविकाराचा धोका कमी होतो.

ज्यांना हृदयरोग, मधुमेह किंवा अस्पष्ट वैद्यकीय घटनांचा कौटुंबिक इतिहास आहे, त्यांनी वयाच्या २५ व्या वर्षी किंवा त्याहूनही आधी व्यापक हृदय तपासणी करावी.

* शेफालीचा मृतदेह शवविच्छेदनासाठी पाठवण्यात आला आहे, मृत्यूचे कारण अद्याप निश्चित झालेले नाही.

* आता तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की हा हृदयविकाराचा झटका काय आहे? याचा धोका कोणाला आहे?

बिग-बॉस १३ फेम अभिनेत्री-मॉडेल शेफाली जरीवाला (४२ वर्षीय) यांचे शुक्रवारी मुंबईत निधन झाले. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, तिचे पती पराग त्यागी आणि इतर तिघे जण शेफालीला मुंबईतील बेलेव्ह्यू मल्टीस्पेशालिटी हॉस्पिटलमध्ये घेऊन गेले, जिथे डॉक्टरांनी तिला मृत घोषित केले. शेफालीचा मृतदेह शवविच्छेदनासाठी पाठवण्यात आला आहे, मृत्यूचे कारण अद्याप निश्चित झालेले नाही. काही वृत्तांत हृदयविकाराच्या झटक्याने मृत्यूचे कारण मानले जात आहे, जरी वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाहीत. सुरुवातीच्या अहवालांमध्येही हृदयविकार हे मृत्यूचे कारण म्हणून सांगितले जात होते. आता तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की हा हृदयविकाराचा झटका म्हणजे नेमके काय? याचा धोका कोणाला असतो आणि तो हृदयविकारापेक्षा किती वेगळा आहे? हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयविकाराचा झटका, दोन्ही वेगळे आहेत.

अचानक हृदयविकाराचा झटका म्हणजे हृदयाच्या अनियमित गतीमुळे हृदयाच्या सर्व क्रियाकलाप अचानक बंद होणे, ज्यामध्ये श्वासोच्छवास अचानक थांबतो आणि व्यक्ती बेशुद्ध होते. जर त्यावर वेळीच उपचार केले नाहीत तर मृत्यूचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढू शकतो.

डॉक्टर म्हणतात की, हृदयविकाराच्या झटक्यात, जर आपत्कालीन उपचारात कार्डिओपल्मोनरी रिसुसिटेशन (सीपीआर) त्वरित दिले तर जीव वाचण्याची शक्यता असते, जरी ती हृदयविकारापेक्षा अधिक गंभीर आणि प्राणघातक मानली जाते.

अनेकदा आपण सर्वजण हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयविकाराला समान समस्या मानण्याची चूक करतो, तर दोघांमध्ये बरेच फरक आहेत. प्रथम हे समजून घेऊया.

हृदयविकाराचा झटका ही कोरोनरी धमन्यांमधील अडथळ्यामुळे होणारी समस्या आहे. जर या स्थितीवर उपचार न केल्यास, हृदयाकडे रक्ताचा प्रवाह थांबतो आणि पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही. ही स्थिती घातक ठरू शकते.

दुसरीकडे, जेव्हा एखाद्या व्यक्तीचे हृदय रक्त पंप करणे थांबवते तेव्हा कार्डियाक अरेस्ट होतो. या परिस्थितीत, रुग्ण सामान्यपणे श्वास घेऊ शकत नाही. या दोन्ही स्थिती घातक मानल्या जातात.

कार्डियक अरेस्टचे सामान्य कारण हृदय गतीमध्ये अनियमितता मानले जाते. हृदयाची विद्युत प्रणाली योग्यरित्या काम करत नसताना ही समस्या उद्भवू शकते. या परिस्थितीत, छातीत दुखणे, अनियमित हृदयाचे ठोके, श्वास घेण्यास त्रास होणे, बेहोशी होणे किंवा चक्कर येणे यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

ALSO READ: शेफाली जरीवालाला वयाच्या 15 व्या वर्षी अपस्माराचे झटके येत होते, अभिनेत्री थोडक्यात मृत्यूपासून बचावली

एखाद्याला कार्डियक अरेस्ट झाला आहे की नाही हे कसे ओळखावे?

कार्डियक अरेस्टची लक्षणे सुरुवातीला दिसून येत नाहीत. कार्डियक अरेस्ट अचानक होतो आणि हृदयविकाराच्या तुलनेत रुग्णाच्या मृत्यूचा धोका जास्त असू शकतो. कार्डियक अरेस्टची लक्षणे तात्काळ आणि गंभीर असतात, ज्याकडे वेळीच लक्ष देणे आवश्यक आहे. जर एखादी व्यक्ती अचानक बेहोश झाली, नाडी नाही, श्वास घेत नसेल, तर हे कार्डियक अरेस्टचे लक्षण असू शकते.

कधीकधी, काही लोकांना अचानक कार्डियक अरेस्ट होण्यापूर्वीही अनेक समस्या असू शकतात, ज्याकडे देखील गांभीर्याने लक्ष देणे आवश्यक आहे. यामुळे छातीत अस्वस्थता, श्वास घेण्यास त्रास होणे, अशक्तपणा जाणवणे, जलद हृदयाचा ठोका येऊ शकतो, ज्याकडे दुर्लक्ष करू नये.

कार्डियक अरेस्टमध्ये नाडी आणि रक्तदाब विस्कळीत होतो. अशा परिस्थितीत मेंदू आणि शरीराच्या इतर भागांपर्यंत रक्त पोहोचू शकत नाही, या सर्व गोष्टी खूप वेगाने घडत असतात. म्हणूनच कार्डियाक अरेस्टला अधिक धोकादायक मानले जाते.

आता प्रश्न असा आहे की कार्डियक अरेस्टचे कारण काय आहे?

डॉक्टर म्हणतात की हृदयाच्या विद्युत क्रियाकलापातील बदलांमुळे ही समस्या उद्भवते. या बदलामुळे हृदय रक्त पंप करणे थांबवते आणि शरीरात रक्त वाहू शकत नाही. कार्डियक अरेस्ट समजून घेण्यासाठी हृदयाची सिग्नलिंग सिस्टम समजून घेणे महत्वाचे आहे. या सिग्नलिंगमधील कोणत्याही समस्येमुळे हृदय गती खूप वेगवान किंवा खूप मंद असू शकते. ज्यामुळे कार्डियक अरेस्ट होतो.

येथे हे जाणून घेणे महत्वाचे आहे की ज्यांना आधीच कोणताही हृदयरोग नाही अशा लोकांमध्ये देखील कार्डियक अरेस्ट होऊ शकतो. ज्यांना आधीच कोरोनरी धमनी रोग आहे, ज्यांना हृदयविकाराचा झटका आला आहे, त्यांना कार्डियक अरेस्टचा धोका जास्त असतो.

उच्च रक्तदाब, उच्च कोलेस्ट्रॉल, लठ्ठपणा-मधुमेहाच्या आजारांमुळे हा धोका आणखी वाढतो, ज्याकडे गांभीर्याने लक्ष देणे आवश्यक आहे.

हृदयविकाराचा झटका टाळण्यासाठी काय करावे?

हृदयाचे आरोग्य चांगले राहते अशा जीवनशैली आणि खाण्याच्या सवयींचा अवलंब करून हृदयविकाराचा झटका टाळता येतो. हृदयाला अनुकूल आहार घेणे, नियमित व्यायाम करणे, वजन नियंत्रित करणे आणि धूम्रपान टाळणे महत्वाचे आहे.

ALSO READ: अभिनेत्री-मॉडेल शेफाली जरीवाला यांचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन

उच्च रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल आणि मधुमेह यासारख्या परिस्थितींचे व्यवस्थापन करणे देखील हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयविकाराचा झटका दोन्ही टाळण्यासाठी महत्वाचे आहे. हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयविकाराच्या दोन्ही परिस्थितीत सीपीआर ही जीवनरक्षक पद्धत मानली जाते आणि प्रत्येकाने ती शिकणे महत्वाचे आहे.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. या संदर्भात अचूक माहितीसाठी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ब्रेन एन्युरिझम म्हणजे काय? What is Brain Aneurysm ?

ब्रेन एन्युरिझम ही मेंदूची समस्या आहे ज्यामध्ये मेंदूच्या धमनीचा एक भाग फुगतो आणि त्या सुजलेल्या भागात रक्त साचते. धमनीचा सुजलेला भाग बाहेरून ढेकूळ किंवा फोडासारखा दिसतो. मुळात मेंदूच्या आत किंवा आजूबाजूला असलेल्या धमनी किंवा रक्तवाहिन्यांच्या कमकुवत भागात ब्रेन एन्युरिझम तयार होतो.

जेव्हा रक्त या फुग्यात वेगाने जाते तेव्हा एन्युरिझम आणखी ताणला जातो. हे फुगा पातळ कसा होतो आणि हवा भरल्याने तो फुटण्याची शक्यता जास्त असते त्यासारखेच आहे. जर एन्युरिझम गळत असेल किंवा फुटला तर त्यामुळे तुमच्या मेंदूत रक्तस्त्राव होतो. कधीकधी यामुळे रक्तस्त्राव होतो, मेंदूत किंवा आजूबाजूला रक्तस्त्राव होतो जो मेंदूला नुकसान पोहोचवू शकतो आणि प्राणघातक ठरू शकतो.

मेंदूच्या या गंभीर आजारामुळे रुग्णाचा मृत्यू होण्याची शक्यता असते. ब्रेन एन्युरिझमला इंट्राक्रॅनियल एन्युरिझम, सेरेब्रल एन्युरिझम किंवा ब्रेन एन्युरिझम असेही म्हणतात. ब्रेन एन्युरिझममुळे स्ट्रोक देखील होऊ शकतो. हा एक अतिशय धोकादायक आजार आहे. या आजारामुळे प्रत्येक ३ पैकी १ व्यक्ती आपला जीव गमावते.

ब्रेन एन्युरिझमची लक्षणे काय आहेत?

तसे मेंदूमध्ये कोणत्याही लक्षणांशिवाय ब्रेन एन्युरिझम वाढत राहतो. परंतु, कधीकधी काही लक्षणे अनुभवता येतात.

अचानक आणि तीव्र डोकेदुखी

दृष्टी कमी होणे

मुंग्या येणे

मानेत जडपणा

बोलण्यात अडचण

डोळ्याच्या वर किंवा आजूबाजूला वेदना

चेहऱ्याच्या एका बाजूला सुन्नपणा किंवा अशक्तपणा

संतुलन बिघडणे

लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण किंवा अल्पकालीन स्मरणशक्तीच्या समस्या

ब्रेन एन्युरिझमचा धोका कोणाला जास्त असतो?

४० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांना ब्रेन एन्युरिझमचा धोका जास्त असतो.

ज्या लोकांना ब्रेन एन्युरिझमचा कौटुंबिक इतिहास आहे त्यांना हा आजार होण्याचा धोका जास्त असतो.

उच्च रक्तदाब असलेल्या लोकांना या आजाराचा धोका जास्त असतो. याशिवाय, धूम्रपान करणाऱ्या लोकांना देखील जास्त धोका असतो.

सलमान खानला देखील या आजारांचा त्रास आहे

ब्रेन एन्युरिझम व्यतिरिक्त, सलमान खानला ट्रायजेमिनल न्यूराल्जिया आणि एव्ही विकृती रोगांचाही त्रास आहे. ट्रायजेमिनल न्यूराल्जिया हा नसांशी संबंधित एक गंभीर आजार आहे. याने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीला कधीही चेहऱ्यावर तीव्र वेदना होऊ शकतात. त्याच वेळी, एव्ही विकृतीमध्ये, रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्त प्रवाह थांबतो. यामुळे शरीरात अनेक प्रकारच्या समस्या उद्भवू लागतात.

अस्वीकरण: हा लेख फक्त सामान्य माहिती आणि सल्ला देतो. तो कोणत्याही प्रकारे वैद्यकीय मताचा पर्याय नाही. म्हणून अधिक माहितीसाठी नेहमीच तज्ञांचा किंवा तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेबदुनिया या माहितीची जबाबदारी घेत नाही.

कीटक जीवघेणा होण्याची ही पहिलीच घटना नाही. ही समस्या सामान्य आहे, शरीरात कोणताही कीटक, डास किंवा मधमाशीचा प्रवेश प्राणघातक ठरू शकतो. संजय कपूर यांच्या बाबतीत, जर मधमाशी खरोखरच त्यांच्या तोंडात गेली आणि त्यांना हृदयविकाराचा झटका आला, तर ती अ‍ॅनाफिलेक्सिसमुळे होणारी वैद्यकीय आपत्कालीन स्थिती मानली जाऊ शकते. हे दुर्मिळ आहे, परंतु वैद्यकीय शास्त्रात अशा घटनांची नोंद आहे आणि जर त्यावर वेळेवर उपचार केले गेले नाहीत तर ते प्राणघातक ठरू शकते.

मधमाशीच्या चाव्यामुळे हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो

अ‍ॅनाफिलेक्सिस ही एक गंभीर ऍलर्जीक प्रतिक्रिया आहे. मधमाशीच्या चाव्यामध्ये विष असते, ज्यामुळे काही लोकांमध्ये खूप तीव्र ऍलर्जीक प्रतिक्रिया होऊ शकते. जेव्हा मधमाशी तोंडात किंवा घशात चावते तेव्हा संपूर्ण शरीरात तीव्र ऍलर्जीक प्रतिक्रिया सुरू होऊ शकते आणि रक्तदाब वेगाने कमी होऊ शकतो. तीव्र ऍलर्जीक प्रतिक्रियेमुळे, हृदयाचे ठोके थांबू शकतात आणि हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो.

ऑक्सिजनची कमतरता

जर मधमाशी किंवा कोणताही कीटक श्वासनलिकेत शिरला तर ती जीवघेणी परिस्थिती असू शकते. जर मधमाशी घसा, श्वासनलिका किंवा फुफ्फुसात पोहोचली तर श्वास थांबू शकतो. वायुमार्गांमध्ये सूज आल्यामुळे, हवेचा प्रवाह थांबतो, ही स्थिती हायपोक्सिया म्हणजेच ऑक्सिजनची कमतरता मानली जाते. मेंदू आणि हृदयाला ऑक्सिजन न मिळाल्याने हृदयाचे ठोके थांबू शकतात.

अ‍ॅनाफिलेक्टिक शॉक

मधमाशीच्या चाव्याची ऍलर्जी असलेल्या लोकांसाठी, ते प्राणघातक ठरू शकते. या स्थितीत, रक्तदाब कमी होतो, श्वास गुदमरण्यास सुरुवात होते आणि आपत्कालीन उपचार आवश्यक असतात. 

लक्षणे काय आहेत?

घशात सूज येणे किंवा खवखवणे

श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा घरघर येणे

चेहरा, ओठ किंवा जीभ सूज येणे

शरीरावर लाल पुरळ किंवा खाज सुटणे

चक्कर येणे किंवा बेशुद्ध होणे

ALSO READ: मधमाशीने संजय कपूरचा जीव घेतला, खेळताना घशात अडकल्याने श्वास थांबला

या परिस्थितीत काय करता आले असते?

अशी परिस्थिती कोणालाही येऊ शकते. त्याच्या परिस्थितीत, घाबरण्याऐवजी, प्रथम मधमाशी बाहेर काढण्याचा प्रयत्न करायला हवा होता.

जर असा चावणारा कीटक किंवा मधमाशी तोंडातून किंवा नाकातून शरीरात शिरला तर ताबडतोब डॉक्टरकडे जायला हवे होते.

श्वास घेण्यास त्रास झाल्यास, ताबडतोब रुग्णवाहिका किंवा वैद्यकीय मदत घेतली पाहिजे होती. तसेच, अशा परिस्थितीत, ताबडतोब सीपीआर दिला जाऊ शकतो.

या परिस्थितीत, आपत्कालीन वैद्यकीय सेवा म्हणजेच ऑक्सिजन, आयव्ही फ्लुइड्स आणि हृदयाचे निरीक्षण इत्यादींची आवश्यकता असू शकते.

अस्वीकरण: संबंधित लेख वाचकांची माहिती आणि जागरूकता वाढवण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. वेबदुनिया कोणताही दावा करत नाही किंवा लेखात दिलेल्या माहितीची जबाबदारी घेत नाही. वरील लेखात नमूद केलेल्या संबंधित आजाराबद्दल अधिक माहितीसाठी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

जागतिक दृष्टीदान दिन का साजरा केला जातो?

जागतिक दृष्टीदान दिन साजरा करण्यामागील मुख्य उद्देश-

लोकांमध्ये नेत्रदानाचे महत्त्व समजावून सांगणे आणि त्याबाबत गैरसमज दूर करणे.

मृत्यूनंतर नेत्रदान करण्याची शपथ घेण्यासाठी लोकांना प्रेरित करणे, ज्यामुळे दृष्टीहीन व्यक्तींचे जीवन प्रकाशमय होऊ शकेल.

विकसनशील देशांमध्ये अंधत्व ही एक मोठी सार्वजनिक आरोग्य समस्या आहे. नेत्रदानाद्वारे कॉर्नियाचे रोग, जे मोतीबिंदू आणि काचबिंदूनंतर अंधत्वाचे प्रमुख कारण आहे, यावर उपचार करणे शक्य होते.

नेत्रदान करण्याचे महत्त्व:

एका व्यक्तीच्या नेत्रदानामुळे किमान दोन दृष्टीहीन व्यक्तींना दृष्टी मिळू शकते, ज्यामुळे त्यांचे जीवन सुंदर आणि सुखकर होऊ शकते.

नेत्रदान हे एक महान सामाजिक कार्य आहे, जे मृत्यूनंतरही इतरांना नवीन जीवन देऊ शकते.

जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, कॉर्नियाचे रोग हे अंधत्वाचे तिसरे प्रमुख कारण आहे. नेत्रदानामुळे कॉर्निया प्रत्यारोपण शक्य होते, ज्यामुळे अंधत्व टाळता येते.

भारतातील कायद्यानुसार, वयाचे 1 वर्ष पूर्ण केलेली कोणतीही व्यक्ती नेत्रदान करू शकते. मोतीबिंदू, मधुमेह, किंवा चष्मा वापरणाऱ्यांनाही नेत्रदान करता येते.

अनेकदा धार्मिक किंवा सामाजिक समजुतींमुळे नेत्रदानाला प्रतिसाद मिळत नाही. या दिवसाद्वारे जनजागृती करून हे गैरसमज दूर केले जातात.

ALSO READ: जागतिक नेत्रदान दिन : मृत्यूनंतर देखील आपण हे सुंदर जग बघू शकता

नेत्रदानाची प्रक्रिया:

व्यक्ती मृत्यूपूर्वी नेत्रदानाची इच्छा नोंदवू शकते किंवा मृत्यूनंतर नातेवाइकांच्या परवानगीने नेत्रदान केले जाऊ शकते.

मृत्यूनंतर जवळच्या आय बँकेला कळवल्यास तज्ज्ञांची टीम कॉर्निया काढण्याची प्रक्रिया पूर्ण करते.

भारतातील आव्हाने:

सामान्य लोकांमध्ये नेत्रदानाबाबत जागरूकता कमी आहे.

स्थानिक पातळीवर रुग्णालये आणि संस्थांमध्ये अपुर्‍या सुविधा असल्याने नेत्रदानाचे प्रमाण कमी आहे.

काही धार्मिक आणि सामाजिक समजुती नेत्रदानाला अडथळा आणतात.

डोळ्यांची काळजी कशी घ्यावी?

जास्त काळ कॉन्टॅक्ट लेन्स घालणे, त्यात झोपणे किंवा पाण्यात पोहणे टाळावे.

यूव्ही सनग्लासेस वापरावे.

धूम्रपानामुळे मोतीबिंदू आणि ऑप्टिक मज्जातंतूंचे नुकसान होऊ शकते.

डोळ्यांची नियमित तपासणी करावी.

टीव्ही किंवा संगणकावर काम करताना अँटी-ग्लेयर चष्मा वापरावा.

ALSO READ: Vision of your eyes या पाच गोष्टी वाढवतील डोळ्यांची दृष्टी

जागतिक दृष्टीदान दिन हा नेत्रदानाचे महत्त्व अधोरेखित करतो आणि लोकांना या महान कार्यात सहभागी होण्यासाठी प्रेरित करतो. "असेल दृष्टी तर दिसेल सृष्टी" या उक्तीप्रमाणे, नेत्रदानामुळे अंध व्यक्तींच्या जीवनात प्रकाश पसरवता येतो. प्रत्येकाने नेत्रदानाचा संकल्प करून समाजातील अंधत्वाची समस्या कमी करण्यात योगदान द्यावे.

जगातील सर्वात आरोग्यदायी फळ

फळे खाणे आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर आहे. म्हणूनच लोक त्यांच्या आहारात सफरचंद, केळी, संत्री आणि डाळिंब यांसारखी अनेक फळे समाविष्ट करतात. ही सर्व फळे पोषक तत्वांनी समृद्ध आहेत आणि आपल्याला अनेक आजारांपासून वाचवतात. पण तुम्हाला माहिती आहे का की या सर्वांपेक्षा जास्त फायदेशीर एक फळ आहे? हो, नक्कीच आहे. ते लिंबू आहे. हे ऐकून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल. पण हे सत्य आहे. शास्त्रज्ञांनी अलीकडेच एका संशोधनात लिंबूला "जगातील सर्वात आरोग्यदायी फळ" म्हणून वर्णन केले आहे. कसे, चला जाणून घेऊया.

अलिकडेच शास्त्रज्ञांनी जगातील सर्वात आरोग्यदायी फळाबद्दल सांगितले आहे. त्यात असलेले व्हिटॅमिन सी, फायबर आणि अँटीऑक्सिडंट्स अनेक आजारांपासून संरक्षण करतात आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवतात. या फळाबद्दल आणि त्याच्या फायद्यांविषयी जाणून घ्या.

जगातील सर्वात आरोग्यदायी फळ

फळे खाणे आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर आहे. म्हणूनच लोक त्यांच्या आहारात सफरचंद, केळी, संत्री आणि डाळिंब यांसारखी अनेक फळे समाविष्ट करतात. ही सर्व फळे पोषक तत्वांनी समृद्ध आहेत आणि आपल्याला अनेक आजारांपासून वाचवतात. पण तुम्हाला माहिती आहे का की या सर्वांपेक्षा जास्त फायदेशीर एक फळ आहे? हो, नक्कीच आहे. ते लिंबू आहे. हे ऐकून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल. पण हे सत्य आहे. शास्त्रज्ञांनी अलीकडेच एका संशोधनात लिंबूला "जगातील सर्वात आरोग्यदायी फळ" म्हणून वर्णन केले आहे. कसे, चला जाणून घेऊया.

शरीरासाठी लिंबूचे फायदे

अमेरिकेतील विल्यम पॅटरसन विद्यापीठात नुकत्याच झालेल्या एका अभ्यासात असे दिसून आले आहे की लिंबू आंबट आहे, परंतु ते आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर फळ आहे. या संशोधनात शास्त्रज्ञांनी निरोगी मानल्या जाणाऱ्या ४१ पदार्थांचा अभ्यास केला, ज्यामध्ये लिंबू सर्वात आरोग्यदायी मानला गेला.

लिंबू खाण्याचे फायदे

लिंबूमध्ये व्हिटॅमिन सी, फायबर आणि फ्लेव्होनॉइड्स आढळतात. हे सर्व घटक आपल्या शरीराला अनेक गंभीर आजारांपासून वाचवण्यास मदत करतात. आणखी एक खास गोष्ट म्हणजे लिंबूमध्ये कॅलरीज जवळजवळ नगण्य असतात. परंतु फक्त १०० कॅलरीज असलेल्या लिंबूमध्ये इतकी शक्ती असते की ते शरीराच्या १००% पौष्टिक गरजा पूर्ण करते.

लिंबूमध्ये असलेले व्हिटॅमिन सी शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करते, ज्यामुळे तुम्ही रोगांशी चांगले लढू शकता.

लिंबूमध्ये अँटीऑक्सिडंट्स असतात जे शरीराला मुक्त रॅडिकल्समुळे होणाऱ्या नुकसानापासून वाचवतात.

लिंबू पचन सुधारण्यास मदत करते, ज्यामुळे पोटाच्या समस्या कमी होऊ शकतात.

लिंबूमध्ये असलेले व्हिटॅमिन सी त्वचा चमकदार आणि निरोगी बनविण्यास मदत करते.

लिंबूमध्ये फायबर आणि फ्लेव्होनॉइड्स देखील असतात, जे शरीरासाठी इतर अनेक फायदे प्रदान करतात.

रोगप्रतिकारशक्ती वाढविण्यात उपयुक्त

लिंबू आपली रोगप्रतिकारशक्ती वाढविण्यास मदत करते. याशिवाय, त्यात असलेले व्हिटॅमिन सी आणि अँटीऑक्सिडंट्स आपल्या त्वचेसाठी खूप फायदेशीर आहेत. अभ्यासानुसार, ते शरीराचे चयापचय सुधारण्यास आणि आतड्यांचे आरोग्य सुधारण्यास मदत करते.

ALSO READ: लिंबू पाण्यात मध मिसळल्याने लठ्ठपणा कमी होतो का? काय आहे सत्य जाणून घ्या

कसे सेवन करावे?

दररोज आहारात लिंबू समाविष्ट करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे लिंबूपाणी, परंतु तुम्ही त्याचा रस सॅलड, अन्न आणि सूपमध्ये देखील घालू शकता. याशिवाय, लिंबू चहा, लिंबू बर्फाचे तुकडे हे देखील चांगले पर्याय आहेत. तसे, शास्त्रज्ञ रिकाम्या पोटी लिंबूचा रस पिण्यास मनाई करतात. कारण त्याची आम्लता दातांच्या मुलामा चढवणे खराब करू शकते आणि संवेदनशील पोट खराब करू शकते.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीसाठी दिला जात आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. या संदर्भात माहितीसाठी किंवा कोणतेही उपाय अमलात आणण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: हे आहे जगातील डाळींब पेक्षाही सर्वात पौष्टिक फळ; तुम्हाला माहिती आहे का?

ALSO READ: कोलन कर्करोग म्हणजे काय,सुरुवातीला ते कसे ओळखावे

ALSO READ: Herbal cigarette धूम्रपान सोडण्याच्या नावाखाली तुम्ही 'हर्बल सिगारेट' ओढता का? हा पर्याय योग्य आहे का ते जाणून घ्या

कोलन कर्करोग म्हणजे काय,

कोलोरेक्टल कर्करोगाचे (ज्याला कोलन आणि आतड्यांचा कर्करोग देखील म्हणतात) भारतात, हा चौथा सर्वात सामान्य कर्करोग आहे. कोलन कर्करोगाला मोठ्या आतड्याचा कर्करोग देखील म्हणतात. हा पाचन तंत्राच्या भागात होतो.

जेव्हा कोलनच्या आतील थरातील पेशी असामान्यपणे वाढू लागतात आणि काही प्रकरणांमध्ये ट्यूमरचे रूप घेतात तेव्हा ते कर्करोगास कारणीभूत ठरू शकते. हे ट्यूमर हळूहळू कर्करोगाचे बनतात आणि शरीराच्या इतर भागांमध्ये पसरू शकतात.

ALSO READ: या रक्तगटाच्या लोकांना हृदयविकाराचा धोका असतो जाणून घ्या

 कर्करोग बहुतेकदा खूप हळूहळू विकसित होतो आणि सुरुवातीच्या टप्प्यात कोणतीही विशिष्ट लक्षणे नसतात, म्हणून वेळेत तो शोधणे कठीण होते. जितके उशिरा निदान होते तितके कर्करोग अधिक धोकादायक असू शकतो आणि स्टेज-3 किंवा स्टेज-4 मध्ये, त्याचे उपचार देखील कठीण होऊ शकतात.

तरुणांमध्ये (30-40 वर्षे) कोलन कर्करोगाचे प्रमाण वाढत आहे.या कर्करोगासाठी अनेक कारणे जबाबदार असू शकतात. काही प्रकारच्या जनुकांमध्ये बदल, दाहक रोग, कौटुंबिक इतिहास, आहारातील अनियमितता आणि जीवनशैलीतील समस्या या कर्करोगाचा धोका वाढवू शकतात. 

अभ्यासात असेही आढळून आले आहे की लाल मांस, फास्ट फूडचे जास्त सेवन आणि आहारात फायबरची कमतरता यामुळे हा कर्करोग वाढतो.धूम्रपान-मद्यपानाच्या सवयी, लठ्ठपणा आणि शारीरिक हालचाली-झोपेचा अभाव देखील तुमचे धोके वाढवू शकतात

ALSO READ: World Ovarian Cancer Day 2025 या ५ कारणांमुळे महिलांमध्ये गर्भाशयाच्या कर्करोगाचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे!

सुरुवातीला ते कसे ओळखावे?

डॉक्टर म्हणतात, कर्करोग शोधण्यासाठी चाचण्या आवश्यक असल्या तरी, काही लक्षणे या कर्करोगाच्या प्रारंभाकडे निर्देश करू शकतात. जर स्टूलमधून वारंवार रक्तस्त्राव होत असेल, जलद वजन कमी होत असेल, सतत बद्धकोष्ठता किंवा अतिसार होत असेल, थकवा येत असेल आणि पोटात सतत गॅस किंवा वेदना होत असतील, भूख न लागणे, उलटी करण्याची इच्छा होणे, अशक्तपणा, 

 तर काळजी घ्या आणि चाचणीसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

या कर्करोगाचा धोका कसा कमी करायचा?

ऑस्ट्रेलियाच्या फ्लिंडर्स विद्यापीठाच्या संशोधनातून असे दिसून आले आहे की चांगल्या खाण्याच्या सवयींमुळे कोलन कर्करोग आणि इतर पोटाच्या कर्करोगाचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो. आहारात फायबर आणि निरोगी असंतृप्त चरबीयुक्त आहारामुळे कोलन कर्करोगाचा धोका 15 टक्क्यांनी कमी होऊ शकतो.

कोलन कर्करोग रोखण्याचा कोणताही खात्रीशीर मार्ग नसला तरी, स्क्रीनिंग चाचण्यांद्वारे हा आजार लवकर ओळखणे आणि त्यावर उपचार करणे सोपे आहे. जर तुम्हाला कोणतीही लक्षणे जाणवत असतील किंवा तुम्ही जोखीम क्षेत्रात आहात असे वाटत असेल, तर सर्वोत्तम पाऊल म्हणजे तुमच्या डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे. यासोबतच, धूम्रपान आणि मद्यपान यासारख्या जोखीम घटकांपासून दूर राहणे आणि तुमचे वजन आणि साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवणे देखील कर्करोगाचा धोका कमी करू शकते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: कोणत्या लोकांना डास चावत नाहीत! जाणून घ्या

एका संशोधनानुसार, लिंबूमध्ये सर्वाधिक प्रमाणात व्हिटॅमिन सी असते, जे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करते. तसेच त्वचा चमकदार बनवते आणि शरीरातील विषारी पदार्थ काढून टाकते. याशिवाय, त्यात अँटीऑक्सिडंट्स, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, लोह आणि फायबर देखील असतात. जे शरीराला अनेक आजारांपासून वाचवण्यासाठी प्रभावी आहे.

१. दररोज सकाळची सुरुवात लिंबाच्या रसाने कोमट पाणी पिऊन केल्याने तुम्हाला संसर्गापासून संरक्षण मिळते.

२. लिंबूमध्ये आढळणारे सायट्रिक अॅसिड त्वचेला स्वच्छ करते आणि टॅनिंगपासून मुक्त करते.

३. लिंबू एक डिटॉक्स म्हणून काम करते, जे शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर काढण्यास आणि चयापचय सुधारण्यास मदत करते.

४. लिंबूमध्ये व्हिटॅमिन सी, अँटीऑक्सिडंट्स आणि डिटॉक्सिफायिंग गुणधर्म असतात, जे शरीराला रोगांपासून वाचवण्यास मदत करतात.

५. लिंबूमध्ये पोटॅशियम भरपूर प्रमाणात असते, जे हृदयासाठी आवश्यक आहे. ते रक्तदाब नियंत्रित करण्यास मदत करते आणि रक्तवाहिन्यांना आराम देते, ज्यामुळे रक्त परिसंचरण सुधारते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik 

ALSO READ: जगातील सर्वात सुंदर सापांबद्दल तुम्हाला माहित आहे का?

तंबाखू सोडा, जीवनाशी नाते जोडा!

तंबाखू खाणार, जीवन घालवणार!

तंबाखूचा घास, जीवनाचा नाश!

जागतिक तंबाखू निषेध दिवस: सशक्त भारताचा नारा, तंबाखूला देऊ नका थारा!

तंबाखू टाळा, निरोगी आयुष्य कमवा!

धूम्रपान सोडा, कर्करोग टाळा!

तंबाखूचे सेवन, जीवनाचे अवसान!

तंबाखूला नको, आरोग्याला हाय!

तंबाखूचा धूर, जीवनाला दूर!

तंबाखूविरुद्ध लढा, निरोगी समाज घडवा!

ही घोषवाक्ये तंबाखूच्या हानिकारक परिणामांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि लोकांना धूम्रपान व तंबाखूजन्य पदार्थांचे सेवन बंद करण्यास प्रेरित करण्यासाठी उपयुक्त आहेत.

हर्बल सिगारेट योग्य पर्याय आहेत का?

हर्बल सिगारेट तंबाखूमुक्त असल्याने कमी हानिकारक मानले जात असले तरी, त्या पूर्णपणे सुरक्षित नाहीत. खालील मुद्दे सत्य समजून घेण्यास मदत करतात:

संभाव्य फायदे:

हर्बल सिगारेटमध्ये निकोटीन नसते, म्हणून ते तंबाखू सिगारेटइतके व्यसनकारक नसतात.

हनीरोज स्ट्रॉबेरीसारख्या काही हर्बल सिगारेटमध्ये फुलांचा आणि औषधी वनस्पतींचा आनंददायी सुगंध असतो जो वापरकर्त्यांना आकर्षित करतो.

काही लोक तंबाखू सिगारेट सोडण्यासाठी हर्बल सिगारेट वापरतात कारण ते धूम्रपानाची सवय टिकवून ठेवताना निकोटीन टाळण्यास मदत करते.

हर्बल सिगारेटमध्ये टार आणि कार्बन मोनोऑक्साइड सारखी हानिकारक रसायने असू शकतात, जी तंबाखू सिगारेटपेक्षा दोन ते तीन पट जास्त असू शकतात. हे फुफ्फुसांना नुकसान पोहोचवू शकतात आणि कर्करोगाचा धोका वाढवू शकतात.

कोणतेही वैज्ञानिक पुरावे नाहीत: हर्बल सिगारेट सुरक्षित आहेत हा दावा वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेला नाही. राष्ट्रीय कर्करोग संस्थेच्या मते, नैसर्गिक घटक असूनही या सिगारेट हानिकारक रसायने उत्सर्जित करतात. तसेच कोणत्याही प्रकारचा धूर (हर्बल सिगारेटसह) फुफ्फुसांसाठी हानिकारक आहे आणि दीर्घकाळ वापरल्याने पॉपकॉर्न फुफ्फुसासारखे आजार होऊ शकतात. काही हर्बल सिगारेटमधील औषधी वनस्पती व्यसनाधीन असू शकतात, ज्यामुळे वापरकर्ते त्यांचे व्यसन करतात. धूम्रपान (हर्बल किंवा तंबाखू) श्वसन समस्या, खोकला, दमा, कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती आणि हाडांची घनता कमी होण्याचा धोका वाढवू शकते.

तज्ञांचे म्हणणे आहे की कोणतीही सिगारेट, हर्बल असो वा तंबाखू, पूर्णपणे सुरक्षित नाही. धूम्रपान सोडणे हा सर्वोत्तम पर्याय आहे. व्हेपिंग देखील तंबाखू सिगारेटपेक्षा कमी हानिकारक मानले जाते, परंतु ते पूर्णपणे सुरक्षित नाही. हर्बल सिगारेटप्रमाणेच, त्याच्या दीर्घकालीन परिणामांवर अजूनही अधिक संशोधन आवश्यक आहे.

हर्बल सिगारेट तंबाखू सिगारेटपेक्षा कमी व्यसनाधीन असू शकतात कारण त्या निकोटीनमुक्त असतात, परंतु त्यांना "सुरक्षित" किंवा "योग्य पर्याय" मानणे चुकीचे आहे. त्यांच्या धुरात असलेले रसायने फुफ्फुसांना आणि एकूण आरोग्याला हानी पोहोचवू शकतात. जर तुम्हाला धूम्रपान सोडायचे असेल तर हर्बल सिगारेटऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला, निकोटीन रिप्लेसमेंट थेरपी किंवा इतर वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध उपाय वापरा.

धूम्रपान सोडण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि निकोटीन पॅचेस, गम किंवा समुपदेशन यासारख्या पद्धती वापरा. धूम्रपानाच्या धोक्यांबद्दल जागरूकता निर्माण करणाऱ्या जागतिक धूम्रपान विरोधी दिनासारख्या मोहिमांपासून प्रेरणा घ्या. जर तुम्हाला अधिक सुगंधी अनुभव हवा असेल, तर ड्राय हर्ब व्हेपोरायझर्ससारखे पर्याय वापरून पहा, जे जाळण्यापेक्षा कमी हानिकारक असू शकतात.

कमकुवत प्रतिकारशक्तीच्या लक्षणांकडे लक्ष द्या

घसा खवखवणे, ताप, थकवा, नाकातून पाणी येणे आणि शरीर दुखणे ही लक्षणे आहेत. बरे होण्यासाठी साधारणपणे ५-७ दिवस लागतात, परंतु खोकला आणि थकवा दोन ते तीन आठवडे टिकू शकतो. वृद्ध लोक, आधीच आजार असलेले लोक आणि कमकुवत प्रतिकारशक्ती असलेल्यांनी विशेष खबरदारी घ्यावी.

संसर्ग रोखण्यासाठी काय आवश्यक आहे

संसर्ग रोखण्यासाठी, गर्दीत मास्क घालणे, हात धुत राहणे, लसीकरण करणे आणि संक्रमित लोकांपासून अंतर राखणे महत्वाचे आहे. जर संसर्ग झाला तर कमीत कमी ५ दिवस वेगळे राहा आणि लक्षणांनुसार औषधे घ्या. चुकूनही आणि थोड्या काळासाठी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष केल्यास तुम्ही गंभीर आजारी पडू शकता.

योग्य आहार देखील आवश्यक आहे

तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत ठेवण्यासाठी, अन्नपदार्थांवर विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे कारण जर तुम्ही अन्नपदार्थांकडे लक्ष देऊ शकत नसाल तर ते तुमचे आरोग्य कमकुवत करण्याचे काम देखील करते. म्हणून, तुमच्या आहारात भरपूर फळे आणि भाज्या, संपूर्ण धान्य, दूध, डाळी आणि अंडी इत्यादींचा समावेश करा.

ALSO READ: Covid-19 Alert: कोरोनाच्या नवीन व्हेरिएंटची लक्षणे काय आहेत? देशात पुन्हा रुग्णसंख्या वाढू लागली

अस्वीकरण: हा लेख फक्त सामान्य माहिती आणि सल्ला देतो. हे कोणत्याही प्रकारे वैद्यकीय मताचा पर्याय नाही. अधिक माहितीसाठी नेहमीच तज्ञांचा किंवा तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. वेबदुनिया या माहितीची जबाबदारी घेत नाही.

ALSO READ: उन्हाळ्यात काकडीचे सेवनाचे फायदे जाणून घ्या

चरक, सुश्रुत संहिता आणि अष्टांग हृदय यासारख्या आयुर्वेदाच्या विविध ग्रंथांमध्ये, सीताफळाला औषधी महत्त्व असलेले सर्वोत्तम फळ मानले गेले आहे. याचे सेवन केल्याने शरीर निरोगी राहते आणि शक्तीही वाढते. हे अनेक आजारांवर उपचार करण्यासाठी वापरले जाते. 

ALSO READ: बाल्कनीत जर कबुतरे बसत असतील तर सावधान..!

व्हिटॅमिन सी समृद्ध असलेल्या सीताफळाच्या पानांचा रस पोटासाठी फायदेशीर आहे. हे त्वचेला मुरुमे, डाग, डाग आणि डाग यासारख्या समस्यांपासून मुक्त करते. त्यामध्ये आढळणारे अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म मुरुमांना पसरण्यापासून रोखतात. तसेच सीताफळाच्या पानांपासून बनवलेला चहा पिल्याने अतिसार, बद्धकोष्ठता आणि अपचन यासारख्या समस्यांपासूनही आराम मिळतो.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik 

अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेन कर्करोगाने ग्रस्त आहेत. रविवारी (१८ मे) माजी राष्ट्रपतींच्या कार्यालयाने जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की त्यांना कर्करोगाचा 'आक्रमक टप्पा' असल्याचे निदान झाले आहे आणि डॉक्टरांच्या पथकासोबत उपचारांवर चर्चा केली जात आहे. त्यांना काही काळापासून लघवीच्या समस्या होत्या, त्यानंतर गेल्या आठवड्यात तपासणीदरम्यान डॉक्टरांना प्रोस्टेटशी संबंधित समस्या असल्याचे निदान झाले. शुक्रवारी त्यांना प्रोस्टेट कर्करोगाचे निदान झाले; कर्करोगाच्या पेशी हाडांमध्ये पसरल्या आहेत. सध्याची परिस्थिती पाहता, डॉक्टरांनी सांगितले की हा आजाराचा अधिक आक्रमक प्रकार आहे, परंतु कर्करोग हार्मोन-संवेदनशील असल्याचे दिसून येते, याचा अर्थ त्यावर प्रभावीपणे उपचार करता येतात. ही बातमी समोर आल्यानंतर, जगभरातील प्रमुख नेत्यांनी माजी राष्ट्रपतींच्या प्रकृतीत लवकर सुधारणा व्हावी अशी प्रार्थना केली आहे.

हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की जो बायडेन यांच्या कुटुंबात यापूर्वीही कर्करोगाचे रुग्ण आढळले आहेत. त्यांचा मुलगा ब्यू बायडेन (४६ वर्षांचा) यालाही कर्करोग होता आणि २०१५ मध्ये त्याचे निधन झाले. पुरूषांमध्ये प्रोस्टेट कर्करोगाचे प्रमाण वाढले आहे. माजी राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेन यांना ज्या प्रकारच्या कर्करोगाचे निदान झाले आहे, त्या कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये गेल्या दशकात झपाट्याने वाढ झाली आहे.

वैद्यकीय अहवालांवरून असे दिसून येते की जर लवकर निदान झाले तर प्रोस्टेट कर्करोगाची तीव्रता रोखता येते, परंतु पुरुषांमध्ये कर्करोगाच्या मृत्यूचे ते दुसरे सर्वात मोठे कारण आहे. याचा अर्थ बहुतेक लोक वेळेवर निदान करत नाहीत, ज्यामुळे कर्करोग गंभीर होण्याचा आणि मृत्यूचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो. अमेरिकन कॅन्सर सोसायटीच्या मते, आठ पुरुषांपैकी एका पुरुषाला त्यांच्या आयुष्यात प्रोस्टेट कर्करोग होण्याचा धोका असतो.

प्रोस्टेट कर्करोग म्हणजे काय?

पुर: स्थ ग्रंथी हा पुरुषांच्या प्रजनन प्रणालीचा एक भाग आहे. ते वीर्यासाठी द्रव तयार करते. प्रोस्टेट ग्रंथीमध्ये विकसित होणारा हा कर्करोग सहसा वृद्ध पुरुषांना प्रभावित करतो. तथापि, गेल्या काही वर्षांत, तरुणांमध्येही त्याचा धोका वाढत आहे. आरोग्य तज्ञांचे म्हणणे आहे की सर्व पुरुषांनी या गंभीर कर्करोगाच्या प्रकरणांबद्दल सतर्क राहिले पाहिजे.

मेयो क्लिनिकच्या अहवालानुसार, सुरुवातीच्या टप्प्यात प्रोस्टेट कर्करोगात अनेकदा कोणतीही लक्षणे नसतात. कर्करोग वाढत असताना, लघवी करण्यास त्रास होणे, वारंवार लघवी होणे, लघवी किंवा वीर्य मध्ये रक्त येणे आणि इरेक्टाइल डिसफंक्शन यासारख्या समस्या वाढू शकतात. कर्करोगाच्या गंभीर प्रकरणांमध्ये, यामुळे हाडांमध्ये वेदना होतात, वजन कमी होते आणि कर्करोग इतर भागात पसरतो, ज्यावर उपचार करणे कठीण असू शकते.

ALSO READ: Prostate Cancer प्रोस्टेट कर्करोगाचा धोका कसा कमी करायचा?

हा आजार किती धोकादायक आहे?

जो बायडेन यांच्या कार्यालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांचा कर्करोग हाडांमध्ये पसरला आहे, ज्यामुळे तो सुरुवातीच्या टप्प्यातील प्रोस्टेट कर्करोगापेक्षा अधिक गंभीर बनला आहे. वैद्यकीय अहवालांवरून असे दिसून येते की प्रोस्टेट कर्करोगाचा उपचार शरीरातील हार्मोन्सची पातळी नियंत्रित करणाऱ्या आणि कर्करोगाच्या पेशींची वाढ मंदावणाऱ्या औषधांनी केला जातो. बहुतेक पुरुषांवर औषधोपचार केले जाऊ शकतात, जरी काही प्रकरणांमध्ये रेडिएशन, शस्त्रक्रिया आणि इतर उपचारांचा वापर केला जाऊ शकतो.

प्रोस्टेट कर्करोग कसा ओळखायचा?

अलिकडच्या अभ्यासांच्या अहवालांमध्ये, तज्ज्ञांनी चिंता व्यक्त केली आहे की भारतात ५० वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या पुरुषांमध्येही प्रोस्टेट कर्करोगाचे प्रमाण वाढत आहे. आरोग्य तज्ञांचे म्हणणे आहे की सर्व पुरुषांनी या गंभीर कर्करोगाच्या प्रकरणांबद्दल सतर्क राहिले पाहिजे. काही चाचण्या आहेत ज्यांच्या मदतीने तुम्ही सहजपणे शोधू शकता की तुम्हालाही हा आजार आहे की नाही?

यासाठी तज्ज्ञांच्या पथकाने एक नवीन शोध लावला आहे. वैद्यकीय अहवालांनुसार, लवकरच किटद्वारे लाळेची चाचणी करून घरी प्रोस्टेट कर्करोगाचे निदान करता येईल. कॅन्सर रिसर्च यूकेचे तज्ज्ञ नासेर तुराबी म्हणतात की, सध्या आक्रमक प्रकारचे प्रोस्टेट कर्करोग शोधण्याचा कोणताही अचूक आणि विश्वासार्ह मार्ग नाही. या अभ्यासामुळे जास्त धोका असलेल्या लोकांमध्ये हा आजार लवकर ओळखण्यास मदत होऊ शकते.

प्रोस्टेट कर्करोग शोधण्यासाठी लाळ चाचणी

तरुणांमध्येही प्रोस्टेट कर्करोगाचे रुग्ण वाढत असल्याने, उच्च-जोखीम असलेल्या रुग्णांची वेळेवर ओळख पटवणे महत्वाचे आहे. यासाठी तज्ज्ञांच्या पथकाने एक नवीन शोध लावला आहे. वैद्यकीय अहवालांनुसार, लवकरच किटद्वारे लाळेची चाचणी करून घरी प्रोस्टेट कर्करोगाचे निदान करता येईल.

आरोग्य तज्ञांचा असा विश्वास आहे की आतापर्यंत रक्त चाचण्यांद्वारे काही विशिष्ट मार्कर शोधले जातात जे प्रोस्टेट कर्करोगाचे निदान करण्यात मदत करू शकतात. असे मानले जाते की या लाळ चाचणीचे निकाल अधिक अचूक असू शकतात.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

आज जागतिक उच्च रक्तदाब दिन.

दरवर्षी 17 मे रोजी जागतिक उच्च रक्तदाब दिन साजरा केला जातो.

World Hypertension Day 2025 :जागतिक उच्च रक्तदाब दिन दरवर्षी 17 मे रोजी जगभरात साजरा केला जातो. वाढत्या उच्च रक्तदाबाबाबत लोकांमध्ये जागरूकता पसरवण्यासाठी 'जागतिक उच्च रक्तदाब दिन' साजरा केला जातो. ज्याचा उद्देश या दिवशी लोकांना उच्च रक्तदाबाबद्दल जागरूक करणे आहे. उच्च रक्तदाबाला 'सायलेंट किलर' असेही म्हणतात.

ALSO READ: या रक्तगटाच्या लोकांना हृदयविकाराचा धोका असतो जाणून घ्या

आरोग्य तज्ञांच्या मते, महिलांपेक्षा पुरुषांमध्ये उच्च रक्तदाब किंवा उच्च रक्तदाबाचा धोका जास्त असतो. याची वेगवेगळी कारणे असू शकतात जसे की जास्त ताण, कौटुंबिक इतिहास, चुकीच्या खाण्याच्या सवयी आणि वाईट जीवनशैली इत्यादी, परंतु हे टाळण्यासाठी, सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे खाण्याच्या सवयी आणि जीवनशैलीकडे लक्ष देणे आणि जास्त ताण कमी करणे.

जर आपण या दिवसाच्या इतिहासाबद्दल बोललो तर, जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) 14 मे 2005 रोजी पहिला जागतिक उच्च रक्तदाब दिन (WHD) म्हणून सुरू केला. आणि 2006 पासून, हा दिवस दरवर्षी 17 मे रोजी साजरा केला जातो. आज जगभरात उच्च रक्तदाबाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी अनेक उपक्रम सुरू आहेत.

जागतिक उच्च रक्तदाब दिन 2025ची थीम:

जागतिक उच्च रक्तदाब दिन 2025 ची थीम, "तुमचा रक्तदाब अचूकपणे मोजा, ​​तो नियंत्रित करा, जास्त काळ जगा",आहे. हे नियमित आणि अचूक रक्तदाब मोजण्याचे महत्त्व अधोरेखित करते. रक्तदाबाचे योग्य निरीक्षण करून, व्यक्ती उच्च रक्तदाब लवकर ओळखू शकतात आणि त्याचे प्रभावीपणे व्यवस्थापन करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलू शकतात.

ALSO READ: जर तुम्ही जास्त व्यायाम करत असाल तर दुष्परिणाम जाणून घ्या

या कारणास्तव, जगभरातील सामान्य लोकांमध्ये जागरूकता वाढवण्याच्या उद्देशाने आज 'जागतिक उच्च रक्तदाब दिन' जागतिक उच्च रक्तदाब दिन म्हणून साजरा केला जात आहे.

अस्वीकरण: वेबदुनियामध्ये औषध, आरोग्य टिप्स, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे विविध स्त्रोतांकडून घेतले आहेत. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिषशास्त्राशी संबंधित कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, तज्ञांचा सल्ला नक्कीच घ्या. ही सामग्री सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन येथे सादर केली गेली आहे आणि त्याला कोणतेही वैज्ञानिक पुरावे नाहीत.

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: 12 तासांत किती पाणी प्यावे? शरीर हायड्रेटेड ठेवण्याचा योग्य मार्ग जाणून घ्या

ALSO READ: World Red Cross Day 2025 जागतिक रेड क्रॉस दिन २०२५ थीम, महत्त्व आणि इतिहास

उच्च रक्तदाब - उच्च रक्तदाब किंवा उच्च रक्तदाबाचा धोका स्त्रियांपेक्षा पुरुषांमध्ये जास्त असतो. याची वेगवेगळी कारणे असू शकतात- कौटुंबिक इतिहास, तणाव, चुकीचे खाणे आणि जीवनशैली इ. पण हे टाळण्यासाठी केवळ आहार आणि जीवनशैलीची काळजी घेणे आवश्यक नाही, तर तणाव कमी करण्यासाठी आणि शरीर सक्रिय ठेवण्यासाठी व्यायाम देखील खूप आवश्यक आहे.

आजकाल 18 ते 50 वर्षे वयोगटातील लोक उच्च रक्तदाबाचे जास्त बळी आहेत. जरी 60 वर्षापूर्वी पुरुषांमध्ये उच्च रक्तदाबाचा धोका जास्त असतो, परंतु त्यानंतर पुरुष आणि महिला दोघांनाही समान धोका असतो. दैनंदिन जीवनात आपल्याला सर्व प्रकारच्या गोड-कडू गोष्टींना सामोरे जावे लागते. अशा परिस्थितीत राग येणे स्वाभाविक आहे. पण रागाने व्यसनाचे रूप धारण केले तर त्याचा विचार करणे आवश्यक आहे. प्रत्येक मुद्द्यावर रागावणे याचा आपल्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो. असे दिसून आले आहे की ज्या लोकांना राग येत नाही, ते कमी आजारी असतात.

ALSO READ: International No Diet Day: आंतरराष्ट्रीय नो डाएट डे का साजरा केला जातो? जाणून घ्या

राग हा देखील भावनांचा एक प्रकार आहे. पण जेव्हा ही भावना वागण्यात आणि सवयीत बदलते, तेव्हा तिचा तुमच्यावर तसेच इतरांवर गंभीर परिणाम होऊ लागतो. यासाठी तुमच्या रागाचे खरे कारण ओळखून त्यावर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे. 

सहसा आपल्या मनात प्रश्न असतात की आपण यापासून मुक्त कसे होऊ शकतो. पण त्याआधी राग का काढायचा हे जाणून घेणं गरजेचं आहे. ज्या व्यक्तीला जास्त राग येतो, त्यांना रक्तदाब, उच्च रक्तदाब, पाठदुखीच्या तक्रारी दिसून आल्या आहेत. यासोबतच अशा लोकांना पोटाच्या तक्रारीही असू शकतात.

माणसाच्या भावना (विचार), विचार आणि सवयी यांचा परस्परसंबंध असतो. विचारांचा विचारांवर प्रभाव पडतो आणि विचार सवयी बदलतात. जर तुम्ही इतर पैलूंचा विचार केला तर तुमच्या सवयी देखील विचारांमध्ये बदल घडवून आणतात आणि नंतर भावनांमध्ये विचार. या तिघांपैकी कोणत्याही एकामध्ये बदल झाला की मोठा बदल दिसून येतो.

ALSO READ: World Malaria Day 2025: मलेरिया दिन का साजरा केला जातो, त्याचा इतिहास आणि थीम जाणून घ्या

यासाठी नियमित व्यायाम करावा. त्यामुळे आजार टाळता येतात. याशिवाय जो कोणी दारू पितो किंवा धूम्रपान करतो. त्या सर्वांनी अशी नशा टाळावी. 

Edited by - Priya Dixit  

ALSO READ: चुकूनही काकडीसोबत या गोष्टी खाऊ नका, हे नुकसान संभवतात

दम्यासाठी आईस्क्रीम वाईट आहे का?

उन्हाळ्यात आईस्क्रीम खाणे दम्याच्या रुग्णांसाठी तितके धोकादायक नाही जितके काही लोक मानतात. वास्तविक धोका विशिष्ट परिस्थिती आणि वैयक्तिक संवेदनशीलतेवर अवलंबून असतो:

१. वैयक्तिक संवेदनशीलता: प्रत्येक दम्याचा रुग्ण वेगळा असतो. काही लोकांना थंड पदार्थ खाण्यास काहीच त्रास होत नाही, तर काही लोकांमध्ये लक्षणे लगेच दिसू लागतात. तुमचे शरीर आईस्क्रीमवर कशी प्रतिक्रिया देते हे तुम्हाला माहित असणे आवश्यक आहे.

२. दम्याचे नियंत्रण: जर तुमचा दमा चांगल्या प्रकारे नियंत्रित असेल आणि तुम्ही नियमितपणे औषधे घेत असाल, तर आईस्क्रीम खाल्ल्याने मोठ्या समस्या निर्माण होण्याची शक्यता कमी असते.

ALSO READ: या रक्तगटाच्या लोकांना हृदयविकाराचा धोका असतो जाणून घ्या

३. आईस्क्रीमची गुणवत्ता आणि घटक: स्वस्त आणि कमी दर्जाच्या आईस्क्रीममध्ये कृत्रिम चव, रंग आणि संरक्षकांचे प्रमाण जास्त असू शकते, ज्यामुळे काही लोकांमध्ये ऍलर्जी किंवा संवेदनशीलता निर्माण होऊ शकते आणि दम्याची लक्षणे निर्माण होऊ शकतात.

उन्हाळ्यातही आईस्क्रीमचा आनंद घेण्यासाठी दम्याच्या रुग्णांनी अनुसरण करू शकतील अशा काही टिप्स येथे आहेत:

हळूहळू खा: थंड आइस्क्रीम एकाच वेळी खाण्याऐवजी, ते हळूहळू खा जेणेकरून तुमच्या श्वसनमार्गांना अचानक थंडीचा धक्का बसू नये.

लहान भागात खा: एकाच वेळी जास्त आइस्क्रीम खाणे टाळा. कमी प्रमाणात खाल्ल्याने प्रतिक्रिया होण्याचा धोका कमी होतो.

तुमच्या शरीराची ओळख पटवा: जर तुम्हाला आईस्क्रीम खाल्ल्यानंतर खोकला, श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा छातीत जडपणा यासारखी कोणतीही असामान्य लक्षणे जाणवत असतील तर ताबडतोब आईस्क्रीम खाणे थांबवा आणि तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

घरगुती आइस्क्रीमला प्राधान्य द्या: घरगुती आइस्क्रीममध्ये, तुम्ही घटकांवर नियंत्रण ठेवू शकता आणि कृत्रिम चव आणि रंग टाळू शकता.

दुग्धजन्य पदार्थांपासून मुक्त पर्याय वापरून पहा: आजकाल बाजारात अनेक दुग्धजन्य पदार्थांपासून मुक्त आइस्क्रीम उपलब्ध आहेत, जसे की सोया, नारळ किंवा बदामाच्या दुधापासून बनवलेले. जर तुम्हाला दुग्धजन्य पदार्थांबद्दल संवेदनशीलता असेल तर हे पर्याय तुमच्यासाठी चांगले असू शकतात.

तुमच्या साखरेच्या पातळीकडे लक्ष ठेवा. साखरेचे प्रमाण जास्त असलेले आइस्क्रीम टाळा. साखरेचे प्रमाण कमी असलेले पर्याय निवडा किंवा नैसर्गिक गोड पदार्थ वापरा.

तुमची औषधे सोबत ठेवा: उन्हाळ्यात बाहेर जाताना, विशेषतः जेव्हा तुम्ही आईस्क्रीम खाण्याचा विचार करत असाल तेव्हा तुमची दम्याची औषधे (इनहेलर) नेहमी सोबत ठेवा.

ALSO READ: आंब्यासोबत हे ५ पदार्थ खाण्याची चूक करू नका, नाहीतर पोटात विषाचा गोळा बनेल!

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पुराण इत्यादी विषयांवर वेबदुनियामध्ये प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन तुमच्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया याची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit  

अलिकडच्या काही मोठ्या अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की रक्तगट A, B किंवा AB असलेल्या लोकांना हृदयविकाराचा झटका आणि रक्ताच्या गुठळ्या होण्याचा धोका जास्त असतो. 

कोणत्या रक्तगटाच्या लोकांना हृदयरोगाचा जास्त धोका आहे 

ALSO READ: जर तुम्ही जास्त व्यायाम करत असाल तर दुष्परिणाम जाणून घ्या

अनेक अभ्यासातून असे आढळून आले आहे की रक्तगट A, B किंवा AB असलेल्या लोकांना O रक्तगट असलेल्या लोकांपेक्षा हृदयविकाराचा झटका आणि रक्ताच्या गुठळ्या होण्याचा धोका जास्त असतो. 

 A आणि B रक्तगट असलेल्या लोकांना हृदयविकाराचा धोका 8% जास्त असतो. ही माहिती एका मोठ्या अभ्यासातून मिळाली आहे.

त्यात असा निष्कर्ष काढण्यात आला की O व्यतिरिक्त इतर रक्तगट असलेल्या लोकांना हृदयविकाराचा झटका आणि इतर हृदयरोगांचा धोका 9% जास्त असतो. या अभ्यासात विशेषतः असे आढळून आले की रक्तगट B असलेल्यांना हृदयविकाराचा धोका 15% जास्त होता आणि रक्तगट A असलेल्यांना हृदयविकाराचा धोका 11% जास्त होता.

ALSO READ: स्टेज झिरो कॅन्सर म्हणजे काय? त्याचे लक्षण काय आहे

या अभ्यासातून असेही दिसून आले आहे की ज्या लोकांचा रक्तगट O नाही (म्हणजे A, B किंवा AB) त्यांना रक्ताच्या गुठळ्या होण्याचा धोका जास्त असतो. याचे एक कारण म्हणजे त्यांच्या रक्तात "व्हॉन विलेब्रँड फॅक्टर (VWF)" नावाच्या विशिष्ट प्रथिनाचे प्रमाण जास्त असते. हे प्रथिन रक्त गोठण्यास मदत करते. जेव्हा हे प्रथिने वाढतात तेव्हा रक्ताच्या गुठळ्या तयार होऊ लागतात. याला थ्रोम्बोसिस म्हणतात.

ALSO READ: जागतिक आरोग्य दिन कधी आणि का साजरा केला जातो, त्याचे महत्त्व आणि फायदे जाणून घ्या

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

 Edited By - Priya Dixit 

गेल्या काही वर्षांत ओव्हेरियन कर्करोगाचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. महिलांमध्ये याबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी, दरवर्षी ८ मे रोजी जागतिक अंडाशय कर्करोग दिन साजरा केला जातो. जागतिक अंडाशय कर्करोग दिन २०२५ च्या खास प्रसंगीगर्भाशयाच्या कर्करोगाच्या लक्षणांबद्दल जाणून घेऊया-

१. कौटुंबिक इतिहास - अंडाशय कर्करोगात कौटुंबिक इतिहासाची भूमिका

ज्या महिलांची आई, बहीण किंवा इतर कोणत्याही जवळच्या नातेवाईकाला अंडाशय कर्करोगाने ग्रासले आहे त्यांना हा कर्करोग होण्याची शक्यता जास्त असते. BRCA1 आणि BRCA2 जनुकांमधील फरक कर्करोगाचा धोका वाढवतात. गर्भाशयाच्या कर्करोगाव्यतिरिक्त, जर कुटुंबातील इतिहासात स्तनाचा कर्करोग असेल तर महिलांना तो होण्याचा धोका असतो.

२. वृद्धापकाळामुळे होणारा अंडाशय कर्करोग

५० वर्षांनंतर महिलांमध्ये अंडाशय कर्करोगाचे प्रमाण जास्त आढळते. या वयात महिलांमध्ये रजोनिवृत्ती सुरू होते. रजोनिवृत्ती दरम्यान, महिलांमध्ये इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन हार्मोन्सची पातळी झपाट्याने कमी होते. हार्मोनल असंतुलनासोबतच, ते अंडाशयातील पेशी देखील वाढवते. त्यामुळे कर्करोग होण्याची शक्यता जास्त असते.

ALSO READ: Cancer Prevention Foods कर्करोग टाळण्यासाठी काय खाऊ नये आणि काय खावे?

३. जीवनशैली आणि लठ्ठपणा- 

प्रसूतीनंतर वाढलेले वजन, लठ्ठपणा आणि असंतुलित जीवनशैली यामुळे महिलांमध्ये विविध प्रकारच्या कर्करोगाचा धोका वाढतो. ज्या महिला नियमितपणे प्रक्रिया केलेले अन्न, जास्त तेल आणि मसाले आणि साखर खातात त्यांना अंडाशय कर्करोगाचा धोका अनेक पटींनी जास्त असतो. एवढेच नाही तर दैनंदिन जीवनशैलीत शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय नसल्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होते. यामुळे शरीर कर्करोगाच्या पेशींची वाढ थांबवू शकत नाही.

४. हार्मोनल थेरपी - 

जेव्हा महिला ४० ते ४५ वर्षांच्या वयात रजोनिवृत्ती सुरू करतात, तेव्हा त्यांना त्यांच्या हार्मोन्सचे संतुलन राखण्यासाठी हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरपी (HRT) दिली जाते. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनने केलेल्या संशोधनातून असे दिसून आले आहे की ज्या महिला ५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक काळ एचआरटी (हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरपी) वापरतात त्यांना अंडाशय कर्करोगाचा धोका जास्त असतो. हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरपीमुळे गंभीर प्रकारच्या अंडाशय कर्करोगाचा धोका जास्त असतो.

५. अनियमित मासिक पाळी

महिलांमध्ये अनियमित मासिक पाळी आणि मासिक पाळी दरम्यान जास्त रक्तस्त्राव यामुळे अंडाशय कर्करोगाचा धोका वाढतो. अनियमित मासिक पाळी ही स्त्रीच्या शरीरात इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन हार्मोन्सचे असंतुलन दर्शवते. यामुळे अंडाशयातील पेशींची असामान्य वाढ होते. ज्यामुळे अंडाशय कर्करोगाचा धोका वाढतो. विशेषतः जर महिलेचे वय ४० वर्षांपेक्षा जास्त असेल आणि तिला सतत मासिक पाळीच्या समस्या, पोटात सूज आणि भूक न लागणे असे अनुभव येत असतील तर हे अंडाशय कर्करोगाचे पहिले लक्षण असू शकते. अशा परिस्थितीत, महिलांनी निश्चितच डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा आणि वैद्यकीय चाचणी (ओव्हेरियन कॅन्सरसाठी वैद्यकीय चाचणी) करावी.

महिलांमध्ये अंडाशय कर्करोग हा एक मूक हत्यारा आहे. या कर्करोगाची लक्षणे खूप उशिरा दिसून येतात. परंतु जर त्याची कारणे वेळीच ओळखली गेली आणि त्याबद्दल डॉक्टरांचा सल्ला घेतला तर अंडाशय कर्करोगाचा धोका कमी होऊ शकतो. नियमित वैद्यकीय चाचण्या, जागरूकता आणि संतुलित जीवनशैली हे अंडाशय आणि विविध प्रकारच्या कर्करोगापासून बचाव करण्याचा एकमेव मार्ग आहे.

हिमोग्लोबिन सामान्यपेक्षा खूपच कमी आहे

दरवर्षी थॅलेसेमिया आजाराने ग्रस्त रुग्णांची संख्या वाढत आहे. अनुवांशिक कारणांमुळे होणाऱ्या या आजाराच्या प्रतिबंधाबद्दल लोकांना जागरूक करण्याचा प्रशासनाचा दावा आहे परंतु त्यानंतरही या आजाराने ग्रस्त रुग्णांची संख्या कमी होत नाही. सर्व राज्यातील सर्व जिल्हा रुग्णालयांमध्ये या आजाराची चाचणी करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे, परंतु वेळेवर तेथे पोहोचणाऱ्यांची संख्या खूपच कमी आहे. उलट, जेव्हा रोगाचे निदान होते तेव्हा खूप उशीर झालेला असतो. थॅलेसेमियाग्रस्त मुलांना रक्त संक्रमणासाठी वारंवार रुग्णालयात जावे लागते.

थॅलेसेमिया असलेल्या व्यक्तीच्या शरीरात हिमोग्लोबिनचे प्रमाण सामान्यपेक्षा कमी असते. गॅमेजर थॅलेसेमियामध्ये रक्त निर्मिती थांबते. ज्यामुळे काही दिवसांच्या अंतराने दुसऱ्या व्यक्तीचे रक्त पीडित व्यक्तीमध्ये टोचले जाते. या आजारात ऑयरनच्या गोळ्याही घेतल्या जातात जेणेकरून रक्त वाढत राहते. रक्त संक्रमणासाठी वारंवार रुग्णालयात जावे लागते. गरज पडल्यास संबंधित व्यक्तीच्या गटाचे रक्त उपलब्ध होईल याची कोणतीही हमी नाही.

जर दोन्ही पालकांना किरकोळ आजार असतील तर मुलाला जास्त धोका असतो

डॉक्टरांच्या मते, थॅलेसेमिया हा एक अनुवंशिक आजार आहे जो पालकांकडून मुलांमध्ये संक्रमित होऊ शकतो. जर दोन्ही पालकांना मायनर थॅलेसेमिया असेल तर त्यांच्या मुलांना हा आजार होण्याची शक्यता जास्त असते. म्हणूनच मुलाला या आजारापासून वाचवण्यासाठी, लग्नापूर्वी लोकांनी थॅलेसेमिया चाचणी करून घेणे आवश्यक आहे. जर चाचणीत दोघांनाही थॅलेसेमिया मायनर असल्याचे आढळले तर त्यांनी एकमेकांशी लग्न करू नये. लग्नापूर्वी मुलगा आणि मुलगी थॅलेसेमियाची तपासणी करून घेतात तेव्हाच हे कळू शकते.

ALSO READ: Thalassemia Symptoms थॅलेसेमियाची लक्षणे, थॅलेसेमिया रुग्णांनी काय खावे

या खबरदारी घेतल्यास हा आजार टाळता येतो

थॅलेसेमिया हा एक रक्त विकार आहे जो मुलांना त्यांच्या पालकांकडून अनुवांशिकरित्या मिळतो. या आजाराबद्दल जागरूकतेच्या अभावामुळे मुलांना याचा जास्त त्रास होत आहे. ज्या कुटुंबांमध्ये थॅलेसेमियाचा रुग्ण आहे किंवा अशा आजाराचा संशय आहे, तिथे लग्नापूर्वी दोन्ही पालकांच्या रक्त तपासणी करून घ्याव्यात. गर्भधारणा होण्यापूर्वीच तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

मूळव्याध म्हणजे काय?

मूळव्याध ज्याला पाइल्स असेही म्हणतात, गुद्द्वार आणि आतड्याच्या खालच्या भागात सुजलेल्या शिरा असतात. या सुजलेल्या शिरा गुदद्वाराच्या वरच्या भागात आतड्यांमध्ये विकसित होतात. या नसांची जळजळ आणि आजूबाजूच्या पेशींची वाढ यामुळे गुदद्वाराच्या भागात वेदना आणि अस्वस्थता येऊ शकते. या सूज वेगवेगळ्या आकाराच्या आणि वेगवेगळ्या ठिकाणी असू शकतात. मूळव्याधाचे दोन मुख्य प्रकार आहेत: अंतर्गत मूळव्याध आणि बाह्य मूळव्याध. अंतर्गत मूळव्याध आतड्यात विकसित होतात आणि बाह्य तपासणीत ते सहसा दिसून येत नाहीत. तथापि, काही प्रकरणांमध्ये, अंतर्गत मूळव्याध बाहेर पडतात, ज्याला 'प्रोलॅप्स्ड हेमरॉयड' म्हणतात. मूळव्याधाची लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत: गुदद्वाराच्या भागात वेदना आणि अस्वस्थता, सूज येणे आणि ते वेगवेगळ्या आकारात आणि ठिकाणी येऊ शकते. वैद्यकीय तज्ञ अंतर्गत मूळव्याधांचे चार-स्तरीय प्रमाणात वर्गीकरण करतात:

ग्रेड I: हे मूळव्याध लहान असतात आणि त्यामुळे कोणतीही लक्षणे उद्भवत नाहीत आणि गुदद्वारातून बाहेर पडत नाहीत.

ग्रेड II: मूळव्याध गुदद्वारातून बाहेर पडू शकतात परंतु त्यात स्वतःहून परत जाण्याची क्षमता असते.

ग्रेड III: मूळव्याध गुदद्वारातून बाहेर पडतात आणि फक्त मानवी मदतीने आत ढकलले जाऊ शकतात.

ग्रेड IV: मूळव्याध गुदद्वारातून बाहेर पडतात आणि त्यांना परत आत ढकलता येत नाही.

ALSO READ: Piles Home Remedies मूळव्याध खल्लास होईल ! हा १ पदार्थ उपचार करेल, जाणून घ्या वापरण्याची पद्धत

मूळव्याध रोग किती धोकादायक आहे?

हे वेदनादायक आणि अस्वस्थ आहे आणि त्यामुळे अनेक गुंतागुंत होऊ शकतात. यामध्ये गुदद्वाराच्या मार्गात गुठळ्या तयार होऊ लागतात. हे दोन प्रकारचे असू शकतात - ज्यामध्ये बाह्य आणि अंतर्गत मूळव्याध दोन्ही समाविष्ट आहेत. मूळव्याधांमुळे शरीरात रक्त कमी होऊ शकते. रक्ताच्या गुठळ्या तयार होण्याची समस्या असू शकते.

मूळव्याधाची सुरुवातीची लक्षणे

शौचास गेल्यानंतरही पोट साफ होत नाही.

गुदद्वाराच्या भागात मस्से आणि गाठी तयार होणे.

गुदद्वाराजवळ खाज सुटणे किंवा लालसरपणा येणे.

विष्ठेत श्लेष्माची उपस्थिती आणि वारंवार विष्ठा जाण्याची इच्छा.

शौचास जाताना जळजळ होणे.

मूळव्याध कसे रोखायचे?

तुमच्या आहारात उच्च फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करा.

पुरेसे पाणी प्या.

शौचास जाताना ताण देऊ नका.

नियमित व्यायाम करा.

गुदद्वाराचा भाग स्वच्छ ठेवा.

जंक फूडचे सेवन मर्यादित करा.

वजन व्यवस्थापन देखील महत्त्वाचे आहे.

शौचालयाच्या योग्य सवयी लावा.

मूळव्याधांवर उपचार:

उपचार बहुतेक प्रकरणांमध्ये, मूळव्याध स्वतःहून बरे होतात आणि त्यांना कोणत्याही विशिष्ट उपचारांची आवश्यकता नसते. तथापि ज्यांना अस्वस्थता आणि खाज सुटते त्यांच्यासाठी विविध उपचार लक्षणे कमी करण्यास आणि जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करू शकतात. मूळव्याधाच्या अधिक गंभीर प्रकरणांमध्ये, शस्त्रक्रिया पर्यायांची आवश्यकता असू शकते.

 जर एखाद्या व्यक्तीला गंभीरपणे वाढलेले मूळव्याध किंवा अंतर्गत मूळव्याधातून रक्तस्त्राव होत असेल तर शस्त्रक्रियेचा विचार केला जाऊ शकतो.

Disclaimer: वर दिलेल्या माहितीनुसार कृती करण्यापूर्वी, कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या. वेबदुनिया द्वारे या माहितीचा दावा केला जात नाही.

ALSO READ: स्टेज झिरो कॅन्सर म्हणजे काय? त्याचे लक्षण काय आहे

मलेरिया-हे प्लाझमोडियम नावाच्या परजीवीमुळे होते, जे संक्रमित मादी अ‍ॅनोफिलीस डासाच्या चाव्याव्दारे पसरते.

लक्षणे-जास्त ताप, थंडी वाजून येणे, घाम येणे, डोकेदुखी, स्नायू दुखणे, डोळ्यांत जळजळ होणे, हिरड्यांमधून रक्त येणे आणि जुलाब अशी लक्षणे दिसून येतात.

उपचार-हे अँटीजेन आणि अँटीबॉडी चाचण्यांद्वारे ओळखले जाते. उपचारासाठी मलेरियाविरोधी औषधे दिली जातात.

डेंग्यू- हा डेंग्यू विषाणूंमुळे होतो आणि संक्रमित मादी एडिस डासाच्या चाव्याव्दारे पसरतो.

लक्षणे- अचानक उच्च ताप, डोकेदुखी, सांधे आणि स्नायूंमध्ये तीव्र वेदना, त्वचेवर पुरळ, डोळ्यांच्या मागे वेदना आणि गंभीर प्रकरणांमध्ये, अंतर्गत रक्तस्त्राव होऊ शकतो.

उपचार- याचे निदान सूक्ष्म चाचणी किंवा NS1 अँटीजेन चाचणीद्वारे केले जाते. हा एक विषाणूजन्य आजार असल्याने, विषाणूविरोधी औषधांनी तो पूर्णपणे बरा होऊ शकत नाही. सहाय्यक थेरपी पॅरासिटामोल, हायड्रेशन आणि विश्रांती शिफारसित आहे.

प्रतिबंधात्मक उपाय- झोपताना मच्छरदाणी वापरा, विशेषतः मुले आणि गर्भवती महिलांसाठी. डास प्रतिबंधक क्रीम किंवा स्प्रे वापरा. 

ALSO READ: युद्धाच्या वेळी पंतप्रधानांच्या विनंतीवरून संपूर्ण देशाने उपवास सुरू केला, लाल बहादूर शास्त्री यांच्या जीवनातील ती आठवण

जागरूकता- मलेरिया आणि डेंग्यूची लक्षणे आणि प्रतिबंध याबद्दल लोकांना जागरूक करा. जर कोणतीही गंभीर लक्षणे दिसली तर ताबडतोब तुमच्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik 

घरी फॅटी लिव्हर कसे ओळखावे?

जर तुमच्या पोटाच्या मध्यभागी चरबी वाढत असेल तर ते फॅटी लिव्हरचे लक्षण असू शकते. इन्सुलिन प्रतिरोध हा सहसा फॅटी लिव्हरशी संबंधित असतो आणि इन्सुलिन प्रतिरोधामुळे पोटाची चरबी वाढू लागते. अशा परिस्थितीत, जर तुमच्या पोटाच्या मध्यभागी चरबी अचानक वाढत असेल तर ते फॅटी लिव्हरचे लक्षण असू शकते.

जेव्हा यकृत फॅटी होते तेव्हा पचनाशी संबंधित समस्या देखील त्रास देऊ लागतात. जर तुम्हाला पोटाच्या वरच्या भागात जडपणा जाणवत असेल किंवा उजव्या बरगडीच्या खाली वेदना होत असतील तर ते फॅटी लिव्हरचे लक्षण असू शकते.

ज्या लोकांच्या यकृतात चरबी जमा होते त्यांनाही गॅस आणि आम्लपित्त जास्त प्रमाणात होते. यामुळे उलट्या, मळमळ आणि भूक न लागणे यासारख्या समस्या देखील दिसून येतात.

फॅटी लिव्हरमुळे, अनेक वेळा स्नायू कमकुवत होतात आणि हात आणि पाय दुखत राहतात.

बऱ्याच वेळा, यकृतामध्ये चरबी जमा झाल्यामुळे, जेव्हा ते स्वतःला डिटॉक्सिफाय करू शकत नाही, तेव्हा शरीरात विषारी पदार्थ जमा होऊ लागतात. यामुळे डोळ्यांखाली सूज येते.

जर तुम्हाला नेहमी थकवा आणि अशक्तपणा जाणवत असेल आणि जास्त काम न करताही थकवा जाणवत असेल, तर हे यकृताच्या जळजळीचे लक्षण असू शकते.

फॅटी लिव्हर आणि इन्सुलिन रेझिस्टन्समुळे, मुरुमे, त्वचा काळी पडणे, केस गळणे आणि मान आणि कोपर यासारख्या भागात काळे डाग येऊ शकतात.

ALSO READ: Fatty Liver Natural Treatment या 5 आयुर्वेदिक औषधी फॅटी लिव्हरसाठी रामबाण उपाय

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित असून केवळ माहितीसाठी दिला आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

Overdoing Exercise

झोप आणि भूकेच्या समस्या देखील असू शकतात.

जास्त व्यायाम केल्याने स्नायू आणि सांध्यांना दुखापत होण्याचा धोका वाढू शकतो.

अति व्यायाम करणे: व्यायाम हा एक सुरक्षित आणि फायदेशीर सराव आहे, परंतु जास्त व्यायाम करणे तुमच्या आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते. अतिव्यायामाची काही चिन्हे आणि दुष्परिणाम ओळखणे महत्वाचे आहे जेणेकरून तुम्ही तुमचा सराव समायोजित करू शकाल आणि कोणतेही नकारात्मक परिणाम टाळू शकाल.

ALSO READ: जर तुम्हाला सकाळी चिडचिड होत असेल तर ती मॉर्निंग एंग्जायटी असू शकते कारणे जाणून घ्या

अति व्यायामाची लक्षणे 

सतत थकवा आणि अशक्तपणा

स्नायू आणि सांध्यामध्ये वेदना 

झोपेच्या समस्या

भूक न लागणे किंवा वजन कमी होणे

दुखापतींची वाढती वारंवारता व्यायाम

जास्त व्यायामाचे दुष्परिणाम:

1. स्नायू आणि सांध्यांना दुखापत: जास्त व्यायामामुळे स्नायूंवर ताण, मोच आणि दुखापत होऊ शकते. त्यामुळे सांध्यामध्ये वेदना आणि सूज देखील येऊ शकते.

2. स्ट्रेस फ्रॅक्चर: जास्त व्यायामामुळे स्ट्रेस फ्रॅक्चर होऊ शकतात, जे हाडांमध्ये लहान भेगा असतात. या फ्रॅक्चरमुळे तीव्र वेदना आणि हालचाल कमी होऊ शकते.

ALSO READ: डाएटिंग शिवाय वजन कसे कमी करावे जाणून घ्या

3. अतिव्यायाम सिंड्रोम: अतिव्यायाम केल्याने अतिव्यायाम सिंड्रोम होऊ शकतो, ही अशी स्थिती आहे जी स्नायू, कंडरा किंवा सांध्यांना वारंवार अतिव्यायाम केल्याने विश्रांती घेण्याची संधी मिळत नाही. यामुळे वेदना, सूज आणि हालचाल कमी होऊ शकते.

4. हृदयरोग: जास्त व्यायामामुळे हृदयरोग होऊ शकतात, जसे की हृदय गती वाढणे आणि रक्तदाब वाढणे. ज्यांना आधीच हृदयरोग आहे त्यांच्यासाठी हे विशेषतः धोकादायक ठरू शकते.

5. मज्जातंतूंना नुकसान: जास्त व्यायाम केल्याने मज्जातंतूंना नुकसान होऊ शकते, ज्यामुळे वेदना, सुन्नपणा आणि अशक्तपणा येऊ शकतो.

6. मानसिक आरोग्य समस्या: जास्त व्यायामामुळे चिंता, नैराश्य आणि ऑब्सेसिव्ह-कंपल्सिव्ह डिसऑर्डर यासारख्या मानसिक आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात.

जास्त व्यायाम कसा टाळावा:

1. हळूहळू सुरुवात करा आणि हळूहळू तीव्रता वाढवा: अचानक खूप जास्त किंवा खूप कठीण व्यायाम सुरू करू नका. तुमच्या शरीराला हळूहळू जुळवून घेऊ द्या आणि कालांतराने तीव्रता वाढवा.

ALSO READ: ताण कमी करण्यासाठी आहारात या 9 गोष्टींचा समावेश करा, तुमचे मन नेहमीच आनंदी राहील!

2 तुमच्या शरीराची ओळख करून घ्या: जर तुम्हाला वेदना किंवा अस्वस्थता वाटत असेल तर थांबा आणि विश्रांती घ्या. तुमच्या शरीराला काय हवे आहे ते सांगा आणि ते जास्त करू नका.

3. वेगवेगळ्या प्रकारचे व्यायाम करा: फक्त एकाच प्रकारचा व्यायाम केल्याने तुमच्या शरीराच्या काही भागांवर जास्त ताण येऊ शकतो. विविध व्यायामांचा सराव केल्याने तुमचे शरीर संतुलित राहण्यास आणि दुखापती टाळण्यास मदत होते.

4. विश्रांती घ्या: तुमचे शरीर बरे होण्यासाठी आणि रिचार्ज होण्यासाठी काही दिवस विश्रांती घेणे महत्वाचे आहे. आठवड्यातून किमान एक दिवस व्यायामापासून विश्रांती घ्या.

5. प्रशिक्षकाचे मार्गदर्शन घ्या: प्रशिक्षक तुम्हाला सुरक्षित आणि प्रभावीपणे व्यायाम करण्यास मदत करू शकतो. ते तुमच्यासाठी वैयक्तिकृत व्यायाम योजना विकसित करू शकतात आणि तुम्ही तुमच्या शरीरावर जास्त काम करत नाही याची खात्री करू शकतात.

व्यायाम हा एक फायदेशीर सराव आहे, परंतु जास्त व्यायाम तुमच्या आरोग्यासाठी हानिकारक असू शकतो. अतिव्यायामाची लक्षणे आणि दुष्परिणाम ओळखणे महत्वाचे आहे जेणेकरून तुम्ही तुमचा सराव समायोजित करू शकाल आणि कोणतेही नकारात्मक परिणाम टाळू शकाल.

हळूहळू सुरुवात करा, तुमच्या शरीराचे ऐका, विविध व्यायाम करा, विश्रांतीचे दिवस घ्या आणि व्यायाम शिक्षकाचे मार्गदर्शन घ्या. या टिप्सचे पालन करून, तुम्ही व्यायामाचे फायदे घेऊ शकता आणि अतिश्रमाचे धोके टाळू शकता.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पुराण इत्यादी विषयांवर वेबदुनियामध्ये प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन तुमच्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया याची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: नियमित शारीरिक संबंध ठेवणारे कमी आजारी पडतात

यूएस नॅशनल कॅन्सर इन्स्टिट्यूटच्या मते , "ही अशी स्थिती आहे ज्यामध्ये असामान्य दिसणाऱ्या पेशी तयार होतात ज्या कर्करोगाच्या ऊतींसारख्या दिसतात, परंतु ज्या ठिकाणी त्यांची सुरुवात झाली त्याच ठिकाणी राहतात. या पेशी शरीराच्या इतर भागात पसरत नाहीत. परंतु कालांतराने, त्या कर्करोगाच्या रूपात बदलू शकतात आणि नंतर संपूर्ण शरीरात पसरू शकतात. या स्थितीला 'स्टेज झिरो' रोग किंवा कर्करोग म्हणतात. हा शरीराच्या वेगवेगळ्या भागात होऊ शकतो."

गर्भाशय ग्रीवा, फुफ्फुसे किंवा पोटाच्या मार्गात - याला एडेनोकार्सिनोमा इन सिटू म्हणतात .

स्तनात - याला डक्टल कार्सिनोमा इन सिटू म्हणतात .

त्वचा, तोंड किंवा घशात - याला स्क्वॅमस सेल कार्सिनोमा इन सिटू म्हणतात .

याला दुसऱ्या नावाने देखील ओळखले जाते: कार्सिनोमा इन सिटू .

ALSO READ: या 7 लोकांनी उसाचा रस पिऊ नये, जाणून घ्या खबरदारी

स्टेज झिरो कर्करोगाची लक्षणे 

स्टेज झिरो कॅन्सरची कोणतीही दृश्यमान लक्षणे दिसत नाहीत. कर्करोगावर संशोधन करणारे अद्याप त्याच्या लक्षणांबद्दल स्पष्ट माहिती देऊ शकलेले नाहीत. म्हणूनच तुम्हाला स्टेज झिरो कॅन्सरची कोणतीही लक्षणे दिसत नाही. पण काही वैद्यकीय चाचणीमुळे ही लक्षणे शोधता येते. झिरो स्टेज चा कॅन्सर आढळल्यावर लगेच उपचार सुरु करता येते. या स्टेजवरील कॅन्सर लवकर बरा होण्याची दाट शक्यता असते.  

झिरो स्टेजच्या कॅन्सरच्या पेशी लवकर उपचार घेतल्यास शरीरात पसरत नाही. यामुळे ज्येष्ठ अभिनेत्री फुफ्फुसांच्या कर्करोगातून लवकर बऱ्या झाल्या. 

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: ताण कमी करण्यासाठी आहारात या 9 गोष्टींचा समावेश करा, तुमचे मन नेहमीच आनंदी राहील!

ही घटना वैद्यकीय शास्त्राच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, ज्यामुळे वंध्यत्वावर उपचार करण्यासाठी नवीन आशा निर्माण होतात. कन्सेव्हेबल लाईफ सायन्सेसच्या(Conceivable Life Sciences)  टीममुळे हे अविश्वसनीय यश शक्य झाले आहे. त्यांनी एआयच्या मदतीने इंट्रासाइटोप्लाज्मिक स्पर्म इंजेक्शन (ICSI) प्रक्रियेच्या 23 महत्त्वाच्या पायऱ्या पार पाडल्या. आयसीएसआय ही एक जटिल प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये शुक्राणू थेट अंड्यात इंजेक्शन दिले जातात जेणेकरून गर्भाधान शक्य होईल. सहसा, ही प्रक्रिया अनुभवी भ्रूणशास्त्रज्ञांद्वारे हाताने केली जाते, ज्यासाठी अचूकता आणि कौशल्य आवश्यक असते.

एआयने कशी महत्त्वाची भूमिका बजावली?

कन्सीव्हेबल लाईफ सायन्सेसच्या टीमने एक विशेष एआय अल्गोरिथम विकसित केला आहे, जो आयसीएसआय प्रक्रियेच्या विविध टप्प्यांचे विश्लेषण आणि ऑप्टिमायझेशन करण्यास सक्षम आहे. या अल्गोरिदमने शुक्राणूंच्या निवडीपासून ते अंड्यात इंजेक्शन देण्यापर्यंत संपूर्ण प्रक्रिया मार्गदर्शन केली. 

एआयने सर्वात निरोगी शुक्राणू ओळखण्यास, इंजेक्शनसाठी इष्टतम स्थान निश्चित करण्यास आणि अचूक खोलीवर शुक्राणू इंजेक्ट करण्यास मदत केली. प्रक्रियेत मानवी हस्तक्षेप कमीत कमी ठेवण्यात आला, ज्यामुळे संभाव्य मानवी चुकांची शक्यता कमी झाली. एआयने केवळ अचूकता वाढवली नाही तर प्रक्रियेची कार्यक्षमता देखील सुधारली, ज्यामुळे यशस्वी गर्भाधान होण्याची शक्यता वाढली.

या नवीन प्रणालीतील एआयने दोन महत्त्वाची कार्ये केली:

१. शुक्राणूंची निवड: एआय अल्गोरिथम उच्च-गुणवत्तेचे शुक्राणू ओळखण्यास सक्षम होते, ज्यामुळे गर्भाधान यशस्वी होण्याची शक्यता वाढते. पारंपारिक पद्धतींमध्ये, ही निवड तज्ञांच्या व्यक्तिनिष्ठ मतावर आधारित असू शकते. एआयच्या मदतीने, सर्वात निरोगी आणि व्यवहार्य शुक्राणूंची वस्तुनिष्ठ निवड शक्य झाली.

२. शुक्राणूंचे इंजेक्शन: एआय-नियंत्रित रोबोटिक प्रणाली लेसरच्या मदतीने निवडलेल्या शुक्राणूंना निष्क्रिय करते आणि नंतर ते अचूकपणे अंड्यात इंजेक्ट करते. ही संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल नियंत्रणाखाली असल्याने, मानवी चुकांची शक्यता जवळजवळ संपली आहे. शास्त्रज्ञांच्या मते, एका अंड्यासाठी या संपूर्ण प्रक्रियेला सुमारे 9 मिनिटे आणि 56 सेकंद लागले. ते केवळ कार्यक्षमच नाही तर अचूकतेची एक नवीन पातळी देखील गाठली आहे.

मोठ्या वयात आई होणे सोपे होईल

या यशामुळे ज्या महिला जास्त वयात आई होऊ इच्छितात किंवा ज्यांना वंध्यत्वाशी संबंधित इतर समस्या आहेत त्यांच्यासाठी आशेचा एक मोठा किरण आला आहे. महिलांची प्रजनन क्षमता वयानुसार कमी होते आणि ICSI सारख्या सहाय्यक पुनरुत्पादक तंत्रज्ञान ही बहुतेकदा त्यांची एकमेव आशा असते. एआय-सहाय्यित आयसीएसआय प्रक्रियेच्या यशावरून असे दिसून येते की या आव्हानाला तोंड देण्यासाठी तंत्रज्ञान महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.

एआयच्या मदतीने, आयसीएसआय प्रक्रिया अधिक सुलभ आणि यशस्वी बनवता येते. यामुळे प्रक्रियेची अचूकता आणि कार्यक्षमता सुधारू शकतेच, शिवाय खर्च कमी करण्यासही मदत होते, ज्यामुळे हे तंत्रज्ञान अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचू शकते.

पुनरुत्पादन तंत्रज्ञानात एआयचे भविष्य:

येणाऱ्या काळात प्रजनन तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात एआयची भूमिका महत्त्वाची असेल. एआय-चालित साधने आणि सॉफ्टवेअर डॉक्टरांना वंध्यत्वाची कारणे निदान करण्यास, आयव्हीएफ सारख्या प्रक्रिया अधिक प्रभावी बनविण्यास आणि गर्भ विकासाचे निरीक्षण करण्यास मदत करत आहेत. उदाहरणार्थ, एआय अल्गोरिदम शुक्राणू आणि अंडी गुणवत्तेचे विश्लेषण करण्यास, सर्वात निरोगी गर्भ निवडण्यास आणि गर्भधारणा यशस्वी होण्याची शक्यता वर्तविण्यात मदत करू शकतात. याशिवाय, कृत्रिम गर्भाच्या विकासात देखील एआयचा वापर केला जात आहे, ज्याचा उद्देश अकाली जन्मलेल्या बाळांची काळजी घेणे आहे.

मेक्सिकोमध्ये एआय बाळाचा जन्म हा वैद्यकीय शास्त्राच्या इतिहासातील एक क्रांतिकारी पाऊल आहे यात शंका नाही. यावरून असे दिसून येते की एआयमध्ये मानवी शरीरातील जटिल प्रक्रिया समजून घेण्याची आणि त्या सुधारण्याची प्रचंड क्षमता आहे. या यशामुळे भविष्यात पुनरुत्पादक औषधांच्या क्षेत्रात अधिक नवोपक्रमांचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पुराण इत्यादी विषयांवर वेबदुनियामध्ये प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन तुमच्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया याची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: जेवणापूर्वी दीर्घ श्वास घेण्याचा सराव करा, तुम्हाला हे 5 आश्चर्यकारक आरोग्य फायदे मिळतील

जागतिक आरोग्य दिन का साजरा केला जातो?

जागतिक आरोग्य दिन साजरा करण्याचा मुख्य उद्देश जगभरातील लोकांना आरोग्याचे महत्त्व पटवून देणे आहे. हा दिवस आरोग्याशी संबंधित विविध समस्यांकडे लक्ष वेधण्याची आणि लोकांना निरोगी जीवनशैली स्वीकारण्यास प्रेरित करण्याची संधी आहे.

दरवर्षी, WHO या दिवसासाठी एक विशेष थीम निवडते जी सार्वजनिक आरोग्यासाठी प्राधान्य क्षेत्र प्रतिबिंबित करते. आरोग्य धोरणे आणि कार्यक्रम घडवण्यात जागतिक आरोग्य दिन महत्त्वाची भूमिका बजावतो.

ALSO READ: नियमित शारीरिक संबंध ठेवणारे कमी आजारी पडतात

जागतिक आरोग्य दिन 2025ची थीम: 2025 च्या जागतिक आरोग्य दिनाची थीम 'निरोगी सुरुवात, आशादायक भविष्य' अशी निश्चित करण्यात आली आहे. ही थीम माता आणि नवजात बालकांच्या आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करते आणि माता आणि अर्भकांच्या आरोग्य आणि कल्याणाला प्रोत्साहन देऊन आणि प्रतिबंधित करून मृत्युदर कमी करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.

जागतिक आरोग्य दिनाचे महत्त्व आणि फायदे जाणून घ्या: हा दिवस लोकांना विविध आरोग्य समस्या, त्यांचे प्रतिबंध आणि उपचार याबद्दल शिक्षित करण्यात आणि जागरूकता वाढविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. तसेच, जागतिक आरोग्य दिन सरकारे आणि संघटनांना आरोग्य सेवा सुधारण्यासाठी आणि त्या सर्वांना उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रेरित करतो.

- आंतरराष्ट्रीय सहकार्य: जागतिक आरोग्य आव्हानांना तोंड देण्यासाठी हा दिवस आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आणि समन्वयाला प्रोत्साहन देतो.

- निरोगी जीवनशैलीचा प्रचार: हे लोकांना निरोगी आहार, नियमित व्यायाम आणि इतर निरोगी सवयींचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहित करते.

- रोग प्रतिबंधक: जागरूकता आणि योग्य माहितीद्वारे अनेक संसर्गजन्य आणि असंसर्गजन्य रोगांना प्रतिबंधित करण्यास मदत करणे.

- वैयक्तिक आणि सामुदायिक आरोग्य सुधारा: जागतिक आरोग्य दिन शेवटी, या दिवसाचे उद्दिष्ट वैयक्तिक आणि सामुदायिक पातळीवर आरोग्य आणि कल्याण सुधारणे आहे. म्हणूनच, असे म्हणता येईल की जागतिक आरोग्य दिन हा एक महत्त्वाचा जागतिक उपक्रम आहे जो आपल्याला आपल्या आरोग्याबद्दल आणि इतरांच्या आरोग्याबद्दल जागरूक राहण्यासाठी आणि सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी प्रेरित करतो.

हा दिवस साजरा करण्याचे मुख्य उद्दिष्टे म्हणजे आरोग्य सेवांबद्दल जागरूकता वाढवणे, मानसिक आणि शारीरिक आरोग्याला प्रोत्साहन देणे, जगभरातील आरोग्य धोरणांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी दबाव निर्माण करणे इ.

अस्वीकरण: वेबदुनियामध्ये औषध, आरोग्य टिप्स, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे विविध स्त्रोतांकडून घेतले आहेत. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिषशास्त्राशी संबंधित कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, तज्ञांचा सल्ला नक्कीच घ्या. ही सामग्री सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन येथे सादर केली गेली आहे आणि त्याला कोणतेही वैज्ञानिक पुरावे नाहीत.

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: 12 तासांत किती पाणी प्यावे? शरीर हायड्रेटेड ठेवण्याचा योग्य मार्ग जाणून घ्या

जागतिक क्षयरोग दिन 2025 थीम: या वर्षी जागतिक क्षयरोग दिन 2025 ची थीम आहे - "होय! आपण क्षयरोग संपवू शकतो". याचा अर्थ असा की जर आपण सर्वांनी एकत्र काम केले तर क्षयरोगाचा पराभव होऊ शकतो. या थीमचा मुख्य उद्देश लोकांना या आजाराविरुद्ध जागरूक करणे आणि ते निर्मूलन करण्यासाठी प्रेरित करणे आहे. क्षयरोगाविरुद्धच्या लढाईत केवळ सरकारच नाही तर सामान्य नागरिकांचाही सहभाग आवश्यक आहे. योग्य माहिती, वेळेवर उपचार आणि लोकांच्या जागरूकतेनेच हा आजार नष्ट होऊ शकतो.

ALSO READ: झोपेत तोंडातून लाळ येत असेल तर सावधान! या ४ गंभीर आजारांचे लक्षण असू शकते

क्षयरोग (टीबी) म्हणजे काय?

क्षयरोग (टीबी) हा एक संसर्गजन्य आजार आहे जो प्रामुख्याने फुफ्फुसांवर परिणाम करतो. हा आजार मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिस नावाच्या जीवाणूमुळे होतो. जेव्हा एखादा संक्रमित व्यक्ती खोकतो किंवा शिंकतो तेव्हा हे जीवाणू हवेत पसरतात आणि निरोगी व्यक्तीच्या शरीरात प्रवेश करू शकतात.

क्षयरोग ओळखणे सोपे नाही कारण त्याची लक्षणे कधीकधी सामान्य सर्दी आणि खोकल्यासारखी दिसतात. यामुळे लोक अनेकदा त्याकडे दुर्लक्ष करतात. जर वेळेवर काळजी घेतली नाही तर हा आजार गंभीर होऊ शकतो आणि शरीराच्या इतर भागात पसरू शकतो.

ALSO READ: World Down Syndrome Day 2025: डाउन सिंड्रोम म्हणजे काय? या असाध्य आजाराची लक्षणे जाणून घ्या

क्षयरोगाची लक्षणे: क्षयरोगाच्या सर्वात सामान्य लक्षणांपैकी एक म्हणजे तीन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ सततचा खोकला. कधीकधी खोकल्यामध्ये रक्त देखील असू शकते. याशिवाय, जास्त ताप, रात्री घाम येणे, वजन कमी होणे, थकवा जाणवणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे अशी लक्षणे देखील दिसून येतात.

बऱ्याचदा लोक या लक्षणांकडे सामान्य थकवा किंवा अशक्तपणा समजून दुर्लक्ष करतात. परंतु जर ही लक्षणे बराच काळ टिकून राहिली तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. जर क्षयरोगाचे लवकर निदान झाले तर त्याचे उपचार सोपे आणि प्रभावी ठरू शकतात.

क्षयरोगाचा उपचार: क्षयरोग पूर्णपणे बरा होऊ शकतो, परंतु त्यासाठी नियमित औषधे आणि काळजी घेणे आवश्यक आहे. टीबीवर उपचार करण्यासाठी अँटीबायोटिक्सचा वापर केला जातो, जो सुमारे 6 ते 9 महिने टिकतो. या काळात, औषधाचे नियमित सेवन अत्यंत महत्वाचे आहे, कारण मध्येच औषध बंद केल्याने आजार आणखी गंभीर होऊ शकतो.

ALSO READ: World Cancer Day 2025 : जागतिक कर्करोग दिन कधी आणि का साजरा केला जातो, जाणून घ्या या आजाराविषयीच्या महत्त्वाच्या गोष्टी

भारत सरकारने क्षयरोगाच्या उपचारांसाठी डॉट्स थेरपी सुरू केली आहे, ज्यामध्ये रुग्णाला नियमितपणे औषधे दिली जातात. या उपचारांतर्गत, रुग्णाला आरोग्य कर्मचाऱ्याच्या देखरेखीखाली औषध दिले जाते जेणेकरून ते औषध योग्यरित्या सेवन केले जाईल. क्षयरोगाच्या रुग्णाने प्रथिने, जीवनसत्त्वे आणि हिरव्या भाज्यांचा समावेश असलेला पौष्टिक आहार घ्यावा. तसेच, स्वच्छ वातावरण आणि पुरेशी विश्रांती देखील महत्त्वाची आहे.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पुराण इत्यादी विषयांवर वेबदुनियामध्ये प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन तुमच्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया याची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

काय आहे Down Syndrome?

पेशी विभाजनाच्या वेळी एखाद्याच्या शरीरात गुणसूत्रांची अतिरिक्त जोडी विकसित झाली तर त्यामुळे बाळामध्ये अनुवांशिक समस्या निर्माण होतात. या अनुवांशिक समस्यांपैकी डाउन सिंड्रोम हा सर्वात सामान्य आजार आहे, ज्यामध्ये शरीरातील 21 वे गुणसूत्र सदोष बनते, म्हणजेच त्याची एक अतिरिक्त प्रत आपल्या शरीरात विकसित होते. २१ व्या गुणसूत्रात, दोन गुणसूत्रांच्या जोडीला आणखी एक गुणसूत्र मिळते, ज्यामुळे ते तीन होतात. या स्थितीला ट्रायसोमी 21 म्हणतात.

Down Syndrome याने शरीरात काय होते?

डाउन सिंड्रोममुळे व्यक्तीच्या शरीरात कॉग्निटिव्ह हेल्थ प्रॉब्लम्स होऊ शकतात. याने मुलांच्या शारीरिक विकासावर प्रभाव होता, ज्यामुळे चेहर्‍याचा विकास देखील विचित्र दिसू शकतो. जसे डोळे बदामसारखे दिसणे किंवा वाकलेले असणे, कान छोटे, मान लहान इतर.

Down Syndrome चे काही संकेत

तथापि तज्ञांच्या मते, डाउन सिंड्रोमची लक्षणे व्यक्तीपरत्वे वेगवेगळी असू शकतात, परंतु काही सामान्य लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत:-

मानसिक विकासात विलंब, ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीची मानसिक क्षमता कमकुवत दिसते. शारीरिक लक्षणांमध्ये डोके आणि मान लहान असणे, डोळ्यांच्या आकारात बदल, स्नायू कमकुवत होणे तसेच मानेच्या त्वचेत जास्त चरबीची उपस्थिती यांचा समावेश आहे.

 या व्यतिरिक्त 

ऐकण्याच्या समस्या, 

दृष्टी समस्या, 

पोटाच्या समस्या, जसे की बद्धकोष्ठता किंवा गॅस, इतर लोकांपेक्षा अधिक प्रमाणात इ.

आरोग्यसंबंधी इतर महत्त्वाच्या माहितीसाठी येथे क्लिक करा

डाउन सिंड्रोम वर उपचार काय?

हेल्थ एक्सपर्ट्सप्रमाणष, यावर कोणताही उपचार नाही परंतू या आजाराची लक्षणे व्यवस्थापित केली जाऊ शकतात. मुलांना त्यांच्या शारीरिक विकासात मदत करण्यासाठी विविध प्रकारच्या उपचारपद्धती दिल्या जातात. मुलांच्या भाषिक विकासाला चालना देण्यासाठी भाषा शिक्षणाच्या सुविधा देखील उपलब्ध करून दिल्या जातात. अशा मुलांच्या शिक्षणासाठी विशेष शैक्षणिक संस्था विकसित करण्यात आल्या आहेत.

World Down Syndrome Day चे महत्व

दरवर्षी 21 मार्च रोजी साजरा केला जाणारा जागतिक डाउन सिंड्रोम दिन हा या समुदायातील लोकांसाठी डाउन सिंड्रोमबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी, पीडितांच्या हक्कांना पाठिंबा देण्यासाठी आणि त्यांचे जीवन सुधारण्यासाठी उपाययोजनांवर चर्चा करण्यासाठी एक खास दिवस आहे. काही वैद्यकीय अहवाल असे सूचित करतात की जगातील प्रत्येक 800 मुलांपैकी 1 मुलाला ही समस्या असू शकते. भारतात दरवर्षी 25,000 ते 30,000 मुले डाउन सिंड्रोम घेऊन जन्माला येतात. 

Disclaimer: हा लेख केवळ माहिती प्रदान करण्याच्या उद्देशाने दिला जात आहे. कोणतीही कृती करण्यापूर्वी, कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या. वेबदुनिया द्वारे माहितीचा दावा केला जात नाही.

१. तोंडाशी संबंधित आरोग्य समस्या

लाळ गळण्याचे मुख्य कारण तोंडाच्या आरोग्याच्या समस्या असू शकतात, जसे की दातांच्या समस्या, हिरड्या सुजणे किंवा तोंडाचे संक्रमण. तोंडात कोणत्याही प्रकारची सूज, जखम किंवा दातांची समस्या असल्यास, त्यामुळे लाळ जास्त प्रमाणात निर्माण होऊ शकते, ज्यामुळे झोपताना लाळ गळण्याची शक्यता वाढते.

ALSO READ: जर तुम्ही दररोज रात्री 10 वाजता झोपलात तर तुमच्या शरीरात आश्चर्यकारक फायदे दिसून येतील! चांगल्या झोपेसाठी या टिप्स फॉलो करा

२. न्यूरोलॉजिकल समस्या

पार्किन्सन रोग, स्ट्रोक किंवा मल्टिपल स्क्लेरोसिस (एमएस) सारख्या काही न्यूरोलॉजिकल समस्यांमुळे लाळ येऊ शकते. हे आजार मेंदू आणि मज्जासंस्थेवर परिणाम करतात, ज्यामुळे तोंड आणि थूथनवरील नियंत्रण कमी होते. यामुळे झोपेत असताना एखाद्या व्यक्तीला जास्त लाळ येऊ शकते.

३. ऍलर्जी आणि नाकाशी संबंधित समस्या

जर एखाद्याला नाकाशी संबंधित समस्या असतील, जसे की ऍलर्जी, सर्दी किंवा नाक बंद होणे, तर तोंडातून लाळ येण्याचे हे देखील कारण असू शकते. जेव्हा लोकांचे नाक बंद असते तेव्हा ते तोंडाने श्वास घेतात आणि यामुळे लाळेचा प्रवाह वाढू शकतो. जर तुम्हाला बराच काळ नाकाचा त्रास होत असेल तर ही सवय होऊ शकते.

४. औषधांचे परिणाम

काही औषधे, विशेषतः अँटीडिप्रेसस, अँटी-हिस्टामाइन्स आणि झोपेच्या गोळ्या, लाळेचे उत्पादन वाढवू शकतात. या औषधांचा दुष्परिणाम म्हणजे लाळ येणे, विशेषतः जेव्हा व्यक्ती गाढ झोपेत असते. अशा परिस्थितीत औषधांच्या सेवनात बदल करण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

ALSO READ: या झोपण्याच्या पोझिशनमुळे अ‍ॅसिडिटीपासून ते पाठदुखीपर्यंतच्या समस्या वाढतात जाणून घ्या

डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

झोपताना लाळ येणे ही एक सामान्य समस्या असू शकते, परंतु जर ती वारंवार होत असेल तर ती गंभीर आरोग्य समस्येचे लक्षण असू शकते. जर ही समस्या कायम राहिली तर योग्य उपचार करण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे चांगले. 

अस्वीकरण: हा लेख फक्त सामान्य माहिती आणि सल्ला देतो. हे कोणत्याही प्रकारे वैद्यकीय मताचा पर्याय नाही. वेबदुनिया या माहितीची जबाबदारी घेत नाही. अधिक माहितीसाठी नेहमीच तज्ञांचा किंवा तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

ALSO READ: व्हिटॅमिन ई च्या कमतरतेमुळे शरीरात या समस्या उद्भवतात!

पण प्रश्न असा आहे की 12 तासांत किती पाणी प्यावे? याचे कोणतेही बरोबर उत्तर नाही. प्रत्येक व्यक्तीसाठी पाण्याची गरज वेगळी असते. ते अनेक गोष्टींवर अवलंबून असते, जसे की...

१. वय: मुलांना प्रौढांपेक्षा जास्त पाण्याची आवश्यकता असते.

२. वजन: जास्त वजन असलेल्या लोकांना जास्त पाण्याची आवश्यकता असते.

३. क्रियाकलाप: अधिक सक्रिय लोकांना जास्त पाण्याची आवश्यकता असते.

४. हवामान: उष्ण हवामानात जास्त पाणी लागते.

५. आरोग्य स्थिती: काही आजारांमध्ये जास्त पाणी पिण्याचा सल्ला दिला जातो.

ALSO READ: हिवाळ्यात दररोज हॉट चॉकलेट पिण्याचा आरोग्यावर काय परिणाम होतो?

तथापि, काही सामान्य नियम आहेत जे तुम्ही पाळू शकता:

१. दर अर्ध्या तासाने एक ग्लास पाणी प्या: यामुळे तुमचे शरीर हायड्रेटेड राहील.

२. जेवणाच्या दरम्यान पाणी प्या: यामुळे तुमचे पचन सुधारण्यास मदत होईल.

३. व्यायामापूर्वी आणि नंतर पाणी प्या: यामुळे तुमच्या शरीराला घामामुळे वाया गेलेले पाणी भरून काढण्यास मदत होईल.

४. तहान लागण्यापूर्वी पाणी प्या: तहान लागणे हे शरीरात पाण्याच्या कमतरतेचे लक्षण आहे. तहान लागण्यापूर्वी पाणी पिऊन तुम्ही डिहायड्रेशन टाळू शकता.

पाणी पिण्याचे काही फायदे:

१. शरीर हायड्रेटेड ठेवते: पाणी आपल्या शरीरातील सर्व अवयवांना योग्यरित्या कार्य करण्यास मदत करते.

२. ऊर्जेची पातळी वाढवते: पाणी डिहायड्रेशन टाळण्यास मदत करते, त्यामुळे तुम्हाला थकवा जाणवत नाही.

३. वजन कमी करण्यास मदत करते: पाण्यामुळे पोट भरल्यासारखे वाटते, ज्यामुळे तुम्ही जास्त खाणे टाळू शकता.

४. त्वचा निरोगी ठेवते: पाणी त्वचेला हायड्रेटेड आणि चमकदार बनवते.

५. मूत्रपिंड निरोगी ठेवते: पाणी मूत्रपिंडांना विषारी पदार्थ बाहेर काढण्यास मदत करते.

ALSO READ: दिवसातून किती भात खावा? जाणून घ्या

१. तहान लागणे: तुम्हाला जास्त पाणी पिण्याची गरज आहे याचे हे सर्वात सामान्य लक्षण आहे.

२. तोंड कोरडे पडणे: हे देखील डिहायड्रेशनचे लक्षण आहे.

३. थकवा : डिहायड्रेशनमुळे थकवा आणि अशक्तपणा येऊ शकतो.

४. डोकेदुखी: डिहायड्रेशनमुळे डोकेदुखी होऊ शकते.

५. लघवीचा गडद रंग: लघवीचा रंग हलका पिवळा असावा. जर ते जाड असेल तर याचा अर्थ असा की तुम्ही जास्त पाणी प्यावे.

काही महत्त्वाचे मुद्दे:

जास्त पाणी पिणे देखील हानिकारक असू शकते: जास्त पाणी पिल्याने शरीरात इलेक्ट्रोलाइट असंतुलन होऊ शकते, ज्यामुळे उलट्या, चक्कर येणे आणि झटके येऊ शकतात.

सोडा, ज्यूस आणि इतर पेये पाण्याची जागा घेऊ शकत नाहीत: या पेयांमध्ये साखर आणि इतर पदार्थ असतात जे शरीरासाठी हानिकारक असू शकतात.

तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या: जर तुम्हाला काही आरोग्य समस्या असतील, तर तुम्ही किती पाणी प्यावे याबद्दल तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

पाणी आपल्या शरीरासाठी खूप महत्वाचे आहे. शरीर हायड्रेटेड राहण्यासाठी दररोज पुरेसे पाणी पिणे खूप महत्वाचे आहे. तुमच्या गरजेनुसार पाणी प्या आणि तुमचे शरीर निरोगी ठेवा.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पुराण इत्यादी विषयांवर वेबदुनियामध्ये प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन तुमच्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया याची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, कृपया तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit  

यावेळी रोझ डे साजरा करताना गुलाबाचे आरोग्यदायी फायदे जाणून घ्या. गुलाबाचे फूल तुम्हाला अनेक आरोग्यदायी फायदे देऊ शकते हे जाणून तुम्ही थक्क व्हाल.

चमकदार त्वचा

अभ्यासात असे दिसून आले आहे की गुलाबाच्या पाकळ्या त्वचेसाठी खूप फायदेशीर आहेत. साबण आणि अनेक सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये गुलाबाच्या वापराबाबतही तुम्ही अनेकदा ऐकले असेल. संशोधनात असे दिसून आले आहे की गुलाब नैसर्गिकरित्या अँटी-बॅक्टेरियल आहे. गुलाबामध्ये अनेक प्रकारचे फायटोकेमिकल्स देखील असतात, जे मुरुम कमी करण्यासाठी आणि त्वचेचा रंग सुधारण्यासाठी उपयुक्त मानले जातात. त्वचेच्या समस्यांसाठीही गुलाबपाणी वापरण्याची शिफारस केली जाते.

वाढत्या वयाला ब्रेक 

त्वचेला दीर्घकाळ तरुण ठेवण्यासाठीही गुलाब अत्यंत फायदेशीर मानले जाते. त्यामुळेच हे अनेकदा सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये मिसळले जाते. गुलाबाच्या तेलामध्ये भरपूर प्रमाणात अँटी-ऑक्सिडंट असतात जे त्वचेवरील वृद्धत्वाची चिन्हे कमी करण्यास मदत करतात. हे मुक्त रॅडिकल्सशी लढा देऊन त्वचा दीर्घकाळ निरोगी ठेवण्यास मदत करते. त्वचेची आर्द्रता टिकवून ठेवण्यासाठी आणि सुरकुत्या घालवण्यासाठीही गुलाबाचे तेल फायदेशीर मानले जाते.

मानसिक आरोग्यासाठी गुलाबाचे फायदे

गुलाबाच्या पाकळ्या तणाव कमी करण्यास आणि मन शांत करण्यास मदत करतात. संशोधनात असे दिसून आले आहे की आंघोळीच्या पाण्यात किंवा बाथटबमध्ये गुलाबाच्या पाकळ्या टाकल्याने तणाव, चिंता आणि नैराश्याची लक्षणे कमी होण्यास मदत होते. अनावश्यक चिडचिडेपणा कमी करण्यासाठी देखील हे उपयुक्त आहे. आयुर्वेदामध्ये गुलाबाला लैंगिक क्रियाकलाप वाढविण्यात मदत करणारे मानले जाते, जे हृदय, मन आणि मज्जासंस्था योग्यरित्या कार्य करते.

वजन कमी करण्यासाठी गुलाबाचे फायदे

तुम्ही कधी विचार केला आहे का की गुलाब देखील वजन कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतो? अभ्यास दर्शविते की गुलाबाच्या पाकळ्यांमध्ये संयुगे असतात जे चयापचय सुधारतात आणि वजन वाढण्यास प्रतिबंध करतात. गुलाबाच्या पाकळ्या शरीरातील विषारी पदार्थ काढून टाकण्यासही मदत करतात. यासाठी एका ग्लास पाण्यात गुलाबाच्या पाकळ्या टाकून उकळा. पाणी थंड करा आणि त्यात चिमूटभर दालचिनी पावडर आणि एक चमचा मध घाला. याचे सेवन करणे तुमच्यासाठी खूप फायदेशीर ठरू शकते.

जागतिक कर्करोग दिन 1933 पासून साजरा केला जातो

जागतिक कर्करोग दिन दरवर्षी 4 फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो. स्वित्झर्लंडमधील जिनिव्हा शहरात 1933 मध्ये कर्करोग दिन पहिल्यांदा साजरा करण्यात आला. ही संस्था युनियन फॉर इंटरनॅशनल कॅन्सर कंट्रोल (UICC) च्या नेतृत्वाखाली जगभरात कर्करोगाच्या वेगाने वाढणाऱ्या घटनांना संबोधित करण्यासाठी आणि मृत्युदर कमी करण्याच्या उद्दिष्टांना समर्थन देण्यासाठी कार्य करते. माहितीनुसार, त्यावेळी सुमारे 12.7 दशलक्ष लोक कर्करोगाने ग्रस्त होते आणि दरवर्षी सुमारे 7 दशलक्ष लोक कर्करोगाने मरत होते.

कर्करोग दिन साजरा करण्यामागचा उद्देश कर्करोगाच्या आजाराच्या धोक्यांविषयी सर्वसामान्यांमध्ये जागृती निर्माण करणे हा आहे. लोकांमध्ये त्याच्या सुरुवातीच्या लक्षणांबद्दल जागरुकता आणणे जेणेकरुन लोक सावध होतील आणि योग्य वेळी योग्य उपचार करणे शक्य होईल. असे बरेच लोक आहेत ज्यांना वाटते की कर्करोग स्पर्शाने पसरतो, ज्यामुळे ते कर्करोगाने पीडित व्यक्तीशी चांगले वागत नाहीत. कर्करोगाच्या आजाराशी संबंधित गैरसमज कमी करण्यासाठी आणि या आजाराने ग्रस्त रुग्णांना प्रेरित करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.

कर्करोगाचा धोका कशामुळे असू शकतो

तंबाखू किंवा गुटख्याचे सेवन, किरणोत्सर्गाचा दीर्घकाळ संपर्क, सिगारेट आणि दारूचे सेवन, अनुवांशिक दोष, शारीरिक निष्क्रियता, खराब पोषण, शरीरातील लठ्ठपणा या सर्वांमुळे कर्करोगाचा धोका संभवतो.

कर्करोगाचे किती प्रकार आहेत

रक्त कर्करोग, स्तनाचा कर्करोग, गर्भाशयाचा कर्करोग, गर्भाशयाचा कर्करोग, पोटाचा कर्करोग, घशाचा कर्करोग, गर्भाशयाचा कर्करोग, प्रोस्टेट कर्करोग, मेंदूचा कर्करोग.

कर्करोगाची सुरुवातीची लक्षणे कोणती असू शकतात

दीर्घकाळापर्यंत खोकला, खाताना गिळण्यास त्रास होणे, शरीरात कोणत्याही प्रकारची वेदनारहित गाठी, शरीराच्या कोणत्याही भागातून रक्तस्त्राव किंवा पाण्यासारखा स्त्राव, तिळांची वाढ आणि रंग बदलणे, भूक न लागणे, कोणत्याही कारणाशिवाय वजन कमी होणे किंवा वाढणे, भावना. सर्व वेळ थकवा किंवा सुस्त होणे, लघवी करण्यास त्रास होणे किंवा वेदना जाणवणे ही कर्करोगाची सुरुवातीची लक्षणे आहेत.

अर्थसंकल्पात आरोग्यविषयक मोठ्या घोषणा

भारतात वैद्यकीय पर्यटनासाठी सुलभ व्हिसा उपलब्ध करून दिला जाईल.

कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांवर उपचार करणे सोपे होईल. 

देशातील २०० जिल्हा रुग्णालयांमध्ये कर्करोग डे केअर सेंटर उघडले जातील.

३६ कर्करोगाची औषधे देखील स्वस्त होतील.

वैद्यकीय उपकरणे स्वस्त होतील.

अनेक औषधांवर कर सवलत असेल, ज्यामुळे औषधे स्वस्त होतील.

आरोग्य क्षेत्राचा अर्थसंकल्प

या अर्थसंकल्पाकडून आरोग्य क्षेत्रालाही खूप अपेक्षा आहेत. विशेषतः सार्वजनिक आरोग्य सेवा खर्च वाढवण्यासाठी, एक अचूक रोडमॅप आवश्यक आहे. याशिवाय आरोग्य क्षेत्रातही कर सुधारणा अपेक्षित आहेत. आरोग्य सेवांवर जीएसटी ०-५% असावा. आरोग्य क्षेत्रात खाजगी क्षेत्राचा सहभाग वाढण्याची आशा आहे. आयुष्मान भारतमध्ये लहान शहरांचाही समावेश करण्याची मागणी होत आहे.

ALSO READ: Health Tips: प्रथिनांच्या कमतरतेवर मात कशी करावी

आरोग्य बजेटमध्ये कपात

गेल्या वर्षीच्या तुलनेत आरोग्य क्षेत्रातही लक्षणीय घट झाली आहे. २०१८-२०२२ मध्ये आरोग्यासाठीचे बजेट २.४७% ते २.२२% पर्यंत होते. जे २०२३-२०२५ दरम्यान १.८५% वरून १.७५% पर्यंत कमी करण्यात आले आहे.

चांगल्या ब्रँडच्या स्मार्ट घड्याळांमुळे कर्करोगासारखे गंभीर आजार होऊ शकतात, असे एका नव्या अभ्यासातून समोर आले आहे. नोट्रे डेम युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांनी केलेल्या संशोधनात असे म्हटले आहे की ब्रँडेड घड्याळांमध्ये हानिकारक रसायने असतात, ज्यामुळे शरीराला हानी पोहोचते. फिटनेस वॉच बँडमध्ये फ्लोरोइलास्टोमर्स, एक प्रकारचा सिंथेटिक रबर असतो जो त्वचेचे तेल आणि घाम यांच्याशी जोडल्यास कर्करोग होऊ शकतो.

ALSO READ: दररोज चालल्यास हे 7 आजार तुमच्या जवळ येत नाहीत, जाणून घ्या किती वेळ चालावे

 नोट्रे डेम युनिव्हर्सिटीने आपल्या अभ्यासात 15 ब्रँडच्या स्मार्टवॉचला कॅन्सरला कारणीभूत ठरणारी रसायने घोषित केली आहेत. वास्तविक, या स्मार्टवॉचचे रबर बँड बनवण्यासाठी फ्लोरोइलास्टोमर रबरचा वापर केला जातो, जो एक प्रकारचा सिंथेटिक रबर आहे आणि ते तेल आणि घाम यांसारख्या द्रव्यांना प्रतिरोधक आहे. रबर बँडमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या फ्लोरोइलास्टोमर कंपाऊंडमुळे कर्करोग होऊ शकतो, असे शास्त्रज्ञांना आढळले. रबर बँडमध्ये त्याची घनता 1% पेक्षा कमी आहे, परंतु हे प्रमाण सामान्य व्यक्तीमध्ये कर्करोग होण्यास पुरेसे आहे.

ALSO READ: या झोपण्याच्या पोझिशनमुळे अ‍ॅसिडिटीपासून ते पाठदुखीपर्यंतच्या समस्या वाढतात जाणून घ्या

अहवालात पुढे म्हटले आहे की स्मार्टवॉचचे रबर बँड बनवताना 40 टक्के रसायनांचा वापर केला जात असल्याचे संशोधनात बंदी घालण्याची मागणी करण्यात आली आहे. ते बनवताना, अशी रसायने वापरली जातात जी कार्पेट, कागद आणि कीटकनाशकांमध्ये देखील आढळतात. या रसायनांमुळे यकृताचे आजार होण्याचा धोका असतो. इतकेच नाही तर या प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन युरोपियन युनियनने फ्लुरोइलास्टोमर संयुगेपासून बनवलेल्या ग्राहक उत्पादनांवर बंदी घालण्याची मागणी केली आहे. या संशोधनातील खुलासे इकोटॉक्सिकोलॉजी आणि एन्व्हायर्नमेंटल सेफ्टी जर्नलमध्ये प्रकाशित झाले आहेत.

ALSO READ: लसूण कोलेस्ट्रॉलपासून मुक्ती देईल, तुमच्या आहारात ते कसे समाविष्ट करावे ते जाणून घ्या

Edited By - Priya Dixit 

गुइलेन-बॅरे सिंड्रोम हा एक स्वयं प्रतिकार न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर आहे. हा थेट मानवी रोगप्रतिकारक शक्तीवर हल्ला करते. यामुळे लोकांना चालायला, उठायला, बसायला त्रास होतो.

त्याचा प्रभाव वाढल्याने श्वास घेण्यास त्रास सहन करावा लागतो. यामुळे पक्षाघाताचा धोकाही वाढतो.

हा आजार विषाणू जीवाणू संसर्गामुळे होतो. या आजारामुळे रुग्णांची रोग प्रतिकारक शक्ति कमकुवत होते. 

ALSO READ: Bones Sound हाडातून येत असेल आवाज तर हे पदार्थ खाणे सुरु करा

 हात, पाय, घोट्या आणि मनगटात मुंग्या येणे

चालण्यात अशक्तपणा आणि पायऱ्या चढण्यात अडचण

पाय मध्ये अशक्तपणा

दुहेरी दृष्टी आणि डोळे हलविण्यात आणि पाहण्यात अडचण

बोलणे, चघळणे किंवा गिळण्यात अडचण

तीव्र स्नायू वेदना

लघवी करताना आणि शौचास त्रास होतो

श्वास घेण्यास त्रास होणे

उपचार -

गुइलेन-बॅरे सिंड्रोमसाठी सध्या कोणताही ज्ञात उपचार नाही. परंतु वैद्यकीय सहाय्य आणि उपचारांमुळे पुनर्प्राप्ती वेगवान होऊ शकते आणि लक्षणे कमी होऊ शकतात. प्लाझ्मा थेरपी आणि इम्युनोग्लोबिन थेरपीच्या मदतीने त्यावर उपचार केले गेले आहेत.

खबरदारी -

या आजारापासून बचाव करण्याचा कोणताही मार्ग ज्ञात नाही, तथापि, चांगली स्वच्छता पाळल्यास अशा समस्यांचा धोका कमी केला जाऊ शकतो. आपल्या हातांच्या स्वच्छतेची काळजी घ्या, कोणत्याही पृष्ठभागाला स्पर्श करणे टाळा किंवा स्पर्श केल्यानंतर हात धुवा. तसेच अशी लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांची मदत घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

डिस्लेक्सिया म्हणजे काय?

डिस्लेक्सिया हा एक न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर आहे. यामध्ये वाचण्याची आणि शिकण्याची क्षमता प्रभावित होते. या आजारात शब्द लिहिण्यात किंवा ओळखण्यात खूप अडचण येते, ती मानसिक क्षमतेशी किंवा बुद्धिमत्तेशी संबंधित नाही. याचा परिणाम मुले आणि प्रौढ दोघांवरही होऊ शकतो. या आजारात मेंदूला ध्वनी आणि अक्षरे जोडण्यात अडचण येते. या आजाराचा अर्थ असा नाही की मुलाची शिकण्याची क्षमता इतर मुलांपेक्षा कमी आहे. तथापि नीट वाचता येत नसल्यामुळे, अनेक गोष्टी समजण्यास त्रास होतो किंवा समजण्यास वेळ लागतो. 

लक्षणे काय आहेत आणि वयानुसार त्याच्या लक्षणांमध्ये कोणते बदल होतात ते जाणून घेऊया.

डिस्लेक्सियाची लक्षणे-

अक्षरे आणि शब्द चुकीचे वाचणे

कोणताही शब्द हळूहळू वाचणे

शब्द योग्यरित्या ओळखण्यात समस्या

शब्द बरोबर लिहिण्यात अडचण

स्पेलिंगमध्ये चुका करणे

जास्त वेळ अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण येणे

शब्द किंवा वाक्ये योग्यरित्या समजण्यात अडचण येणे

योग्य वेळी चुकीचे शब्द उच्चारणे

संख्या समजण्यात अडचण

ALSO READ: ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डर बद्दल जाणून घ्या

तज्ञांचे म्हणणे आहे की याचे नेमके कारण अद्याप कळलेले नाही, परंतु काही पुरावे असे सूचित करतात की अशा समस्या अनुवांशिक कारणांमुळे, जनुकांमधील कमतरतेमुळे उद्भवतात.

HMPV व्हायरस म्हणजे काय? What is HMPV Virus?

एचएमपीव्ही हा आरएनए विषाणू आहे जो पॅरामिक्सोव्हिरिडे कुटुंबाचा सदस्य आहे. याचा प्रामुख्याने श्वसनसंस्थेवर परिणाम होतो आणि सामान्यत: सर्दीसारखी लक्षणे उद्भवतात, जसे की खोकला, घरघर, नाक वाहणे किंवा घसा खवखवणे. थंडीमध्ये त्याचा धोका वाढतो.

HMPV विषाणूचा प्रसार कसा होतो? How does HMPV Virus Spread?

एचएमपीव्ही विषाणू प्रामुख्याने खालील मार्गांनी पसरतो:

खोकणे आणि शिंकणे याद्वारे: जेव्हा संक्रमित व्यक्ती खोकते किंवा शिंकते तेव्हा तयार होणाऱ्या थेंबांद्वारे.

थेट संपर्काद्वारे: संक्रमित व्यक्तीच्या थेट संपर्कात आल्याने, जसे की हस्तांदोलन.

दूषित पृष्ठभागांवरून: विषाणूने दूषित पृष्ठभागांना स्पर्श करून आणि नंतर आपला चेहरा, नाक किंवा तोंडाला स्पर्श करून.

संसर्ग झाल्यानंतर साधारणपणे ३ ते ५ दिवसांनी लक्षणे दिसतात.

HMPV रोगाची लक्षणे काय आहेत? What are the Symptoms of HMPV Disease?

HMPV च्या सामान्य लक्षणांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

खोकला, ताप, वाहणारे नाक, घसा खवखवणे, श्वास घेण्यात अडचण (गंभीर प्रकरणांमध्ये), घरघर...

सुरुवातीला, त्याची लक्षणे सामान्य व्हायरल संसर्गासारखी दिसतात, परंतु गंभीर प्रकरणांमध्ये न्यूमोनिया आणि ब्राँकायटिसचा धोका असू शकतो. लहान मुले, वृद्ध आणि कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती असलेल्या लोकांवर याचा अधिक परिणाम होतो.

HMPV कोरोना व्हायरस सारखा आहे का? Is HMPV like Corona Virus?

जरी HMPV (Paramyxoviridae Family) आणि कोरोना व्हायरस (Coronaviridae Family) वेगवेगळ्या कुटुंबांशी संबंधित असले तरी त्यांच्यात काही समानता आहेत:

श्वसनाचे आजार: दोन्ही विषाणू प्रामुख्याने श्वसनसंस्थेवर परिणाम करतात.

प्रसार: दोन्ही विषाणू इनहेलेशनद्वारे आणि दूषित पृष्ठभागांच्या संपर्काद्वारे पसरतात.

लक्षणे: दोन्ही विषाणूंच्या लक्षणांमध्ये ताप, खोकला, घसा खवखवणे, घरघर येणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे यांचा समावेश असू शकतो.

संवेदनशील गट: मुले, वृद्ध आणि कमकुवत प्रतिकारशक्ती असलेल्या लोकांना दोन्ही विषाणूंचा सर्वाधिक धोका असतो.

प्रतिबंध: दोन्ही व्हायरससाठी प्रतिबंधात्मक उपाय समान आहेत, जसे की हाताची स्वच्छता, मुखवटा घालणे आणि सामाजिक अंतर राखणे.

तथापि, HMPV कोरोनाव्हायरसइतक्या वेगाने पसरत नाही आणि गंभीर प्रकरणांची संख्या देखील कमी आहे.

हा विषाणू कोरोनासारखा जगभर पसरू शकतो का? Can this Virus Spread Worldwide like Corona?

HMPV हा नवीन विषाणू नाही. हे 2001 मध्ये नेदरलँड्समध्ये प्रथम ओळखले गेले होते, परंतु किमान 50 वर्षे अस्तित्वात असल्याचे मानले जाते. चीन, नेदरलँड्स, ब्रिटन, फिनलंड, ऑस्ट्रेलिया, कॅनडा आणि अमेरिका यासह अनेक देशांमध्ये हे गेल्या काही वर्षांत आढळले आहे. तथापि, असा कोणताही प्रकार दिसला नाही जो कोरोनासारखा स्फोटकपणे पसरतो.

भारत सरकारची भूमिका Government of India's Stance

चीनमध्ये एचएमपीव्हीच्या वाढत्या प्रकरणांमध्ये, भारत सरकारने म्हटले आहे की फ्लूचा हंगाम लक्षात घेता चीनमधील परिस्थिती असामान्य नाही. सरकार परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे आणि WHO ला चीनमधील परिस्थितीबाबत वेळोवेळी अपडेट्स देण्यास सांगितले आहे.

या आजारावर काही उपचार किंवा लस आहे का? Is there any Treatment or Vaccine for this Disease?

HMPV साठी अद्याप कोणतेही विशिष्ट अँटीव्हायरल औषध किंवा लस उपलब्ध नाही. बहुतेक प्रकरणांमध्ये, लक्षणे सौम्य असतात आणि घरीच व्यवस्थापित केली जाऊ शकतात. गंभीर प्रकरणांमध्ये, ऑक्सिजन थेरपी, IV ठिबक आणि कॉर्टिकोस्टिरॉईड्स यासारखे सहायक उपचार दिले जाऊ शकतात.

WHO ने HMPV बाबत कोणतेही अपडेट जारी केले आहे का? Has WHO Issued any Update on HMPV?

जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) चीनमध्ये पसरणाऱ्या HMPV विषाणूबाबत अद्याप कोणतेही विशिष्ट अपडेट जारी केलेले नाही. 

HMPV हा एक सामान्य श्वसन विषाणू आहे ज्यामुळे सामान्यतः सौम्य लक्षणे दिसून येतात. चीनमध्ये त्याच्या वाढत्या केसेसबद्दल थोडी चिंता व्यक्त केली जात असली तरी तो कोरोना व्हायरससारखा धोकादायक नाही. योग्य स्वच्छता आणि प्रतिबंधात्मक उपायांचे पालन करून, HMPV च्या संसर्गाचा धोका कमी केला जाऊ शकतो. तुम्हाला किंवा तुमच्या ओळखीच्या कोणाला HMPV ची लक्षणे आढळल्यास, डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

ALSO READ: HMPV व्हायरस काय आहे? ज्यामुळे लोक त्याला बळी पडत आहेत, जाणून घ्या

गर्भधारणेदरम्यान जंक फूड हानिकारक का आहे?

जंक फूडमध्ये अनेकदा मीठ, साखर आणि अस्वास्थ्यकर फॅट्स जास्त प्रमाणात असतात, ज्यामुळे गरोदरपणात आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होतो. त्यामुळे वजन वाढणे, उच्च रक्तदाब, गर्भातील बाळाच्या विकासात अडथळे येणे अशा समस्या उद्भवू शकतात. याशिवाय, जंक फूडमुळे आवश्यक पोषक तत्वांची कमतरता होऊ शकते, ज्यामुळे आई आणि बाळाच्या आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.

हेल्दी स्नॅकिंगसाठी 7 सोप्या टिप्स

1. ताजी फळे आणि सुका मेवा खा

सफरचंद, केळी आणि संत्री यांसारखी ताजी फळे आणि बदाम, अक्रोड इत्यादी ड्राय फ्रूट्सचास्नॅक्स म्हणून समावेश करा. यामध्ये जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मोठ्या प्रमाणात असतात.

2. दही आणि ग्रॅनोला खा

दह्यात प्रोबायोटिक्स असतात जे पचनसंस्था निरोगी ठेवतात. ग्रॅनोला किंवा मधात मिसळून खाल्ल्याने चव आणि पौष्टिकता दोन्ही वाढते.

3. पीनट बटर आणि होलग्रेन ब्रेड

पीनट बटर आणि होल ग्रेन ब्रेडचे मिश्रण प्रथिने आणि फायबरने समृद्ध आहे, ज्यामुळे तुम्हाला दीर्घकाळ भूक लागत नाही.

4. सूप आणि सॅलड खा

गरोदरपणात भाज्यांनी युक्त सूप आणि सॅलडला तुमच्या आहाराचा भाग बनवा. हे जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटिऑक्सिडंट्सचे उत्कृष्ट स्त्रोत आहेत.

5. उकडलेले अंडी

अंड्यामध्ये प्रथिने आणि व्हिटॅमिन बी 12 असते जे गर्भाच्या विकासासाठी आवश्यक असते. त्यांना उकळवून नाश्ता म्हणून खा.

6. मूग डाळ चीला

मूग डाळ चीला एक आरोग्यदायी आणि प्रथिने युक्त नाश्ता आहे. कमी तेलात तव्यावर शिजवून ते हेल्दी स्नॅकिंगचा भाग बनवता येते.

7. ओट्स किंवा दलिया 

ओट्स किंवा दलियामध्ये भरपूर फायबर असते, ज्यामुळे बद्धकोष्ठतेची समस्या कमी होते आणि ऊर्जा मिळते.

गरोदरपणात जंक फूड टाळणे फार महत्वाचे आहे, कारण त्याचा तुमच्या आणि तुमच्या बाळाच्या आरोग्यावर वाईट परिणाम होऊ शकतो. तुमच्या आहारात हेल्दी स्नॅकिंगसाठी या 7 सोप्या टिप्सचा समावेश करून तुम्ही तुमची गर्भधारणा निरोगी आणि सुरक्षित करू शकता.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit 

गेल्या अर्ध्या शतकात कर्करोगाच्या घटनांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे आणि हा भयानक रोग पूर्वीपेक्षा अधिक सामान्य झाला आहे. ग्लोबोकनच्या मते, जगभरात दरवर्षी कर्करोगाची 18.1 दशलक्ष नवीन प्रकरणे नोंदवली जातात.

इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्चच्या नॅशनल कॅन्सर रजिस्ट्री प्रोग्रामनुसार, 2023 मध्ये भारतात कॅन्सरची प्रकरणे 1,496,972 होती, तर 2022 मध्ये ही संख्या 1,461,427 होती. 2022 मध्ये पोटाच्या कर्करोगाची अंदाजे 52,706 प्रकरणे होती, जी 2023 मध्ये वाढून 54,023 झाली.

ALSO READ: मोठी बातमी : Cancer Vaccine कर्करोगाचा सामना करण्यासाठी लस तयार, कोणाला मोफत मिळणार जाणून घ्या

स्वादुपिंडाचा कर्करोग हा जगभरात मृत्यूला कारणीभूत ठरणारा सातवा आणि भारतात 14वा सर्वात सामान्य कर्करोग आहे. एकूणच देशात, प्रत्येक एक लाख लोकसंख्येपैकी सुमारे दोन ते अडीच लोकांना याचा त्रास होतो. भारतात त्याची प्रकरणे वाढत आहेत आणि भारताच्या उत्तरेकडील आणि पूर्वेकडील राज्यांमध्ये ते अधिक दिसून येत आहे.

दुर्दैवी सत्य हे आहे की स्वादुपिंडाचा कर्करोग हा सर्व विविध प्रकारच्या कर्करोगांपैकी सर्वात कमी जगण्याचा दर आहे. ओळखल्या जाणाऱ्यांपैकी फक्त तीन ते पाच पाच वर्षे जगतात. मागील 40 वर्षांमध्ये इतर बहुतेक प्रकारच्या कर्करोगासाठी जगण्याचे प्रमाण वाढले आहे, परंतु स्वादुपिंडाच्या कर्करोगासाठी नाही. त्यामुळे तुमची भूमिका निभावणे खूप महत्त्वाचे आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे वेदना, ही वेदना सहसा पोटाच्या वरच्या भागात होते. ती तीक्ष्ण वेदना किंवा हलकी वेदना असू शकते जी तुम्हाला तुमच्या पाठीपर्यंत जात आहे. अर्थात सर्वच पोटदुखी हा कर्करोग असतो असे नाही आणि जर ते वारंवार किंवा दीर्घकाळ होत असेल तर त्या वेदना अधिक गांभीर्याने घेतल्या पाहिजेत.

आणखी एक चिंताजनक लक्षण म्हणजे वजन कमी होणे. जर तुम्ही प्रयत्न न करता वजन कमी करत असाल तर ते चिंतेचे कारण असू शकते आणि तुम्ही तुमच्या डॉक्टरांना भेटावे. स्वादुपिंड देखील पचन प्रक्रियेत भाग घेत असल्याने, वारंवार अपचन, सैल मल आणि वजन कमी होण्याची समस्या आपल्या प्राथमिक डॉक्टरांशी तपासणी करणे आवश्यक आहे.

ALSO READ: Cancer ची ग्रोथ कमी करण्यात फायदेशीर ही वस्तू, याचे फायदे जाणून घ्या

जागतिक स्वादुपिंड कर्करोग कार्यक्रमाची स्थापना 2015 मध्ये जागतिक स्वादुपिंड कर्करोग युतीचा पुढाकार म्हणून करण्यात आली. साठहून अधिक विविध संस्था आणि एजन्सींनी बनलेली ही जागतिक भागीदारी, जगभरातील स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाबाबत संप्रेषण, संशोधनाला समर्थन आणि जागरूकता वाढवण्यासाठी एकत्र काम करते.

स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाचा धोका कमी करण्यासाठी जीवनशैलीत बदल

मद्यपान, धूम्रपान, तंबाखूजन्य पदार्थांचे सेवन, संतृप्त चरबीयुक्त आहार, मटण किंवा गोमांस यांसारख्या लाल मांसाचा जास्त वापर, तंदूरीसारखे स्मोक्ड आणि खारट पदार्थ आणि फळे कमी खाणे हे या बदलाशी संबंधित जोखमी आहेत.

जर तुम्ही हे बदलता येण्याजोगे धोके टाळले आणि हिरव्या आणि लाल भाज्या आणि फळे समृध्द आहार, नियमित खाण्याच्या सवयी आणि व्यायाम किंवा योगासने निरोगी जीवन जगले तर स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाचा धोका कमी होऊ शकतो.

न बदलता येण्याजोग्या जोखमींमध्ये अनुवांशिक उत्परिवर्तन, कौटुंबिक इतिहास आणि स्वादुपिंडाचा कर्करोग होण्यास प्रवण असलेल्या शर्यतीशी संबंधित असणे समाविष्ट आहे. या श्रेणीतील लोकांनी नियमित आरोग्य तपासणी करून घ्यावी आणि बदलता येण्याजोगे जोखीम घटक टाळावेत.

अस्वीकारण: ही माहिती सामान्य माहिती म्हणून सादर केली जात आहे. वेबदुनिया याला दुजोरा देत नाही.

राज्य माध्यमांच्या वृत्तानुसार, आरोग्य मंत्रालयाच्या रेडिओलॉजी मेडिकल रिसर्च सेंटरचे प्रमुख आंद्रे काप्रिन यांनी सांगितले की, ही लस 2025 च्या सुरुवातीस प्रसिद्ध केली जाईल. राज्याला प्रति डोस सुमारे 300,000 रूबल खर्च येईल.

ALSO READ: महिलांना या कर्करोगाचा सर्वाधिक धोका असतो

अहवालानुसार, कोणतीही लस तयार करण्यासाठी बराच वेळ लागतो कारण लस किंवा सानुकूलित mRNA वापरून संगणकीय करणे हे गणिताच्या दृष्टीने मॅट्रिक्स पद्धती वापरल्यासारखे दिसले पाहिजे. यात इव्हानिकोव्ह इन्स्टिट्यूटचा समावेश आहे, जी हे गणित करण्यासाठी AI वर अवलंबून असेल, म्हणजे न्यूरल नेटवर्क कंप्युटिंग, जिथे या प्रक्रियांना अर्धा तास ते एक तास लागतील.

एआयला प्रथिने किंवा आरएनएमधील बदल शोधण्यासाठी आणि रुग्णातील प्रतिजन ओळखण्यासाठी प्रशिक्षण देण्यासाठी 40,000 ते 50,000 ट्यूमर अनुक्रमांचा प्रायोगिक आधार आवश्यक आहे, असे नोंदवले गेले. हे संयोजन एखाद्या व्यक्तीसाठी वापरले जाऊ शकते की नाही हे निर्धारित करण्यात मदत करेल.

या लसीचा उद्देश कर्करोगाच्या रूग्णांवर उपचार करणे हा आहे आणि रूग्णांमध्ये ट्यूमरची निर्मिती रोखणे नाही. ही लस प्रत्येक रुग्णासाठी वैयक्तिकरित्या तयार केली जाते. रशियन सरकारी शास्त्रज्ञांच्या आधीच्या विधानांनुसार, हे पाश्चात्य देशांमध्ये विकसित केलेल्या लसीसारखेच आहे.

ALSO READ: पॅकबंद खाद्यपदार्थांमुळे स्तनाचा कर्करोग होण्याचा धोका, रसायने सापडली

मात्र या लसीचा उद्देश, ती कोणत्या प्रकारच्या कर्करोगावर उपचार करते, तिची परिणामकारकता आणि वितरण याबाबत सविस्तर माहिती अहवालात दिलेली नाही.

ही वैयक्तिक कर्करोगाची लस रुग्णाच्या स्वतःच्या ट्यूमरच्या काही भागांचा वापर करून रोगप्रतिकारक शक्तीला रोगाशी लढायला शिकवते. हे रोगप्रतिकारक प्रणालीला रुग्णाच्या कर्करोगासाठी विशिष्ट प्रथिने ओळखण्यास आणि त्यांचा सामना करण्यास मदत करते. प्रक्रियेमध्ये रुग्णाच्या ट्यूमरमधून घेतलेल्या आरएनए नावाच्या अनुवांशिक सामग्रीचा समावेश होतो.

पारंपारिक लस रोग टाळण्यासाठी विषाणूचे काही भाग वापरतात, तर या कर्करोगाच्या लसी कर्करोगाच्या पेशींच्या पृष्ठभागावरील निरुपद्रवी प्रथिने वापरतात, ज्याला प्रतिजन म्हणून ओळखले जाते.

शरीरात प्रवेश केल्यावर, हे प्रतिजन कर्करोगाच्या पेशींवर हल्ला करू शकतील आणि त्यांचा नाश करू शकतील अशा अँटीबॉडीज तयार करण्यासाठी रोगप्रतिकारक शक्तीला उत्तेजित करतात. त्याचप्रमाणे इतर देश देखील वैयक्तिक कर्करोगाच्या लसी विकसित करत आहेत.

अहवालानुसार, गॅमलेया नॅशनल रिसर्च सेंटर ऑफ एपिडेमियोलॉजी अँड मायक्रोबायोलॉजी, हर्टसेन मॉस्को ऑन्कोलॉजी रिसर्च इन्स्टिट्यूट आणि ब्लोखिन कॅन्सर रिसर्च सेंटर यासह वैज्ञानिकांच्या अनेक पथकांनी संयुक्तपणे ही लस विकसित केली आहे. या संशोधनाला शासनाच्या आदेशानुसार राज्याकडून वित्तपुरवठा केला जातो.

ALSO READ: साडी नेसल्याने कॅन्सर होऊ शकतो का? ही सुरुवातीची लक्षणे असू शकतात

रशियाची कर्करोगाची लस का महत्त्वाची

कर्करोग हे जगभरातील मृत्यूचे प्रमुख कारण आहे. वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) नुसार, 2022 मध्ये जगभरात सुमारे 20 दशलक्ष नवीन कॅन्सरची प्रकरणे आणि 97 लाख मृत्यू झाले आहेत. 2022 मध्ये फुफ्फुसाचा कर्करोग हा जगभरातील सर्वात सामान्य कर्करोग होता. इतर सामान्य कर्करोग म्हणजे स्तन, कोलन आणि गुदाशय आणि प्रोस्टेट.

2022 मध्ये 635,000 हून अधिक प्रकरणे नोंदवून रशियामध्ये कर्करोगाच्या दरात प्रचंड वाढ होत आहे. कोलन, स्तन आणि फुफ्फुसाचा कर्करोग रशियन लोकांमध्ये सर्वात सामान्य असल्याचे नोंदवले जाते.

पुण्यातील सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (SII) आणि केंद्र यांनी संयुक्तपणे विकसित केलेली गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाविरुद्धची भारतातील पहिली स्वदेशी लस, Cervavac, गेल्या वर्षीपासून बाजारात आहे.

ALSO READ: Cervical Cancer गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग कारणे, लक्षणे आणि उपचार

हिपॅटायटीस बी विषाणू (HBV) लस देखील उपलब्ध आहे जी HBV-संबंधित यकृत कर्करोग टाळण्यास मदत करते. ब्रिटनच्या ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील संशोधक यावर्षी गर्भाशयाच्या कर्करोगाला प्रतिबंध करण्यासाठी जगातील पहिली लस तयार करण्याच्या तयारीत आहेत.

• हे अत्याधुनिक जीनोमिक्स सेंटर 33,000 स्क्वेअर फूटमध्ये पसरलेले आहे.

बेंगळुरू- भारतातील अग्रगण्य जीनोमिक्स आणि बायोइन्फॉरमॅटिक्स कंपनी, स्ट्रँड लाइफ सायन्सेसने एकाधिक कर्करोग लवकर शोधण्यासाठी एक नवीन, रक्त-आधारित चाचणी सुरू केली आहे. कॅन्सरस्पॉट नावाची चाचणी, कर्करोगाच्या ट्यूमर डीएनए ओळखण्यासाठी जागतिक स्तरावर स्वीकृत मेथिलेशन प्रोफाइलिंग तंत्रज्ञानाचा वापर करेल. स्ट्रँड लाइफ सायन्सेस ही रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेडची उपकंपनी आहे.

CancerSpot ही रक्तावर आधारित चाचणी आहे. हे रक्तातील कर्करोग डीएनए मेथिलेशन स्वाक्षरी ओळखण्यासाठी जीनोम अनुक्रम आणि एक विशेष विश्लेषण प्रक्रिया वापरते. ही चाचणी नियमित कर्करोग तपासणीसाठी एक सोपा आणि सोयीस्कर पर्याय आहे.

इशा अंबानी पिरामल, बोर्ड सदस्य, रिलायन्स इंडस्ट्रीज, म्हणाले, “रिलायन्स मानवतेची सेवा करण्यासाठी वचनबद्ध आहे आणि भारतामध्ये कॅन्सरचे एक प्रमुख कारण बनत आहे नवीन कर्करोग शोध चाचणी हे भारतातील तसेच उर्वरित जगामध्ये आरोग्य सेवा सुधारण्यासाठी जीनोमिक्सच्या सामर्थ्याचा उपयोग करण्यासाठी एक उत्तम आरोग्यसेवा उपाय आहे 'वुई केअर' ची रिलायन्सची दृष्टी प्रत्येक उपक्रमात दिसून येते."

बेंगळुरूमध्ये स्ट्रँडच्या नवीन अत्याधुनिक जीनोमिक्स डायग्नोस्टिक्स अँड रिसर्च सेंटरच्या उद्घाटनप्रसंगी बोलताना, स्ट्रँड लाइफ सायन्सेसचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि सह-संस्थापक डॉ. रमेश हरिहरन म्हणाले, “कर्करोगाशी लढण्यासाठी आणि त्यावर मात करण्यासाठी लवकर चेतावणी देणे खूप महत्त्वाचे आहे. भारतात कॅन्सर रोखण्यात मदत करणारी लवकर कॅन्सर डिटेक्शन टेस्ट सुरू करताना आम्हाला अभिमान वाटतो. "अमेरिकेसाठी ही आणखी एक मोठी उपलब्धी आहे, जी कठोर बहु-वर्षीय संशोधन अभ्यासाचा परिणाम आहे."

जीनोमिक्स डायग्नोस्टिक्स अँड रिसर्च सेंटरचे उद्घाटन आज डॉ. चार्ल्स कँटोर यांच्या हस्ते करण्यात आले, जीनोमिक्स आणि बायोफिजिकल केमिस्ट्रीचे तज्ज्ञ जे यापूर्वी कोलंबिया विद्यापीठ, यूसी बर्कले आणि बोस्टन विद्यापीठात प्राध्यापक होते. ही अत्याधुनिक जीनोमिक्स प्रयोगशाळा 33,000 स्क्वेअर फूटमध्ये पसरलेली आहे.

कॅन्सस्पॉट बद्दल अधिक माहितीसाठी, कृपया https://strandls.com/early-detection ला भेट द्या

ALSO READ: Cancer ची ग्रोथ कमी करण्यात फायदेशीर ही वस्तू, याचे फायदे जाणून घ्या

आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहाराचा भाग बनवल्या

नवज्योत कौर कच्ची हळद, लसूण, सफरचंद सायडर व्हिनेगर, कडुलिंबाची पाने, तुळशीची पाने, आले, दालचिनी, काळी मिरी, लवंगा, छोटी वेलची सोबत पांढऱ्या पेठेचा रस प्यायच्या. त्या ब्लूबेरी, डाळिंब, आवळा, अक्रोड, बीटरूट आणि गाजर असे पदार्थ खात असे. नवजोत यांच्यावर वैद्यकीय उपचार सुरू असले तरी कर्करोगावर मात करण्यात आयुर्वेदानेही महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.

ALSO READ: कोणती पाणीपुरी खाल्ल्यानं कॅन्सर होऊ शकतो? त्यावर उपाय काय?

कार्बोहायड्रेट्स आणि मैदा टाळा

पत्रकार परिषदेत त्यांनी सांगितले की, मैदा, साखर आणि कर्बोदके कर्करोगाच्या पेशींना प्रोत्साहन देतात. त्यांच्या पत्नीने 40 दिवसांपासून मैदा, मिठाई आणि कार्बोहायड्रेटयुक्त पदार्थ घेणे पूर्णपणे बंद केले होते. रिफाइंड तेल, प्रक्रिया केलेले पदार्थ, मिठाई, कोल्ड्रिंक्स आणि दूध यांपासून दूर राहणे आवश्यक आहे कारण या गोष्टी कर्करोगाचा धोका वाढवू शकतात.

नवज्योत कौर काय खात-पिऊन होत्या?

नवज्योत कौर यांनी सांगितले की, त्यांची पत्नी सकाळी सर्वात आधी लिंबाचा रस मिसळलेले गरम पाणी प्यायची. यानंतर सुका मेवा खात असे, नट्स कॅन्सरसारख्या गंभीर आजारावर उपचार करण्यास मदत करतात. नवजोत 15-16 कडुलिंबाची पाने चावून खात असे. त्या आले, हळद, तुळशीची पाने आणि भारतीय मसाला काळी मिरी, लवंगा इत्यादींपासून बनवलेला हर्बल चहा बनवून प्यायच्या, त्यात गूळ नसायचा. याशिवाय त्या दुधाचा चहा अजिबात पीत नव्हत्या. दररोज 1 ग्लास पेठेचा रस पित होत्या. स्वयंपाकासाठी फक्त ऑलिव्ह ऑईल वापरावे, ज्यांना ते परवडत नाही त्यांनी खोबरेल तेलात शिजवावे. त्यात तेल ताजे ग्राउंड असले पाहिजे, नंतर ते अधिक फायदेशीर होईल. हे तेल स्वयंपाकासाठीही कमी प्रमाणात वापरावे. सूर्यास्तानंतर अन्न अजिबात खाऊ नये. नवज्योत कौर यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले होते की, आंबट आणि कडू गोष्टी कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करण्यासाठी वरदान आहेत, त्यामुळे असे पदार्थ खाणे हे कर्करोगाला पराभूत करण्यासाठी एक उत्तम पाऊल आहे.

My wife is clinically cancer free today ….. pic.twitter.com/x06lExML82

— Navjot Singh Sidhu (@sherryontopp) November 21, 2024

सक्रिय राजकारणात परतल्यावर सिद्धू यांचे उत्तर

पत्नीला कर्करोग झाल्यामुळे सिद्धू यांनी सक्रिय राजकारणापासून दुरावले होते. लोकसभा निवडणुकीतही सिद्धू पंजाबमध्ये दिसले नाही. नवज्योत सिंग सिद्धू यांनी पत्नीच्या सेवेसाठी स्वत:ला वाहून घेतले होते. आता सक्रिय राजकारणात परतण्याच्या प्रश्नावर नवज्योतसिंग सिद्धू यांनी थेट उत्तर देणे टाळले आणि ते म्हणाले की त्यांचे पक्ष हायकमांडच उत्तर देऊ शकते.

सिद्धू यांनी 2024 च्या लोकसभा निवडणुका किंवा चार विधानसभा मतदारसंघात झालेल्या पोटनिवडणुकांचा प्रचारही केला नाही. सिद्धू म्हणाले, 'माझा हायकमांड उत्तर देऊ शकतो, मी देऊ शकत नाही.' 2022 च्या विधानसभा निवडणुकीत पराभव झाल्यानंतर सिद्धू आणि त्यांची पत्नी सक्रिय राजकारणापासून दूर राहिले. 2022 मध्ये आम आदमी पार्टीच्या जीवनज्योत कौर यांनी सिद्धू यांचा पराभव करून अमृतसर हलका पूर्वमधून विजय मिळवला.

हे बनवण्यासाठी उपयुक्त औषधी वनस्पती आणि मसाले आपले शरीर आतून मजबूत करतात. डेंग्यूसाठी प्रभावी घरगुती काढा  कसा बनवायचा आणि त्याचे फायदे काय आहेत ते जाणून घेऊया.

घरगुती काढ्यासाठी साहित्य

तुळशीची पाने (10-12)

तुळशीमध्ये अँटीऑक्सिडंट आणि अँटी-व्हायरल गुणधर्म असतात जे शरीराला संसर्गाशी लढण्यास मदत करतात.

गिलॉय तुकडा (1-2 इंच)

गिलॉय रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करते आणि प्लेटलेट्स वाढवण्यास मदत करते. तसेच डेंग्यूची लक्षणे कमी होण्यास मदत होते.

आले (1 इंच तुकडा)

आल्यामध्ये अँटी-इंफ्लेमेटरी आणि अँटीबॅक्टेरियल गुणधर्म असतात, जे शरीरातील ताप आणि सूज कमी करण्यास मदत करतात.

काळी मिरी (4-5 दाणे)

काळी मिरी शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यास मदत करते आणि खोकला, सर्दी सारख्या समस्या दूर करते.

हळद (1/2 टीस्पून)

हळदीमध्ये कर्क्यूमिन नावाचे तत्व असते, जे अँटीऑक्सिडंट आणि दाहक-विरोधी गुणधर्मांनी समृद्ध असते. त्यामुळे शरीराची संसर्गाशी लढण्याची क्षमता वाढते.

दालचिनी (1 इंच तुकडा)

दालचिनीच्या सेवनाने शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि ताप कमी करण्यासही मदत होते.

गूळ किंवा मध (चवीनुसार)

गूळ किंवा मध शरीराला ऊर्जा देते आणि कडूपणा कमी करण्यासाठी देखील उपयुक्त आहे.

काढा  बनवण्याची पद्धत

सर्व प्रथम एका पातेल्यात 2-3 ग्लास पाणी घेऊन ते उकळून घ्या.

त्यात तुळशीची पाने, गिलॉयचा तुकडा, आल्याचा तुकडा आणि दालचिनी घाला.

यानंतर काळी मिरी आणि हळद घाला आणि पाणी अर्धे होईपर्यंत मंद आचेवर सुमारे 15-20 मिनिटे उकळू द्या.

काढा  चांगला शिजल्यावर गाळून घ्या आणि कोमट झाल्यावर त्यात चवीनुसार गूळ किंवा मध घाला.

काढ्याचेसेवन कसे करावे?

दिवसातून 1-2 वेळा, शक्यतो सकाळी आणि संध्याकाळी या उकडीचे सेवन करा. डेंग्यूच्या रुग्णांनी ते गरम प्यावे, जेणेकरुन त्यातील पोषक तत्व शरीरात चांगल्या प्रकारे शोषले जातील. जर कोणाला कोणत्याही गोष्टीची ऍलर्जी असेल तर ते वापरू नका. या काढ्याचे जास्त सेवन करू नका, ते हानिकारक असू शकते.

या काढ्याचे फायदे

1. प्लेटलेट्स वाढवण्यास उपयुक्त

गिलोय आणि तुळस प्लेटलेट्सची संख्या वाढवण्यासाठी उपयुक्त आहेत. याच्या नियमित सेवनाने डेंग्यूच्या वेळी प्लेटलेट्स सुधारण्यास मदत होते.

2. प्रतिकारशक्ती मजबूत करते

हळद, आले आणि काळी मिरी यांसारखे मसाले रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवतात. हे शरीराला संसर्गाशी लढण्यासाठी आणि डेंग्यूसारख्या विषाणूजन्य तापापासून संरक्षण करण्यासाठी शक्ती देतात.

3. ताप आणि सूज कमी करते

काढ्या मध्ये आले आणि काळी मिरी ताप कमी करण्यासाठी आणि सूज नियंत्रित करण्यासाठी उपयुक्त आहेत. यामुळे शरीराला थंडावा मिळतो आणि वेदना आणि सूज यापासून आराम मिळतो.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit  

ज्यामध्ये प्रामुख्याने कर्करोगाचा आजार. तुम्ही पौष्टिक भाज्यांऐवजी रसायनयुक्त पदार्थ खात आहात की नाही हे तपासण्यासाठी FSSAI ने एक व्हिडिओ जारी केला आहे ज्याद्वारे तुम्ही भाजी खोटी आहे की खरी हे ओळखू शकता.

मलाकाइट ग्रीन म्हणजे काय ?

मॅलाकाइट ग्रीन हे रसायनाचा एक प्रकार आहे. त्याच्या वापराने भाज्या एकदम ताज्या आणि चमकदार दिसतात. हे प्रामुख्याने अँटीफंगल आणि अँटी-प्रोटोझोल औषध म्हणून वापरले जाते. परंतु नफा मिळविण्यासाठी भाज्यांमध्ये मॅलाकाइट ग्रीन मिसळले जाते.

FSSAI ने जारी केलेला व्हिडिओ -

FSSAI ने जारी केलेल्या व्हिडिओमध्ये खरी आणि बनावट भाजी कशी ओळखायची हे दाखवण्यात आले आहे

Detecting malachite green adulteration in green vegetable with liquid paraffin.#DetectingFoodAdulterants_1@MIB_India@PIB_India @mygovindia @MoHFW_INDIA pic.twitter.com/knomeEnbmA

— FSSAI (@fssaiindia) August 18, 2021

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit 

किशमिश आणि मनुका दोन्हीही आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. अनेक लोक यांना एकाच समजतात.  पण दोघींमध्ये खूप अंतर आहे. किशमिश आणि मनुका ड्राई फ्रूट्स (dry फ्रुटस) लिस्ट मध्ये सहभागी आहे. किशमिश खाल्याने बद्धकोष्ठतेची समस्या दूर होते. तर मनुका खाल्याने शरीरात रक्त वाढते.  

किशमिश मनुका मधील फरक- 

किशमिशचा आकार छोटा आणि बारीक असतो. मनुका मोठी आणि जाड असते. किशमिशचा रंग थोडा हल्का असतो. तर मनुका डार्क ब्राउन कलरची असते. किशमिशची चव थोडी आंबट असते आणि मनुका गोड असते. छोट्या द्राक्षांना वाळवून किशमिश तयारकेली जाते. यामध्ये बिया नसतात. मुनका मोठे आकाराचे द्राक्ष वाळवून तयार केली जाते मनुका मध्ये अनेक बिया असतात. 

किशमिशचे फायदे-

किशमिशमध्ये आयरन, प्रोटीन, फाइबर, कॅल्शियम, मॅग्नाशीयम, पोटॅशियम, कॉपर आणि मॅगनीज असते. किशमिशला विटामिन बी6 चा सोर्स मानले जाते. किशमिश खाल्याने बद्धकोष्ठता दूर होते.  फाइबरने भरपूर किशमिश पुरुषांच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. लहान मुलांचा शारीरिक आणि मानसिक विकास जलद करते. भिजवलेले किशमिश खाल्याने वजन कमी होते. हाडे आणि दात मजबूत ठेवण्यासाठी किशमिश खाणे फायदेशीर मानले जाते. 

मनुकाचे फायदे- 

मनुका मध्ये भरपूर कॅल्शियम, पोटॅशियम, मॅग्नाशीयम, बीटा कॅरोटीन, अँटीबॅक्टिरियल गुण असतात.  शरीरात रक्त वाढवण्यासाठी मनुका मदत करतात. फाइबरयुक्त भरपूर मनुका खाल्याने पाचन मजबूत होते. एनीमियाच्या रुगणांनी मनुका खाव्या. ब्लड प्रेशर कमी झाल्यास मनुका खाव्या. हार्ट हेल्थ आणि कोलेस्ट्रॉलला नियंत्रित करण्यासाठी मनुका मदत करतात. मनुका दुधात किंवा पाण्यात भिजवून खाल्ल्यास फायदे मिळतात. 

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik