मुंबई कुणाची?

राज ठाकरे यांच्‍या अटकेने फायदा कुणाचा?

Sat, 31 Oct 2009 12:28:47 +0530

मनसे नेते राज ठाकरे यांच्‍या अटकेच्‍या फार्सवर सतत दोन दिवस चाललेल्‍या घडामोडींनंतर आता पडदा पडला आहे. या घडामोडींवर आता पडदा पडला असला तरीही गेल्‍या दोन दिवसांपासून पडद्यामागे चाललेल्‍या घडामोडींची चर्चा मात्र राजकीय वर्तुळातून रंगणे साहजिकच आहे. या चर्चेचे गु-हाळ फिरणार आहे, ते राज यांच्‍या अटकेमुळे नेमका फायदा कुणाचा या मुद्याभोवती.

ठाकरी शैलीतून आणि शिवसेनेच्‍या आक्रमक मुशीतून तयार झालेल्‍या राज यांच्‍यासाठी अशा प्रकारची अटक तशी फारशी नवी नाहीच. यापूर्वीही त्‍यांनी अनेक आंदोलने केले आहेत. आणि त्‍यांनाच काय खुद्द बाळासाहेबांनाही अटकेला सामोरे जावे लागले आहे. तर महाराष्‍ट्रालाही त्‍यांच्‍या अटकेनंतर होणारी निदर्शने नवीन नाहीत. त्‍यामुळे त्‍यांना अटक झाल्‍यानंतर हे सर्व होणार हे राज्य सरकारलाही ठाऊक होतेच.

शिवसेनेतून बाहेर पडल्‍यानंतर आणि महाराष्‍ट्र नवनिर्माण सेनेची स्‍थापना केल्‍यानंतर अगदी पहिल्‍याच सभेतून राज यांनी 'मराठी बाणा' हेच आपल्‍या पक्षाचे प्रमुख ध्‍येयधोरण राहील हे जाहीर केले होते. त्‍यामुळेच त्‍यांनी 'मी महाराष्‍ट्राचा... महाराष्‍ट्र माझा' ही घोषणाही दिली.
आणि त्‍यानुसार मुंबईत असलेली उत्तर भारतीय आणि बिहारींची मक्‍तेदारी मोडीत काढण्‍यासाठीचे आंदोलन चालविले. त्‍यामुळे त्‍यांना उत्तर भारतीय नेत्‍यांची नाराजीही ओढवून घ्‍यावी लागली. म्‍हणूनच वारंवार त्‍यांच्‍या अटकेची मागणी केली गेली. गेल्‍या 19 ऑक्‍टोबर रोजी रेल्‍वे भरती परीक्षेच्‍या वेळी मनसैनिकांनी उत्तर भारतीयांना दिलेला चोप ही काही नवीन घटना नव्‍हती. यापूर्वी गेल्‍या दोन-अडीच वर्षात तशा अनेक घटना घडल्‍या आहेत. मग इतक्या दिवसांनंतर आताच राज यांना अटक का केली गेली? हा देखिल सध्‍या चर्चेचा प्रमुख मुद्दा आहे.

राज यांनी 'मराठी बाणा' हेच आपल्‍या पक्षाचे प्रमुख ध्‍येयधोरण राहील हे जाहीर केले होते. त्‍यामुळेच त्‍यांनी 'मी महाराष्‍ट्राचा... महाराष्‍ट्र माझा' ही घोषणाही दिली.

राज्याच्‍या राजकारणात राज ठाकरे हे नाव गेल्‍या काही दिवसांपासून वेगाने पुढे येत आहे. त्‍यामुळे आगामी निवडणुकांमध्‍ये 'मराठी बाणा' हा निवडणुकीचा मोठा मुद्दा ठरण्‍याची शक्‍यता आहे. हे कॉंग्रेस आघाडी सरकारला निश्चितच परवडणारे नाही. या शिवाय केंद्रातही कॉंग्रेसप्रणित संपुआ आघाडीचेच सरकार आहे. या सरकारमध्‍ये समाविष्‍ट असलेले बरेचशे घटक पक्ष हे उत्तर भारतातील आहेत. त्‍यात लालूंचा राजद आणि अमरसिंग व मुलायम सिंह यांचा समाजवादी पक्षही आहे. या पक्षांच्‍या पाठिंब्यावरच संपुआने आपले सरकार टीकवून ठेवले आहे. त्‍यामुळे राज यांच्‍या अटकेसाठी या पक्षांचा केंद्रावर दबाव वाढू लागल्‍याने त्‍यांची अटक झाली आहे.

या सर्व गोष्‍टींच्‍या मागे आगामी निवडणुकाही आहेत. हे विसरून चालणार नाही. राज यांना अटक करण्‍यामागे विलासराव देशमुख सरकारने 40 वर्षांपूर्वी वसंतराव नाईक सरकारने केलेल्‍या राजकीय खेळीची पुनरावृत्ती केली आहे. उत्तर भारतीय राज्‍यांमध्‍ये राज ठाकरे हा एक गुंड असल्‍याची प्रतिमा हिंदी चॅनल्‍सनी आधीच करून ठेवली आहे. त्‍यामुळे राजला अटक करण्‍याची करामत महाराष्‍ट्रातील कॉंग्रेसच्‍या सरकारने करून दाखविली हे दाखवून उत्तर भारतातील राज्‍यांमध्‍ये कॉंग्रेसची प्रतिमा उजळ करण्‍याचाच प्रयत्‍न केला आहे. राज्‍यातील अमराठी भाषिकांमध्‍येही राज्‍य सरकारच्‍या कार्यकुशलतेचा यामुळे ठसा उमटण्‍यास मदत होणार आहे. आगामी निवडणुकांमध्‍ये या राज्‍यांमध्‍ये राजच्‍या अटकेचे श्रेय घेण्‍यासाठी अनेक जण पुढे येतील हे आताच स्‍पष्‍ट दिसू लागले आहे.

या एकाच घटनेमागे कशीकशी राजकीय खेळी केली गेली हे आता आणखी स्‍पष्‍टच सांगायचे झाले, तर राज हे शिवसेनेतून बाहेर आले आहेत. त्‍यामुळे शिवसेनेच्‍या विचारधारेला समांतरच त्‍यांच्‍या पक्षाची विचारधारा असेल हे स्‍पष्‍टच आहे. राज्‍यात शिवसेनेचा दबदबा ही कॉंग्रेससाठी कायमच डोकेदुखी ठरली आहे. राजच्‍या निमित्ताने त्‍यावरचं औषधच सरकारच्‍या हाती आलं आहे. म्‍हणूनच राज ठाकरेंचे जहाल भाषण, प्रक्षोभक वक्‍तव्‍य आणि भय्यांना दिलेला चोपही गेल्‍या अनेक दिवसांपासून आघाडी सरकार त्‍यांच्‍यावर कारवाई न करता एकप्रकारे खपवूनच घेत होते. यानिमित्ताने राजना 'मोठे करा' हीच भूमिका या पक्षाने घेतली होती. राज मोठे झाले तर शिवसेनेच्‍याच मतांवर त्‍याचा परिणाम होईल आणि 'डिव्‍हाईड अ‍ॅण्‍ड रूल' ही खेळी करणे सोपे होईल हा त्‍यामागे उद्देश होता.

राज यांना अटक केल्‍याने आणि काहीवेळ तुरुंगात ठेवल्‍याने ते मराठी जनतेचे 'हिरो' ठरतील हे देखिल कॉंग्रेस जाणून होती. मात्र राज हिरो ठरावेत हाच त्‍यांचा उद्देश होता.

राज यांना अटक केल्‍याने आणि काहीवेळ तुरुंगात ठेवल्‍याने ते मराठी जनतेचे 'हिरो' ठरतील हे देखिल कॉंग्रेस जाणून होती. मात्र राज हिरो ठरावेत हाच त्‍यांचा उद्देश होता. कारण त्‍यामुळे दोन्‍ही सेनेतील मते विभागले जाऊन फायदा कॉंग्रेसचाच होईल, असा डाव राजकारणाच्‍या सारिपाटावर खेळला गेला आहे.

चाळीस वर्षापूर्वीच्‍या इतिहासाची पुनरावृत्ती

आधीच सांगितल्याप्रमाणे सुमारे चाळीस वर्षांपूर्वी तत्‍कालीन वसंतराव नाईक सरकारने जी खेळी केली होती. तिच विलासराव सरकारने खेळली आहे. त्‍यावेळी मुंबईत मिल कामगारांच्‍या चळवळी अतिशय मोठ्या प्रमाणावर चालत असायच्‍या आणि या चळवळींचे नेतृत्‍व डाव्‍यांच्‍या हाती असे. त्‍यामुळे साहजिकच राज्‍याच्‍या राजकारणातही डाव्‍यांचे प्रचंड वर्चस्‍व होते. तत्‍कालीन विधानसभेत 70 ते 72 जागांवर डाव्‍यांचे वर्चस्‍व राहत असे.

कॉंग्रेसचा सर्वाधिक मोठा प्रतिस्‍पर्धी असलेल्‍या या डाव्‍यांच्‍या वर्चस्‍वाला पहिल्यांदा शह दिला तो शिवसेनेने. सेनेने कामगारांचे नेतृत्‍व केल्‍याने बाळासाहेबांच्‍या माध्‍यमातून डाव्‍यांना संपविण्‍याचा खेळ वसंतरावांनी खेळला. आता देशमुख त्‍याच पावलावर पाऊल ठेवून शिवसेनेची ताकत कमी करू पाहत आहेत.

राजला नकारात्‍मक प्रसिध्‍दीचाही फायदा

हिंदी माध्‍यमांनी आणि चॅनल्‍सने सुरूवातीपासूनच राज ठाकरे हा एक गुंड असल्‍याचेच दाखविले. राजला अटक केल्‍यानंतरही 'राजपर पुलीसकी नकेल', 'राजपर कसा शिकंजा', 'राज के गुंडोंका महाराष्‍ट्र मे हंगामा' अशाच आशयाच्‍या बातम्‍या येत राहिल्‍या. या बातम्‍यांमुळे अनेक वर्षांपासून राजला ओळखणारा मराठी माणूस साहजिकच दुखावला गेला. तर दुस-या बाजूला उत्तर भारतीय नेते पक्षभेद विसरून एकत्र आल्‍यानंतरही महाराष्‍ट्रातील पक्षांनी राजला गुन्‍हेगार ठरविल्‍याने राजबद्दलची सहानुभूती वाढली आहे.

राजच्‍या अटकेनंतर त्‍याचे राज्‍यभर उमटलेले पडसाद पाहता या प्रकरणातून अनेक अर्थी फायदा करू पाहणा-या कॉंग्रेसच्‍या हाती काय येईल हे येणारा काळच सांगणार आहे.

राज ठाकरे यांना अटक

Sat, 31 Oct 2009 12:28:24 +0530

पोलिसांना सातत्याने आव्हान देणा-या राज ठाकरे यांना अखेर रत्नागिरी ग्रामीण आणि मुंबई पोलिसांच्या संयुक्त पथकाने मंगळवारी पहाटे अटक केली. अटकेपूर्वी राज्या‍तील ठिकठिकाणच्या शेकडो मनसे कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी रात्रीच 'उचलले' आहे. तरीदेखील तणावाचे वातावरण निर्माण झाले असून परिस्थितीवर नियंत्रणासाठी सुमारे आठ हजार पोलिसांचा ताफा तैनात करण्‍यात आला आहे. दरम्यान, राज यांना आज रत्नागिरीहून मुंबईत आणण्यात येणार असून बांद्रा कोर्टासमोर उभे करण्यात येण्याचे सांगण्यात आले.

उत्तर भारतीयांच्या छटपूजेबाबत राज यांनी केलेल्या वक्तव्यामुळे झारखंडच्या एका वकिलाने जमशेदपूर न्यायालयात जनहित याचिका दाखल केली होती. सुनावणीच्यावेळी गैरहजर राहिल्यामुळे न्यायालयाने राज यांच्या विरोधात अजामीनपात्र अटकवॉरंट काढले होते. हे वॉरंट मुंबई पोलिसांकडे दिले होते. मात्र, 'मला अटक करून दाखवा' असे गरजणा-या राज ठाकरे यांना लागलीच अटक केल्यास तणाव निर्माण होणार असल्याने रात्री उशीरापर्यत बैठका सुरू असल्याचे समजते.

दरम्यान, त्यांना झालेली अटक ही जमशेदपूर प्रकरणी नसून मुंबईत रेल्‍वे भरतीच्‍या वेळी उत्तर भारतीय विद्यार्थ्‍यांना झालेल्‍या मारहाण प्रकरणी असल्‍याची माहिती समोर आली आहे. दंगलीस प्रोत्‍साहन देणे, दंगल भडकाविणे, सरकारी अधिका-यांवर हल्‍ला करणे आणि सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान करणे हे गुन्‍हे त्‍यांच्‍यावर दाखल करण्‍यात आले आहेत.

राज यांना अटक करण्यापूर्वी नाशिक, मुंबई, पुणे, कोल्हापूर, सांगली येथील त्यांच्या शेकडो कार्यकर्त्यांची पोलिसांनी रात्रीत धरपकड सुरू करून शेकडो कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेतले आणि त्यानंतर पहाटे राज यांना रत्नागिरीत अटक केली.

बिहारींचा राजकीय वापर अपरिहार्य- रूडी

Sat, 31 Oct 2009 12:27:37 +0530

राजीव प्रताप रूडी हे भाजपचे माजी केंद्रीय मंत्री व सध्या पक्षाचे प्रवक्ते आहेत. बिहारचे प्रतिनिधीत्व करणारे रूडी एक सुसंस्कृत व्यक्तिमत्व म्हणून ओळखले जातात. ते मगध विद्यापीठात अर्थशास्त्राचे प्राध्यापकही होते. मुंबईत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांनी युपी व बिहारींविरोधात आंदोलन छेडले आहे. यासंदर्भात रूडी यांच्याशी मनोज पोलादे यांनी केलेली बातचीत.

''महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी परप्रांतीयाविरुद्धचे आंदोलन थांबवावे. त्यांचे आंदोलन हे व्यक्तीच्या घटनादत्त मूलभूत अधिकारांचा संकोच करणारे आहे. शिवाय घटनेच्या चौकटीस छेद देणारे आहे. यासोबतच बिहारमध्ये राजकारण करणार्या लालू प्रसादांसारख्या नेत्यांनी बेताल वक्तव्ये करून राज यांना चिथावणी देण्याचे प्रकार थांबवावेत''. कारण यांच्या राजकारणात जीव जातो तो मुंबईत काम करणार्या सामान्य श्रमिकांचा, असे मत भारतीय जनता पक्षाचे प्रवक्ते राजीव प्रताप रूडी यांनी वेबदुनियाशी बोलताना व्यक्त केले. त्याचवेळी मुंबईतील युपी व बिहारींचा राजकीय वापर अपरिहार्य असल्याचे मतही त्यांनी व्यक्त केले.

स्थानिकांच्या न्यूनगंडावर प्रादेशिक पक्षांचे राजकारण
बिहार व उत्तर प्रदेशात लोकसंख्येच्या प्रमाणात विकास झालेला नाही. विकसित क्षेत्रांकडे रोजगाराच्या शोधात लोंढ्यांचे स्थलांतर ही स्वाभाविक प्रक्रिया आहे, असे सांगून ते पुढे म्हणाले, की कोणत्याही ठिकाणी बाहेच्यांचे प्रमाण मर्यादेबाहेर झाले, की स्थानिकांमध्ये न्यूनगंड, धास्ती निर्माण होते. असुरक्षिततेची भावना सर्वव्याप्त व्हायला लागते. अस्मितेचे राजकारण करणारे राजकीय पक्ष नेमके स्थानिकांच्या या भावनेस हात घालून परप्रांतीयांपासून तुम्हांस धोका आहे, असे सांगून यातून तुमचे तारणहार आम्हीच असे ठसवून राजकारण करतात. मुंबईत बिहारी व उत्तरप्रदेशातील स्थलांतरीतांची संख्या मोठी असल्याने साहजिक असल्या भाषिक, अस्मितेच्या आंदोलनाचे ते लक्ष्य ठरतात.

स्वतःचे महत्त्व वाढविण्यावर प्रादेशिक पक्षांचा भर
रूडींच्या मते प्रादेशिक पक्षांना मर्यादा आहेत. ते म्हणतात, की देशात भारतीय जनता पक्ष व डावे पक्ष हे दोनच राष्ट्रीय पक्ष स्ट्रक्चर्ड पक्ष आहेत. यामध्ये सामान्य कार्यकर्ताही सर्वोच्च पदापर्यंत पोहचू शकतो. इतर राष्ट्रीय किंवा प्रादेशिक पक्ष हे व्यक्तीआधारीत असून जात, गट भाषा, अस्मिता हे त्यांचे आधार आहेत. यामुळे राज्याचा सर्वांगीण विकासाऐवजी व्यक्तीगत संस्थाने वाढवण्यातच त्यांची शक्ती खर्ची पडते.

बिहारच्या अविकासास कॉंग्रेस, लालू जबाबदार
परप्रांतात लोंढे जाण्यास बिहारमधील परिस्थिती कारणीभूत आहे. मग बिहारचा विकास का झाला नाही, असे विचारले असता, यासाठी त्यांनी कॉंग्रेस आणि लालू प्रसाद यादव यांना जबाबदार धरले. ‘’बिहारच्या राजकारणावर दृष्टिक्षेप टाकल्यास कॉंग्रेस व राष्ट्रीय जनता दलाकडेच सत्तेची धुरा राहिली आहे. कॉंग्रेस तर विकासाबाबत निष्क्रिय पक्ष म्हणून ख्यातनामच आहे. यानंतर लालूप्रसाद यादवांच्या पंधरा वर्षाच्या राजवटीने बिहारला रसातळाला नेऊन ठेवले. बिहारमधील बेकारी व अविकासासाठी सर्वस्वी त्यांनाच जबाबदार धरता येईल, असे त्यांनी ठासून सांगितले. भाजपचा पाठींबा असलेल्या नितीश कुमार सरकारच्या तीन वर्षाच्या कार्यकाळातही बिहारमध्ये फारसे भव्यदिव्य घडले नसल्याकडे बोट दाखविले असता, विकासाची प्रक्रिया ही काही जादूची कांडी नाही की ती फिरवली आणि विकास झाला अशा शब्दांत उत्तर दिले.

बिहारमध्ये पायाभूत सुविधांची कमतरता
पण तरीही बिहारच्या विकासासाठी ठोस प्रयत्न का होताना दिसत नाही, या विषयावर त्यांना बोलते केले असता, ते म्हणाले, की इंडस्ट्री येण्यासाठी मूलभूत पायाभूत सुविधा भक्कम असाव्या लागतात. रस्त्यांचे जाळे असायला पाहिजे. राजकीय, सामाजिक परिस्थितीही अनुकूल असावी लागते. राज्यात निर्भय व मुक्त वातावरणासोबतच उद्योगांना लागणाऱ्या प्राथमिक सुविधा पुरवल्या तरच इंडस्ट्री विकसित होते. बिहारमध्ये एवढ्यातल्या राजकीय इतिहासावर नजर टाकल्यास नेमके उलट चित्र आहे. त्यातच स्वतंत्र झारखंडच्या निर्मितीनंतर नैसर्गिक खनिज संपत्तीही गेल्याने बिहार पंगू झाल्याचे विश्लेषण ते करतात.

विकासामुळेच महाराष्ट्रात स्थलांतरीतांचे लोंढे
मर्यादेबाहेरच्या स्थलांतरीतांच्या संख्येमुळे मुंबईच्या पायाभूत सुविधांवर कमालीचा ताण पडत आहे याकडे लक्ष वेधले असता, महाराष्ट्र मुंबईचा सर्वांगीण विकास झाला असून ते लोंढे पेलण्यास सक्षम आहे. शेवटी रोजगार व विकासाची संधी मिळेल तेथे स्थलांतर होणारच, असे त्यांनी स्पष्ट केले. त्याचवेळी महाराष्ट्रातील एकंदरीत विकासात स्थलांतरितांचाही हातभार लागत अाहे. याकडेही त्यांनी लक्ष वेधले. मात्र, त्याचवेळी मुंबईसारखे शहर देशातील बहुतांश युवकांना रोजगार देत असेल, स्थलांतरीतांच्या लोंढ्यांना सामावून घेत असेल तर केंद्राने मुंबईस विशेष अनुदान द्यायला हवे काय याबाबत प्रश्न विचारला असता ‘केंद्राने यासंदर्भात निर्णय घ्यायला हवा, असे सांगून उत्तर द्यायचे टाळले.

युपी, बिहारींचा राजकीय वापर अपरिहार्य
महाराष्ट्रात आपले राजकारण वाढविण्यासाठी स्थलांतरीत युपी, बिहारींचा राजकीय ‘बेस’ म्हणून वापर करणे योग्य आहे काय? या प्रश्नास बगल देत ते म्हणाले, की मुंबईत एखाद्या भागात एखादा उमेदवार निवडून येण्याजोगे त्यांचे संख्याबळ निर्माण झाल्यास त्यांच्यातून राजकीय नेतृत्व उदयास येणे स्वाभाविक आहे. राजकीय व सामाजिक संरक्षण मिळावे, हिताची जपणूक व्हावी यासाठी स्थलांतरित लोंढ्यांचा राजकीय बेस म्हणून वापर टाळता येणे कठीण आहे. सर्वच लोकशाही देशात हीच प्रक्रिया आहे. कारण घटनेनुसार देशभरात कोठेही मुक्त संचार करण्याचा, वास्तव्याचा व रोजगार करण्याचा, व संघटनेचा मूलभूत हक्कच आहे. यास कोणी हरकत घेऊ शकत नाही. आणि ते योग्यही नाही, अशी भूमिका ते मांडतात.

'आमार बांगला, शोनार बांगला'

Sat, 31 Oct 2009 12:27:29 +0530

मराठी भाषा आणि संस्कृतीसाठी मैदानात उतरलेले महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे बिहारी व युपीच्या लोकांना लक्ष्य करीत आहेत. त्याचवेळी बंगालच्या लोकांनी बंगाली भाषा, संस्कृती कशी टिकवली याचेही धडे देत आहेत. सत्यजित राय व रवींद्रनाथ टागोर यांचे उदाहरण देऊन या दोघांनीही त्यांच्या सृजनाचा अविष्कार बंगालीत केला, तरीही ते 'ग्लोबल' झाले याचा उल्लेख राज यांच्या भाषणात येतो आहे. या अनुषंगाने बंगालमधील परिस्थिती जाणून घेऊया.

मुंबई आणि कोलकता ही महानगरे जवळपास एकसारखी वैशिष्ट्ये बाळगून आहेत. त्याचवेळी या दोन्ही राज्यांची काही स्वभाववैशिष्ट्येही सारखी आहेत. दोन्ही समाजात बुद्धिवादी लोक मोठ्या प्रमाणात आहेत. स्वातंत्र्य संग्रामात बंगाल आणि महाराष्ट्र या प्रांतातील लोक मोठ्या प्रमाणावर सहभागी झाले होते. व्यावहारिकतेपेक्षा वैचारीक क्षेत्रात दोन्ही प्रांतीय लोकांचे योगदान जास्त आहे. विचारवंतांची मोठी परंपरा दोन्ही राज्यांना लाभली आहे. आचारातील पुरोगामित्व दोन्हीकडे दिसून येते. त्याचवेळी धंदेवाईकपणाचा अभावही आहे. म्हणूनच 'उत्तम' शेती व 'मध्यम' नोकरी हीच दोन्ही प्रांतीयांची मानसिकता आहे.

सांस्कृतिक दृष्ट्याही दोन्ही प्रांत श्रीमंत आहेत. साहित्याचे वेडही त्यांना आहे. साहित्याची लेणी दोन्ही भाषांत निर्माण झाली. चित्रपट, नाटक, संगीत अशा सृजनोविष्कारातही हे प्रांत आघाडीवर आहेत. बंगालमध्ये दुर्गापूजा व महाराष्ट्रात गणेशोत्सवासारखे सण ही त्या प्रांताची ओळख बनले आहेत.

हे सगळे असतानाही सद्यस्थितीतील काही मुद्दे मुंबईप्रमाणेच कोलकत्यालाही लागू पडतात. मुंबईत जसे परप्रांतीय मोठ्या प्रमाणात येत आहेत, तसेच कोलकत्यातही तेच घडते आहे. पण तरीही बंगालमध्ये मुंबईसारखा प्रश्न आज तरी उद्भवलेला नाही. परप्रांतीयांविषयी लोकांच्या मनात नाराजी नाही, असे नाही. पण येणाऱ्या लोकांचा प्रभाव इतकाही पडलेला नाही की बंगाली गुदमरते आहे. याची बरीच कारणे आहेत. ती आपण पाहूया.

बंगालला लागून बिहार, झारखंड, उत्तर प्रदेश, ओरीसा शिवाय आसाम आणि पूर्वेकडील राज्ये लागून आहेत. याशिवाय बांगलादेशही लागून आहे. हे सगळे प्रदेश अविकसित आहेत. म्हणून त्या तुलनेत विकसित असलेल्या कोलकत्यात ही मंडळी धाव घेतात. एवढेच नव्हे तर बांगलादेशातील लोकही मोठ्या प्रमाणात घुसखोरी करून कोलकत्यात आरामात जगत आहेत. बिहारी, युपीचे लोक भाषेवरून ओळखू येतात. पण बांगलादेशचे लोक स्थानिक बंगाली लोकांसारखेच दिसतात, रहातात आणि बोलतातही. त्यामुळे ते वेगळे आहेत, असे कळत नाही. एकूणात कोलकत्यातही मोठ्या प्रमाणात परप्रांतीय आहेत.

असे असले तरी कोलकत्यात परप्रांतीयांचे वर्चस्व नाही. कोलकत्यात हिंदी मोठ्या प्रमाणात बोलली जाते हे खरे असले तरी बंगाली न शिकता चालू शकते, असे मात्र नाही. बंगाली लोक आग्रहपूर्वक बंगालीतच बोलतात. मुळात त्यासाठी फतवा वगैरे काढण्याची गरज पडत नाही. मात्र, बंगालीच्या चलनाला इतरही काही कारणे आहेत. बंगाली ही एक समृद्ध भाषा आहे. यात अक्षय असे साहित्य निर्माण झाले आहे.

रवींद्रनाथ, बंकिमचंद्र, शरदचंद्र, जीवनानंद दास, मायकल मधुसूदन, सुकांत भट्टाचार्य (सध्याचे मुख्यमंत्री बुद्धदेव भट्टाचार्य यांचे काका. स्वतः बुद्धदेवही साहित्यिक आहेत. शिवाय व्यासंगीही), सुनीलकुमार गांगुली अशी थोर व ख्यातनाम साहित्यिकांची मोठी परंपरा बंगालीत आहे. या साहित्याचा प्रभाव पूर्ण भारतावर पडला आहे. रवींद्रनाथांना नोबेल मिळाले हे तर विख्यात आहेच. त्यामुळे एकेकाळी तर देशातील अनेक मान्यवर लोक बंगाली शिकणे अभिमानाचे मानत. अगदी आजही परप्रांतातून येणाऱ्या समाजाच्या उच्च स्तरातील व्यक्तीला बंगाली शिकणे हा अभिमानाची बाब वाटते. बंगालीतील उच्च दर्जाचे साहित्य आपल्याला वाचता येईल हा आनंद त्यात असतोच, पण या थोर साहित्यपरंपरेच्या आस्वादकांत आपण सामील झालो याचाही एक अभिमान तयार होतो. म्हणूनच क्रिकेटपटू अरूण लाल, अशोक मल्होत्रा ही मंडळी बाहेरून कोलकत्यात आली, पण ती चांगली बंगाली बोलतात.त्याचवेळी समाजातील खालच्या स्तरातील परप्रांतीय जे किरकोळ नोकरी धंद्यासाठी बंगालमध्ये येतात, त्यांना फार काळ हिंदीत बोलून चालत नाही. कारण स्थानिक बंगाली लोक स्वभाषेसाठी आग्रही असल्याने ते हिंदी लोकांशी जास्त व्यवहार करण्याच्या भानगडीत पडत नाही. शिवाय लिपी वेगळी असल्याचाही परिणाम असेल, पण सर्वसामान्य बंगाली माणसालाही हिंदी इतकी चांगली कळत नाही. बोलणे तर दूरच. मग त्याच्याशी संपर्क साधायला बाहेरच्या माणसाला बंगाली शिकावीच लागते. कारण त्याला त्या भाषिक लोकांशी व्यवसाय करायचा असतो.

कलाक्षेत्रात बंगाली लोकांचे योगदान फार मोठे आहे. हिंदीतही ते आहे. अगदी बिमल रॉय, मृणाल सेन, ऋत्विक घटक, बर्मन पितापुत्र, अनिल विश्वास, सलील चौधरी, मन्ना डे, किशोर कुमार अशी किती नावे घ्यावीत. या मंडळींनी काम हिंदीत केले तरी बंगाली ही ओळख जपली. कारण ते बंगाली चित्रपटांशीही जोडले गेले होते. म्हणूनच बॉलीवूडच्या अनेक कलावंतांनी बंगालीत काम केले. बंगालीतील गुणवंतांचा प्रवाह अजूनही सुरू आहे. राणी मुखर्जी, बिपाशा बासू, विद्या बालन संगीतकार प्रीतम, गायक शान असे अनेक बंगाली कलावंत हिंदीत कार्यरत आहेत. या एकूणच समृद्ध परंपरेमुळे बंगाली लोकांकडे पहाण्याचा बॉलीवूडचा दृष्टिकोनही आदराचा आहे. याशिवाय सत्यजित राय, ऋतुपर्ण घोष, अपर्णा सेन हे दिग्दर्शकही बंगालीत काम करूनही राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय पातळीवर नाव कमावून आहेत. त्यामुळे त्यांच्या चित्रपटात काम करणे ही बाब बॉलीवूडच्या कलावंतांसाठी अभिमानस्पद ठरते.

महाराष्ट्रात सृजनशील मराठी कलावंत असूनही त्यांच्या कलाकृतींना रसिकमान्यता मिळत नसल्याचे ऐकिवात येते. पण बंगालीत तसे घडत नाही. बंगाली चित्रपट आजही मोठ्या प्रमाणात पाहिले जातात. बंगाली चित्रपटांवर चालणारी अनेक सिने साप्ताहिकेही आहेत. बंगाली गाणी आजही मोठ्या प्रमाणात ऐकली जातात. शिवाय रवींद्र संगीत, नजरूल संगीत यांची अत्यंत अभिमानस्पद अशी परंपरा आहे. त्याचवेळी बंगाली अस्मितेचा तो भाग आहे.

हे सगळे झाले, भाषा आणि संस्कृतीबद्दल. याचा अर्थ येणार्‍या परप्रांतीय लोंढ्यांबद्दल सामान्य बंगाली लोकांत अस्वस्थता नाही, असे नाही. ही नाराजी असली तरी ती कुठेही जाहिररित्या प्रकट झालेली नाही. पण त्याचवेळी त्यांचे आमची संस्कृती, भाषा यावर अतिक्रमण होत असेल तर ते रोखायला हवे ही आंतरीक भावनाही त्यात आहे. म्हणूनच की काय बंगाली माणूस आपल्या भाषेला आणि संस्कृतीला चिकटून असतो. त्यामुळे परप्रांतीयांना बंगालींवर वर्चस्व गाजविता येत नाही. परप्रांतीयांची आपल्या भाषेची पॉकेट्स तयार होत असली तरी बाह्य जगात त्यांना बंगालीत व्यवहार केल्याशिवाय चालत नाही. मुंबईत नेमके हेच घडत नसावे.

छटपूजा वगैरे प्रकार कोलकत्यातही होतात. पण त्याचे प्रमाण कमी असते. त्याला स्थानिक पक्षांचे लोक जातात. पण त्याचा हेतू आपली 'व्होट बॅंक' जपणे हेच असते. बाहेरून येथे येऊन बिहारी किंवा युपीचे नेते राजकीय वर्चस्व निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत नाहीत. कारण ते शक्य नाही, याची त्यांना जाणीव असते. कारण समग्र बंगाली लोकांशी ते कोणत्याही प्रकारे जोडले जाऊ शकणार नाहीत. म्हणूनच कदाचित परप्रांतीयांचे राजकीय वर्चस्व तयार होऊ शकलेले नाही.

मुंबई व महाराष्ट्राप्रमाणे दुकानांवर इंग्रजीत बोर्ड कोलकत्यातही दिसतात. पण त्याविरोधात नाराजीही आहे. ज्येष्ठ साहित्यिक सुनीलकुमार गांगुली यांनी या विरोधात आंदोलन छेडले होते. त्याला प्रतिसादही मिळाला आणि बर्‍याच प्रमाणात आता बंगालीतही बोर्ड दिसू लागले आहेत. इतकेच नव्हे तर राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय कंपन्याही त्यांच्या जाहिराती बंगालीत करतात. त्यांची होर्डिंग्ज बंगाली भाषेतच लावतात. शाळेतही बर्‍याच प्रमाणात बंगाली भाषा अनिवार्य आहे. सीबीएसई, आयसीएसईच्या शाळाही बंगाली भाषा शिकवतात.

भाषा टिकवायसाठी तिचा मुळात अभिमान हवा. नुसता अभिमान असून चालणार नाही, तिचा वापरही आवर्जून करायला हवा. आपल्या भाषेतील लोकांशी मातृभाषेतच बोलायला हवे. त्या राज्यात रहाणार्‍या परप्रांतीयालाही ती भाषा शिकावी अशी परिस्थिती निर्माण व्हायला हवी. तरच परप्रांतीयांना स्थानिक भाषेचे महत्त्व वाटेल. शिवाय स्वभाषिक साहित्य, कला, चित्रपटत नाटक आदींचा आस्वाद घ्यायला हवा. तरच भाषा टिकेल. अन्यथा जागतिकीकरणाच्या काळात सांस्कृतिक सपाटीकरण होऊन प्रादेशिक भाषा भुईसपाट होऊन जातील आणि मग आपणच आपली ओळख हरवून बसू.

(शब्दांकनः अभिनय कुलकर्णी)

( लेखक बंगालीतील ज्येष्ठ पत्रकार आहेत.)

राज यांच्यावर कारवाईचे संकेत

Sat, 31 Oct 2009 12:26:16 +0530

उत्तर भारतीयांविरोधात प्रक्षोभक वक्तव्य केल्याप्रकरणी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांच्यावर लवकरच कारवाई होण्याचे संकेत दिसत आहेत. राज्याचे गृहमंत्री आर. आर. पाटील यासंदर्भात आज मुंबईच्या उच्चस्तरीय पोलिस अधिकार्‍यांबरोबर बैठक घेणार असून त्यात या कारवाईची दिशा निश्चित केली जाण्याची शक्यता आहे.

महाराष्ट्राचे पोलिस महासंचालक अनामी रॉय, मुंबईचे पोलिस आयुक्त हसन मुश्रीफ आणि पोलिस सहआयुक्त के. एल. प्रसाद यांच्यासोबत ही बैठक होणार आहे.

राज्यसभेत राजवरून 'राजकारण'

Sat, 31 Oct 2009 12:26:12 +0530

उत्तर भारतीयांविरोधात पुन्हा एकदा विखारी भाषण केल्याबद्दल महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्याविरोधात कारवाई करावी या मागणीसाठी समाजवादी पक्षाच्या खासदारांनी आज राज्यसभेत गोंधळ घातला. त्यामुळे राज्यसभेचे कामकाज एका तासासाठी स्थगित करण्यात आले आहे.

राज्यसभेच्या कामकाजाला सुरवात झाल्यानंतर लगेचच समाजवादी पक्षाचे खासदार उभे राहिले आणि त्यांनी राज ठाकरे यांच्यविरोधात घोषणाबाजी करायला सुरवात केली. त्यावेळी अध्यक्ष हमीद अन्सारी यांनी तबलावादक पंडित किशन महाराज व म्यानमारमधील वादळात मृत झालेल्यांना श्रद्धांजली वाहायची आहे, याची आठवण या खासदारांना करून दिली. श्रद्धांजली वाहेपर्यंत हा गोंधळ थांबला. पण त्यानंतर समाजवादी पक्षाचे सदस्य शाहिद सिद्दीकी यांच्या नेतृत्वाखाली पुन्हा एकदा या मुद्यावर आक्रमक झाले आणि सभागृहाच्या वेलमध्ये आले.

राज ठाकरे यांना अटक करून घटनेचे संरक्षण करावे अशा आशयाची घोषणाबाजी त्यांनी सुरू केली. अन्सारी यांनी या सदस्यांना त्यांच्या जागेवर बसण्याची विनंती केली. पण तरीही ते ऐकत नव्हते. अखेर अन्सारींनी सभागृह एका तासासाठी स्थगित केले.

राज नव्हे;चाळीस वर्षांपूर्वीचे बाळासाहेब

Sat, 31 Oct 2009 12:26:03 +0530

PTI

शनिवारी मुंबईच्या शिवाजी पार्कमध्ये झालेलं राज ठाकरेंचं भाषण हे भाषणाचा एक उत्तम नमुना आहे. मुद्दे कसे मांडावेत, आवाजातले चढ-उतार कसे हवेत, लोकांच्या भावनेला हात कसा घालावा आणि आपण मांडत असलेला मुद्दा कसा योग्य आहे, याची पावती लोकांमधूनच कशी घ्यावी आणि मांडत असलेल्या मुद्यांना बिनतोड पुराव्यांचा आधार कसा द्यावा या सगळ्यांचा संगम त्यांच्या भाषणात दिसला.

पण थोडी मागची पिढी असेल तर त्यांना राज यांच्या रूपात चाळीस वर्षापूर्वी याच मैदानात उभा राहिलेला बाळ केशव ठाकरे नावाचा तरूणही आता पुन्हा एकदा दिसला असेल. कारण मुद्दे तेच, त्याची मांडणीही तीच आणि विचारधाराही तीच. शिवाय शैलीही तीच. नक्कल करणे, श्रोत्यांमधून आपल्याला अपेक्षित ते मिळविणे, टाळ्याखाऊ वाक्ये आणि पुस्तकातले पुरावे ही 'बाळासाहेब ठाकरे स्कूल'ची वैशिष्ट्येही तीच. फरक फक्त एवढाच त्यावेळी विरोध दाक्षिणात्यांना होता आता तो उत्तर भारतीयांना आहे.

मुंबई संयुक्त महाराष्ट्रात आली नसती तरी या देशातच राहिली असती. तरीही या नेत्यांनी आंदोलन का उभारले? मोरारजी देसाई सरकारच्या गोळ्या खाऊन १०५ लोक हुतात्मा का झाले?

राज यांच्या या भाषणाला विविध पैलू आहेत. उत्तर भारतीयांविरोधात वक्तव्य, त्यानंतरचा हिंसाचार, मग लागू झालेली भाषणबंदी या पार्श्वभूमीवर मिळालेली बोलण्याची संधी राज यांनी पुरेपूर साधली. वास्तविक या भाषणात नवीन मुद्दे काहीही नव्हते. उत्तर भारतीयांच्या विरोधाचा पत्ता फेकल्यानंतर राज ठाकरे म्हणजे कुणी अतिरेकी प्रांतीयवादी आहे, अशी भूमिका हिंदी मीडीयाने उभी केली होती. या भूमिकेला छेद देण्यासाठी आपल्या समर्थनार्थ गोळा केलेले पुरावे मांडण्यासाठीचा हा सारा खटाटोप होता.

उत्तर भारतीयांवर त्यांनी याही सभेत टीका केली. ती अपेक्षितही होती. पण यावेळी तिचा सूर काहीसा नरमाईचा दिसला. पण त्याहीपेक्षा आपण मांडत असलेल्या मुद्यांच्या समर्थनासाठी त्यांनी थेट डॉ. आंबेडकरांच्या पुस्तकातले पुरावे थेट वाचून दाखविल्याचा मोठा परिणाम जनसमुदायावर झाला हेही विसरून चालणार नाही. हे मुद्दे मांडताना राज यांनी दोन पक्षी मारले. एक तर आंबेडकरांच्याच लिखित पुस्तकातील पुरावे मांडल्यामुळे दलितांची सहानुभूती मिळवली. त्यामुळे उद्या त्यांच्या भाषणाला कुणाही दलित नेत्याने विरोध केल्यास तो आंबेडकरांना विरोध होईल, असा प्रचार मनसे करू शकते. त्याचवेळी हिंदी मीडीयातूनही राजच्या भूमिकेला विरोध झाल्यास 'हे आंबेडकरांनीच लिहिलेय, हे घ्या पुरावे. घटनाकारांविरोधात बोलणारे तुम्ही टिकोजीराव कोण?' असा सवालही ते मीडीयाला करू शकतात.

त्यांनी मांडलेला आणखी एक मुद्दा असाच बिनतोड आहे. तो म्हणजे संयुक्त महाराष्ट्राच्या आंदोलनाचा. मुंबई महाराष्ट्रात यावी यासाठी मराठी नेते आग्रही होते. या मराठी नेत्यांत अगदी आचार्य अत्रेंपासून, एस. एम. जोशी, कॉम्रेड डांगे, प्रबोधनकार ठाकरे अशा सगळ्या भिन्न विचारसरणीच्या नेत्यांचा समावेश होता. मुंबई संयुक्त महाराष्ट्रात आली नसती तरी या देशातच राहिली असती. तरीही या नेत्यांनी आंदोलन का उभारले? मोरारजी देसाई सरकारच्या गोळ्या खाऊन १०५ लोक हुतात्मा का झाले? असा सवाल त्यांनी केला. मुंबई महाराष्ट्रात रहावी, म्हणजे मराठी माणसांच्या ताब्यात रहावी, असाच या नेत्यांचा हेतू असेल तर मग आपण काय वेगळे म्हणतो, असा राज यांचा सवाल आहे. पण त्याचवेळी मुंबईत कोणत्याही प्रांतातील माणूस येण्यास या नेत्यांचा विरोध नव्हता, हेही त्यांनी अतिशय सफाईने लपवले.

हे भाषण अराजकीय असल्याचा आभास त्यांनी निर्माण केला. त्यांनी एकाही राजकीय पक्षावर टीका केली नाही. उलट शरद पवारांवर टीका करणार्‍या अबू आझमीविरोधात त्यांनी वक्तव्य केले. त्याचवेळी महाराष्ट्राच्या विकासात यशवंतराव चव्हाणांपासून आताच्या विलासराव देशमुखांचा हात आहे, असे सांगून उत्तर भारतीयांच्या महाराष्ट्रविरोधाला उत्तर देण्याचा प्रयत्न केला. असे करण्यातूनही त्यांनी बरेच काही साधले आहे. कोणत्याही पक्षाच्या विरोधात विशेषतः सत्ताधार्‍यांच्या विरोधात बोलल्यास पुढच्या कटकटींना (भाषणबंदी वगैरे) तोंड द्यावे लागेल हे हेरून त्यांना यातल्या एकाही पक्षाला विरोधात उभे केले नाही. त्याचबरोबर गेल्या वेळी उडालेल्या गदारोळात राज एकाकी पडले होते. त्यांचे काही मुद्दे बरोबर असूनही मराठी नेते त्यांच्या मागे उभे राहिले नव्हते. थोडक्यात आपला अभिमन्यू होऊ नये अशी राज यांची इच्छा होती.
या भाषणाच्या माध्यमातून आपण मराठीचे आणि महाराष्ट्राचे प्रवक्ते आहोत, असा आभास निर्माण करण्याचाही त्यांनी प्रयत्न केला. ही पूर्णपणे गुजरातमधील नरेंद्र मोदी तंत्राची नक्कल होती. गुजरातमधील निवडणुकीत मोदींवर कुणी टीका केली की आपल्यावरची टीका ही सगळ्या गुजरातवरील टीका आहे, असे चित्र निर्माण करण्यात मोदी यशस्वी ठरले होते. तोच कित्ता राज यांनी मुंबईत गिरवली. आपण महाराष्ट्राच्या वतीने बोलत आहोत, आणि कुणाही उत्तर भारतीय नेत्याची आपल्याविरोधातील प्रतिक्रिया ही महाराष्ट्राविरोधात आहे, असा समज करून देण्यात राज यशस्वी ठरले. थोडक्यात आपण महाराष्ट्राचे मोदी आहोत, अशी आपली प्रतिमा ते उभी करू पहात आहेत.

राज यांच्या भाषणाच एक वैशिष्ट्य म्हणजे हे भाषण आक्रमकतेपेक्षा बचावाने भरलेले दिसले. कारण मधल्या काळात झालेल्या टीकेच्या पार्श्वभूमीवर आपली भूमिका कशी योग्य होती, हे त्यांनी मांडण्याचा प्रयत्न केला. त्यामुळे आपल्या समर्थनार्थ मुद्दे मांडल्यानंतर मी म्हणतो ते योग्य आहे की नाही? असे समोरच्या जनतेला विचारून त्यांच्यातूनच आपल्या भूमिकेला पाठिंबा मिळविण्याची 'बाळासाहेब ठाकरे' शैली त्यांनी यावेळी अनुसरली. त्याचवेळी उत्तर भारतीयांना हाकलायची भाषा न करता त्यांनी इथली संस्कृती आत्मसात करण्याचा सल्लाही दिला.

विदर्भ, मराठवाड्याचा खुंटलेला विकास, कोकणचे मागासलेपण, उद्योगांचे मुंबई-पुणे-नाशिकभोवती झालेले केंद्रीकरणल या सगळ्या पार्श्वभूमीवर भावनेवर आधारीत हा मुद्दा किती काळ चालणार?

राज यांच्या या भाषणानंतर मराठीचे आणि पर्यायाने महाराष्ट्राचे आपणच तारणहार आहोत, असे चित्र निर्माण करण्याचा त्यांचा प्रयत्न दिसून येतो. हे सर्व ठीक आहे. पण दीर्घकालीन राजकारणासाठी भावनेवर आधारीत मुद्दे फार काळ उपयोगी पडत नाहीत, हे त्यांनी शिवसेनेच्या उदाहरणावरून लक्षात घ्यायला हवे. मराठी, हिंदूत्व हे मुद्दे दीर्घकालीन राजकारणासाठी कुचकामी आहेत, हे लक्षात आल्यानंतर या पक्षाचे प्रमुख उद्धव ठाकरे आता विकासाचे मुद्दे घेऊन राज्यभर फिरत आहेत. त्याचवेळी राज यांनी उपस्थित केलेल्या मुद्यांवरून आणि त्यांना मिळणार्‍या प्रतिसादावरून शिवसेनेचा नाकर्तेपणाही दिसून येतो. चाळीस वर्षांनंतरही तेच मुद्दे राजकारणात उपस्थित केले जातात आणि त्या आधारे राजकारण केले जाते, याचा अर्थ या चाळीस वर्षांत शिवसेनेने मराठी माणसांसाठी काय केले असा प्रश्न उभा रहातो.

खरं तर महाराष्ट्रात अनेक प्रश्न आहेत. शेतकरी आत्महत्या करताहेत. विदर्भ, मराठवाड्याचा खुंटलेला विकास, कोकणचे मागासलेपण, उद्योगांचे मुंबई-पुणे-नाशिकभोवती झालेले केंद्रीकरणल या सगळ्या पार्श्वभूमीवर भावनेवर आधारीत हा मुद्दा किती काळ चालणार? मुळात या प्रश्नाची व्याप्ती मुंबई, पुण्यापलीकडे फारशी नाही. उर्वरित महाराष्ट्रात तो किती चालणार? त्याचवेळी मराठी माणसांच्या विकासासाठी राज यांच्याकडे तरी काय ठोस कार्यक्रम आहे? केवळ उत्तर भारतीयांना विरोध करून मराठी समाजाचा विकास साधला जाणार नाही. त्याचप्रमाणे केवळ उत्तर भारतीयांमुळे मराठी माणसांचा विकास खुंटला असेही म्हणता येणार नाही.

राज यांनी स्वतःची राजकीय वाट शोधायची असेल तर ती ठोस विकासाच्या मुद्यावर शोधायला हवी. आपला पक्ष स्थापन करण्यापूर्वी महाराष्ट्रभर केलेल्या दौर्‍यात त्यांनी राज्याच्या विकासाची 'ब्ल्यू प्रिंट' सादर करणार असल्याचे सांगितले होते. त्यासाठी विविध अभ्यासगटही नेमले होते. त्यांच्याशी चर्चाही केली होती. पण दोन वर्षे उलटूनही ही ब्ल्यू प्रिंट लोकांना पहायला मिळालेली नाही. महाराष्ट्राच्या विकासासंदर्भात आपल्या काही योजना त्यांनी ठोसपणे मांडल्या पाहिजेत. अन्यथा चाळीस वर्षांपूर्वीची शिवसेना असेच त्यांच्या पक्षाचे स्वरूप राहील.

याचा अर्थ राज यांनी मांडलेले सर्व मुद्दे चुकीचे आहेत, असे नाही. पण केवळ प्रश्न फेकून धुरळा उडवून देण्याने काहीही होत नाही. प्रश्नाची काही उत्तरेही हवीत. दुर्देवाने त्यांच्याकडे उत्तरेही नाहीत. मागच्यावेळी 'त्यांच्या तंत्राने' त्यांनी हा प्रश्न सोडविण्याचा प्रयत्न केला. पण मीडीयाने त्यांची प्रतिमा अगदी 'महाराष्ट्राचे भिंद्रनवाले' अशी केली होती. त्यामुळे हा प्रश्न अशा पद्धतीने मांडला तरी यातून कटूतेखेरीज काहीही बाहेर येणार नाही.

त्याचवेळी महाराष्ट्रातील उत्तर भारतीयांना होणार्‍या विरोधापेक्षा बिहार आणि उत्तर प्रदेशाच्या मागासलेपणावर चर्चा व्हायला पाहिजे. केंद्र आणि राज्य सरकारने यासाठी काही तरी उपाय शोधला पाहिजे. भारतात कुणालाही कोठेही जायचे स्वातंत्र्य आहे, असे म्हटल्याने हा प्रश्न सुटणारा नाही. उद्या आख्खा उत्तर प्रदेश तेथे काम नाही, म्हणून महाराष्ट्रात येईल. महाराष्ट्राने ते का सहन करावे. म्हणजे महाराष्ट्राने लोकसंख्या नियंत्रणात आणून विकासात योगदान द्यावे आणि बिहार व उत्तर प्रदेशाने बेसुमार लोकसंख्या निर्माण करून तिला पोसायला महाराष्ट्रात पाठवावे हे तरी किती काळ चालणार? त्यामुळे हा प्रश्न सोडविण्यात आता केंद्रानेच पुढाकार घेतला पाहिजे.

राज यांच्या भाषणाचा अभ्यास करू- विलासराव

Sat, 31 Oct 2009 12:25:30 +0530

मुंबईत सुमारे दीड लाख मनसे कार्यकर्ते आणि शेकडो पोलिसांच्या साक्षीने मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी प्रक्षोभक भाषण केल्यानंतर आता त्यांच्यावर कारवाईची मागणी वाढत आहे.

अशातच पुन्हा राज्य सरकारने सावध पावित्रा घेत राज यांच्या भाषणात खरंच काही प्रक्षोभक होतं का याचे अध्ययन करण्याचा निर्णय महाराष्ट्र सरकारने घेतला आहे.

स्वतः: मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांनी कोल्हापुरात पत्रकारांना ही माहिती दिली. राज यांनी केलेल्या प्रक्षोभक भाषणा बद्दल त्यांना विचारले असता, मुद्द्याला बगल देत त्यांनी बघू, त्यांचे भाषण ऐकून निर्णय घेऊ असे उत्तर दिले. राज यांच्या भाषणावरून आपल्यावर कोणताही दबाव नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

पाटण्यात ठाकरेंच्या पुतळ्याचे दहन

Sat, 31 Oct 2009 12:25:01 +0530

मनसे नेते राज ठाकरे यांनी बिहारी जनते विरोधात केलेल्या प्रक्षोभक वक्तव्याचे पडसाद आता उमटू लागले आहेत. राज यांच्या वक्तव्याचा निषेध करत राष्ट्रीय जनता दलाने राजधानी पाटण्यात राज यांच्या विरोधात जोरदार घोषणाबाजी करत त्यांच्या पुतळ्याचे दहन केले.

राज यांच्या विरोधात राजदाच्या कार्यकर्त्यांनी महानगर अध्यक्ष खुर्शीद आलम सिद्दीकी यांच्या नेतृत्तवाखाली राज यांच्या विरोधात एक मोर्चाही काढला होता.

राज यांनी बिहारी जनता आणि रेल्वेमंत्री लालू प्रसाद यादव यांच्या विरोधात केलेले वक्तव्य अत्यंत दुर्देवी असून, आगामी काळात लालूंच्या नेतृत्त्वाखाली एक अभियान चालवून मंबईत छट पुजाही करण्‍याचा संकल्प राजदच्या कार्यकर्त्यांनी यावेळी केला.

राज यांनी दिली 'मराठीची' व्याख्या

Sat, 31 Oct 2009 12:24:32 +0530

राज ठाकरे यांनी अखेर मराठीची व्याख्या आपल्या भाषणात स्पष्ट करत, आपल्या विरोधकांची तोंडं बंद केली. मराठीची तुमची व्याख्या
काय असा प्रश्न मला सारखा विचारला जातो. यावर ऐका असे सांगत, 'शिवाजी महाराज की जय, असे म्हटल्यावर, जो आपसूकच जय
म्हणतो, तोच मराठी, असे राज यांनी स्पष्ट केल्यावर कार्यकर्त्यांनी 'शिवाजी महाराज की' जय असा जय घोष केला.

यानंतर ते म्हणाले की, ज्याला महाराजांचे चरित्र ऐकून अंगावर काटा येतो, तो मराठी, कुसुमाग्रजांच्या कविता ऐकण्यात जो दंग होऊन जातो तो मराठी.

राज यांनी प्रथमच मराठीची व्याख्या स्पष्ट केल्या नंतर कार्यकर्त्यांनी त्यांच्या नावाचा एकच जयघोष केला. मराठीसाठी त्यांनी कळकळीची
विनंतीही त्यांनी उपस्थित कार्यकर्त्यांसह मराठी जनतेला केली.

भाजीवाल्यापासून ते टॅक्सी वाल्या पर्यंत सर्वांना मराठीतच बोलण्याचे आवाहन त्यांनी केले. इतकेच नाही तर मंदिरात ज्याप्रमाणे आपण
दक्षिणा टाकतो, त्याच प्रमाणे मराठीच्या विकासासाठी मराठी चित्रपट आणि नाटकं पाहण्याचा सल्लाही त्यांनी मराठी माणसाला दिला

राज यांच्यावर कारवाई होणार?

Sat, 31 Oct 2009 12:24:00 +0530

मनसे नेते राज ठाकरे यांनी काही दिवसांपूर्वी केलेल्या प्रक्षोभक वक्तव्याचे पडसाद राजधानी पर्यंत उमटले होते. त्यांच्यावर लोकसभा आणि
राज्यसभेतही जोरदार टीका करण्यात आली होती.

अखेर केंद्रीय गृहमंत्री शिवराज पाटील यांच्या दबावाने राज्य सरकारला त्यांना अटकही करावी लागली होती. यानंतर त्यांच्यावर प्रक्षोभक
वक्तव्याचा गुन्हा दाखल करण्यात आला होता. यापुर्वी त्यांच्या विरोधात पुरावा मिळत नसल्याचे राज्य पोलिसांचे म्हणणे होते.

आता राज यांनी केलेल्या प्रक्षोभक विधानाला राज्यातील पोलिस तुकड्याच साक्षीदार असल्याने त्यांच्या विरोधात कारवाई करणार का
असा प्रश्न कॉग्रेस आणि राष्‍ट्रवादीच्याच काही नेत्यांनी उपस्थित केला आहे.

काल शिवाजी पार्क मैदानावर राज प्रक्षोभक वक्तव्य करणार हे गृहीत धरत मुंबई पोलिसांनी बंदोबस्तासाठी मोठा फौज फाटा तैनात केला
होता.

यात शीघ्र कृती दलाच्या दहा तुकड्या, मुंबई पोलिसांच्या 7 तुकड्या, 5 पोलिस उपायुक्त, 8 निरीक्षक, 90 उपनिरिक्षक आणि 41 महिला पोलिसांचा समावेश होता.

एवढे संख्याबळ असूनही पोलिसांनी बघ्याची भूमिका घेतल्याने आता या सभेला 24तास उलटत नाहीत तोच पोलिस राज यांना अटक
करणार का? असा प्रश्न सत्ताधारी पक्षांच्या नेत्यांनीच उपस्थित केला आहे.

राजच्या तीन 'सूचना'

Sat, 31 Oct 2009 12:23:28 +0530

राज ठाकरे यांनी आपल्या भाषणात अनेकांवर टीकेची झोड उडवली. यात प्रामुख्याने रेल्वे मंत्री लालू प्रसाद यादव, अबू आझमी,
अमरसिंह, अमिताभ, जया बच्चन यांचा समावेश होता. परंतु राज यांच्या सुमारे 75 मिनिटांच्या भाषणा नंतर त्यांनी कार्यकर्त्यांना केलेल्या
इशारावजा सूचना आगामी काळात मनसेच्या आंदोलनाचे संकेत देऊन गेल्या.

आपल्या भाषणा नंतर आभार प्रदर्शनाचा कार्यक्रम सुरू झाल्यावर राज यांनी पुन्हा माइकचा ताबा घेतला. आणि तीन सूचना त्यांनी
कार्यकर्त्यांना दिल्या. यात...

1. या सभेस महिला मोठ्या संख्येने उपस्थित झाल्या आहेत, त्यांना आधी जाण्यासाठी मार्ग मोकळा करून द्यायचा आहे.

2. सभा झाल्यानंतर कोणीही गडबड गोंधळ करायचा नाही, सर्वांनी व्यवस्थित घरी जायचे आहे, यापूर्वीही काही जणांना अपघातात इजा
झाली आहे, आता मला ते नको आहे. मला या महाराष्ट्राला तुमची गरज आहे.

आणि सर्वात महत्त्वाची सूचना म्हणजे,
3.पोलिसांना त्रास देऊ नका, त्यांना त्यांचे काम करू द्या, त्यांना नंतर त्रास द्यायचाच आहे, ही गोष्ट वेगळी. राज यांच्या या तीसर्‍या सूचनेवर कार्योकर्त्यांनी जाताजाता जोरदार टाळ्या दिल्या.

'राज' यांचा आणखी एक पैलू

Sat, 31 Oct 2009 12:22:52 +0530

शिवाजी पार्कवर मनसेच्या झालेल्या कार्यक्रमात अध्यक्ष राज ठाकरे यांचे अनेक पैलू काल कार्यकर्त्यांना पाहायला मिळाले. राज ठाकरे हे एक उत्कृष्ट राजकारणी तर आहेतच परंतु, ते एक चांगले व्यंगचित्रकारही आहेत.

या त्यांच्या दोन ओळखी बरोबरच ते उत्कृष्ट कलाही करू शकतात हे कार्यकर्त्यांनाच काय पण त्यांच्या निकटवर्तियांनाही ठाऊक नव्हते. काल याचा खुलासा राज यांच्या भाषणातून त्यांनी स्वतः:च केला. राज यांनी आपल्या भाषणात रेल्वे मंत्री लालू प्रसाद यादव यांच्यावर टीकेची झोड उडवली.

यावेळी अगदी लालूंची हुबेहूब नक्कल राज यांनी केल्याने उपस्थित दिड लाखांवर कार्यकर्त्यांमध्ये एकच हशा पिकला. लालू यांच्या विषयी बोलनाता राज म्हणाले, ( लालूंच्या भाषेत) 'हम राज के घर के सामने छट पुजा करुंगा, अरे येऊन तर दाखव.. परत जातो का बघू'? राज यांच्या या वक्तव्यानंतर कार्यकर्त्यांमध्ये अधिक उत्साह संचारला.

लालूंची खरडपट्टी काढून झाल्यावर राज यांनी भाजपनेते आणि सुपरस्टार शत्रुघ्न सिन्हा यांचीही अगदी त्यांच्याच आवाजात खिल्ली उडवली. 'हमे पता है, हम राजसे मिले है, वो अच्छा आदमी, है असे म्हणणारे हे शत्रुघ्न सिंन्हा बिहार विषयी काय बोलतात, बिहार में सिर्फ एकही भाषा चलती है, एस्टोर्शनकी, म्हणजे काय? खंडणीची हे कोण म्हणतो, बिहारचेच सिन्हा, मग मी काय चुकीचे बोललो? राज यांनी अगदी शत्रुघ्न सिन्हा यांच्या आवाजात या वाक्यांची पुनरावृत्ती केल्याने कार्यकर्त्यांमध्ये पुन्हा उत्साह संचारला.

विरोध फक्त यूपी, बिहारींनाच- राज

Sat, 31 Oct 2009 12:22:17 +0530

मनसे नेते राज ठाकरे यांनी काल शिवाजी मैदानावर झालेल्या आपल्या जाहीर सभेत पक्षाचे आगामी धोरण तर मांडलेच परंतु मनसेची इतर राज्यांप्रती असलेली भूमिकाही त्यांनी स्पष्ट केली.

आपल्या घणाघाती भाषणात राज यांनी मुंबईतील उत्तरभारतीयांचा जोरदार समाचार घेतला. मुंबईला नासवण्यात त्यांचा हात असल्याचा गंभीर आरोप राज यांनी या प्रसंगी केला.

मनसेचा गुजरातींना विरोध नाही, मुंबईत बंगाली आहेत, पंजाबी आणि पारशीही मुंबईत रहातात परंतु त्यांना आपला विरोध नसल्याचे सांगतानाच मुंबई फक्त बिहारी आणि यूपी वाल्यांनी खराब केल्याचेही राज यांनी स्पष्ट केले.

मुंबईत राहायचे असेल तर बाहेरून आलेल्या प्रत्येकाने मराठी शिकलीच पाहिजे असा इशाराही राज यांनी आपल्या भाषणातून दिला.

शिवाजी पार्कवर 'राज गर्जना'

Sat, 31 Oct 2009 12:21:40 +0530

न्यायालयाच्या भाषण बंदीच्या आदेशाची मुदत संपल्या नंतर काल शिवाजी पार्क मैदानावर मनसे नेते राज ठाकरे नावाची तोफ पुन्हा धडाडली.

उत्तर प्रदेश आणि बिहारच्या जनतेवर सडकून टीका करतानाच 'मराठी माणसा जागा हो'चा नाराही त्यांनी लगावला. अगदी तुडुंब भरलेल्या मैदानावर कार्यकर्त्यांमध्ये सळसळता उत्साह संचारावा असे भाषण करत राज यांनी आदेशाची वाट पाहत बसू नका असा उपदेशही आपल्या कार्यकर्त्यांना दिला.

राजकारणातील अभ्यासू आणि दिग्गज नेत्यांनाही लाजवेल असे संदर्भ राज यांनी त्यांच्या भाषणात दिले.आपण आज पूर्ण तयारीनिशी आल्याचे सांगत मराठी माणसासाठी आपल्याला कितीही वेळेस तुरुंगात जावे लागले तरी आपल्याला त्याची पर्वा नसल्याचे ते म्हणाले.

उत्तर भारतीयांवर टीका करतानाच राज यांच्या कृष्णकुंज या निवासस्थानासमोर छट पुजा करून दाखवू असे आव्हान देणार्‍या रेल्वे मंत्री लालू प्रसाद यादव यांची त्यांनी त्यांच्याच शैलीत खिल्ली उडवली. हिंमत असेल तर लालूंनी कृष्णकुंजपूढे छटपुजा करून दाखवावी आणि परत बिहारमध्ये परतून दाखवावे असा इशाराही राज यांनी दिला.

मराठी माणसाला सारखे कोणी ना कोणी डिवचण्याची गरज लागते याची खंत व्यक्त करतानाच आपले आजोबा प्रबोधनकार ठाकरे यांनी 1922 मध्ये हे काम सुरू केले होते, यानंतर शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनीही हेच काम केले, आता आपल्यालाही मराठी माणसाला जागे करण्यासाठी हेच काम करावे लागते आहे अशी खंतही त्यांनी व्यक्त केली.

लालूप्रसाद यादव, अमरसिंह, अमिताभ बच्चन, शत्रुघ्न सिन्हा, जया बच्चन यांच्यासह काही महाराष्ट्रीयन नेत्यांवरही राज यांनी आपल्या खास शैलीत टीकेची झोड उडवली.

तुडुंब भरलेल्या शिवाजी पार्कवर राज यांच्या प्रत्येक वाक्याला कार्यकर्ते उत्स्फूर्त दाद देत होते. आपल्याला अटक होण्याची मुळीच भिती नसल्याचे सांगतानाच मराठी सरकारी कर्मचार्‍यांनी चिरीमिरीसाठी मराठींचे नुकसान करणे थांबवावे असा सल्लाही त्यांनी सरकारी कर्मचार्‍यांना दिला.

मराठी बाण्याचे 'रूंदीकरण?'

Sat, 31 Oct 2009 12:21:36 +0530

दोन महिन्यांपूर्वी महाराष्ट्राच्या नवनिर्माणाचा वसा हाती घेतलेल्या राज ठाकरे यांनी उत्तर भारतीयांची 'उत्तरपूजा' बांधून मराठी बाणा दाखवून दिल्यानंतर आता हा बाणा अधिक रूंद करण्याचे ठरविल्याचे दिसते. म्हणूनच राज्यातील खाजगी कंपन्यात ८० टक्के आरक्षण मराठी तरूणांना द्यायला हवे असा 'फतवा' त्यांनी काढला आणि लगोलग या फतव्याची अंमलबजावणी करावी अन्यथा उद्योग चालू देणार नाहीत, असा इशारा देणारी पत्रे त्या त्या उद्योगांना पाठविण्यात येतील, असे सांगितले.

राज ठाकरे यांच्या या 'सत्तर एमएम' मराठी बाण्याने नवे प्रश्न जन्माला घातले आहेत. राज यांनी अतिशय जाणीवपूर्वक हा नोकर्‍याचा पत्ता फेकला आहे. कारण ' उत्तम नोकरी, मध्यम व्यापार आणि कनिष्ट शेती' मानणार्‍या मराठी माणसाला हा मुद्दा नक्कीच अपील होईल, याची त्यांना खात्री आहे. त्याचबरोबर शिवसेनेलाही याचा शह बसेल, अशीही व्यवस्था त्यात आहे. पण त्यानिमित्ताने होणारे प्रश्न काय याचाही विचार व्हायला हवा.

मराठी कुणाला म्हणावे? महाराष्ट्रात पिढ्यान पिढ्या रहाणार्‍या मारवाडी, गुजराती समाजाला (जे मराठी बोलतात आणि व्यवहाराही करतात.) मराठी म्हणायचे की नाही? अनेक वर्षांपासून महाराष्ट्रात वास्तव्य करणार्‍या दक्षिण वा उत्तर भारतीयांना मराठी समजायचे की नाही?

कोणताही उद्योगपती व्यवसाय सुरू करतो, ते त्याला जिथे सर्व बाबी अनुकूल आहेत, अशा ठिकाणी. त्यावेळी त्या कंपनीत काम करणारे मनुष्यबळ कोणते भाषक आहे, याच्याशी त्याला काहीही देणे घेणे नसते. कंपनीला आवश्यक असणारे मनुष्यबळ तिथे नसेल तर तो उद्योजक ते मनुष्यबळ जिथून मिळेल तिथून आणेल. आणि आणत आहेत. शेवटी त्याला व्यवसाय करायचा आहे. ज्या उद्योगांत मराठी माणूस काम करू शकतो, तिथे त्याला प्राधान्य द्या. पण अनेक उद्योग असे आहेत, जिथे मराठी लोक दिसत नाही. तिथे बाहेरचे लोक येऊन काम करतात. मग अशा ठिकाणी मराठी माणूस का नाही, याचा शोध घेण्याचा प्रयत्न 'मनसे' का करीत नाही? मुळात कोणताही व्यावसायिक स्वतःच्या फायद्यासाठी व्यवसाय करतो. त्याला कामगारांकडून काम करून घ्यायचे आहे. त्याला स्थानिक-परप्रांतीय वादाशी काय देणेघेणे?

महाराष्ट्रात आज एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर इतर प्रांतीय कामगार काम करतात, ते केवळ त्यांचे कोणी भाईबंद त्या कंपनीत आहे, म्हणून नव्हे तर त्यांच्यात तिथे काम करण्याची गुणवत्ता आहे, म्हणून. कंपनीत लागणारे एखादे काम करण्याची क्षमता मराठी माणसांत नसेल तर कंपनी ते काम ज्याला येत असेल अशा कामगाराला इतर राज्यातून आणणारच ना? उगाचच मराठी मराठी असे म्हणून काहीही होणार नाही. आणि समजा या सगळ्या उद्योगात परप्रांतीयांना काढून मराठी माणसाला संधी दिली आणि कंपनी मालकाला अपेक्षित असे काम झाले नाही, पर्यायाने कंपनीची प्रगती झाली नाही, तर त्याच्या होणार्‍या नुकसानीची भरपाई राज ठाकरे घेणार आहेत काय? मुळात राज यांचा हुकम या कंपनी मालकांनीही का पाळावा?

आणखी एक बाब स्पष्ट व्हायला पाहिजे. ती म्हणजे मराठी कुणाला म्हणावे? महाराष्ट्रात पिढ्यान पिढ्या रहाणार्‍या मारवाडी, गुजराती समाजाला (जे मराठी बोलतात आणि व्यवहाराही करतात.) मराठी म्हणायचे की नाही? अनेक वर्षांपासून महाराष्ट्रात वास्तव्य करणार्‍या दक्षिण वा उत्तर भारतीयांना मराठी समजायचे की नाही. मुळात हे जर नक्की नसेल तर मराठी म्हणायचे कुणाला? आणि कशाच्या आधारावर नोकर्‍या मागायच्या? मूळ प्रांतापेक्षा कर्मभूमी महत्त्वाची हे जर नक्की असेल तर मग गुजराती, मारवाडीही मराठीच म्हणायला हवेत. कारण त्यांनीही कोणत्याही मराठी माणसाइतकेच महाराष्ट्रावर प्रेम केले आहे. मग ते मराठी नाहीत का?

तीच स्थिती महाराष्ट्राबाहेर मराठी माणसांचीही आहे. इंदूर, बडोदा, ग्वाल्हेर, हैदराबाद, बंगलोर येथे मराठी टक्का लक्षणीय आहे. जमशेदपूरमध्ये टाटांच्या उद्योगांत अनेक मराठी माणसे काम करतात. स्थानिकांनाच नोकर्‍या द्यायच्या म्हटल्यानंतर त्यांना गाशा गुंडाळून महाराष्ट्रात परतावे लागेल. त्यांना इथे त्यांच्या क्षमतेचे काम मिळेल काय?

मराठी माणसाचा विकास म्हणजे त्यांना कंपन्यांमध्ये नोकर्‍या मिळवून देणे एवढीच संकल्पना राज ठाकरे यांच्या मनात असेल तर ही संकल्पना आधी नीट तपासून घ्यायला हवी. नोकरीची मानसिकता सोडून देऊन उद्योगांच्या वाट्याला मराठी तरूणांनी वळायला हवे, यासाठी राज ठाकरेंनीच शिवउद्योग सेना काढली. तो 'उद्योग' बंद पडला आणि हा नवा उद्योग त्यांनी आता सुरू केला आहे.

महाराष्ट्रात कंपनी उघडणारा कोणताही व्यावसायिक सगळे कर शेवटी महाराष्ट्र सरकारला भरतो. त्याच्यामुळे महाराष्ट्राच्या तिजोरीत भर पडते? त्याचा फायदाही शेवटी मराठी जनतेलाच होतो ना.

महाराष्ट्रातल्या बहुतांश बड्या कंपन्या अमराठी लोकांच्याच आहेत. असे असताना त्यात आजही बर्‍यापैकी मोठ्या प्रमाणात मराठी लोक काम करतात. हे प्रमाण ८० टक्क्यावर नेण्याने काय साध्य होणार? मुळात मराठी लोकांच्या काम करण्याच्या पद्धतीबद्दल तो कंपनीमालक समाधानी असेल तर तो त्यांची भरती करेलच की त्यासाठी राज ठाकरेंनी सक्ती करण्याचे कारण काय?

राज यांच्या आंदोलनाच्या घेर्‍यात आता इतर भारतीयही आले आहेत, असा त्यांच्या या नव्या घोषणेचा अर्थ आहे. महाराष्ट्राचं भलं करण्याच्या नादात ठाकरे इतर भारतीयांशीही 'पंगा' घेत आहेत, ते चुकीचे आहेत. कारण महाराष्ट्रात कंपनी उघडणारा कोणताही व्यावसायिक सगळे कर शेवटी महाराष्ट्र सरकारला भरतो. त्याचा फायदाही शेवटी मराठी जनतेलाच होतो. उद्या त्या उद्योगात अमराठी कामगार भरले तरी ते रहाणार महाराष्ट्रात, त्यांचा सगळा रहाण्या-खाण्याचा खर्च महाराष्ट्रातच होणार. त्याच्यामुळे महाराष्ट्राच्या तिजोरीत भर पडणार ना? त्याला विविध सेवा पुरविण्याच्या निमित्ताने मराठी माणसाला प्रत्यक्षाप्रत्यक्ष रोजगार मिळणार ना?

शिवसेनेला मात्र राज यांच्या भूमिकेचा मोठा शह नक्कीच बसणार. कारण मराठी माणसांच्या नोकर्‍यांसाठी शिवसेनेने एकेकाळी काढलेली स्थानीय लोकाधिकार समिती सध्या थंड आहे. सुधीर जोशींनी एकेकाळी जोमाने त्याचे काम केले होते. पण आता तिचे अस्तित्व जाणवत नाही. शिवसेनेचा मराठी माणसाचा बेस उखडून टाकण्यासाठी राज यांनी उचललेले पाऊल राजकीय दृष्ट्या योग्य आहे. पण महाराष्ट्राच्या हिताचे मात्र नाही. महाराष्ट्राबद्दल उद्योजकांत असुरक्षितता निर्माण झाली तर मात्र स्थिती कठीण होईल. आणि महाराष्ट्र हे गुंतवणुकीसाठी चांगले राज्य नाही, असा चुकीचा संदेश जाईल. याचा परिणाम महाराष्ट्राच्या विकासावरच होईल. राज यांनी हे लक्षात घ्यायला हवे ही अपेक्षा.

स्थलांतर हा नाईलाज

Sat, 31 Oct 2009 12:21:30 +0530

मुंबईत काही दिवसांपूर्वीच उत्तर भारतीय विशेषतः उत्तर प्रदेश व बिहारींविरोधात उग्र आंदोलन झाले. त्यांच्यावर हल्लेही झाले. पण ही बिहारी व उत्तर प्रदेशातील मंडळी मुंबई किंवा दिल्लीला जातात? नुकताच उत्तर प्रदेश व बिहारमधील अनेक गावांचा दौरा केल्यानंतर तेथील भयावह स्थिती समजू शकली. शहरात राहणार्‍या मंडळींना या स्थितीची कल्पनाही करता येणार नाही.

कुणीही आपले गाव, घर सोडून आनंदाने बाहेर जात नाही. परिस्थितीच त्यांना तसे करण्यास मजबूर करते. उत्तर प्रदेशातील महोबा जिल्ह्यातील काही गावांत गेल्यानंतर धक्काच बसला. बुंदेलखंडाचा हा भाग सध्या दुष्काळाचा सामना करतो आहे. या दुष्काळाची तीव्रताही आगामी काळात वाढण्याची शक्यता दिसते आहे. आगामी काळात भूक व तहानेमुळे तडफडून माणसे आणि प्राणी मेल्याच्या बातम्या या भागातून आल्या तर आश्चर्य वाटू देऊ नका. आगामी चार-पाच महिन्यात या लोकांची स्थिती सुधारण्यासाठी अतिशय केंद्रीभूत प्रयत्नांची गरज आहे.

दूरपर्यंत पसरलेली पडीक जमीन, आटलेल्या विहीरी आणि तलाव, चार्‍याच्या शोधात दूरदूरपर्यंत फिरत असलेले हडकुळे प्राणी, पर्यायच नसल्याने दोन वेळाच्या पोटाची भ्रांत भागविण्यासाठी रोजगाराच्या शोधात गाव सोडून गेलेले गावकरी, घराला लागलेली कुलपे, कमकुवत मनाने गावातच नशीबाला शिव्या देत बसलेली मंडळी, आणि घर राखायला थांबलेली वृद्ध मंडळी. हे चित्रच या परिसराची अवस्था सांगते. एकीकडे पोटाची आग जाळत असताना डोक्यावर कर्जाचा भारही या लोकांना जगू देत नाहीये.

गावातल्या दलित वस्तीत रोज व्यवस्थित जेवण मिळते का असे किमान पन्नास लोकांना विचारले असता, एकही जण हो असे उत्तर देऊ शकला नाही. पोळी खाण्यासाठी भाजीच नसते. मग मिठाला लावून पोळी खाल्ली जाते. तीही पोटभर मिळत नाही. दिवसात एकदाच पोळ्या केल्या जातात. काही घरात तर अनेकदा चूलही पेटत नाही. एवढी वाईट परिस्थिती असूनही या मंडळींनी केंद्र सरकारच्या रोजगार हमी योजनेचा लाभ मिळालेला नाही. जवळपास सर्व गाव कर्जाच्या ओझ्याखाली दबले आहे. यातील निम्म्याहून अधिक गावकरी रोजगाराच्या शोधार्थ गाव सोडून गेले आहेत.

उत्तर प्रदेशातील एका भागात दुष्काळाने कहर केलेला असताना बिहारमध्ये अतिवृष्टीचा फटका बसलेला आहे. गेल्या वर्षी जवळपास दीड कोटी लोकांना पुराचा तडाखा बसला. हा पूरही भयावह होता. त्याने या परिसरातील जनजीवन उध्वस्त करून टाकले. अनेक वृद्ध मंडळींनी सांगितले, की त्यांनी असा पूर त्यांच्या आयुष्यात कधी पाहिला नाही. असे असूनही यातील अनेक पूरग्रस्तांना अद्यापही पुरेशी मदत मिळालेली नाही.

पूर्व चंपारण जिल्ह्यात ११ ग्रामीण वस्त्यांमधील दोनशे लोकांशी चर्चा केल्यानंतर, विपरीत परिस्थितीमुळे त्यांचे जगणे दुष्कर झाल्याचे लक्षात आले. पूर आल्यानंतर कटवाहा गावातील बांधावर मुस्तफा खातूनने आश्रय घेतला. गेल्या चार महिन्यापासून ती तिथेच आहे. तोडक्या मोडक्या झोपडीत अजूनही रहाते आहे. कारण पूर आल्यानंतर तिचे घर दुरूस्त करण्यासाठी तिला काहीही मदत मिळालेली नाही. बांधावर रहाणारी अशी अनेक कुटुंबे आहेत. शेजारच्याच गावातील अहमदने सांगितले, की पूराने त्याच्या शेतात वाळू वाहून आणली. त्यामुळे आता तिथे शेती होऊच शकणार नाही. चारा नसल्याने व रोगांमुळे अनेक प्राणी मरत आहेत, अशी माहिती अजगरी पंचायतीच्या लोकांनी दिली.

मोतीहारी ब्लॉकमध्ये सेमरा गाव आहे. तिथल्या मीरादेवीला घरात किती अन्नधान्य आहे, असे विचारले तर, तिने देवापुढे ठेवायलाही एक दाणासुद्धा नाही, असे उत्तर दिले. हाच प्रश्न कटहा पंचायत क्षेत्रातील अंबिया खातूनला विचारल्यानंतर तिला रडू आवरले नाही. पूरात तिचे घर उध्वस्त झाले. आजही ती बांधावर निर्वासित म्हणून रहाते आहे.

या सगळ्या गावातील बहूतांश घरात कुलपे लागलेली दिसली. ही कुटुंबे मजूरीसाठी मुंबई, दिल्ली, पंजाब, हरियाणा, सूरत या ठिकाणी गेली आहेत. रोजगार हमी योजनेंतर्गत काम मिळाले तर बाहेर गावी जाल का असे गावातील लोकांना विचारले असता त्यांनी घरात राहूनच जर रोजगार मिळत असेल तर बाहेर जाण्याची गरजच नाही, असे सांगितले. दुसर्‍या राज्यात गेल्यानंतर किमान जगायला काही मिळते म्हणून आम्ही तिथे जातो. पोटाची गरज हेच आमच्या स्थलांतरीत होण्यामागचे कारण असल्याचे त्यांनी सांगितले.

देशातील नागरिकाला कोठेही राहण्याचा हक्क

Sat, 31 Oct 2009 12:21:14 +0530

भारतातील कोणत्याही भागातील नागरिकाला देशाता कोठेही रहाण्याचा आणि आपला व्यवसाय करण्याचा घटनादत्त हक्क आहे, असा निर्वाळा सर्वोच्च न्यायालयाने दिला आहे. त्यामुळे उत्तर भारतीयांविरोधात विधाने करणारे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे आणि शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांना न्यायालयाची ही चपराक असल्याचे मानले जात आहे.

एखादा चित्रपट, पेंटींग वा पुस्तकावरून होणार्‍या हिंसक विरोधाबद्दलही न्यायालयाने नाराजी व्यक्त केली आहे. अशा घटनांत हात असणार्‍यावंर कठोर कारवाई केली पाहिजे, असे न्यायमूर्ती एच. के. सेमा व मार्केंडेय काटजू यांच्या खंडपीठाने म्हटले आहे. गुजरातमध्ये अहमदाबाद येथे पर्युषण पर्वाच्या काळात मांस विक्रीवर बंदी घातल्याविरोधात दाखल याचिकेसंदर्भात सुनावणी करताही वरील टिप्पणी केली. आपल्या ३६ पानांच्या निर्णयात न्यायालयाने म्हटले आहे, की भारत एक संघराज्य आहे. येथे एकच राष्ट्रीयत्व आहे. त्यामुळे प्रत्येक भारतीयाला कुठेही स्थायिक होण्याचा आणि आपली नोकरी, व्यवसाय करण्याचा हक्क आहे.

यापूर्वी राज ठाकरेंसंदर्भात एका याचिकेत न्यायालयाने भूमिपुत्र ही संकल्पनाच अमान्य असल्याचे सांगून 'देशाच्या बाल्कनीकरणाला' आपण अजिबात मान्यता देत नसल्याचे म्हटले होते.

ठाकरेंसंदर्भात सरकार कायदेशीर सल्ला घेणार

Sat, 31 Oct 2009 12:21:12 +0530

उत्तर भारतीयांच्या मुद्द्यावरून मुंबईत उसळलेल्या तणावासंदर्भात मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांनी बुधवारी कॉंग्रेसाध्यक्षा सोनिया गांधी यांची भेट घेतली.

बिहारी व उत्तर भारतातील खासदारांविरोधात शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनी केलेल्या वक्तव्यांबाबत कॉंग्रेस कायदेशीर सल्ला घेणार आहे. याच संदर्भात विलासरावांची सोनियांशी चर्चा झाली. त्यानंतर पत्रकारांशी बोलताना, यासंदर्भात आम्ही कायदेशीर सल्ला घेण्याच्या विचारात असल्याचे विलासरावांनी सांगितले. एखादा अग्रलेख लोकांच्या भावना दुखवत असल्यास तो कायदा आणि सुव्यवस्था भंग करण्यासही कारणीभूत ठरू शकतो, असे ते म्हणाले.

मी सामना वाचलाच नाही- मनोहर जोशी

Sat, 31 Oct 2009 12:21:08 +0530

उत्तर भारतीयां विरोधात मुंबईत घडलेला प्रकार हा अत्यंत छोटा असल्याचे सांगत, आपण सामना वाचलाच नसल्याने बाळासाहेबांच्या अग्रलेखा विषयी आपल्याला काहीच माहिती नसल्याची प्रतिक्रिया सेनेचे ज्येष्ठ नेते मनोहर जोशी यांनी दिली आहे.

राजधानी पत्रकारांशी बोलताना जोशी म्हणाले की, राज यांनी उत्तर भारतीयां विरोधात केलेले वक्तव्य साधारण होते, त्याला बिहार मधील खासदारांनी उगीचच हवा दिली. आता संसदेतही या खासदारांनी जाणून-बुजून हा मुद्दा काढल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

तर आणखी बिहारी मुंबईत येतील...

Sat, 31 Oct 2009 12:21:04 +0530

मुंबई ही एकट्या महाराष्ट्राची नाही तर ती संपूर्ण भारताची असल्याचे सांगत, मुंबईतून कोणालाही बाहेर काढण्याचा अधिकार कुठल्याही पक्षाला नसल्याचे मत रेल्वे मंत्री लालू प्रसाद यादव यांनी व्यक्त केले आहे. मुंबईतून बिहारी माणसाला बाहेर काढण्याचा प्रयत्न केला तर आणखी बिहारी पाठवू असेही ते म्हणाले.

शिवसेनेचे मुखपत्र असलेल्या सामनामध्ये प्रकाशित करण्यात आलेल्या अग्रलेखाविषयी आपली नाराजी व्यक्त करत त्यांनी ठाकरे यांच्यावर जोरदार टिकाही केली. मुंबईमध्ये राहण्याचा प्रत्येक व्यक्तीचा अधिकार आहे. त्या अधिकाराचे हनन करण्याचा कोणालाही अधिकार नसल्याचे ते म्हणाले.

ठाकरेंवर मोक्का लावा- प्रभूनाथ सिंह

Sat, 31 Oct 2009 12:20:59 +0530

राज ठाकरे यांच्या नंतर आता त्यांचे काका मराठीचे राजकारण करत असल्याचा आरोप करत शिवसेना प्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्यावर मोक्का (महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी कायदा) लावण्याची मागणी राष्ट्रीय जनता दलाचे खासदार प्रभूनाथ सिंह यांनी केली आहे.

सिंह यांनीच मुंबईतील उत्तर भारतीयांविरोधात झालेल्या हिंसेचा मुद्दा संसदेत मांडला होता. यानंतर सामन्यातील लेखाविषयी त्यांनी आपली प्रतिक्रिया राजधानीत दिली असून, बाळासाहेब चर्चेत येण्यासाठी नेहमीच अशी वक्तव्ये करत असतात, त्यांना मोक्का लावण्यात यावा असे सिंह म्हणाले.

ठाकरे प्रकरणावर भाजपाची सावध प्रतिक्रिया

Sat, 31 Oct 2009 12:20:52 +0530

शिवसेना प्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनी सामन्यात बिहारी खासदारांविरोधात लिहिलेल्या लेखा विषयी भाजपने सावध प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे.

गेल्या अनेक वर्षांपासून भाजप आणि सेनेत युती असल्याने भाजपने या विषयी अधिक बोलणे टाळले आहे. पक्षाचे वरिष्ठ नेते मुक्तार अब्बास नक्वी यांनी या विषयी बोलताना, अशा वक्तव्याने राष्ट्रीय ऐक्य धोक्यात येईल एवढीच प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे.शिवसेनेच्या भूमिकेचे समर्थन करणार का? या प्रश्नावर त्यांनी बोलणे टाळले.

विलासराव काही तरी करा-कृष्णा

Sat, 31 Oct 2009 12:20:46 +0530

ठाकरे यांच्या सामन्यातील अग्रलेखाचे पडसाद राजधानीत तीव्रतेने उमटत आहेत. याचाच एक भाग म्हणून मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख दहा जनपथवर पोहंचले आहेत.
दुसरीकडे आपला राजीनामा देण्यासाठी राजधानी पोहंचल्या नंतर राज्यपाल एस एम कृष्णा यांनी विलासरावांना ठाकरे यांच्या विरोधात कारवाई करण्याची सूचना केल्याचे वृत्त आहे. हायकमांडच्या भेटी नंतरच विलासराव याविषयीचा निर्णय घेणार असल्याचे कॉग्रेसच्या एका वरिष्ठ नेत्याने सांगितले आहे.

मनसेविरोधातील रोषाचे धनी राज्यपाल गवई

Sat, 31 Oct 2009 12:20:43 +0530

मुंबईतून उत्तर भारतीयांविरोधात महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने केलेल्या आंदोलनाचे पडसाद आज (शुक्रवार) बिहार विधानसभेत उमटले. बिहारी आमदारांनी राज ठाकरेंविरोधातील आपला राग बिहारचे 'मराठी' राज्यपाल रा. सू. गवई यांच्यावर काढला. गवईंविरोधात घोषणा देत या आमदारांनी विधानसभा दणाणून सोडली.

अर्थात सत्तारूढ संयुक्त जनता दल व भारतीय जनता पक्षाच्या आमदारांनी या घोषणाबाजीत सहभाग घेतला नाही. बिहार विधानसभेच्या अर्थसंकल्पी अधिवेशनाची सुरवात आज झाली. त्यासाठी आज राज्यपाल अभिभाषणासाठी विधासभेत आले असतानाच विरोधी आमदारांनी जोरदार गोंधळाला सुरवात केली.

राज यांच्यावर आता थेट पंतप्रधानांची टीका

Sat, 31 Oct 2009 12:20:41 +0530

राज ठाकरे यांच्या आंदोलनावर आता थेट पंतप्रधानांनीही तोंडसुख घेतले आहे. जे लोक धर्म, जात वा जन्मभूमीच्या आदारावर समाजाचे विभाजन करू पाहतात, ते देशाच्या एकात्मतेत आणि प्रगतीत काहीच योगदान देऊ शकत नाहीत, अशी बोचरी टीका पंतप्रधानांनी राज यांचे नाव न घेता केली.

देशाची अखंडता विस्कटू पाहणार्‍या अशा शक्तींना व्यावहारीक मार्गाने व अतिशय विचारपूर्वक निपटायला हवे असे सांगून पंतप्रधान म्हणाले, की अशा विभाजनवादी मनोवृत्तीवर नियंत्रण घालणेही जरूरीचे आहे. कारण अशी वृत्ती देशात अस्थिरता निर्माण करण्यास कारणीभूत ठरू शकते.

ज्येष्ठ कॉंग्रेस नेते वसंत साठे यांच्या पुस्तकाच्या प्रकाशन कार्यक्रमात ते बोलत होते. आपल्या देशातील समाज विविध मुद्दयांवर विभाजित झाल्यास, बाहेरच्या देशांपुढे आपली प्रतिमा एक मजबूत आणि ताकदवान देश अशी जाणार नाही.

ते पुढे म्हणाले, की भारताच्या प्रगतीत बाहेरचा अडसर नाही. पण घरच्या समस्या या प्रगतीत अडसर निर्माण करत आहेत. पण या सार्‍या प्रश्नांबरोबरच त्यांना तोंड द्यायची ताकदही आमच्यात आहे. भारतातील नागरिक विभाजनवादी मनोवृत्तीच्याच विरोधात कायम आहेत, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.

पंतप्रधानांनी आपल्या भाषणात राज ठाकरे व शिवसेना नेता उद्धव ठाकरे यांच्यापैकी कोणाचेही नाव घेतले नाही. पण त्यांचा इशारा त्यांच्याच दिशेने होता.

हिंसाचाराला राज व आझमी जबाबदार-भुजबळ

Sat, 31 Oct 2009 12:20:37 +0530

राज्यातील हिंसाचाराबद्दल सार्वजनिक बांधकाम मंत्री छगन भुजबळ यांनी राज ठाकरे व अबू आझमी यांना जबाबदार धरले आहे.

नाशिक जिल्ह्याचे पालकमंत्री असलेल्या भुजबळ यांनी राज व आझमी यांच्या जुगलबंदीतून सुरू झालेले हे आंदोलन दोघांच्याही राजकीय आधार निर्माण करण्याच्या गरजेतून निर्माण झाल्याचे सांगितले. या सगळ्या प्रकारातून सामान्यांना मोठा त्रास झाल्याकडे त्यांनी लक्ष वेधले. ही स्थिती हाताळण्यात राज्य सरकार कमी पडले हा आरोप त्यांनी नाकारला. दोन्ही नेत्यांना अटक करण्यासाठी सरकारकडे वेळ हवा होता. कारण कायदा सुव्यवस्था राखण्यासाठी सर्व तयारी करणे गरजेचे होते, असेही ते म्हणाले.

मुंबई कुणाची जहागिरी नाही-शिवराज पाटील

Sat, 31 Oct 2009 12:20:32 +0530

देशाची आर्थिक राजधानी असलेली मुंबई कुणाची जहागिरी नाही. मुंबई देशाची शान आहे आणि ही शान मिळवून देण्यात देशातील सर्वांचाच वाटा आहे, असे केंद्रीय गृहमंत्री शिवराज पाटील यांनी म्हटले आहे.

नक्षलवाद्यांसंदर्भातील बैठकीसाठी ते येथे आले होते. त्यानंतर पत्रकारांशी बोलताना ते म्हणाले, की मुंबईचे आजचे स्थान देशभरातून आलेल्या लोकांमुळे प्राप्त झाले आहे. पण काही लोक कोणत्या कारणासाठी वाद उत्पन्न करत आहेत, हे सगळ्यांनाच माहित आहे.

महाराष्ट्र, आसाम व इतर काही राज्यांमध्ये बाहेरील राज्यांतून येणार्‍या लोकांना होणारा विरोध पाहता तेथे वर्क परमिट देण्याची व्यवस्था व्हायला हवी काय असे विचारले असता ते म्हणाले, की हा देश एक आहे. त्याची घटनाही एक आहे. असे असताना हा भेदभाव, अशा व्यवस्थेची गरज काय? वाढत्या प्रांतीयवादाबाबत त्यांनी चिंता व्यक्त केली.

महाराष्ट्रातील हा सध्याच्या प्रश्न केवळ संकुचित मनोवृत्तीमुळे निर्माण झाला असून तो निपटवण्याची गरज आहे. त्याला आमची अभेद्य एकता हेच उत्तर देता येईल, असे ते म्हणाले.

भरकटलेले आंदोलन

Sat, 31 Oct 2009 12:20:26 +0530

राज ठाकरे यांच्या अटकेनंतर आंदोलनाचा केंद्रबिंदू मुंबईतून सरकून महाराष्ट्रभर पसरला. त्यामुळे आधी अटकेच्या अफवेमुळे आणि त्यानंतर खरोखरच्या अटकेनंतर हिंसाचारी आंदोलनकांनी महाराष्ट्रभर धुडगूस घातला. त्यांच्या या दांडगाईचा पहिला बळीही शेवटी एक मराठी माणूसच ठरला. नाशिकच्या के. के. वाघ महाविद्यालयाच्या समोर एका शहर बसवर केलेल्या दगडफेकीत अंबादास धारराव यांना आपले प्राण गमवावे लागले. त्याचवेळी राज्यभर राज समर्थकांनी धुडगूस घालून सार्वजनिक वाहन व्यवस्थेला लक्ष्य केले. दगडफेक करून दुकाने बंद पाडली. टपर्‍यांना आगी लावल्या. आणि रस्त्यावर येऊन वाहतूक बंद पाडून तोडफोडीचे सत्र आरंभले. हे पाहिल्यानंतर या आंदोलनाच्या मुळ मुद्याशी सहमत असणार्‍यांची सहानुभूतीही राज गमावत आहेत, असे वाटते.

या सर्व हिंसाचारी घटनांमधून काय साधले असा प्रश्न पडतो. हे सगळे करून मराठी माणसाचे काय भले होणार? परप्रांतीयांविरोधातील आंदोलनात, मराठी माणसांच्या मराठी राज्यात चालविल्या जाणार्‍या आणि प्रामुख्याने मराठी माणसेच ज्यातून प्रवास करतात, त्या बसवर दगड फेकणार्‍या आंदोलकांचीच कीव कराविशी वाटते. दगडफेकीत ज्या दुकानांचे नुकसान झाले, ती प्रामुख्याने मराठी लोकांची किंवा महाराष्ट्रात पुष्कळ वर्षे रहाणार्‍यांची होती. मूळात दगडफेक करून हा प्रश्न सुटणार आहे का?

तीच बाब परप्रांतीयांना हाकलून देण्याची. औद्योगिक विकास असलेल्या पुणे, नाशिक, औरंगाबादसारख्या शहरातून परप्रांतीयांना हुसकाविण्यात येत आहे. एकट्या नाशिकमधून सुमारे दहा हजार परप्रांतीयांना हाकलले आहे. पोटाची खळगी भरण्यासाठी आलेली ही मंडळी अखेर जीवाला घाबरून पुन्हा आपापल्या राज्यात परतत आहेत. या मंडळींना अक्षरशः वेचून बाहेर काढण्यात आले. त्यांचे संसार उध्वस्त करण्यात आले. त्यांना अशी वागणूक देऊन काय साध्य केले जात आहे? विशेष म्हणजे ज्या परप्रांतियांना हाकले जात आहेत, त्यातील अनेकांची मुले नाशिकमध्ये मराठी शाळांमध्ये शिकत होती, असे पुढे आले आहे. असे असल्यास मग ते मराठी संस्कृती, भाषा अंगीकारत नाहीत, असे कसे म्हणता येईल?

या मुद्याची आणखी एक वेगळी बाजू पुढे आली आहे. हे परप्रांतीय कामगार नाशिकच्या अनेक उद्योगांत कार्यरत होते. पण त्यांना हाकलून दिल्याने, आपले सातशे कोटींचे नुकसान झाल्याचे नाशिकच्या औद्योगिक संघटनेने निवेदन काढून सांगितले आहे. आता दहा हजार कामगारांची ही कमतरता तेवढ्याच संख्येच्या आणि कौशल्याच्या मनुष्यबळाने कशी भरायची? तेवढ्या संख्येचे मराठी तरूण उपलब्ध आहेत काय? शिवाय जे काम परप्रांतीय कामगार करत होते, ते शिकण्यात नव्या लोकांन लागलेला वेळ, त्यामुळे उत्पादनावर होणारा परिणाम आणि त्या उत्पादनावर अवलंबून असणार्‍या दुसर्‍या मोठ्या कंपनीची होणारी अडचण व होणारे नुकसान कोण भरून देणार?

घटनेनुसार कुणाही व्यक्तीला कुठेही जाऊन आपल्या पोटाची खळगी भरण्याची मुभा आहे. म्हणून ही मंडळी त्यांच्या गावांहून महाराष्ट्रात पोट भरायला आली, हा त्यांचा दोष नाही. महाराष्ट्रातून इतरत्र गेलेल्या मंडळींचे मग काय? महाराष्ट्रातील उद्योगात काम करणारी मंडळी मराठी माणसांच्या नोकर्‍यांवर पाय देतात, असे म्हटले तरी त्या कामांसाठी मराठी माणसे पुढे का झाली नाहीत? वास्तविक आज अनेक व्यवसायांत आज परप्रांतीयांचे वर्चस्व आहे. महाराष्ट्रातील अनेक शहरांत इमारतींच्या पायांचे महत्त्वाचे काम करणारी कारागीर मंडळी बिहारी आहेत. फर्निचरची कामे करणारी मंडळी युपीची आहेत. केटरींच्या व्यवसायात राजस्थानी आचार्‍यांचे वर्चस्व आहे. व्यवसाय-व्यापारात गुजराथी, मारवाडी लोक आहेत. हॉटेल्स, मद्यालये, ट्रान्सपोर्ट व्यवसायात पंजाबी लोकांचे वर्चस्व आहे. या सार्‍यांवर महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था अवलंबून आहेत. या सगळ्यांचे उत्पन्न, येथे होणारे खर्च या सगळ्यांचा पैसा अंतिमतः महाराष्ट्र सरकारच्याच झोळीत जातो. असे असताना त्यांना विरोध करून काय होणार?

आंदोलनाला एक निश्चित विचारधारा व दिशा आणि जबाबदार नेतृत्व नसले की ती भरकटायला वेळ लागत नाही. केवळ राज यांच्या अटकेला विरोध म्हणून आपल्याच गाड्या, दुकानांवर दगडफेक करून आपल्याच मराठी माणसांचा गैरसोय करण्यात मराठी माणसाचे कोणते हित जपले जाते आहे, ते त्या कार्यकर्त्यांनाच ठाऊक. चाळीस वर्षांपूर्वी बाळासाहेबांनी केलेल्या आंदोलनाची पुनरावृत्ती असे म्हटले तरी मधल्या काळात महाराष्ट्रातल्या सगळ्या नद्यांमधून बरेच पाणी वाहून गेले आहे. मराठी हा मुद्दा तितका संवेदनशील आता राहिलेला नाही. त्यामुळे राज यांना अपेक्षित फायदा कितपत होईल, ही शंकाच आहे. असे असताना उगाच हा हिंसेचा वणवा पेटवण्यात काय हशील आहे?

मनसेच्या कार्यकर्त्याविरूद्ध खूनाचा गुन्हा

Sat, 31 Oct 2009 12:20:11 +0530

राज ठाकरे यांच्या अटकेनंतर नाशिकमध्ये उसळलेल्या हिंसाचारात बळी गेलेल्या व्यक्तीच्या मृत्यूस कारणीभूत असलेल्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या कार्यकर्त्यांविरूद्ध खूनाचा गुन्हा नोंदविण्यात आला आहे.

मुंबई- आग्रा महामार्गावर के. के. वाघ महाविद्यालयाच्या समोर एका बसवर केलेल्या दगडफेकीत अंबादास धारराव (वय ५५) हे दगड लागून मृत्युमुखी पडले होते. यासंदर्भातील प्रमुख आरोपी संदीप भवर कालच फरारी झाला होता. पण त्याला नंतर पोलिसांनी अटक केली. श्री. धारराव हे एचएएलमध्ये कर्मचारी होते. कामावरून ते घरी परतत असताना हा प्रकार घडला होता. पोलिसांनी भवरविरूद्ध ३०२ या कलमाखाली खूनाचा गुन्हा दाखल केला.

मुंबई दंगलीला शरद पवारच जबाबदार-अमरसिंह

Sat, 31 Oct 2009 12:19:59 +0530

राज ठाकरे यांच्यावर आरोप करत महाराष्ट्रात राजकीय नाट्य घडवून आणल्यानंतर समाजवादी पक्षाने आपला मोर्चा केंद्रीय कृषीमंत्री आणि राष्ट्रवादी कॉग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्याकडे वळवला आहे.

पक्षाचे नेते अमरसिंह यांनी मुंबई दंगलीचे खापर शरद पवार यांच्यावर फोडले असून शरद पवार हेच मुंबई दंगलीला जबाबदार असल्याचा आरोप त्यांनी केल्याने आता नव्या वादाला सुरुवात झाली आहे.

शरद पवार यांच्या सांगण्यावरूनच राज ठाकरे यांनी उत्तरभारतीयां विरोधात हल्ले केल्याचा गंभीर आरोपही अमरसिंह यांनी केला आहे.इतक्यावरच न थांबता शरद पवार यांच्या जावयावरही ते घसरले असून, त्यांनीच या सार्‍याचे नियोजन केल्याचेही ते म्हणाले.

आगामी काळात होणार्‍या निवडणुकांना डोळ्यापुढे ठेवून मुंबईत उत्तरभारतीयां विरोधात द्वेष पसरवण्यात आला. राज ठाकरे हे अभिषेक बच्चन यांचे चांगले मित्र असून,त्यांच्यात कोणतेही मतभेत नाहीत. केवळ शिवसेनेची मतं पळवण्यासाठी राज यांचा शरद पवार यांनी वापर केल्याचे ते म्हणाले.

सरकारची कारवाई योग्यच: विलासराव

Sat, 31 Oct 2009 12:19:42 +0530

मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांनी राज ठाकरेंवर केलेली कारवाई योग्य असल्याची प्रतिक्रीया व्यक्त केली आहे. कायद्यासमोर सर्व समान असल्याचे स्पष्ट करताना राज यास अटक करण्यासाठी राज्य सरकारवर कोणताही दबाव नव्हता, असे त्यांनी सांगितले.

कायदेशीर सल्यानंतरच राज यांना अटक करण्याचा निर्णय सरकारने घेतला असून यात कोणत्याही स्वरूपाचे राजकारण नसल्याचे ते म्हणाले.

राज ठाकरे यांना अटकेनंतर जामीन मंजूर

Sat, 31 Oct 2009 12:19:29 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना प्रांतीयवाद भडकवून शहरातील सामाजिक सौहार्द बिघडवण्यच्या आरोपात मुंबई पोलिसांनी अटक केल्यानंतर जामीन मंजूर झाला आहे.

राज यांस त्यांच्या 'कृष्णकुंज' या निवास्थानातून मुंबई पोलिसांनी अटक केली. त्यानंतर विक्रोळी येथील न्यायालयात हजर करण्यात आले. पोलिसांनी त्यांच्या कोठडीची मागणी केल्यानंतर न्यायालयाने राजला तेरा दिवसांनी न्यायालयीन कोठडी सुनावण्यात आली.

राज यांनी अटक झाल्यास जामीन घेणार नसल्याचे स्पष्ट केले होते. त्यामुळे राज तुरूंगात राहणार असे वाटत असताना त्यांच्या वकिलाने जामीनासाठी अर्ज सादर केला. न्यायालयाने पंधरा हजार रूपयांच्या मुचलक्यावर त्यांना जामीन मंजूर केला.

मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांनी राज यांना योग्य वेळी अटक झाल्याचे सांगितले. माध्यमांकडून व इतर पक्षांकडून राज यांना उशिरा अटक झाल्याची टीका करण्यात येत आहे.

ठाकरेंवर केलेली कारवाई योग्य -विलासराव
मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांनी राज ठाकरेंवर केलेली कारवाई योग्य असल्याची प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. कायद्यासमोर सर्व समान असल्याचे स्पष्ट करताना राज यास अटक करण्यासाठी राज्य सरकारवर कोणताही दबाव नव्हता, असे त्यांनी सांगितले. कायदेशीर सल्यानंतरच राज यांना अटक करण्याचा निर्णय सरकारने घेतला असून यात कोणत्याही स्वरूपाचे राजकारण नसल्याचे ते म्हणाले.
नाशिकमध्ये तीव्र पडसाद
राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्राबल्य असलेल्या नाशिकमध्ये त्यांच्या अटकेचे तीव्र पडसाद उमटले असून अटकेचे वृत्त कळताच काही मिनिटांमध्ये नाशिकमध्ये हिंसाचारास सुरूवात झाली आहे.

अनेक ठिकाणी दगडफेक आणि जाळपोळीच्या घटना घडल्या असून नाशिकमधील क. का. वाघ महाविद्यालयासमोर झालेल्या दगडफेकीमध्ये एच. एल. मध्ये काम करणारे अंबादास धारराव यांना आपला प्राण गमवावा लागला. राज ठाकरे यांनी मराठी माणसांसाठी सुरू केलेल्या आंदोलनाचा पहिला बळी देखील मराठी माणूसच ठरला आहे.

नाशिकमध्ये अनेक ठिकाणी दगडफेक झाल्याने अघोषित कर्फ्यूची स्थिती निर्माण झाली असून मुंबई-आग्रा राष्ट्रीय राज्यमार्गावरील वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. त्यामुळे या मार्गावर वाहनांच्या रांगा लागल्या आहे. नाशिकमधील उद्रेकाचा तेथे राहणार्‍या उत्तर भारतीयांनी प्रचंड धसका घेतला असून नाशिकबाहेर जाणार्‍या रेल्वे आणि बसेस भरभरून वाहत आहेत.

हिंसाचारात पुणे होरपळले
मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना अटक होण्यापूर्वी सुरू झालेल्या हिंसाचारात काल पुणे होरपळून निघाले. मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी पुण्यात जवळपास 47 बसची तोडफोड करून त्यापैकी काही बसमध्ये आग लावल्याचे वृत्त आहे. एवढ्यावरच न थांबता काही जणांनी पुण्यात दुकानांनाही पेटवून दिले. आज पुण्यात तणावपूर्ण शांतात असून मंगळवारी झालेली हिंसा पाहता शहरात पोलिस बंदोबस्त वाढवण्यात आला असल्याची माहिती पोलिस उपायुक्त अनिल कुंभार यांनी दिली आहे.

नाशिकमध्ये अटकेचे तीव्र पडसाद

Sat, 31 Oct 2009 12:19:10 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सनेचे अध्यक्ष राज ठाकरेंना अटक करण्यात आल्यानंतर नाशिकमध्ये तीव्र पडसाद उमटले असून 'मनसे'चे कार्यकर्ते रस्त्यावर उतरल्याने हिंसक परिस्थिती निर्माण झाली आहे.

दरम्यान कार्यकर्त्यांच्या दगडफेकीत हिंदुस्तान एअरोनॉटीक्स लिमिटेडचा कर्मचारी मृत्युमुखी पडला आहे. नाशिकमध्ये 'मनसे'चे प्राबल्य असल्याने सुरक्षिततेच्या दृष्टीने संपूर्ण शहरभर केंद्रीय राखीव पोलिस दल व निमलष्करी दल तैनात करण्यात आले आहे.

शहरात भितीचे वातावरर असून मजूरीचे काम करणार्‍या उत्तर भारतीयांनी आपापल्या राज्याकडे पलायन चालवले आहे. शहरात परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी कार्यकर्त्यांना अटक करण्यात येत आहे. वाहनांवर हल्ले करून मोडतोड करण्यात आली. दुकानेही बंद करण्यात येत आहे.

मराठीच्या नवनिर्माणाचे 'राज'कारण

Sat, 31 Oct 2009 12:19:01 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे व समाजवादी पक्षाच्या नेत्यांत गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेला शाब्दिक वितंडवाद रविवारी रस्त्यावर आला आणि दोन्ही पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी धुडगूस घातला. अर्थात सुरवात राज यांनीच केली होती. पण रविवारी झालेल्या देश बचाव रॅलीत मुलायमसिंह, अमरसिंह आणि अबू आझमी यांनी त्यात तेल ओतले. त्यातच राज यांनी अमिताभचे नाव घेतल्यामुळे तर समाजवादी पक्षाला चांगल्याच मिरच्या झोंबल्या. त्यानंतर त्यांनी आणखी आगलावी वक्तव्ये केली. त्यामुळे आता हे प्रकरण आणखी चिघळले आहे.

मुंबईत बिहारी व युपीमधून आलेल्या लोकांनी स्थानिकांचे व्यवसाय बळकावून घेतले आणि मुंबई आणखी घाण केली, असा सर्रास आरोप केला जातो. मनसेचाही मुद्दा तोच आहे. या उलट मुंबई हा या देशाचाच एक भाग असल्यामुळे आणि देशात लोकशाही असल्याने कोणीही कुठेही जाऊन स्थायिक होण्याचे स्वातंत्र्य त्याला आहे, असे विरोधकांचे म्हणणे आहे. या परिस्थितीत प्रांतीयतेचा मुद्दा पुढे आला आहे.

राज यांचा राग विशेष करून बिहारी व युपीवाल्यांवर आहे. पण मुंबईतील टॅक्सीवाल्यांना, रिक्षावाल्यांना मारून ते काय साध्य करू इच्छितात? केवळ त्यामुळे हा प्रश्न सुटणार आहे का? यातून निर्माण होणारे इतर प्रश्न काय याचाही विचार व्हायला हवा. उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्ये विकास नसल्याने हे लोक महाराष्ट्रासारख्या प्रगत राज्यात येतात. त्यांना तेथे रोजगार उत्पन्न झाल्यास हा लोंढा रोखला जाईल. मुंबईत त्यांचे येणे कोणत्या आधारावर रोखायचे? हा लोंढा रोखण्यासाठी त्या राज्यांचा विकास करणे जरूरीचे आहे.

त्याचवेळी महाराष्ट्रात येऊन आपल्या भागातील लोकांचे येथे येण्याचे समर्थन करणारे बिहार व युपीचे नेते आगलावी वक्तव्ये करण्यापलिकडे काय करतात? उत्तर प्रदेशची उत्तम प्रदेश अशी भलावण करून त्यासाठी अमिताभला ब्रॅंड एम्बेसेडर बनविणार्‍या मुलायम व अमरसिंह यांनी राज्यासाठी काय केले? जिथे सामान्य माणूस सायंकाळी सुरक्षितपणे फिरूही शकत नाही, हीच तेथील कायदा सुव्यवथा. असे असताना देश बचाव रॅली काढण्यात काय मतलब? ज्यांना आपला प्रदेश वाचविता येत नाही, ते देश काय वाचविणार? त्या तुलनेत शिवसेनेने सुरवातीला दक्षिण भारतीयांविरोधात 'हटाव लुंगी, बजाव पुंगी' असे आंदोलन केले होते. पण त्यानंतर त्या राज्यांचा विकास एवढा झाला की आता मराठी माणूस तेथे जातो आहे. आंध्र, कर्नाटक व तमिळनाडू, केरळच्या नेत्यांना जमले ते बिहार व युपीच्या नेत्यांना का जमत नाही?

पण त्याचवेळी राज यांनी हेही लक्षात घेतले पाहिजे, की महाराष्ट्र मराठी लोकांचा ही घोषणा महाराष्ट्रातून इतर राज्यांत गेलेल्या मराठी लोकांसाठी अडचणीची ठरणार आहे. स्थानिकांचा रोजगार हिरावला म्हणून त्यांच्याविरूद्ध आंदोलन सुरू झाल्यास किंवा त्यांना तिथून हाकलून दिल्यास काय होईल? याचाही विचार केला पाहिजे. आज बंगळूर, हैदराबाद, चेन्नई, म्हैसूर या आयटीच्या तीर्थक्षेत्री अनेक मराठी माणसे काम करीत आहेत. अमेरिकेतील सिलिकॉन व्हॅलीतही मराठी ध्वजा फडकत आहेत. तेथे मराठी माणसाने काही विशेष कर्तृत्व केले की आपण त्याचे मराठी म्हणून गोडवे गातो. मग तेथून त्यांना हाकलल्यानंतर आपण त्यांच्या तेथे रहाण्याचे समर्थन कोणत्या शब्दांत करणार? अमेरिकेच्या सिटी ग्रुपचे अध्यक्षपद विक्रम पंडितांसारख्या मराठी माणसाला अभिमानाची बाब असेल, तर मग त्या ग्रुपचे अध्यक्ष होण्याइतकी पात्रता एकही अमेरिकन माणसांत नाही, याची खंत अमेरिकन लोकांनी बाळगायची का? याचा विचार करायला हवा.

विकास हा जात, धर्म आणि प्रांतनिरपेक्ष आहे. त्यामुळे विकास होईल, तेथे लोंढा जाणार हे तर नक्कीच आहे. मुंबई आणि परिसरात विकास होतो आहे, म्हणून जगभरातून लोक तेथे येत आहेत. आपल्याल्या ज्या पात्रतेचे मनुष्यबळ हवे आहे, ते आपल्याच भागात मिळाले नाही, तर ते इतर ठिकाणांहून आपल्याला मागवावे लागणारच आहे. येथेच तर जागतिकीकरण आपल्याला उपयोगी पडते आहे. जागतिकीरणानंतरच भारतीयांनी जगभर कर्तृत्वाच्या ध्वजा उभारल्या आहेत. त्यामुळे आपल्याइथे येतो म्हणून कुणाला विरोध करणे आपल्याला परवडणारे नाही.

मुंबई महाराष्ट्रात असूनही मुंबईत महाराष्ट्र नाही, असे सर्रास म्हटले जाते. ते खरेही आहे पण हे चित्र मराठी माणसाचे कर्तृत्वच केवळ बदलू शकते, त्यासाठी बिहारी व युपीच्या लोकांवर हल्ले चढविण्याचे कर्तृत्व उपयोगी ठरणार नाही. मुंबईतील टॅक्सी, भाजी आणि आता अगदी मच्छिमारांचा मासेमारीचा व्यवसाय भय्यांनी मराठी माणसाकडून हातात घेऊन बळकावून घेतला आहे, असे म्हटले जाते. पण यातून भय्यांच्या व्यावसायिक आक्रमणापेक्षा मराठी माणसाचे नाकर्तेपणच सिद्द होते. भय्यांनी सर्वत्र घरपोच भाजी पोहोचवली. लोकांचे मंडईत जाण्याचे कष्ट वाचले. टॅक्सी घेऊन त्याने प्रसंगी झोपडपट्टीत राहून कुटुंब पोसले. सगळ्या प्रतिकूलतेवर मात करून हे लोक मुंबईत राहिले, टिकले आणि स्वतःचा आर्थिक बेस तयार केला. मराठी माणसाने नेमके हेच केले नाही, म्हणूनच तो मुंबईतून बाजूला पडला आहे. भय्यांनी मुंबईतील ही 'गॅप' ओळखली आणि ते मुंबईभर पसरले. पसरताना त्यांनी आपल्या नातेवाईकांना तिकडून आणले. त्याचवेळी मराठी माणसाच्या बाबतीत काय घडले? मुंबईतील गिरण्या बंद पडल्यानंतर मराठी माणसाने काय केले? तेथे टिकून राहून प्रसंगी प्रतिकूल परिस्थितीशी लढा देऊन आज भय्ये जे करत आहेत, ते यांनी केले नाही. शिक्षणात झेप घेऊन मुंबईत उच्च पदे मिळवली नाहीत. त्याचवेळी मुंबईतील कॉस्मोपॉलिटिन कल्चरची भीती मनात ठेवून मराठीपणाचा भयगंड मात्र जपला. त्याच्या या भयगंडाला खतपाणी घालणारी शिवसेनाही त्यावेळी होतीच. आता तेच काम नवनिर्माण सेना करते आहे. मुंबईतील गुजराती व मारवाडी समाजाला हाकलण्याची ताकद मात्र कोणत्याही पक्षांत नाही. कारण त्याच्या आधारवरच आज मुंबई उभी आहे. त्यात त्यांचे कर्तृत्वही आहे.

येथे येणार्‍या युपी व बिहारी लोकांविषयी मात्र, एक अपेक्षा नक्की बाळगायला हवी. ती म्हणजे ज्या प्रांतात तुम्ही रहाता, तेथील संस्कृती आपलीशी करायलाच हवी. दक्षिणेत कायमचे रहायचे असेल, तर तेथे तेथील भाषा शिकावीच लागते. महाराष्ट्रात तसे होत नाही. म्हणूनच महाराष्ट्रात राहून युपी किंवा बिहारी म्हणून शक्तीप्रदर्शन केले जात असेल तर ते चुक आहे. उत्तर प्रदेशचा स्थापना दिवस महाराष्ट्रात साजरा करता, मग महाराष्ट्राचा स्थापना दिवस युपी किंवा बिहारमध्ये स्थापन केल्यास चालेल काय? याचा विचार करायला हवा.

मराठी माणसाच्या असंतोषाची दखल स्थानिक व केंद्रातील राजकीय नेत्यांनीही घ्यायची गरज आहे. मराठी माणसांच्या नोकरी, धंदे हिरावून घेणे, महाराष्ट्रातील रेल्वे भरतीच्या जाहिराती बिहारमध्ये देणे हे प्रकार रोखले पाहिजे. अन्यथा आपल्याला डावलण्यात येते, ही भावना मनात पक्की बसली तर आज आसाममध्ये हिंदी भाषिकांचे जे शिरकाण होते, तेवढे नाही, तरी त्या प्रमाणात हिंसक विरोध महाराष्ट्रातूनही होऊ शकतो. अमेरिकेत बाहेरून येणार्‍या लोकांवर बंधने घालायला हवीत म्हणूनच तेथे एचबी वन व्हिसावर बरेच निर्बंध घालण्यात आले. ब्रिटनमध्ये दोन दिवसांपूर्वीच इमिग्रेशन फिमध्ये वाढ करण्यात आली. शिवाय तेथे जाणार्‍यांमागे कागदपत्रांचे लचांडही लावण्यात आले. फ्रान्समध्ये तर स्थानिकांच्या प्रश्नावरून दंगल उसळली होती. त्यामुळे स्थानिकांना डावलण्याचे पडसादही समजून घेतले पाहिजे.

हे सगळे होत असताना या वादाला एक राजकीय पैलूसुद्धा आहे. मराठी मुद्द्यावर स्थापन झालेली शिवसेना आता उत्तर भारतीयांनाही जवळ करू लागली आहे. मुंबई व त्याला लागून असलेल्या ठाणे जिल्ह्यात नुकत्याच झालेल्या मतदारसंघ फेररचनेत मतदारसंघांची संख्या वाढली आहे. सहाजिकच राज्यात सत्ता कुणाची हे या भागावर अवलंबून असणार आहे आणि या भागात अमराठी लोकांची संख्या मोठी आहे, हे पाहता उत्तर भारतीयांना दुखवून चालणार नाही, असे मराठी माणसांच्या हक्कासाठी स्थापन झालेल्या शिवसेनेने ओळखले आणि त्यांनी उत्तर भारतीयांची संमेलने घेऊन उत्तर दिग्विजयाला सुरवात केली. आता शिवसेनेतूनच वेगळ्या झालेल्या राज यांना राजकीय बेस निर्माण करण्यासाठी आधाराची गरज तर आहेच, मराठी अस्मितेच्या मुद्दा हाती घेऊन तो बेस निर्माण करण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे, हे दिसून येतेच आहे. त्याचवेळी मराठी म्हणून स्थापन झालेल्या शिवसेनेच्या मूळ मराठी या राजकीय बेसला सुरूंग लावण्याचाही त्यांचा प्रयत्न आहे. तोच राज यांचा प्रयत्न असू शकतो.

हे सगळे पाहिल्यावर मराठी माणसाला पुढे आणण्यासाठी बिहारी, युपींवाल्यांवर हल्ला करण्यापेक्षा. त्यांना येथून हाकलून देण्यापेक्षा मराठी माणसाच्या उत्थानासाठी ठोस कृती करण्याची गरज आहे. तोडफोड करणे तुलनेने सोपे आहे. राज यांनी हे नवनिर्माण केले तर ते महाराष्ट्रासाठी जास्त फायदेशीर ठरेल.

मराठी आंदोलनाचा पहिला बळीही मराठीच!

Sat, 31 Oct 2009 12:02:46 +0530

राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्राबल्य असलेल्या नाशिकमध्ये त्यांच्या अटकेचे तीव्र पडसाद उमटले असून अटकेचे वृत्त कळताच काही मिनिटांमध्ये नाशिकमध्ये हिंसाचारास सुरूवात झाली आहे.

अनेक ठिकाणी दगडफेक आणि जाळपोळीच्या घटना घडल्या असून नाशिकमधील क. का. वाघ महाविद्यालयासमोर झालेल्या दगडफेकीमध्ये एच. एल. मध्ये काम करणारे अंबादास धारराव यांना आपला प्राण गमवावा लागला. राज ठाकरे यांनी मराठी माणसांसाठी सुरू केलेल्या आंदोलनाचा पहिला बळी देखील मराठी माणूसच ठरला आहे.

नाशिकमध्ये अनेक ठिकाणी दगडफेक झाल्याने अघोषित कर्फ्यूची स्थिती निर्माण झाली असून मुंबई-आग्रा राष्ट्रीय राज्यमार्गावरील वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. त्यामुळे या मार्गावर वाहनांच्या रांगा लागल्या आहे. नाशिकमधील उद्रेकाचा तेथे राहणार्‍या उत्तर भारतीयांनी प्रचंड धसका घेतला असून नाशिकबाहेर जाणार्‍या रेल्वे आणि बसेस भरभरून वाहत आहेत.

विक्रोळी परिसराला पोलिस छावणीचे स्वरूप

Sat, 31 Oct 2009 12:02:23 +0530

राज ठाकरे यांना अटक केल्यानंतर निर्माण होणार्‍या परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखत मुंबई पोलिसांनी विक्रोळी परिसरात कडक पोलिस बंदोबस्त तैनात केला आहे.

राज यांच्या दादर येथील निवासस्थानी गेल्या दोन दिवसांपासून पोलिसांचा ताफा तैनात करण्यात आला होता. सकाळपासूनच विक्रोळी परिसरातील न्यायालयाबाहेर पोलिसांची कुमक वाढवल्याने राज यांच्या अटकेची शक्यता दृढ झाली होती. बुधवारी सव्वाचारच्या सुमारास अखेर त्यांना अटक करण्यात आली.

मला प्रसारमाध्यमांशी बोलायचे आहे: राज

Sat, 31 Oct 2009 12:02:00 +0530

अटक करण्यापूर्वी राज ठाकरे यांनी आपल्याला प्रसारमाध्यमांशी बोलण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. पण त्यांना प्रसार माध्यमांशी बोलण्याची परवाणगी नाकारण्यात आली.

गेल्या काही दिवसात राज यांनी पहिल्यांदाच प्रसार माध्यमांशी बोलण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. मात्र सरकारने यापूर्वीच त्यांना माध्यमांशी बोलण्यास बंदी घातल्याने राज यांना प्रसार माध्यमांपासून दूर ठेवण्यात आले.

राज ठाकरेंना अटक, आझमीस जामीन मंजूर

Sat, 31 Oct 2009 12:01:37 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे व समाजवादी पक्षाचे नेते अबु आझमी यांना भडकाऊ वक्तव्य करून शहरातील सामाजिक सौहार्द बिघडवल्याप्रकरणी मुंबई पोलिसांनी एकाचवेळी अटक केली आहे. आझमी यांना भोईवाडा न्यायलयात हजर करण्यता आल्यानंतर दहा हजार रूपयांच्या मुचलक्यावर जामीन मंजूर करण्यात आला आहे.

राज यांना विक्रोळीतील न्यायालयात हजर करण्यात येईल. भडकाऊ वक्तव्य केल्याप्रकरणी अटक होणारे राज हे ठाकरे कुटुंबातील दुसरे व्यक्ती आहे.

गृहमंत्री आर. आर. पाटील यांनी मुंबईचे पोलिस आयुक्त डी. एन. जाधव व राज्याचे पोलिस महासंचालक पी. एस. पसरीचा यांच्यासोबत सकाळी तातडीची बैंकक घेऊन सुरक्षा व्यवस्थेचा आढावा घेतल्यानंतर अटकेस हिरवा कंदील दिला होता.

दरम्यान राज ठाकरेंनी आपले सासरे नाट्यमिर्माते मोहन वाघ यांच्यामार्फत 'मनसे'च्या कार्यकर्त्यांना शांततेचे आवाहन केले आहे. दहावीची बोर्डाची परिक्षा असल्याने विद्यार्थ्यांना त्रास होवू नये, असे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. पोलिस व्हॅनमधून त्यांना विक्रोळी न्यायालयात हजर करण्यात आले.

मुंबई पोलिसांनी राजविरूद्ध शहरात हिंसा भडकवण्यासाठी भारतीय दंड संहितेच्या 153 अ, 153 ब, व कलम 117 कलमाअंतर्गत आरोप दाखल केला होता. परप्रांतीयांना मुंबईत 'स्थापना दिन' साजरे करू दिले जाणार नाही, असे वक्तव्य केल्यानंतर वादास तोंड फुटले होते.

समाजवादी पक्षाने मुंबईत 'देश बचाव' रॅली काढून आग भडकावण्याचे काम केले होते. यानंतर मुंबई, नाशिकसह काही शहरांत परप्रांतीयांविरूद्ध हल्ल्यास सुरूवात झाली होती.

दरम्यान राज ठाकरेंच्या अटकेनंतर मुंबईतील दादर येथील सर्व दुकाने बंद करण्यात आली आहेत. कोल्हापुरमध्येही राज समर्थकात असंतोष भडकला असून तीन गाड्यांची मोडतोड करण्यात आली आहे.

गोरेगांव व जोगेश्वरीमध्येही मोडतोड. कोल्हापुरमध्येही राज समर्थकात असंतोष भडकला असून तीन गाड्यांची मोडतोड करण्यात आली आहे. पुणे व परभणीतही 'मनसे'चे कार्यकर्ते रस्त्यावर उतरले असून पंधरा वाहनांची तोडफोड करण्यात आली.

दरम्यान मुंबई शहरात तणावपूर्ण शांतता असून संपूर्ण शहरात निमलष्करी दल व पोलिसांचा ताफा तैनात करण्यात आला आहे.

कार्यकर्त्यांशी राज यांचा संपर्क तुटला ?

Sat, 31 Oct 2009 12:01:11 +0530

राज ठाकरे सध्या कृष्णकुंजवरच आहेत. अद्याप त्यांना अटक करण्यात आली नसून, त्यांना अटक झाल्यास जामीन न घेण्याच्या निर्णयावर मनसे ठाम असल्याची प्रतिक्रिया मनसेचे उपाध्यक्ष सारस्वत वागेश यांनी वेबदुनियाशी बोलताना व्यक्त केली आहे.

आम्ही राज यांना संपर्क करण्याचा प्रयत्न करत आहोत पण त्यांना भेटण्यास पोलिसांकडून मज्जाव केला जात असल्याचेही ते म्हणाले. राज ठाकरे यांना अटक केल्या नंतर उद्भवणार्‍या परिस्थितीचा सामना करण्यास मनसेचे कार्यकर्ते तयार असून, तूर्तासतरी कार्यकर्त्यांना शांत राहण्याचे आवाहन पक्षातर्फे करण्यात आल्याचेही सारस्वत यांनी स्पष्ट केले आहे.

राज ठाकरेस कोणत्याही क्षणी अटक?

Sat, 31 Oct 2009 12:00:44 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना कोणत्याही क्षणी अटक होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. राजवर अजामीणपात्र गुन्ह्याखाली आरोप दाखल करण्यात आल्यानंतर गृहमंत्रालयाने अटकेस हिरवा कंदील दाखवला आहे.

केंद्रीय गृहमंत्री शिवराज पाटील यांनी कॉंग्रेसाध्यक्षा सोनिया गांधींशी यासंबंधात भेट घेऊन चर्चा केली. दरम्यान शहरातील सौहार्द बिघडवल्याप्रकरणी राजवर गुन्हा नोंदवण्यात आल्यानंतर मुंबई पोलिसांनी राजच्या घराबाहेर कडक सुरक्षा तैनात केली आहे.

संभावित अटकेच्या पार्श्वभूमीवर 'मनसे'चे कार्यकर्ते मंगळवारपासून पुणे, नाशिक, औरंगाबादसह महाराष्ट्रभर निषेधार्थ रस्त्यावर उतरले आहे. मुंबई पोलिसांनी राजविरूद्ध शहरात हिंसा भडकवण्यासाठी भारतीय दंड संहितेच्या 153 अ, 153 ब, व कलम 117 अंतर्गत गुन्हा नोंदवला असल्याने अटक अटळ मानण्यात येत आहे.

मनसेचे सचिव वसंत गीते यांना अटक

Sat, 31 Oct 2009 12:00:16 +0530

मनसेच्या 213 कार्यकर्त्यांना अटक केल्यानंतर आता, पक्षाच्या पदाधिकार्‍या विरोधात कारवाई करण्यास पोलिसांनी सुरुवात केली आहे. या अंतर्गत पोलिसांनी मनसेचे महाराष्ट्र सचिव व राज ठाकरे यांचे निकटवर्तीय वसंत गीते यांना नाशिकमधून अटक केली आहे.

राज ठाकरे यांना अटक होणार असल्याच्या वृत्ताने नाशिकमध्ये अनेक उत्तरभारतीयांच्या दुकानांवर तोडफोड करण्यात आली होती. यानंतर पोलिसांनी नाशिक मधील मनसेच्या 116 कार्यकर्त्यांना अटक केली होती.

निमलष्करी दल पाठवण्याचा केंद्राचा निर्णय

Sat, 31 Oct 2009 11:59:47 +0530

मुंबईमध्ये निर्माण झालेल्या परिस्थितीवर नियंत्रण करण्यासाठी निमलष्करी दलाच्या पाच तुकड्या मुंबईमध्ये पाठवण्याचा निर्णय केंद्राने घेतला आहे.
या तुकड्या लवकरच मुंबईत दाखल होत असून, त्यानंतर कडेकोट बंदोबस्तात राज यांना अटक करणार असल्याचे बोलले जात आहे.

रविवारी राज ठाकरे यांच्या विरोधात विक्रोळी पोलिस ठाण्यात गुन्हा दाखल केल्यानंतर त्यांच्या अटकेपूर्वी राज्यभर हिंसाचारास सुरुवात झाली होती.

पुणे, नाशिक, औरंगाबाद, लातूर, बीड या भागात मोठ्या प्रमाणावर दगडफेक करण्यात आली. याची गंभीर दखल केंद्राने घेतली असून, निमलष्करी दलाच्या तुकड्यांची कुमक महाराष्ट्रात पाठवण्यात येणार आहे. महाराष्ट्रात सुरू असलेल्या राज प्रकरणात केंद्र सरकारने लक्ष घालावे अशी मागणी मनुष्यबळ विकासमंत्री अर्जुनसिंह यांनी दोन दिवसांपूर्वीच केंद्राकडे केली होती.

पुण्यात 47 बस जाळल्या

Sat, 31 Oct 2009 11:59:18 +0530

मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना अटक होण्यापूर्वी सुरू झालेल्या हिंसाचारात काल पुणे होरपळून निघाले.

मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी पुण्यात जवळपास 47 बसची तोडफोड करून त्यापैकी काही बसमध्ये आग लावल्याचे वृत्त आहे.
एवढ्यावरच न थांबता काही जणांनी पुण्यात दुकानांनाही पेटवून दिले. आज पुण्यात तणावपूर्ण शांतात असून मंगळवारी झालेली हिंसा पाहता शहरात पोलिस बंदोबस्त वाढवण्यात आला असल्याची माहिती पोलिस उपायुक्त अनिल कुंभार यांनी दिली आहे.

मुंबईतील 'राज' नाट्य....

Sat, 31 Oct 2009 11:58:48 +0530

मंगळवारची पहाट मुंबईकरांसाठी तणाव निर्माण करणारी होती.मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना अटक होणार असल्याच्या अफवांनी, मुंबईसह महाराष्ट्रात राजकीय वातावरण चांगलेच तापले होते.

यातूनच राज यांच्या कृष्णकुंज या निवासस्थानी पोलिस बंदोबस्त वाढवण्यात येऊन या मार्गाची वाहतूक पोलिसांनी अचानक थांबवल्याने मनसेच्या कार्यकर्त्यां मधील धुमसणारा राग राज्यभरातील उत्तरभारतीयांवर उतरला.

नाशिकमध्ये तर शालीमार बाजारात काही टोळक्यांनी उत्तरभारतीयांच्या दुकानात तोडफोडही केली. तसेच सातपूर आणि अंबड या औद्योगिक वसाहतीतील उत्तरभारतीय कामगारांना धमकावण्याचे प्रकारही घडले.

राज्याची सांस्कृतिक राजधानी मानल्या जाणार्‍या पुण्यातही असाच हुडदंग काहीजणांनी केला. राज्य शासनाविरोधात घोषणाबाजी करत काही जणांनी शासनाचा राग राज्य परिवहन महामंडळाच्या बसवर काढला.

बीड, अमरावती, माजलगाव, औरंगाबाद, आणि मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांच्या लातूरमध्येही तोडफोड करण्यात आली. हा जनप्रक्षोभ होता असे मत यानंतर मनसेच्या काही पदाधिकार्‍यांनी व्यक्त केले आहे, तर ही मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी केलेली हिंसा असल्याचे सांगत राज्यभरातून 213 मनसेच्या कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी अटक केली. पण या सार्‍या राजकीय नाट्यात भरडला गेला तो सामान्य माणूस.

जर राज ठाकरे यांना अटक करायची नव्हती तर पोलिसांनी कृष्णकुंजला वेढा का दिला असा प्रश्न आता मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी उपस्थित केला आहे. तर यात आमची काय चूक होती अशी भावुक प्रतिक्रिया नाशिकमधील एकाविक्रेत्याने व्यक्त केली आहे.अगदी सिनेस्टाईल घडलेल्या या राजकीय नाट्याचा शेवटही सिनेस्टाईल झाला असेच म्हणावे लागेल.

मनसेच्या 213 कार्यकर्त्यांना अटक

Sat, 31 Oct 2009 11:58:16 +0530

राज ठाकरे यांच्या अटकेच्या वावड्या उठल्याने महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी याचे पडसाद उमटले.राज्यभर अनेक ठीकांनी बस वर दगडफेक करण्यात आली. यात शासनाचे हजारो रुपयांचे नुकसान झाले.

या घटनेनंतर पोलिसांनी राज्यभरात चालवलेल्या धरपकड सत्रात मनसेच्या 213 तर समाजवादी पक्षाच्या 16 कार्यकर्त्यांना अटक करण्यात
आली आहे.

राज्याचे पोलिस महासंचालक पी.एस. पसरिचा यांनी मुंबईत आयोजीत पत्रकार परिषदेत ही माहिती दिली. राज्यात जर कोणी कायदा हातात घेण्याचा प्रयत्न केलातर त्याची खैर नाही असा इशाराही त्यांनी दिला.

तूर्तास तरी राज यांची अटक टळली....

Sat, 31 Oct 2009 11:57:40 +0530

मंगळवारी दिवसभर मुंबईत चाललेल्या राजकीय नाट्यानंतर अखेर पोलिसांनी राज ठाकरे यांना अटक करण्याचा आपला निर्णय तूर्तास तरी लांबणीवर टाकला आहे.

दस्तूरखुद्द पोलिस महासंचालक डॉ.पी.एस पसरिचा यांना मुंबईत एक पत्रकार परिषद घेऊन राज यांना आत्ताच अटक करण्यात येणार नसल्याचे जाहीर केले, आणि दिवसभर रंगलेल्या राज यांच्या अटकेच्या अफवांना पूर्णविराम दिला.

आझमी आणि राज यांच्या विरोधात पुरावे जमविण्याचे काम अद्याप सुरूच असून, या दोघांविरोधात सबळ पुरावे मिळाल्यानंतरच त्यांना अटक करण्यात येणार असल्याची पुस्तीही त्यांनी जोडली.

महाराष्ट्रात केंद्राने हस्तक्षेप करावा- अर्जुनसिंह

Sat, 31 Oct 2009 11:57:07 +0530

महाराष्ट्रात सूरू असलेली हिंसा थांबविण्यासाठी केंद्र सरकारने महाराष्ट्रात हस्तक्षेप करावा अशी मागणी मुनुष्यबळ विकासमंत्री अर्जुन सिंह यांनी केली आहे.

महाराष्ट्र आणि केंद्रात दोन्हीकडे कॉंग्रेसचेच सरकार सत्तेवर आहे. असे असताना महाराष्ट्रात निर्माण झालेली स्थिती भयावह असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. मनसे नेते राज ठाकरे यांनी उत्तरभारतीयां विरोधात केलेले वक्तव्य र्दुदैवी असल्याचे ते म्हणाले.

प्रांतीयवादाच्या लढ्यात शिवसेनाही आखाड्यात

Sat, 31 Oct 2009 11:56:34 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने परप्रांतीयांविरोधात आंदोलन छेडल्यानंतर शिवसेनेसही स्फुरणं चढले असून 'कर सहाय्यक' पदाच्या निवडीत स्थानिकांना डावलल्याच्या निषेधार्थ आयकर कार्यालयासमोर 'जय महाराष्ट्र'ची घोषणा बुलंद केली आहे.

याप्रकरणी शिवसेनेच्या तीस कार्यकर्त्यांना अटक करण्यात आली आहे. सेनेने निवडीत सुमारे तीनशे सत्तर परप्रांतीयांची वर्णी लागल्याचा आरोप करून स्थानिकांना डावलल्यास आंदोलन छेडण्याचा इशारा दिला आहे.

महाराष्ट्रात हिंसा हे कॉग्रेसचे षडयंत्र- भाजप

Sat, 31 Oct 2009 11:55:59 +0530

महाराष्ट्रात सुरू असलेल्या हिंसेला मनसे आणि कॉग्रेस यांचे षडयंत्र कारणीभूत असल्याचा आरोप भाजपने केला आहे. पक्ष प्रवक्ते प्रकाश जावडेकर यांनी दिल्लीत एका पत्रकार परिषदेत हा आरोप केला.

मनसे आणि कॉग्रेस याकामी एकमेकांची मदत करत असल्याचेही ते म्हणाले. पुणे, औरंगाबाद, अमरावती, नगरपालिकेत मनसे
आणि कॉग्रेसमध्ये आघाडी असून, कॉग्रेसने मनसे सोबतचे आपले संबंध आधी तोडावेत अशी मागणीही त्यांनी केली आहे.

अबू आझमींचे 'सरेंडर'

Sat, 31 Oct 2009 11:55:24 +0530

समाजवादी पक्षाचे खासदार अबू आझमी यांनी मंगळवारी पोलिस मुख्यालयात शरणागती पत्करली.आश्चर्याची बाब म्हणजे त्यांच्या अटकेची तयारी करणार्‍या मुंबई पोलिसांनी त्यांना अटक न करताच परत जाण्याचा सल्ला दिला.

चितावणीखोर वक्तव्य केल्याचा आरोप करत मुंबई पोलिसांनी त्यांच्या विरोधात गुन्हा दाखल केला होता.लवकरच त्यांना अटक करण्यात येणार असल्याचे पोलिस अधिकार्‍यांनी स्पष्ट केले होते.

यानंतर आझमी यांनी आपल्या काही कार्यकर्त्यांसमवेत शरणागती पत्करली. आपण पोलिसांना हवे ते सहकार्य करण्यास तयार असून, समाजवादी पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी शांतता राखावी असे आवाहन त्यांनी केले आहे.

नाशिकमध्ये उत्तरभारतीय हटाव मोहीम

Sat, 31 Oct 2009 11:54:46 +0530

मनसे नेते राज ठाकरे यांच्या अटके विषयीच्या अफवांना राज्यात उधाण आले आहे. त्यांच्या घरी पोलिस दाखल झाल्याचे केवळ वृत्त धडकताच नाशिकमध्ये शालीमार भागात उत्तरभारतीयांच्या दुकानांवर हल्ले करण्यात आल्याने तणाव वाढला आहे.

यातच नाशिकमधील औद्योगिक वसाहतीतही याचे पडसाद उमटले आहेत. नाशिकमध्ये अंबड आणि सातपूर या परिसरात उत्तरभारतीयांच्या काही वसाहतीतून उत्तरभारतीयांनी भितीपोटी स्थलांतर करण्यास सुरुवात केली आहे.

उत्तरप्रदेशकडे जाणार्‍या सार्‍या गाड्याभरुन जात असल्याचे वृत्त आहेत.या भागात काही टोळ्या समूहाने फिरत असून याभागातून उत्तरभारतीयांनी निघून जावे असी धमकीही ते या लोकांना देत असल्याचे समजते.

कुटुंबीयांकडून राजच्या भूमिकेचे समर्थन

Sat, 31 Oct 2009 11:54:11 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्या उत्तर भारतीयांविरूद्धच्या आघाडीचे ठाकरे कुटुंबीयांनी समर्थन केले असून ठामपणे त्यांच्या पाठीशी उभे राहण्याचा निर्णय घेतला आहे.

राज मराठी माणसाच्या हितासाठी संघर्ष करत असून या मुद्द्यावर कोणत्याही परिस्थितीचा सामना करण्याचा निर्धार राजच्या सासूबाई पद्मा वाघ यांनी बोलून दाखवला. मात्र राजचा मुलगा अमित याच्याबाबत त्यांनी काळजी व्यक्त केली. अमित यंदा बोर्डाच्या परीक्षेस बसणार आहे. राजचे सासरे मोहन वाघ हे सुप्रसिद्ध नाट्यनिर्माते आहे.

नाशिकमध्ये उत्तरभारतीयांची दुकाने फोडली

Sat, 31 Oct 2009 11:53:31 +0530

राज ठाकरे यांच्या अटकेचे पडसाद उमटण्यास सुरुवात झाली असून, त्यांना अटक करण्यापूर्वीच काही कार्यकर्त्यांनी नाशिकमधील शालीमार बाजार पेठेत उत्तरभारतीयांच्या दुकानांची तोडफोड केल्याचे वृत्त आहे.

गेल्या दोन दिवसांपासून राज यांच्या अटकेची शक्यता वर्तवली जात असल्याचे मनसेच्या कार्यकर्त्यांमध्ये या प्रकरणाचा राग धुमसतो आहे.यातूनच कृष्णकुंजवर पोलिस दाखल झाल्याचे वृत्त पसरताच मनसेच्या काही कार्यकर्त्यांनी उत्तरभारतीयांच्या दुकानांमध्ये तोडफोड करून आपला राग व्यक्त केला. नाशिक हा मनसेचा बालेकिल्ला समजला जातो

जामीन घेणार नाही- राज ठाकरे

Sat, 31 Oct 2009 11:52:54 +0530

सरकारला जे करायचे ते त्यांनी करावे, मला जे करायचे ते मी करेन असे आपल्या पत्रकार परिषदेत ठासून सांगत, आपल्याला सरकारने खुशाल अटक करावी,अटक झाल्यानंतर जामीन घेणार नसल्याची भूमिका राज यांनी घेतल्याचे समजते.असे झाल्यास हे प्रकरण चिघळण्याची भिती पोलिसांना वाटते आहे.
चिथापनीखोर वक्तव्य आणि साजात द्वेष निर्माण करण्याचा आरोप पोलिसांनी राज ठाकरे यांच्यावर लावला आहे.

मुंबईत तणावपूर्ण शांतता

Sat, 31 Oct 2009 11:52:10 +0530

मनसे नेते राज ठाकरे यांच्या विरोधात पोलिस कारवाईच्या शक्यतेने मुंबईकरांची मंगळवारची पहाट तणावपूर्ण शांततेत झाली.

गेल्या काही दिवसांपासून मनसे आणि सपाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये हाणामार्‍या होत असल्याने मुंबईतील चाकरमान्यांचा जीव आधीच टांगणीला लागला आहे.यातूनच कृष्णकुंजवर पोलिस ताफा दाखल झाल्याचे वृत्त पसरताच मनसेचे कार्यकर्तेही राज यांच्या घराबाहेर जमल्याचे समजते. राज यांना अटक केल्यानंतर निर्माण होणार्‍या परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी महत्त्वाच्या ठिकाणी पोलिसबल वाढवले जाण्याची शक्यता आहे.

राज ठाकरेंच्या घरी पोलिस दाखल

Sat, 31 Oct 2009 11:51:29 +0530

मनसे नेते राज ठाकरे याच्या मुंबईतील कृष्णकुंज या निवासस्थानावर पोलिस दाखल झाल्याचे वृत्त असून, कोणत्याही क्षणी त्यांना अटक होण्याची शक्यता राजकीय वर्तुळात वर्तवली जात आहे.

चिथावणीखोर वक्तव्य केल्याच्या आरोपांवरून राज यांच्या विरोधात विक्रोळी पोलिस ठाण्यात रविवारी पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे. त्यानंतर त्यांच्या अटकेची शक्यता वर्तवली जात होती. आज (मंगळवारी) सकाळी 10 वाजेनंतर कृष्णकुंजवर पोलिस दाखल झाल्याचे वृत्त आहे

जग विरोधात गेलं तरी लढेन- राज

Sat, 31 Oct 2009 11:51:27 +0530

दोन दिवसांच्या मौनानंतर राज ठाकरे पुन्हा एकदा उत्तर भारतीयांविरोधात गरजले आहेत. महाराष्ट्र टाईम्समध्ये लिहिलेल्या लेखात त्यांनी उत्तर भारतीयांना विरोधाच्या आपल्या भूमिकेचा पुनरूच्चार करताना त्यांनी संपूर्ण जग जरी विरोधात गेले तरी मी आणि माझी संघटना मराठी भाषिक जनता, महाराष्ट्र संस्कृती, मराठी भाषा यासाठीच लढत राहू असे त्यांनी ठणकावून सांगितले आहे.

हिंदी वाहिन्यांमधील उत्तर भारतीयांची कड घेणारे पत्रकार आपली व आपल्या पक्षाची बदनामी करत असल्याचेही त्यांनी म्हटले आहे.

उत्तर भारतीयांविरोधातील भूमिका स्पष्ट करताना ते म्हणतात, की भय्यांनी महाराष्ट्रात छट पूजा, उत्तर प्रदेश स्थापना दिवस, राजकीय बळ दाखविण्यासाठी जोरात साजरे करायला सुरवात केली आहे. महाराष्ट्राच्या सर्व क्षेत्रात युपी- बिहारी भय्यांची दादागिरी सुरू आहे. त्यामुळे यांच्याशी आता हात जोडून बोलण्याचे दिवस संपले आहेत, हे लक्षात आलं आहे. त्यामुळे आता त्यांच्यासमोर हात सोडून समोर जायला हवे हे जाणवले. म्हणून आप ण व आपल्या सहकार्‍यांनी युपी व बिहारवाल्या गुंडांच्या सांस्कृतिक व राजकीय दादागिरी व गुंडगिरीविरोधात संघर्ष सुरू केला.

महाराष्ट्रात रहायचं असेल तर महाराष्ट्राच्या व मराठी माणसाच्या जीवनपद्दतीप्रमाणे बाहेरून येणआर्‍यांना जगावं लागेल. महाराष्ट्राशी जुळवून घ्यावं लागेल. हे झालं नाही तर महाराष्ट्रात अराजक माजेल, असा इशाराही त्यांनी दिला. बिहारी व युपीच्या लोकांना नियंत्रणात ठेवले नाही, तर महाराष्ट्रातही तिथल्याप्रमाणेच परिस्थिती निर्माण होईल आणि एकेदिवशी महाराष्ट्राचा मुख्यमंत्री अमराठी झाला तर आश्चर्य वाटणार नाही, असे सांगताना श्री. ठाकरे यांनी राष्ट्रवादी कॉंग्रेसचे नेते बाबासाहेब कुपेकर यांच्या विधानाचाही संदर्भ दिला.

आपल्या आंदोलनाची तुलना शिवसेनेशी करू नये असे सांगून त्यांनी पुढे म्हटले आहे, की दोन्ही आंदोलनात खूप फरक आहे. शिवसेनेचं आंदोलन हे गरीब मराठी माणसाचं, प्रामुख्याने नोकरीसाठीचं आंदोलन होतं. आज हे आंदोलन उत्तर भारतीयांच्या महाराष्ट्रातील सांस्कृतिक दादागिरी व गुंडगिरीविरूद्ध आहे.

बिहारी व युपीमधील गरीब परिस्थिती तेथील लोकांना येथे येण्यासाठी भाग पाडते, असे असले तरी त्या लोकांना गरीब असे संबोधून चालणार नाही. कारण एकेकट्या स्थानिक मराठी भाषिकांना भेटल्यानंतर त्यांची वर्तणूक दादागिरीची असते, असे त्यांनी म्हटले आहे.

आपल्या महाराष्ट्रवादी भूमिकेच्या समर्थनार्थ राज लिहितात, ''फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष सरकोझी आल्यावर स्वत: भारताचे पंतप्रधान शिखांच्या पगडीवर फ्रान्समध्ये असलेल्या बंदीवर रदबदली करतात. करुणानिधी मलेशियातल्या तामिळंसाठी मलेशियन सरकारशी वाग्युद्ध करतात आणि मग भारत सरकारला त्यात रदबदली करावी लागते. दमदमी टाकसाळमध्ये अकाली दलाच्या पुढाकाराने अतिरेकी जनेर्लसिंग भिंद्रनवाले याचा संत म्हणून फोटो लागतो . इंदिराजींच्या हत्येला कारणीभूत ठरणाऱ्या या संताबद्दल देशात अवाक्षरही निघत नाही. राजीव गांधींच्या हत्येला सरळ कारणीभूत असणाऱ्या एलटीटीईशी तामिळनाडूतील बहुतेक सर्व राजकीय पक्ष तामिळ मुद्द्यावर थेट संबंध ठेवून असतात. गांगुलीला टीममधून काढल्यावर पं . बंगालमधले कम्युनिस्ट बंगाली बनून आक्रमक होतात. हे सारं प्रांतवादी आणि सांस्कृतिक नाही ? मुंबईत चालणारे सर्व हिंदी चॅनल्स आणि त्यांचे पत्रकार महाराष्ट्राविरुद्ध विष ओकत यूपी - बिहारची वकिली करतात , ते प्रांतवादी नाहीत ? अमिताभ बच्चन स्वत : ला ' छोरा गंगा किनारेवाला ' मानतो . ते प्रांतवादी नाही का ? मी आणि माझ्या पक्षाने मराठी आणि महाराष्ट्राच्या अस्मिता यावर बोललं वा कृती केली की मी गुंड ठरतो ? हा मराठी माणसांच्या जखमेवर मीठ चोळण्याचा प्रकार आहे''

बिहारी स्थलांतर का करतात?

Sat, 31 Oct 2009 11:51:18 +0530

मुंबईत उत्तर भारतीयांना विशेषतः युपी व बिहारींविरोधातील नाराजीला महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने उघड व्यक्त केले. पण ज्या बिहारी व युपीविरोधात ही नाराजी व्यक्त केली जाते आहे, त्यातील बिहारी लोकांना मुंबई किंवा महाराष्ट्रात येण्याची गरज का पडते हे जाणून घेण्याची गरज आहे.

भारतातील अतिशय अविकसित राज्यांमध्ये बिहार येते, एवढेच आपल्याला माहिती असते. शिवाय नरक या शब्दाला प्रतिशब्द म्हणूनही अनेकदा बिहारचे नाव अनेक विनोदांमध्ये येत असते. तेथील राज्यकर्ते विशेषतः लालूंचा भरपूर विनोदात वापर केला जातो. तेथील बिहारी लोकांचे बोलणे हाही अनेकांच्या नकलीचा भाग असतो. पण त्याचवेळी आयआयटी, आयएएसमध्ये बिहारची मुले सर्वांत जास्त असतात. हीच मुले पुढे विकसित राज्यांत नोकरीसाठी जातात. प्रशासकीय सेवेत बिहारची मुले सर्वांत जास्त असूनही स्वतःच्या राज्याला ती का सुधारू शकत नाहीत, असा प्रश्न आपल्याला पडतो. पण हे सोडले तर बाकीच्या शिक्षणात बिहारींचे नाव कुठेही येत नाही. काय आहे, तेथील शिक्षण व्यवस्था?

बिहारमध्ये दहावीची परीक्षा द्यायची असेल तर ती देण्याची सोय फक्त जिल्ह्याच्या ठिकाणी आहे. म्हणजे जिल्ह्यापासून राहण्याचे ठिकाण कितीही लांब असले तरी केवळ परीक्षेसाठी हजारो मुले दहा ते पंधरा दिवसांसाठी जिल्ह्याच्या ठिकाणी येतात. तिथे खोल्या घेऊन एकत्र राहतात आणि परीक्षा देतात.

परीक्षा दिल्यानंतर शिकायची इच्छा असल्यास गाव सोडण्याशिवाय पर्यायच नसतो. तालुका पातळीवर अत्यंत कमी कॉलेजेस आहेत. प्रामुख्याने कॉलेजेस जिल्हा पातळीवर आहेत. त्यातही प्रमुख शाखा सोडल्यास इतर शाखांची बोंबच आहे. आर्किटेक्चर, कला अशा विषयांचे शिक्षण घेण्याची सुविधा जवळपास नाही.

बिहारमधील पाटणा, समस्तीपूर, मुझफ्फरपूर, दरभंगा, बरौनी हे शहरे सोडली तर इतर ठिकाणी शिक्षणाची फारशी सुविधा नाही. त्यामुळे दहावी झाल्यानंतर पुढे शिक्षणासाठी घर सोडावेच लागते. पुढे पदवी घेतल्यानंतर इतर व्यावसायिक शिक्षण नसल्याने समोर स्पर्धा परीक्षांचे एकमेव लक्ष्य असते. त्याच्या तयारीसाठी दिल्ली किंवा इतर शहरे गाठली जातात.
जे अल्पशिक्षित असतात त्यांना शेतीत काम करण्याशिवाय गत्यंतर नसते. पण तिथेही पुराचा मोठा फटका बसतो. पठारी प्रदेश असल्याने शेतीत पुराचे पाणी शिरते. सगळे पीक वाया जाते. दरवर्षीच पुराचा फटका या राज्याला बसतो. त्यामुळे जमिनी असूनही त्याचा उपयोग नाही. त्यामुळे लोक मजुरीसाठी बाहेर पडतात. हे मजूर फक्त मुंबई किंवा महाराष्ट्रात येतात, असे नाही. ते इतरही राज्यात जातात. पंजाबमध्येही बिहारी मोठ्या प्रमाणात आहेत. जालंधरमध्ये रिक्षा व्यवसाय त्यांच्या हातात आहे. पंजाबमध्ये शेतीत मजूर म्हणून हे लोक मोठ्या प्रमाणात काही महिन्यांसाठी येतात. त्यांचे येणे बंद केले तर या राज्यातील शेतीची कामेच होणार नाहीत, अशी स्थिती आहे. दिल्लीत तर बिहारी आहेतच. पण शेजारच्या पश्चिम बंगालमध्ये विशेषतः कोलकात्यात मोठ्या प्रमाणात बिहारी आहेत. मध्य प्रदेशातही त्यांचा शिरकाव आहे. पण या सर्वांपेक्षा मुंबई त्यांना परवडते. कारण त्या तुलनेत पैसा जास्त मिळतो. आयुष्यात पुढे जाण्याची संधी मिळते.

बिहारमध्ये औद्योगिकीकरण जवळपास नाही. किरकोळ केंद्राचे कारखाने सोडले तर बाकी कुठेही कारखाने नाहीत. परिणामी नोकरी कशी मिळेल? त्यामुळे शिकल्यानंतर शहर आणि त्याहीपेक्षा जास्त म्हणजे राज्य सोडावे लागते. स्वाभाविकच संधी जिथे मिळते तिथे ही मंडळी जातात. जातीपातींचा प्रभाव आजही या राज्यावर आहे. विशेषतः ग्रामीण भागात तर जात प्रकर्षाने जाणवते. माझे घर सीतामढी जिल्ह्यात आहे. हा जिल्हा नेपाळला लागून आहे. त्याच्या घरासमोर एका खालच्या जातीतल्या माणसाने घर बांधले आहे. पण हा माणूस आमच्या घरी आला की मालक बसू का असे विचारतो. आम्ही त्याला असे करू नको सांगितले तरी तो तसे बोलणे काही सोडत नाही.पण त्याचवेळी इतर भागात कर्मठ जातीव्यवस्था आहे.

या राज्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे मोठ्या प्रमाणावर लोक स्थलांतरित झाल्याने जमिनी पडीक आहेत. त्यात काहीही पिकवले जात नाही. मध्यंतरी तेथील राज्य सरकारने या जमिनी ताब्यात घेऊन त्या वाटून देण्याचा निर्णय घेतला होता. त्याचवेळी मुले नोकरीसाठी इतरत्र गेल्याने घरी फक्त म्हातारे आई-वडील असल्याचीही अनेक उदाहरणे आहेत. त्यामुळे या सार्‍या बाबींशीही स्थलांतराचा संबंध आहे.
मी तर असेही ऐकले आहे, की शिकलेली मंडळी बिहार सोडून बाहेरच लग्न करतात. कारण तिथे राहिले तर तिथला एखादा श्रीमंत मुलीचा बाप गुंडांच्या मदतीने त्या मुलाचे अपहरण करतो आणि त्याच्याशी मुलीचा विवाह लावतो. नंतर मुलाकडून त्या मुलीला त्रास देण्याचा प्रयत्न जरी झाला तरी तो गुंड तिची काळजी घेण्यास समर्थ असतो. त्यामुळे ही मंडळी बाहेर गेल्यानंतर परत आपल्या राज्यात जात नाहीत.

बिहारच्या एका भागात म्हणजे युपीला लागून असलेल्या भागात गुंडाराज आहे. तर दुसरीकडे माओवाद्यांची चळवळ आहे. बाकीच्या ठिकाणी जमीनदारांच्या विविध सेना आहेत. बाकी उरल्या सुरल्या बिहारचे अराजक करायला तिथले राजकारणी समर्थ आहेत. असे असल्यास बिहारची स्थिती कशी सुधारेल? तिथले लोक स्थलांतर का करणार नाहीत?

छट पुजा म्हणजे तरी काय?

Sat, 31 Oct 2009 11:50:47 +0530

राज ठाकरे यांनी उत्तर भारतीयांवर टीका करताना त्यांच्या छट पूजेवरही टीका केली. छट पूजेचा उपयोग राजकीय शक्तीप्रदर्शनासाठी होत असून त्याद्वारे मराठी लोकांना उकसविण्याचे प्रकार होत असल्याचे मत त्यांनी व्यक्त केले. राज ठाकरे यांनी टीका केलेली छट पूजा म्हणजे नेमके असते तरी काय याची ही माहिती.

छट पूजा हा बिहारमधील एक पारंपरिक सण आहे. हा सण वर्षातून दोनदा साजरा केला जातो. उन्हाळ्यात चैती छट तर दिवाळीनंतर आठवडाभरात कार्तिक छट साजरा केला जातो. यात कार्तिकी छट विशेष लोकप्रिय आहे. कारण या सणासाठी २४ तास उपवास ठेवावा लागतो. उपवासात पाणीही पिण्याची परवानगी नसते. त्यामुळे उन्हाळ्यापेक्षा हिवाळ्यात तो करणे लोक जास्त पसंत करतात.

छट पूजा ही प्रामुख्याने सूर्याची पूजा आहे. अंग देशाचा राजा कर्ण (आताचा बिहारमधील भागलपूर जिल्हा) सूर्यपूजक होता. त्यानंतर ही परंपरा सुरू झाली. बिहारी लोक जिथे गेले तिथे त्यांनी ही प्रथा नेली. छटपूर्वी घर व परिसर अगदी स्वच्छ केले जाते. त्यादिवशी सर्वसाधारणपणे नदीत पवित्र स्नान केले जाते ाणि सूर्याची पूजा केली जाते. दोन वेळा ही पूजा केली जाते. एकदा ही पूजा सायंकाळी आणइ त्यानंतर रहाटे केली जाते. प्रामुख्याने नदीच्या किनार्‍यावर किंवा जलाशयावर ही पूजा करतात.

छट पूजा एखाद्या उत्सवासारखी साजरी केली जाते. उपवास करणार्‍यांना मोठा मान असतो. विशेषतः घरातील अधिकाराने मोठ्या असलेल्या स्त्रिया आवर्जून हे व्रत करतात. उपवास सोडताना मोठा जल्लोष असतो. बाहेरील अनेक लोकही आवर्जून त्यासाठी हजेरी लावतात. या दिवशी लोकसंगीताचा कार्यक्रम होतो. यातील गाणीही परंपरागतरित्या चालत आलेली असतात. बिहार व उत्तर प्रदेशातील सामाजिक स्थिती, संस्कृती आणि पौराणिक परंपरा यावर भाष्य करणारी असतात.

आता छट पूजेत नवीन गाणीही आली आहेत. त्याच्या अनेक कॅसेट्सही येतात.

सबळ पुरावा आढळल्यास राज,अबूस अटक

Sat, 31 Oct 2009 11:50:14 +0530

उपमुख्यमंत्री व गृहमंत्री आर आर पाटील यांनी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे व समाजवादी पक्षाचे अबू आझमी यांच्याविरूद्ध सबळ पुरावा आढळल्यास अटक करण्यास सरकार मागेपुढे पाहणार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.

राज यांनी मुंबईत येणार्‍या हिंदी भाषिकांविरूद्ध मोहीम उघडल्यानंतर समाजवादी पक्षाने देश बचाव आंदोलन केल्याने मुंबईत तणाव निर्माण झाला आहे. राजला अटक झाल्यानंतर उद्भवणार्‍या परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यास पोलिस सक्षम असल्याचे सांगितले.

सरकारने शहरातील हिंसेनंतर करण्यात आलेली कारवाई व अटकसत्राबाबत केंद्रास अहवाल पाठवला आहे. सरकारने केलेल्या कारवाईवर केंद्र समाधानी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

राज ठाकरेंना अटक होण्याची शक्यता

Sat, 31 Oct 2009 11:49:46 +0530

मुंबईत प्रांतीयवाद भडकवून तणाव निर्माण केल्याप्रकरणी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना अटक होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. महाराष्ट्र सरकारने राज ठाकरेंविरूद्ध कारवाई करण्यासाठी विधी विभागास कायदेशीर सल्ला मागितला आहे.

राज्याचे पोलिस महासंचालक पी. एस. पसरीचा यांनी राज ठाकरेंना अटक करण्यासंदर्भात अंतिम निर्णय मुंबईच्या पोलिस आयुक्तांना घ्यायचा असल्याचे स्पष्ट केले. 'मनसे' व समाजवादी पक्षाच्या कार्यकर्त्यांत संघर्षानंतर महानगरातील वातावरण तापले आहे.

दरम्यान राज ठाकरे पुण्यास रवाना झाले असून त्यांना मुंबईबाहेर अटक करण्यात येईल, असा कयास बांधण्यात येत आहे. मुंबईत अटक झाल्यास कायदा व सुव्यवस्था हाताबाहेर जाण्याची भिती सरकारला आहे.

आतापर्यंत मनसेच्या तीन प्रमुख नेत्यांना राजच्या समर्थनार्थ घोषणाबाजी केल्याप्रकरणी अटक करण्यात आली आहे. अटकेचा निषेध नोंदवण्यासाठी मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी दादर उपनगरातील दुकाने बंद करण्यास सुरूवात केली आहे. राज यांना अटक झाल्यास दादर बंदचे आवाहनही करण्यात येऊ शकते.

'न्यूनगंडा'चे 'नवनिर्माण'

Sat, 31 Oct 2009 11:49:18 +0530

मुंबईत उत्तर भारतीय लोकांविरूद्ध ज्या पद्धतीने महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने आंदोलन छेडले ते पाहता, परप्रांतीयांना विरोधापेक्षा मराठी माणसाचा न्यूनगंडच जास्त दिसून आला. किंबहूना न्यूनगंडातूनच हे आंदोलन उभारले गेले असे वाटते. मराठी लोकांची प्रगती ही परप्रांतींयांच्या विरोधाच्या पायावर अवलंबून आहे, की स्वतःच्या कर्तृत्वावर हेच अजून नेत्यांना समजले नाही, असे वाटते.

मुंबईमध्ये परप्रांतीय टॅक्सीवाले, चणे-फुटाणेवाले, भेळवाले भाजी विकणारे असे आहेत. या मंडळींनी मराठी मंडळींचा कोणता हक्क हिरावून घेतला? मुळात हे व्यवसाय करण्यासाठी परप्रांतीय येण्यापूर्वी मराठी माणसाला पुरेशी संधी होती. पण रस्त्यावर येऊन काही विकण्याची लाज आणि आळशीपणा हाच स्वभाव असेल तर प्रत्यक्ष परमेश्वर खाली उतरला तरी मराठी माणसाची प्रगती होणार नाही. मुंबईतला हा 'व्हॅक्युम' परप्रांतीयांनी ओळखला आणि तो भरून काढला. कारण मुंबईत तो जेवढे कमावतो तेवढेही कमाविण्याची संधी त्यांच्या स्वतःच्या राज्यात त्यांना मिळत नाही.

वास्तविक मुंबईची आर्थिक सत्ता युपी, बिहारी लोकांपेक्षा इतर अमराठी लोकांच्या हाती आहे. हे अमराठी म्हणजे गुजराती, मारवाडी, पंजाबी, सिंधी आहेत काही प्रमाणात दाक्षिणात्य आहेत. पण यांना विरोध करण्याची आपली छाती नाही. म्हणून युपी व बिहारी लोकांना लक्ष्य केले जाते. वास्तविक या श्रीमंत परप्रांतीयांपुढे मराठी माणूस दबतो. आपल्या मुंबईत हे बाहेरून येऊन श्रीमंत झाले याचा एक शूळ आपल्या पोटात असतो. म्हणूनच एक न्यूनगंड आपल्यात तयार होतो आणि आपण त्यांच्यापुढे दबतो. मुंबईतल्या उच्चभ्रु भागात फिरताना आपण याच न्यूनगंडाच्या प्रभावामुळे घाबरतो. म्हणूनच या श्रीमंत मंडळींना संस्कृती नाही. फक्त पैसा कमावतात. त्यांना आपल्या संस्कृतीशी देणे घेणे नाही, म्हणून टीका करतो. पण ही शुद्ध आत्मवंचना आहे.

या व्यावसायिकांच्या बाबतीत चरफड व्यक्त करून काहीही होणार नाही. कारण याच मंडळींनी मुंबईत व्यवसाय थाटले आहेत. त्यांच्याकडे मराठी माणसे नोकर्या करत आहेत. त्यांचे व्यवसाय नसते तर या मंडळींनी कुठे नोकर्या केल्या असत्या? बरे मराठी मंडळींना उद्योग करण्यापासून कुणीच रोखलेले नाही. पण ती मानसिकताच मराठी माणसात रूजलेली नाही. अमेरिकेत जाऊन तेथे व्यवसाय स्थापन करणारी मंडळी आपल्यात आहेत. पण आपल्याच देशात आपल्याच राज्यात व्यवसाय स्थापन करण्याची धमक आणि तो यशस्वी चालविण्याची व्यावसायिकता मात्र, आपल्याकडे नाही.

'मनसे'म्हणते सरकारी नोकर्यांत मराठी माणसाला स्थान मिळत नाही. पण मुळात सरकारी नोकर्यांची संख्या कमी झाली असताना हे तरूण नोकरीच्या शोधात का आहेत? त्यांना उद्योगाकडे वळविण्याची गरज आहे, त्यासाठी 'मनसे' काय करत आहे? बिहारी वा युपीच्या सर्व तरूणांनाही नोकर्या मिळत नाही. पण मुंबईत आपल्या घरापासून दोन तीन हजार किलोमीटरवर येऊन धंदा करण्याची धमक ते दाखवतात. ते मराठी तरूणांना का जमत नाही? बिहारी वा युपी या तरूणांचा संघर्ष हा 'सर्व्हायव्हल ऑफ द फिटेस्ट' सारखा आहे. जिवंत रहायचं आहे, तर काही तरी केले पाहिजे. तोच तो करतो आहे.

मराठी माणसाला तेवढी गरज वाटत नाही. खूप पैसा कमवावा. मुंबईत आपलंही घर असावं असं स्वप्न त्याचं कधीच नसतं. त्यामुळे माफक पैशांतही तो आनंद मानतो. पैशांपेक्षा सांस्कृतिक घडामोडीत तो आनंद मानतो. मराठी भाषा टिकावी यासाठी संघर्ष करूया वगैरे असे तो म्हणतो. पण बाजारचा नियम असा आहे, की ज्याचा पैसा असतो, त्याचीच भाषा बोलावी लागते. मुंबईवर वर्चस्व ज्या परप्रांतीयांचे आहे, त्यांचीच भाषा बोलावी लागते. शेअर बाजार, बांधकाम क्षेत्र यात गुजराथी, मारवाडी लोकांचे प्राबल्य आहे. बॉलीवूडमध्ये पंजाबी आहेत. इतर ठिकाणी राजस्थानी आहेत. या सर्वांची मिळून बनलेली बंबईय्या हिंदी हिच बोलायची भाषा रहाणार. या सर्व व्यवसायांत मराठी माणसाचे वर्चस्व असते तर सर्वांनीच मराठी शिकली असती. पण तसे घडणे नाही.

बाजारात सर्वांना समान संधी असते. सर्व व्यवसाय, नोकरी करण्यासाठी समान संधी आहे. पण कॉस्मोपॉलिटिन कल्चर म्हणून आपण त्याला घाबरत असू तर मग आपल्यासारखे मुर्ख आपणच. खरे तर मला आश्चर्य वाटते ते बॉलीवूडमध्ये येणार्या परप्रांतीयांचे. किती स्वप्न डोळ्यात घेऊन ही मंडळी मायानगरी मुंबईत येतात. येथील कॉस्मोपॉलिटिन कल्चर त्यांच्या सवयीचे नसते. लोक सवयीचे नसतात. पण तरीही ही मंडळी येथे निश्चयाने टिकून रहातात आणि नाव कमावतात. आपल्याला हे का जमत नाही?

आपल्याकडील नाना पाटेकरचा अपवाद सोडला तर बॉलीवूडवर मराठी लोकांचे का वर्चस्व नाही. इतर प्रांतीयांच्या तुलनेत तरी त्यांना कमी संघर्ष करावा लागतो. तरीही तिकडे जाण्याचे धाडस मराठी तरूण का दाखवत नाही. दिल्लीतून शाहरूख कसलीही पार्श्वभूमी नसताना, गॉडफादर नसताना मुंबईत येतो आणि बॉलीवूडचा बादशहा बनतो. हे आपल्याला का जमत नाही. एखादीच माधुरी दीक्षित टॉपच्या पोझिशनला जाते. पण सर्वांनाच का जमत नाही. दिग्दर्शक म्हणून एखादा आशुतोष गोवारीकर दिसतो. पण निर्माता म्हणून एकही बडे मराठी बॅनर दिसत नाही. सध्या तर एकही मराठी संगीतकार हिंदीत नाही.

मराठी संस्कृती टिकविण्यसाठी आणि ती इतरांनी आत्मसात करण्यासाठी केवळ सांस्कृतिक आंदोलने करून चालत नाही. त्यासाठी परिस्थितीवर वर्चस्व लागते. मराठी लोक सांस्कृतिक कार्यक्रमात रमतात. पण त्या कार्यक्रमांचे प्रायोजकत्व कुणाकडे असते? अर्थातच अमराठी लोकांकडे वा त्यांच्या कंपन्यांकडे. (अपवाद वगळून) म्हणजे आपले संस्कृती टिकवणारे कार्यक्रमही परप्रांतीयांच्या पैशावरच चालत असतात, मग आपली संस्कृती परप्रांतीय बिघडवत आहेत, असे आपण कसे म्हणू शकतो.

ज्या राज ठाकरेंनी म्हटले आहे, की मुंबईत रहाणार्यांनी मराठी संस्कृतीशी आपुलकी दाखवली पाहिजे, त्याच राज ठाकरेंनी मुंबईत असताना शिवउद्योग सेनेच्या प्रमोशनसाठी मायकल जॅक्सनला आणून नाचवले होते. त्यावेळी 'मराठी संस्कृती' कुणाच्या घरी पाणी भरत होती? संस्कृती टिकविण्यासाठी साहित्य संमेलनांची 'बोंब' आणि 'नवनिर्माणा'ची हिंसक आंदोलने करून चालत नाही. त्यासाठी मराठी लोकांची आर्थिक स्थिती सुधारायला हवी.

बाळासाहेब ठाकरे यांनी शिवसेनेच्या स्थापनेवेळी दाक्षिणात्यांविरोधात आंदोलन सुरू केले होते. पुढे ते आंदोलन आपोआप थंडावलेही गेले. कारण दाक्षिणात्यांना विरोध करून मराठी माणसाची प्रगती होणार नाही हे त्यांना कळले. आता. राज युपी व बिहारी लोकांना विरोध करून त्याच 'न्यूनगंडा'चे 'नवनिर्माण' करताहेत. पण या मुंबई बदलली आहे. मराठी माणसाचीची मानसिकता बरीच बदलली आहे हे राज यांनी आता लक्षात घ्यायला हवे.

दोनशे मनसे कार्यकर्त्यांचा शिवसेनेत प्रवेश

Sat, 31 Oct 2009 11:48:48 +0530

राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या दोनशे कार्यकर्त्यांनी बुधवारी कार्याध्यक्ष उद्धव ठाकरे यांच्या उपस्थितीत शिवसेनेत प्रवेश केला.

मुंबईत उत्तर भारतीयांविरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनाला कंटाळून आपण मनसे सोडून शिवसेनेत प्रवेश करत असल्याचे या कार्यकर्त्यांनी सांगितले. श्री. ठाकरे यांच्या निवासस्थांनी हा कार्यक्रम झाला, असे शिवसेनेचे सचिव विनायक राऊत यांनी सांगितले.

सध्याच्या मनसे विरूद्ध उत्तर भारतीय या संघर्षात शिवसेनेची भूमिका काय असे विचारले, असता श्री. राऊत यांनी हा संघर्ष समाजवादी पक्ष व महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना यांच्यातील आहे, असे मत व्यक्त केले.

पोलिस आयुक्तांच्या मुलीच्या रिसेप्शनला राज

Sat, 31 Oct 2009 11:48:20 +0530

उत्तर भारतीयांविरोधात उघड विरोधाचा पवित्रा घेणारे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे मंगळवारी मुंबईचे पोलिस आयुक्त धनंजय जाधव यांच्या मुलीच्या लग्नानिमित्त झालेल्या स्वागत समारंभाला उपस्थित होते.

श्री. जाधव यांची कन्या कीर्ती हिच्या लग्नानिमित्त गोरेगाव येथे हा कार्यक्रम झाला. एकीकडे राज यांना अटकेची जोरदार मागणी असताना ते मात्र, श्री. जाधव यांच्या कन्येच्या लग्नाला उपस्थिती लावून आले. सुटाबुटात या रिसेप्शला उपस्थित राहिलेल्या राज यांच्याबरोबर त्यांची पत्नी शर्मिला याही होत्या.

मुंबईत निर्माण झालेल्या तणावाच्या परिस्थितीत कायदा व सुव्यवस्थेची परिस्थिती सहआयुक्त के. एल. प्रसाद हाताळत आहेत.

मुंबईच्या विकासात परप्रांतीयांचेही योगदान

Sat, 31 Oct 2009 11:47:54 +0530

मुंबईत राज ठाकरे व त्यांच्या कार्यकर्त्यांनी उत्तर भारतीयांवर चढविलेल्या हल्ल्याच्या समर्थनार्थ दिलेली कारणे अगदी विचित्र आहेत. त्यांच्या मते उत्तर भारतीय लोक महाराष्ट्राच्या आर्थिक विकासाचा लाभ आपल्याकडे ओढून घेत आहेत, शिवाय राज्याच्या आर्थिक प्रगतीतही ते अडसर ठरत आहेत. त्याचवेळी भूमिपुत्रांची रोजीरोटीही हिसकावून घेत आहेत. खरे तर उत्तर भारतीय वा हिंदी भाषिकांवर हल्ला होण्याची ही पहिली वेळ नाही. आसामापासून पंजाबपर्यंत असे प्रकार यापूर्वीही घडले आहेत.

मुंबईत तीन फेब्रुवारीला हल्ला झाला त्याच दिवशी आसाममध्ये दोन हिंदी भाषिकांना जिवंत जाळण्यात आले. दुर्देवाने परप्रांतियांनी दिलेल्या आर्थिक योगदानावर अभ्यास करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे नेमकी परिस्थिती समजण्यास मदत झाली असती. पण जागतिक स्तरावर परप्रांतीयांनी दिलेल्या योगदानासंदर्भात केलेल्या अभ्यासानुसार विकासात त्यांचाही वाटा मोठा असतो, हे स्पष्ट झाले आहे. ब्रिटनमध्ये केलेल्या सर्वेक्षणाचे उदाहरण येथे देता येईल. तेथेही आता परप्रांतीयांसंदर्भातील धोरणाबाबत बरीच चर्चा चालली आहे. त्यानुसार ब्रिटनमध्ये परदेशातून आलेल्या लोकांनी ५.४ अब्ज डॉलर्सचे योगदान दिले आहे. शिवाय ते करत असलेल्या खर्चामुळे दोन लाखाहून अधिक लोकांना रोजगार मिळतो. अमेरिकेतही अशाच प्रकारचे सर्वेक्षण करण्यात आले. त्यानुसार अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेत बाहेरून आलेल्या लोकांचा वाटा दहा अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त आहे. या सर्वेक्षणातील एक बाब फार महत्त्वाची आहे. त्यानुसार मेक्सिकोसारख्या गरीब देशातून लोक आले नाही, तर अमेरिकेत अकुशल कामगारांच्या रोजगारात ३ ते ४ टक्क्यांची घट येईल. त्यामुळे मुंबई आणि इतरही राज्यातील परप्रांतीयाच्या योगदानाबद्दल त्याच नजरेतून पाहिले पाहिजे. त्याचवेळी त्यांचा अर्थव्यवस्थेतील वाटा आपल्या लक्षात येऊ शकेल.

मुंबईच्या लोकसंख्येचे स्वरूप पाहिले तर ते देशातील व महाराष्ट्राच्या विविध भागातून आलेल्या लोकांचेच शहर आहे, असे वाटते. तेथे ४२ टक्के लोक मराठी असले तरी महाराष्ट्राच्या इतर भागातून आलेले मराठी लोक वगळले तर ही संख्या १८ टक्के उरते. याचा अर्थ केवळ अठरा टक्के लोकांच्या मदतीने मुंबई चालू शकत नाही. टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेसच्या सर्वेक्षणानुसार मुंबईत ४९ टक्के परप्रांतीय पुरूष उत्पादनासंदर्भातील कामासाठी येत असतात. यासंदर्भात केलेल्या राष्ट्रीय सर्वेक्षणाचा आधार घेतला तरीही वस्तुस्थिती स्पष्ट होईल. या सर्वेक्षणानुसार स्वयंरोजगार मिळविलेल्या पुरूषांची संख्या १९९३-०४ पर्यंत ३५ टक्के होती. २००४-०५ पर्यंत हे प्रमाण चाळीस टक्क्यांपर्यंत गेले आहे. त्याचवेळी रोजंदारीवरील लोकांची संख्या दोन टक्क्यांवरून आठ टक्क्यांपर्यंत गेली आहे. ही कामे प्रामुख्याने परप्रांतीयांकडून केली जातात.

हा सगळा पट लक्षात घेताना बाकीच्या बाबीही लक्षात घेतल्या पाहिजेत. गेल्या दीड दशकांत मुंबईचे आर्थिक चित्र फार वेगाने बदलले गेले आहे. आज तेथे ८१ टक्के रोजगार असंघटित क्षेत्रांत आहे. यात बांधकाम, आरोग्य, पर्यटकांसंबंधित सेवा, खासगी सेवा, किरकोळ व ठोक व्यापार, आर्थिक सेवा यांचा समावेश आहे. या सगळ्या कामात अकुशल किंवा अर्धकुशल कामगारांची गरज असते. त्यासाठी फारशा शैक्षणिक पात्रतेची गरज नसते. याशिवाय असलेले इतर परप्रांतीय हे व्हाईट कॉलर नोकऱ्यांमध्ये आहेत. पण या परप्रांतीयांत केवळ युपी किंवा बिहारमधून आलेले यात नाहीत, तर संपूर्ण देशातून येथे आलेल्यांचा यात समावेश आहे.

मुंबई देशाची आर्थिक व व्यापारी राजधानी आहे. तेथील आर्थिक सुसंपन्नतेत पूर्ण देशाचा वाटा आहे. त्यात परप्रांतीयांचाही समावेश आहे. यात मोठा वाटा तेथील चित्रपट उद्योगाचाही आहे. हिंदी चित्रपट उद्योगातील कलाकारांत किती मराठी लोक आहेत? अर्थातच यात बाहेरून आलेल्यांचा मोठा सहभाग आहे. हिंदीत वावरणार्‍या मराठी गायक, वादक, पटकथा लेखक, गीतकार, संगीतकार यांची नावे मोजायची झाल्यास हाताची बोटे जास्त होतील. भोजपुरी चित्रपटांचे निर्मिती केंद्र मुंबई आहे. सहाजिकच चित्रपट युपी, बिहारमध्ये चालले तरी तो पैसा शेवटी मुंबईतच येतो. चित्रपट उद्योग हा मुंबईच्या अर्थव्यवस्थेचा मूळ आधार आहे. त्याचवेळी टिव्ही चॅनेल्ससाठी लागणारे कलाकार, टेक्निशियन यांचेही तेथील अर्थव्यवस्थेत काही ना काही योगदान आहे. ही सर्व मंडळी मराठी नाहीत. त्यात हिंदी भाषक राज्यांतून आलेली मंडळीच जास्त आहेत. मुंबईतून चित्रपट उद्योग हलवायचे ठरवल्यास काय स्थिती उत्पन्न होईल, याचा विचारच केलेला बरा.

मुंबईत देशातील बड्या कंपन्यांची, उद्योगांची कार्यालये आहेत. यात मराठी मंडळी दिसतसुद्धा नाहीत. त्याचवेळी बांधकाम उद्योग सध्या रोजगारात महत्त्वाची भूमिका बजावतो आहे. एकूण घरगुती उत्पन्नातही या उद्योगाचे मोठे योगदान आहे. मुंबईतच नव्हे, तर महाराष्ट्रातील इतर शहरांतही बांधकाम क्षेत्रातील बिल्डर, कंत्राटदार, प्रॉपर्टी व्यावसायिक हे सगळे जण उत्तर भारतीय आहेत.

आता शेअर बाजार. शेअर बाजार तर गुजराती लोकांच्याच हातात आहे. पण आता देशातील इतरही लोक शेअर बाजाराच्या आर्थिक झुल्यावर झुलत आहेत. विदेशी गुंतवणूकदार संस्थांव्यतिरिक्त उर्वरित भारतीयांच्या बळावरच हा बाजार चालतो आहे. हीच मुंबई देशातील सर्वांत जास्त कर भरणारे शहर आहे. म्हणूनच तेथे सर्वांत जास्त गुंतवणूक होते आहे आणि परप्रांतीय या गुंतवणूकीचा एक आधार आहे. साधा टॅक्सीचालकही आता शेअर खरेदी करतो आहे. याचा अर्थ बाजारात त्याचाही सहभाग आहे.

हे सर्व लक्षात घेतल्यानंतर मुंबईतील सर्व व्यवसाय व आर्थिक घडामोडींत आधारभूत सेवांचे रक्त व ऑक्सीजन हवे असते, ते युपी व बिहारींकडून पुरविले जाते हे लक्षात येईल.

रांचीत मराठी कुटुंबाच्या घरांवर हल्ले

Sat, 31 Oct 2009 11:47:15 +0530

मुंबईतील उत्तर भारतीयांवर हल्ल्याचे पडसाद इतर राज्यातही उमटण्यास सुरुवात झाली आहे. याचाच भाग म्हणून लोकजनशक्ती पार्टीच्या काही कार्यकर्त्यांनी रांचीमधील मेकान कॉलनी भागात रहाणार्‍या दोन मराठी कुटुंबावर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला.

सुदैवाने दोन्ही घरात या वेळी कोणीच नसल्याने पुढील अनर्थ टळला. या प्रकरणी पोलिसांनी लोकजनशक्ती पक्षाच्या 15 कार्यकर्त्यांना अटक केली.

राष्ट्रवादीकडूनही ठाकरेंच्या विरोधात गुन्हा दाखल..?

Sat, 31 Oct 2009 11:46:36 +0530

अमराठी लोकांच्या विरोधात आरोप केल्या प्रकरणी मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्या विरोधात समाजवादी पार्टी पाठोपाठ आता रा्ष्ट्रवादी कॉंग्रेसनेही गुन्हा दाखल केला आहे.

पार्टी कार्यकर्ता मुन्ना त्रिपाठी यांनी हा गुन्हा दाखल केला असून, पक्षाच्या वतीने त्यांनी हा गुन्हा दाखल केला का वैयक्तीक पातळीवर त्यांनी हा गुन्हा नोंदवला हे अद्याप स्पष्ट होऊ शकले नाही.

संजय निरुपम यांना अटक

Sat, 31 Oct 2009 11:45:55 +0530

राज ठाकरे यांच्या विरोधात शांतता मोर्चा काढणार्‍या कॉग्रेस प्रवक्ता संजय निरुपम यांना पोलिसांनी मुंबईत अटक केली. त्यांच्यासह त्यांच्या 29 सहकार्‍यांनाही पोलिसांनी अटक केली आहे.

निरुपम यांच्या अंधेरी येथील कार्यालयावर काहीजणांनी सकाळी दगडफेक केल्याने राज ठाकरे यांना त्वरित अटक करण्याची मागणी निरुपम
यांनी केली आहे.

मनोज तिवारीच्या घरावर हल्ला

Sat, 31 Oct 2009 11:45:16 +0530

भोजपूरी चित्रपट अभिनेता मनोज तिवारी यांच्या अंधेरी चार बंगला भागातील घरावर मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी हल्ला चढवला.यात तिवारी यांच्या घराचे मोठे नुकसान झाल्याचे वृत्त आहे.

मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी दुपारी चारच्या दरम्यान त्यांच्या घरावर दगडफेक केली.दरम्यान या प्रकरणी अद्याप कोणालाही अटक करण्यात आली नसल्याने तिवारी यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.

दोनदिवसांपुर्वीच त्यांनी आपल्याला मुंबईत भितीच्या सावटाखाली वावरावे लागत असल्याचे वक्तव्य केले होते.

त्यांना नुकसान भरपाई मिळेल- विलासराव

Sat, 31 Oct 2009 11:44:37 +0530

मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी मुंबईत ज्या टॅक्सीवाले आणि विक्रेत्यांना मारहाण केली त्या सर्वांना नुकसान भरपाई देण्यात येणार असल्याची ग्वाही मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांनी दिली आहे.

अमराठी भाषकांनी मुंबईत आपले शक्ती प्रदर्शन थांबवावे, असा इशारा मनसेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी दिल्यानंतर मुंबईत मोठ्या प्रमाणावर उत्तर भारतीयांवर हल्ले करून त्यांना मारहाण करण्यात आली होती.

यात मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी काही किरकोळ विक्रेते आणि टॅक्सीचालकांना झोडपले होते.

नुकसान झालेल्या प्रत्येकाला भरपाई देण्यात येणार असल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले.

राज म्हणतात 'ओम शांती शांती शांती:'

Sat, 31 Oct 2009 11:43:57 +0530

जे झाले ते झाले. मी माझ्या कार्यक्तर्यांना धन्यवाद देतो, त्यांनी माला आपला पाठिंबा दिला. आता त्यांनी शांततेने घ्यावे असे सांगत मनसेचे सर्वेसर्वा राज ठाकरे यांनी गेल्या दोन दिवसांपासून मुंबईत सुरू असलेल्या हिंसक आंदोलन थांबवण्याचे आदेश आपल्या कार्यकर्त्यांना दिले.

आपण जे बोललो त्याचा आपल्याला मुळीच पश्चात्ताप होत नसल्याचेही ते यावेळी म्हणाले. कार्यकर्त्यांना एकत्र जमवून त्यांनी हे आवाहन केले.

राज ठाकरे देशद्रोही - लालूप्रसाद यादव

Sat, 31 Oct 2009 11:43:15 +0530

केंद्रीय रेल्वेमंत्री लालूप्रसाद यादव यांनी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रमुख राज ठाकरे यांना देशद्गोही असे संबोधले आहे. मुंबईत उत्तर भारतीयांना विरोध म्हणजे देशाचे विभाजन करण्याचा प्रयत्न आहे, असे त्यांनी म्हटले आहे.

लालू प्रसाद यांनी आज मुंबईत मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांची भेट घेतली. लोकांनी संयम पाळावा व फूट पाडणाऱ्या शक्तींना बळी पडू नका असे आवाहन त्यांनी केले.

अमिताभ बच्चन यांच्या मातृभूमी प्रेमावर टीका केल्याबद्दल आणि बच्चन यांच्या घरावर कथित बाटल्या फेकल्याप्रकरणी त्यांनी राज समर्थकांवर टीका केली. समाजवादी पक्षाच्या कार्यकर्त्यांवर झालेल्या हल्ल्याचाही त्यांनी निषेध केला.

राज यांचे विधान व त्यांच्या समर्थकांनी घातलेला हैदोस हा देशाचे विभाजन करण्याचा डाव असून तो देशद्रोह असल्याचे लालू यांनी म्हटले. देशापेक्षा कोणीही मोठा असू शकत नाही, असेही त्यांनी बजावले.

शिवसेना, मुंबई आणि मराठी माणूस

Sat, 31 Oct 2009 11:42:33 +0530

PTI

संयुक्त महाराष्ट्राच्या स्थापनेनंतर मुंबई महाराष्ट्रात राहिली तरी मुंबईतून महाराष्ट्र हळू हळू वजा होऊ लागला होता. कारण मुंबईत मराठी लोकांच्या बरोबरीने गुजराती व इतर भाषिक लोकही मोठ्या संख्यने वाढत होते. त्याचबरोबर मुंबईच्या सर्व आर्थिक नाड्या अमराठी उद्योजकांच्या हातात होत्या. त्यामुळे राज्य स्थापन झाले तरी असूनी खास मालक घरचा कष्ट मात्र त्याला अशीच मराठी माणसाची अवस्था होती. नोकरीतही त्याला दुय्यम स्थान मिळू लागले होते. व्यापारात गुजराती, मारवाडी आणि नोकरीत दाक्षिणात्यांना प्राधान्य दिले जाऊ लागले होते. हे सहन होत नसल्याच्या असंतोषानेच शिवसेनेला जन्म दिला.

त्यावेळी व्यंगचित्रकार म्हणून काम करत असलेल्या बाळासाहेबांनी फ्री प्रेस व्यवस्थापनाशी झालेल्या मतभेदातून नोकरीचा राजीनामा दिला. मग त्यांचे लक्ष या प्रश्नाकडे वेधले गेले. त्यांनी मग मार्मिक नावाचे व्यंगचित्र नियतकालिक काढून हा प्रश्न मांडायला सुरवात केली. सुरवातीला ते मुंबईतील टेलिफोन डिरेक्टरी छापायाचे व त्याला शीर्षक द्यायचे वाचा आणि थंड बसा. एवढ्या एका वाक्याचा जोरदार परिणाम व्हायचा. कारण या डिरेक्टरीत मराठी माणसाचे नावच नसायचे.

यानंतर मग मराठी माणसाच्या एकजुटीला संस्थात्मक पातळीवर आणण्यासाठी १ जून १९६६ रोजी शिवसेनेची स्थापना करण्यात आली. यावेळी शिवसेनेच्या स्थापनेला कॉंग्रेसचाही अंतर्गत पाठींबा होता, असे बोलले जाते. सुरवातीला मग शिवसेनेने दाक्षिणात्यांविरोधात आंदोलनाचा धडाका उडवून दिला. उडपी रेस्टॉरंट्वर हल्ले कर. दाक्षिणात्यांना सताव असे उद्योग सुरू केले. लुंगी हटाव, पुंगी बजाव ही गाजलेली घोषणा याच काळातली. एकीकडे शिवसेना हे करत असताना समाजकारणाकडेही लक्ष देत होती. मुळात ८० टक्के समाजकारण आणि २० टक्के राजकारण असे शिवसेनेचे समीकरण होते. अर्थात आता ते उलटे झाले असले, तरी तेव्हाची शिवसेना सामान्य मराठी माणसाला तिच्या मराठी बाण्यामुळे आपलीशी वाटली. म्हणूनच मुंबईत तिचा वेगाने विस्तारही झाला.

मुंबई महाराष्ट्रात आल्यानंतरही काही अमराठी लोक मुंबई तुमची भांडी घासा आमची असे म्हणत त्यांना मुंबई आमची, नाही कुणाच्या बापाची असे ठणकावून सांगण्याची ताकद सामान्य मराठी माणसाला शिवसेनेने दिली. पुढे शिवसेनेनेही समाजकारणाबरोबर राजकारणातही भाग घेतला. राजकारणात शिरल्यानंतर शिवसेनेने मुंबई महापालिकेची सत्ताही मिळवली. मराठी माणसांना नोकऱ्यांत प्राधान्य मिळावे यासाठी लोकाधिकार समितीची स्थापना करून मराठी भाषकांना नोकऱ्याही मिळवून दिल्या.

पण पुढे सत्ताकारणात शिवसेनेने हिंदूत्वाची कास धरली आणि मराठी माणसाला सोडून दिले. हिंदूत्वाच्या मुद्द्यावर शिवसेनेला मोठा जनाधार मिळाला, तरी मराठी माणूस मात्र काठावरच राहिला. शिवसेनेची पुढे राज्यात सत्ता स्थापन झाली तरी मराठी माणसाला फारसे काही मिळाले नाही. मुंबई हा शिवसेनेचा बालेकिल्ला असल्यामुळे शिवसेनेने मुंबईत साठ उड्डाणपूल बांधले, मुंबई-पुणे एक्सप्रेस हायवे बांधला. पण परप्रांतीयांचे लोंढे रोखण्यासाठी ठोस प्रयत्न केले नाहीत. उलट झोपडपट्टीवासीयांना चाळीस लाख घरे देण्यामुळे परप्रांतीय मात्र मोठ्या प्रमाणात मुंबईकडे आले.

पुढे पुढे तर राज्यात सत्तेवर यायचे असेल तर परप्रांतीयांना चुचकारण्याशिवाय गत्यंतर नाही, हे लक्षात आल्यानंतर शिवसेनेने उत्तर भारतीयांचे मेळावेही घ्यायला सुरवात केली. उद्धव ठाकरे यांच्या कारकिर्दीत यांनी उत्तर भारतीयांना बरोबर घेऊन जाण्याची भूमिका घेतली. त्यांनी मी मुंबईकर या नावाची योजना याचसाठी सुरू केली होती. पुढे राज शिवसेनेत असताना त्यांनी या योजनेलाच मराठीपणाची जोड देऊन उद्धव यांना शह देण्याचा प्रयत्न केला.

मराठी माणसासाठी शिवसेनेत असताना राज ठाकरे यांनी शिवउद्योग सेना स्थापन केली. त्यासाठी मायकल जॅक्सनला आणून नाचवले. पण मराठी माणसाला जॅक्सनचा काहीही फायदा झाला नाही आणि मराठी माणूसही उद्योग करण्याचे काही शिकला नाही. याशिवाय मराठी माणसातील उद्योजकतेला, त्याच्या हितसंबंधांचे रक्षण करायला शिवसेना फारशी पुढे धावली नाही. पुढे मराठी माणसापेक्षा सत्तेचे गणित महत्त्वाचे ठरले. सहाजिकच त्याच्यासाठी तडजोडीही कराव्या लागल्या.

एवढी वर्षे मुंबईत शिवसेना सत्तेवर असूनही परप्रांतीयांचा प्रश्न शिवसेना हाताळू शकली नाही. आता राज यांनी मराठीचा मुद्दा हाती घेतल्यानंतरही शिवसेनेचे नेते मनोहर जोशी यांनी शिवसेनेने मराठी माणूस व हिंदूत्व हे दोन्ही मुद्दे हाती घेतले आहेत, असे सांगितले. म्हणजे मुंबई महापालिकेत सत्ता आणण्यासाठी शेवटच्या क्षणी मराठी माणसाला साद घालायची आणि उत्तर भारतीयांना चुचकारण्यासाठी उत्तर भारतीय दिवस साजरा करायलाही जायचे.

शिवसेनेने आता आपल्या भूमिकेचीच पुन्हा एकदा तपासणी करण्याची गरज आहे.

ठाकरेंवर देशद्रोहाचा खटला चालवा - सपा

Sat, 31 Oct 2009 11:41:38 +0530

राज ठाकरे यांनी अमराठींवर केलेले आरोप हे देशाच्या सुरक्षिततेसाठी घातक असल्याचे सांगत त्यांच्यावर देशद्रोहाचा खटला दाखल करण्याची मागणी समाजवादी पक्षाने केली आहे. कानपूरमध्ये गेल्या दोन दिवसांपासून राज ठाकरे यांच्या विरोधात सापातर्फे धरणे आंदोलन सुरू करण्यात आले आहे. मंगळवारी येथे राज यांच्या पुतळ्याचे दहनही करण्यात आले.ठाकरे यांना त्वरित अटक करून त्यांच्यावर देशद्रोहाचा खटला दाखल करण्याची मागणी हे कार्यकर्ते करत आहेत.

राज यांना सदबुद्धीसाठी कॉंग्रेसचा यज्ञ

Sat, 31 Oct 2009 11:40:43 +0530

राज ठाकरे यांना अटक करण्यासाठी एकीकडे समाजवादी पक्षातर्फे धरणे आंदोलन सुरू असतानाच, दुसरीकडे कानपूर कॉंग्रेस राज यांच्यासाठी सदबुद्धी यज्ञ करणार आहे. उत्तर भारतीयांविरोधात राज यांनी केलेल्या वक्तव्यावरून येथे राजकारण चांगलेच तापले आहे. आता कॉंग्रेसही यात आपला स्वार्थ साधून घेत असल्याचे मनसेचे म्हणणे आहे.

मनसेचे नेते शिशिर शिंदेंना अटक

Sat, 31 Oct 2009 11:39:49 +0530

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे प्रवक्ते आणि राज ठाकरे यांचे निकटवर्तीय मानले जाणारे शिशिर शिंदे यांना पोलिसांनी अटक केल्याने मुंबईत पुन्हा तणाव निर्माण झाला आहे. मनसेने या वृत्ताला दुजोरा दिला असून यावर कोणतीही प्रतिक्रिया देण्यास नकार दिला आहे. यापूर्वी पोलिसांनी विविध भागांतून मनसेच्या 73 जणांना अटक केली आहे.

मुंबईत आता अटकसत्र सुरू

Sat, 31 Oct 2009 11:38:53 +0530

मुंबईच्या विविध भागात सुरू असलेल्या हिंसक आंदोलन प्रकरणात पोलिसांनी मुंबई आणि परिसरात अटकसत्र सुरू केले आहे. या अंतर्गत पोलिसांनी विविध भागातून 92 जणांना अटक केली. यात महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या 73 आणि समाजवादी पक्षाच्या 19 कार्यकर्त्यांचा समावेश आहे. अजून काही जणांना अटक केली जाणार असल्याची माहिती मुंबईचे सहपोलिस आयुक्त के.
एल. प्रसाद यांनी दिली आहे.

संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ

Sat, 31 Oct 2009 11:37:52 +0530

मुंबई महाराष्ट्रात आली ती केवळ संयुक्त महाराष्ट्र समितीच्या रेट्यामुळे. अन्यथा गुजरातने किंवा केंद्रानेच ती गट्टम केली असती. आज मुंबई कॉस्मोपॉलिटिन आहे, ती कुण्या एका भाषिकांची नाही, असे उच्चरवाने इतर भाषिकांकडून सांगितले जात असले तरी ही मुंबई मिळविण्यासाठी १०५ मराठी हुतात्म्यांचे रक्त सांडले आहे, ही बाब विसरता येणार नाही. संयुक्त महाराष्ट्र स्थापनेचा सारा इतिहास अंगावर रोमांच आणणारा आहे, तो वाचला की मुंबईसाठी मराठी माणसाने काय मोजले आहे, ते कळते.

भारत स्वातंत्र्य झाल्यानंतर ठिकठिकाणी भाषिक राज्यांची मागणी होऊ लागली. त्यासाठी आंदोलने होऊ लागली. तत्कालीन पंतप्रधान पंडित नेहरू व उपपंतप्रधान वल्लभभाई पटेल या दोघांचा मात्र याला विरोध होता. भाषेनुसार राज्ये निर्माण केली तर देशाचे तुकडे होण्याची भीती या दोघांना वाटत होती. पण देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी एक होऊन लढा देणाऱ्या सर्व भाषिक राज्यांना आपल्या भाषकांचे राज्य असणे गरजेचे वाटत होते. म्हणून भाषावार प्रांतरचना व्हावी म्हणून आंदोलने सुरू झाली. प्रामुख्याने ही आंदोलने दक्षिणेत होऊ लागली.

तेलगू राज्य व्हावे यासाठी उपोषणाचा मार्ग अवलंबून नंतर प्राणत्याग करणारे श्रीरामलू पोट्टी हे अखेरीस राज्य पुनर्रचना आयोग नेमण्यास कारणीभूत ठरले. त्यानंतर स्थापन झालेल्या राज्य पुनर्रचना समितीने आंध्र प्रदेश, केरळ, कर्नाटक आणि तमिळनाडू अशी राज्ये स्थापन करण्याची शिफारस केंद्राला केली. त्यावेळी या समितीने मराठी व गुजराती भाषिकांचे स्वतंत्र राज्य न करता या दोहोंचे मिळून एक राज्य करावे व त्याची राजधानी मुंबई असावी अशी शिफारस केली. या शिफारशीवरच ही समिती थांबली नाही, तर निजामाच्या ताब्यात असलेला मराठी भाषिकांचा मराठवाडावा व तत्कालीन मध्य भारतात असलेला विदर्भ यांचे मिळून मराठी भाषकांचे विदर्भ राज्य करण्याची शिफारस करून तमाम मराठी भाषिकांच्या जखमेवर मीठ चोळले.

याला विरोध करण्यसाठी सर्व पक्षीय मराठी नेते एकत्र आले. त्यांनी संयुक्त महाराष्ट्राच्या निर्मितीसाठी समितीची स्थापन सहा फेब्रुवारी १९५६ रोजी केली. या समितीचे अध्यक्ष म्हणून एकेकाळचे ब्राह्मणेतरांचे नेते केशवराव जेधे यांची निवड करण्यात आली. संयुक्त महाराष्ट्र समितीत त्यावेळी सर्व पक्षांचे नेते होते. आचार्य अत्रे यांची मुलखमैदान तोफ तर होतीच, पण सुधारकाग्रणी प्रबोधनकार ठाकरे, एस. एम. जोशी, ना. ग. गोरे, कॉम्रेड डांगे हे नेतेही त्यात होते. या सर्वांनी महाराष्ट्राला जागे केले. स्वतंत्र भाषक राज्य असण्याची जाणीव निर्माण केली. या समितीचा प्रभाव एवढा पडला की त्यानंतर झालेल्या मुंबई राज्याच्या निवडणुकीत समितीला १०१ जागा मिळाल्या. पण गुजरात, मराठवाडा व विदर्भातील लोकप्रतिनिधींच्या साथीने यशवंतराव चव्हाण द्वैभाषिक मुंबई राज्याचे मुख्यमंत्री झाले.

यानंतरही संयुक्त महाराष्ट्राची चळवळ थाबंली नाही. मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्र झालाच पाहिजे या गर्जनेसह तमाम मराठी मंडळी पेटून उठली. त्यावेळी केंद्रात अर्थमंत्री असलेल्या सी. डी. देशमुखांनीही या मागणीला पाठिंबा देऊन आपल्या पदाचा राजीनामा दिला. त्यामुळे या लढ्याला नैतिक बळ प्राप्त झाले. पुढे मुख्यमंत्री झालेल्या मोरारजी देसाईं यांनी हे आंदोलन चिरडण्याचा खूप प्रयत्न केला. त्यांच्या निर्दयीपणामुळेच फ्लोरा फाऊंटनजवळ पोलिसांनी केलेल्या गोळीबारात १०५ जण हुतात्मा झाले. मराठी राज्यासाठी १०५ जणांचे रक्त सांडले. या घटनेनंतर मात्र, संयुक्त महाराष्ट्राच्या मागणीचे गांभीर्य वाढले. मग देसाईंना हटवून मुख्यमंत्रिपदाची धुरा यशवंतराव चव्हाणांकडे देण्यात आली. त्यानंतर मग अखेरीस १ मे १९६० रोजी मुंबईसह महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाली. गुजराती भाषिकांचे गुजरात हे वेगळे राज्य करण्यात आले. मुंबईसह महाराष्ट्र राज्य होत असताना मराठी भाषिकांची मोठी वस्ती असलेले बेळगाव मात्र कर्नाटकातच राहिले. शिवाय डांग, निपाणी असे छोटे छोटे भागही अनुक्रमे गुजरात व कर्नाटकात गेले. त्याची जखम आजही ठसठसती आहेच.

देशाची आर्थिक राजधानी

Sat, 31 Oct 2009 11:36:50 +0530

मुंबई ही महाराष्ट्र राज्याची राजधानी आणि देशाची आर्थिक राजधानी म्हणून ओळखली जाते. या महानगराची लोकसंख्या सव्वा कोटीच्या आसपास आहे. जगातील सर्वाधिक लोकसंख्येच्या शहरांमध्ये मुंबई एक आहे. मुंबई महानगर म्हणून जो भाग ओळखला जातो, त्याची एकूण लोकसंख्या दीड ते पावणे दोन कोटीच्या आसपास आहे. त्यात नवी मुंबई आणि ठाणे या महागनर पालिकांचाही समावेश होतो.

जगातील दहा व्यावसायिक केंद्रांमध्ये मुंबईचा समावेश होतो, यावरून मुंबईचे जागतिक पातळीवरील महत्त्व लक्षात यावे. मुंबई ही भारताची आर्थिक राजधानी जशी आहे, तशीच ती मनोरंजनाचीही राजधानी आहे. देशातील २५ टक्के व्यापार, बंदराच्या माध्यमातून होणारा ४० टक्के व्यापार आणि ७० टक्के भांडवली व्यवहार भारताच्या गंगाजळीत भर घालत असतात. मुंबईतच रिझर्व्ह बॅंक ऑफ इंडिया, मुंबई शेअर बाजार, नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज आहे. शिवाय अनेक बड्या कंपन्यांची मुख्यालये याच महानगरात आहे.

देशातील एकूण कारखानदारी नोकरदारांपैकी दहा टक्के लोक येथे रहातात. देशातील ४० टक्के आयकर आणि साठ टक्के कस्टम ड्यूटी येथून जमा होते. वीस टक्के केंद्रीय अबकारी कर येथूनच केंद्राच्या तिजोरीत भरला जातो. शिवाय देशाचा ४० टक्के परकीय व्यापार येथूनच चालतो. कॉर्पोरेट करापैकी चाळीस अब्ज रूपयांचा कर मुंबई देते.

मुंबईचे प्रती माणशी उत्पन्न ४८ हजार ९५४ आहे. विशेष म्हणजे राष्ट्रीय सरासरीच्या ते तिप्पट आहे. स्टेट बॅंक ऑफ इंडिया, टाटा ग्रुप, गोदरेज, रिलायन्स यांच्यासारखी भारतातील बडी व्यावासायिक आस्थापनांचे मुंबईत मुख्यालय आहे. फोर्च्युन ग्लोबल ५०० कंपन्यांमधील चार कंपन्या मुंबईत आहेत. अनेक परकीय बॅंका आणि वित्तीय संस्थांनी मुंबईत शाखा उघडल्या आहेत. याशिवाय केंद्र सरकारच्या महत्त्वाच्या संस्थाही येथे आहेत. ज्यात भाभा ऑटोमिक रिसर्च सेंटर, ऑईल अँड नॅचरल गॅस लि. (ओएनजीसी), बॉम्बे हाय याचा समावेश होतो. देशातील चौदा टक्के तेलाची गरज बॉम्बे हायमधून भागवली जाते.

देशातील सर्वांत मोठे विशेष आर्थिक क्षेत्र (सेझ) नवी मुंबईत उभारले जाणार आहे. पन्नास चौरस किलोमीटरमध्ये त्याचा विस्तार असेल. याशिवाय आणखी एक महामुंबई सेझही जवळच उभारले जाणार आहे. हे प्रत्यक्षात आल्यास मुंबईचा विस्तार किती मोठा असेल याचा विचारच केलेला बरा.

मनोरंजनाचे केंद्र येथेच असल्याने त्याला बॉलीवूड असेही म्हटले जाते. बॉलीवूड ही जगातील सर्वांत मोठी मनोरंजनाची इंडस्ट्री आहे. जगात सर्वाधिक चित्रपट बॉलीवूडमध्ये तयार होतात. त्याचबरोबर मराठी चित्रपटांचेही मुंबई हेच प्रमुख केंद्र आहे.

मुंबईचा कॉस्मोपॉलिटिन तोंडावळा

Sat, 31 Oct 2009 11:35:41 +0530

मुंबईचे मूळ रहिवासी मराठी असले तरी या शहराचा तोंड़ावळा कधीच मराठी असा नव्हता. मुंबई कायमच बहूसांस्कृतिक राहिली. अर्थात मराठी लोक सुरवातीला जास्त असल्यामुळे मराठी संस्कृतीचा मात्र पगडा शहरावर होता, हेही विसरून चालणार नाही. पुढे आर्थिक राजधानी म्हणून मुंबई पुढे येत असताना बाहेरून मोठ्या प्रमाणात लोक आले. गुजराती येथे आधीपासूनच होते. पारशीही होते. त्यानंतर मग देशाच्या इतर भागातूनही लोक येऊ लागले.

सुरवातीला मुंबई कापडाचे मोठे मार्केट होते. पण १९८२ मध्ये दत्ता सामंतांनी कापड गिरण्यात संप घडवून आणला आणि त्यानंतर मराठी माणूस मुंबईतून हद्दपारच झाला. हा संप अयशस्वी झाला. पुढे ही संधी साधून गिरणीमालकांनी हा न परवडणारा धंदा गुंडाळला आणि गिरण्या बंद पडल्या. कोकण व पश्चिम महाराष्ट्रातून या गिरण्यात नोकरीसाठी आलेला चाकरमानी मराठी मुंबईकर मात्र या घटनेनंतर मुंबईतून बाहेर पडायला सुरवात झाली. पुढे जागांचे भाव वाढत गेले आणि ते न परवडू लागल्याने मराठी लोकांना घरे घेणे परवडेनासे झाले. पुढे तर मराठी लोक रहात असलेल्या चाळी, घरे येथे इमारती उभारण्यासाठी बिल्डर मंडळींनी तेथे रहाणार्‍या रहिवाशांना लाखो रूपये दिले आणि मग हे मुंबईकर मराठी हे पैसे घेऊन उपनगरात किंवा ठाण्याच्या पुढे डोंबिवली, बदलापुरात स्थायिक झाले. मुंबईचे मराठीपण संपत गेले, ते असे.

२००१ मध्ये केलेल्या जनगणनेनुसार मुंबईची लोकसंख्या सव्वा कोटीच्या आसपास आहे. मुंबई महानगराचा म्हणून जो भाग ओळखला जातो, त्याची लोकसंख्या सव्वा ते दोन कोटीच्या आसपास आहे. म्हणजे जवळपास एका स्व्केअर किलोमीटरमध्ये बावीस हजार लोक रहातात, मुंबईची दाटी यावरून समजू शकेल.

मुंबईचे भाषिक संस्कृती कॉस्मोपॉलिटनच आहे, हे समजून घेण्यासाठी तेथील विविध भाषक लोकांची संख्या जाणून घेऊ. ही संख्या १९९१ च्या जनगणनेनुसार आहे. त्यानुसार मराठी लोक मुंबईत ४२ टक्के होते. होते, असेच म्हणावे लागेल. कारण यानंतर मुंबईच्या मिठीतून बरेच पाणी वाहून गेले आहे. १९९५ नंतर प्रचंड मोठ्या प्रमाणात उत्तर प्रदेश व बिहारमधून लोंढे नोकरीच्या शोधार्थ मुंबईत आले. ९१ मध्ये गुजराथी लोकांची संख्या १८ टक्के होती. उत्तर भारतीय तेव्हाच २१ टक्के होते. आता ते जवळपास तीस टक्क्यांच्या आसपास पोहोचले असतील. तमिळ तीन, सिंधी तीन व कन्नड पाच टक्के येथे रहातात.

मराठी राज्याची मुंबई ही राजधानी असूनही मुंबईत मात्र मराठी क्वचितच बोलले जाते. येथे सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा अर्थातच हिंदी आहे. या हिंदीलाही स्वतःची एक वेगळी ओळख 'बम्बैय्या हिंदी' म्हणून आहे. याशिवाय इंग्रजी, गुजराथी या भाषा प्रामुख्याने बोलल्या जातात.

हिंमत असेल तर ठाकरेंना अटक करा- अमरसिंह

Sat, 31 Oct 2009 11:34:30 +0530

राज ठाकरे यांच्या विरोधात तक्रार दाखल करून चोवीस तास उलटले. अद्याप त्यांना अटक केली नाही. उलट समाजवादी पक्षाचे लोक जरा जास्त बोलतात असे आर. आर. पाटील म्हणतात, आमच्यावर टीका करण्यापेक्षा पाटील यांनी हिंमत असेल तर राज ठाकरेंना अटक करून दाखवावी असे उघड आव्हान समाजवादी पक्षाचे नेते अमरसिंह यांनी उपमुख्यमंत्री आर. आर. पाटील यांना दिल्याने या प्रकरणाला आता राजकीय रंग चढत असल्याचे दिसत आहे.

अमराठी टॅक्सीचालकांना मारहाण केल्याविरोधात आपण तक्रार दाखल करण्यास पोलिसठाण्यात गेलो, तर पोलिस आपल्याला साहाय्य तर करतच नाहीत, उलट आम्हालाही भडकविण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

एकाखाजगी वृत्तवाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी मुंबई पोलिसांवरही टिका केली. मुंबई सर्व देशवासीयांची आहे. असे असताना अमराठी लोकांवर होणारे हल्ले हे भ्याड असल्याचेही ते म्हणाले.

अमरसिंह यांचे मुंबईत 'मानापमान'

Sat, 31 Oct 2009 11:33:14 +0530

राज ठाकरे यांच्या विरोधात पोलिस तक्रार दाखल केल्यानंतर, समाजवादी पक्षाने आपला मोर्चा आता इतर पक्षांकडे वळवला आहे.

एका खाजगी वृत्त वाहिनीला मुलाखत देताना पक्षाचे महासचिव अमरसिंह यांनी राष्ट्रवादी कॅंग्रेसचे अध्यक्ष आणि केंद्रीय कृषीमंत्री शरद पवार, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख, उपमुख्यमंत्री आर.आर. पाटील यांच्यावर तोफ डागली.

मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांना राज्याची मुळीच चिंता नाही. मी त्यांना भेटायला गेलो, तर मला त्यांच्या सुरक्षारक्षकांनी ते घरात नाहीत असे खोटे सांगितल्याचे अमरसिंह म्हणाले.

हा आपला अपमान असल्याची पुस्तीही त्यांनी जोडली. यानंतर उपमुख्यमंत्री आर. आर. पाटील यांना आपले लक्ष करत अमरसिंह यांनी, तेही आपल्याला भेट देत नसल्याने आपण व्यथित झाल्याचे सांगितले.

इतक्यावरच न थांबता, पोलिस राज यांच्या विरोधात कारवाई करत नसल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

केंद्रीय कृषीमंत्री शरद पवार यांना फक्त ‍िक्रकेटच चांगले जमते त्यांनी राजकारण करू नये असे वक्तव्यही अमरसिंह यांनी केले.

अमरसिंह यांना मुख्यमंत्र्यांनी भेट नाकारल्याने खवळले असून, त्यांनी महाराष्ट्रातील नेत्यांवर चालवलेली टीका त्वरित थाबवावी अशी मागणी राष्ट्रवादीच्या कार्यकर्त्यांनी केली आहे.

मुंबईचा इतिहास

Sat, 31 Oct 2009 11:32:00 +0530

मुंबई हे नाव मुंबा किंवा महा अंबा या देवीच्या नावावरून पडले आहे. मुंबा किंवा महा अंबा आणि आई म्हणजे देवी याचे एकत्रीकरण होऊन मुंबई असे नाव या नगरीला प्राप्त झाले.

आताची मुंबई ही सात बेटांवर वसली आहे. अगदी पाषाण युगापासून येथे वस्ती असल्याचे पुरावे आहेत. मुंबईवर मौर्य राजांनीही राज्य केले. अशोकाच्या प्रचंड साम्राज्याचा मुंबई एक भाग होती. नंतरच्या काळात सातवाहनांनीही मुंबईवर ताबा मिळविला. १३४३ पर्यंत शिलाहार राजांनी मुंबई आपल्या ताब्यात राखली. पण त्यानंतर गुजरातच्या शहाकडे मुंबईची सत्ता गेली.

पोर्तुगीजांचे मुंबईत आगमन १५३४ साली झाले. त्यांनी गुजरातच्या बहादूर शहाकडे या बेटाची मागणी केली होती. बहादूरशहाने बिनदिक्कत ही बेटे त्यांच्या ताब्यात दिली. पुढे पोर्तुगीजांनी इंग्लडचा राजा चार्ल्स दुसरा याला हुंड्यात चक्क हे बेट आंदण म्हणून दिले. या राजाने पोर्तुगीज राजाच्या मुलीशी लग्न केलं म्हणून त्याला त्यांनी ही भेट दिली. पुढे ब्रिटिश इस्ट इडिया कंपनीने हे बेट राजाकडून १६६८ मध्ये दहा पौंडाच्या वार्षिक भाड्याने आपल्या ताब्यात घेतले. पुढे ब्रिटिशांनीच मुंबईचा खर्‍या अर्थाने विकास केला. पोर्तुगीजांनीच मुंबईचे बॉम्बे केले. अर्थात ते त्याला Bombaim असे म्हणत. पुढे इंग्रजांनी त्याचे Bombay केले.

ब्रिटिशांना तत्कालीन उपखंडात आपले बंदर विकसित करायचे होते, त्यांना मुंबई त्यासाठी अगदी योग्य वाटली. म्हणून त्यांनी सूरतहून आपले मुख्यालय मुंबईला हलविले. मुंबईमध्ये बाहेरचे लोक येण्यास सुरवात झाली ती यावेळेपासून.

ब्रिटिशांच्या या निर्णयामुळे मुंबईची लोकसंख्या अगदी फटाफट वाढली. १६६१ मध्ये दहा हजाराची लोकसंख्या १६७५ मध्ये साठ हजारांवर जाऊन पोहोचली. ब्रिटिश इस्ट इंडिया कंपनीचे हे मुख्यालय पुढे संपूर्ण देशाचा कारभार ब्रिटनच्या राणीच्या हातात गेल्यानंतरही बॉम्बे प्रेसिडेन्सीची राजधानी म्हणून कायम राहिले. ब्रिटिशांच्या ताब्यात हे शहर गेल्यानंतर त्यांनी त्याची सुव्यवस्थित रचना केली. अतिशय कलात्मक अशा इमारती उभारल्या.

१८५३ मध्ये स्थानिक रहिवाशांच्या दृष्टिकोनातून एक आक्रित घडलं. मुंबई ते ठाणे या दरम्यान त्यावेळी पहिली रेल्वे धावली. अमेरिकेचे नागरि युद्ध सुरू असताना मुंबई जगातील कापड व्यवहाराचे एक प्रमुख केंद्र बनली होती. १९०६ मध्ये मुंबईची लोकसंख्या दहा लाखावर गेली होती. तत्कालीन कोलकत्यानंतर सर्वांत जास्त लोकसंख्येचे हे शहर होते. पुढे ब्रिटिशांविरोधात भारतीय जनतेचा लढा सुरू झाला, त्यावेळी या सगळ्या चळवळीचे केंद्र मुंबईच होते. महात्मा गांधींनी भारत छोडो ही चळवळ मुंबईच्या गवालिया टॅंक आताचे आझाद मैदान येथून केली होती. भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर मुंबई राज्याची मुंबई ही राजधानी बनली.

१९५५ मध्ये मुंबई राज्याची पुनर्रचना होऊन महाराष्ट्र व गुजरात असे त्याचे भाग करण्यात आले. त्यावेळी मुंबई शहर हे स्वायत्त शहर करावे अशीही एक मागणी होती. पण संयुक्त महाराष्ट्र समितीने मुंबईची मागणी लावून धरली. त्यासाठी मोठी चळवळ सुरू केली त्यासाठी १०५ जणांनी आपले प्राण दिले. त्यांनी दिलेल्या प्राणामुळेच १ मे १९६० मध्ये अखेर मुंबई महाराष्ट्रात आली.

राज ठाकरे यांच्याविरूद्ध गुन्हा दाखल

Sat, 31 Oct 2009 11:30:47 +0530

समाजवादी पार्टीचे महासचिव अमर सिंग यांना धमकी दिल्याबद्दल महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष (मनसे) राज ठाकरे यांच्याविरूद्ध त्यांनी गुन्हा दाखल केला आहे.

भारतीय दंड संहितेनुसार कलम 506(2) आणि 34 अनुसार काल रात्री‍ गुन्हा नोंदविण्यात आला आहे. सिंग यांनी आपल्याला धमकी व उत्तर भारतीयांना अपशब्द वापरल्याबद्दल पोलिसांत तक्रार दिली होती.

शहरात दहशत व दंगल पसरविणार्‍या 25 मनसेच्या कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी अटक केली आहे.

आमची माय मराठी (काल, आज आणि उद्या)

Sat, 31 Oct 2009 11:28:02 +0530

मराठी साहित्य निर्मितीस प्रारंभ झाला तो सामान्यत: दहाव्या अकराव्या शतकात व तो प्रामुख्याने केला महानुभाव पंथीयांनी. त्यांनी मराठीचा उपयोग संस्कृतच्या जागी करण्यास प्रारंभ केला व काही काळ तरी संस्कृत-निष्ठांना चांगलाच शह दिला. पण त्या पंथाच्या विचित्र व सर्वसामान्यांच्या पूर्वापार धारणा-विचारांना धक्का देणार्‍या, अपरिचित तत्त्वज्ञानामुळे त्यांना आपले पंथीय तत्त्वज्ञानप्रचाराचे कार्य गुप्तपणे, अनेक सांकेतिक लिप्यातून करावे लागले. यामुळे मराठी माध्यमाच्या द्वारे सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचण्याच्या त्यांच्या मूळ हेतूस सहजच बाधा येऊन खंड पडला. त्यांचे सर्व मराठी साहित्य त्या पंथीयांपुरतेच मर्यादित राहिले. मराठीचा यथावश्यक परिचय होणे मागे पडले. अलिकडेच ते सांकेतिक लिप्यांच्या कडीकुलुपातून मुक्त झाले आणि त्यावेळीच त्याचे अलौकिकत्व, महत्त्व लक्षात आले. चक्रधर हे त्या पंथाचे संस्थापक. त्यांनी महाराष्ट्रासंबंधी अभिमानाने म्हटले ते ज्ञात आहे.

महाराष्ट्री असताची योग्यता महाराष्ट्र सात्त्विक... तेथचे जडचेतन पदार्थ तेही सात्त्विक: तेथ असता शारीर मानसिक कव्हणीची उपद्रव नुपजिति: आणिक देशी शारीर मानसिक उपद्रव उपजला असे तो महाराष्ट्री असता शमे: तेथचां अन्नोदकी शमे: तेथचां औषधी शमे: तेथचां वारा, झाडी, पावूस तेहि सात्त्विक: तेणे सकळ उपद्रव शमेती:

''महंत म्हणजे निर्दोष: आणि एकं देश निर्दोष होती: परी सगून नव्हेति: महाराष्ट्र निदोर्ष: आणि सगुन तेथ असता अनाचार करावयाची बुध्दि नुपजे: आन उपनली तर करू ल्हाइजे: आपण आनाचारू न करी: आणीकास करू न दीती: ते महाराष्ट्र धर्म सिध्दि जाए: ते माहाराष्ट्र: महंत म्हणिजे थोर: तर तेची थोरी कवणे कवणे अर्थे असे पा: ना: सात्त्विक हा एक: दुसरा सुखरूप: तिसरा इष्टकारक: चवथा निर्दोष: पांचवा सगुण: महाराष्ट्र थोर: आणिक कैसे थोर: जेणुका अर्थी आपुली थोरी असे: तेतुलाही अर्थी आणिकासी थोरी करी: थोरापासौनि महाथोर तयाते महाराष्ट्र म्हणिजे:...''

त्याच्यानंतर त्यांच्या नागदेवाचार्य, माहिंभट्ट ऊर्फ महिंद्रबास इत्यादी अनेक लहान मोठ्या शिष्यांनी संस्कृतच्या ऐवजी मराठीचा पुरस्कार करून आपल्या वाड्:मय निर्मितीसाठी तिचा सर्रास उपयोग केला आणि चक्रधरांनी सुरू केलेली पूर्व परंपरा अत्यंत कसोशीने व निष्ठापूर्वक पुढे चालविली. केशोबासारख्या संस्कृतप्रेमी पंडितांना पुन: पुन: संस्कृतमध्ये रचना करण्याची तीव्रतम इच्छा होई, पण तिला वेळीच बंधन घातले जाई. नागदेवाचार्यांनी केशोबास सुचविले.

''नको गा केशवद्या: येणे माझीये स्वामीचा म्हातारिया सामान्य परिवारू नागवैल कीं: परमेश्वरे तरी जीवाचेया संकोचता आन अनेक वासना अयोग्यता जाणौन‍ि आन काठिन्यता चुकवौत‍ि सकळासि अल्पायासे ब्रम्हविद्याचियां ठाये निवसितां येवौनि परमात्म लाभुद्यमां वावु होआवा म्हणौनीच महाराष्ट्रीये निरौपिले कीं गा: एरव्ही सर्वज्ञा काई देववाणी निरोपू न लाहे की गा: म्हणौनि केशवा संस्कृत सूत्रबध्द प्रकरण न करी तू कीं:. चुकून केशोवासांनी संस्कृत पारिभाषिक संज्ञा उपयोजिल्या. तर नागदेवांची कडक सूचना, पंडित केशवदेया: तुमचा अस्मात् कस्मात् नेणो: मज चक्रधरें निरोपिली मर्‍हाटी तियाचि पुसा: मग केशोबास संस्कृत बंद न करितीची:'', -ह्या मागील भावना, लोककल्याणाची कळकळ तसेच मातृभाषेवरिल प्रेमही स्पष्ट होते.

लोककल्याणाच्या उदात्त हेतूने प्रेरित होऊन चक्रधरांनी ज्या मायमराठीचा पुरस्कार केला, तिचाच उपयोग इतर महानुभाव लेखकांनीही तितक्याच प्रेमोदराने, श्रध्दानिष्ठेने, आत्मविश्वासपूर्वक करावा यात आश्चर्य कसले? दामोदर पंडित आपल्या 'वच्छहरण' या काव्याचा प्रारंभ करतांना म्हणतात, 'नागरी बोलीं स्छल वाणिजे: सकल रसांते पोखिजे' व हिच्या साह्याने 'उपमा श्लेष वर्णुक: एहीं रंजॐ सकलैक लोक.' 'प्राकृत जन मानवती' तशीच कथासंगती मी करीन: 'रूक्मिणी सैंवर'कर्ता नरेंद्रकव‍ि तर स्पष्टच म्हणतो, 'हे पुण्य पावन मराठी । आइकती आदरें कर्णपुटी । तैयासी कवन्ही न पडे कामाठी । संसाराची।।' नारोबा आपल्या 'ऋद्वीपुर वर्णनात' लिहितात, 'जेथची नांव तर्‍ही मराठी: परि षट्दर्शनातें दळवटी । प्रमेय धुंडाळिता सृष्टी । आथीचिना ।।' 'सह्याद्रिवर्णनात' हिरांबा म्हणते 'जेथ परा चकितु झाली।। तेथ महाराष्ट्रीचा काइसी केली। परी माझी वाचा वालमैली'. प्रसिध्द भास्कर कवि आपल्या 'शिशुपाळवधात' म्हणतात, 'साहित्याचिया खेडकुळिया। सुदेशां बोलाचियां चिपुलियां। सिंपने खेळती सांवळीयां। रसवृत्ति।। फुन वाचां रसाळा। गर्व सांडवीण कोकिळां।' काशीराजाने 'द्रौपदी सैंवरात' व्यक्तविलेली श्रध्दा पहा. तो म्हणतो. 'मर्‍हाटी टिका देशभाषा मर्‍हाटी। मर्‍हाटी कुळी जन्म वानी मर्‍हाटी। गुरूग्रंथ हा सेविला म्या मर्‍हाटी:।।'

याप्रमाणेच अनेक महानुभावीय लेखकांनी मराठीच्या प्रशंसापर अभिमानाचे उद्गार वेळोवेळी व जागोजागी काढले आहेत. वरील दिलेल्या काही उतार्‍यांवरून इतरांबद्दल सहज कल्पना येऊ शकेल.

मुकुंदराज व ज्ञानेश्वर या सर्वमान्य आद्य मराठी कवींनी मराठीची वैशिष्ठ्ये तिच्या सामर्थ्यासह मांडताना मुकुंदराज, 'देशी हो कां मर्‍हाटी। परि उपनिषदाचीच राहाटी। तरी हा अथु जीवाचिया गांठी। कां न बांधावा?' (मुकुंदराज) 'मर्‍हाटिहेचां नगरीं। ब्रम्हविद्येचा सुकाळूकरी। घेणे देणे सुखाच वेर्‍ही। हो देई जगा। माझा मर्‍हाटाचि बोलू कवतिके। परि अमृतातेही पैजेसिं जिंके। ऐसी अक्षरेचि रसिके। मेळविन।।' (ज्ञानेश्वर)

अशा प्रकारे त्यांनी संस्कृतातील उच्च प्रकारचे साहित्य, नित्याच्या व्यवहाराच्या भाषेत मराठीत निर्माण करून स्त्रीशूद्रांसह आबाल वृध्दांना सुलभ केले. त्यांच्याच पावलावर पाऊल टाकून नंतरच्या अनेक लहानमोठ्या साहित्यिकांनी संस्कृतची जोडीतोडीची व प्रसंगी तिच्याहूनही वरचढ अशी करून प्रत्यक्ष संस्कृत पंडितांकडूनही सन्मान मिळवला. एकनाथपंडितांनी प्रत्यक्ष काशीक्षेत्री मराठी 'भागवत' लिहून हत्तीवरून मिरवणूक काढण्याइतपत सन्मान मिळविला. वामनपंडितांना मराठीत रचना केल्यामुळे प्रत्यक्ष मुलाचा विरोध पत्करावा लागला. पण या लोकांची निष्ठाच जबर. आपल्या मातृभाषेवरील प्रेम वरवरचे, दिखाऊ किंवा ओढून ताणून आणलेले नसून आंतरिक, खरे होते. स्वयंभू होते. म्हणून संस्कृतपंडित किंवा नवीन मुसलमानी राजवट आल्यामुळे फारशीकडून वेळोवेळी झालेले हल्ले त्यांनी मोठ्या धैर्याने, जोमाने परतवून स्वभाषा टिकवली. श्री एकनाथ, वामनपंडित, मुक्तश्वर, दासोपंत, श्रीधर, मोरोपंत, तुकाराम, रामदास, इत्याद‍ि जेष्ठ आणि श्रेष्ठ साहित्यिक आणि त्यांच्याच बरोबर इतर अनेक लहान मोठ्या कवींनी मायबोलीवरील निस्सिम, तीव्रतम प्रेमापोटी लक्षावधी अभंगांदीची प्रचंड रचना मराठीत केली व मोठ्या आत्मविश्वासपूर्वक संकटाला तोंड देऊन त्याचा प्रतिकार, परिहार केला.

शिवछत्रपतीच्या काळात मराठीत शिरलेला फारशीपणा काठून तिला संस्कृतनिष्ठ रूप देण्यात आले व त्यासाठी 'राजव्यवहार कोष' तयार करविला गेला. पण त्यामुळे पेशवे काळात भाषेतील मराठीपणाच जाऊन हळूहळू संस्कृतचे वर्चस्व प्रस्थापित होऊ लागले. या सर्व प्रसंगी कोणी संस्कृतशी समन्वय करण्याचा तर कोणी तिच्यावर टीकेचा मारा करून मराठीचे श्रेष्ठत्त्व पटविण्याचा, तर एखाद्या एकनाथसारख्या फटकळाने 'संस्कृत देवे निर्मिली', प्राकृत काय चोरापासूनी आली?' असला रोखठोक प्रश्नही विचारला. ते म्हणतात, ' देवासी नाही वाचाभिमान'. दासोपंत त्यापुढे एक पायरी जाऊन असा व्यर्थ संस्कृताभिमान बाळगणार्‍यांची कींव येऊन अशा 'मुर्खाशी किती मुंडणे' अशा शब्दात संभावना करतात तर, संतोषमुनि कृष्णदास संस्कृतपेक्षा मराठी श्रेष्ठ कां हे सांगतांना संस्कृतचा थोडा उपहास करीत म्हणतो, 'महाराष्ट्री स्त्रीलिंग वाक्य आणि संस्कृत तव नपुंसक'. मोरोपंतानी मराठीत प्रचण्ड निर्मिती केली तरी तसे करण्याची त्यांची कारणमीमांसा संस्कृतला अनुकूल स्वरूपाची दिसते. 'गीर्वाण शब्द पुष्कळ जनपदभाषाच‍ि देखता थोडी। आहे, गुणज्ञ लोकी याची घ्यावी हळूहळू गोडी'. (मराठी शब्द समृध्द नाहीत तेव्हा पंडितांनी तिचे हळूहळू सेवन करावे म्हणजे ती संस्कृतच्या सहवासाने शब्द समृध्द‍ि मिळवू शकेल) असे ते म्हणतात. हा भाव दासोपंतांची उपरोक्त आत्यंतिक प्रवृत्त‍ि सोडली तरी त्यांनीच लिहीलेले पुढील विचारही लक्षणीय आहेत.

संस्कृत अथवा प्राकृत। जे जे भाषा जेथ जेथ।
ते ब्रम्हात्मस्थिति समस्त। ब्रम्हचि होये।।

संस्कृत अथवा प्राकृत। समानब्रम्हचि समस्त। अथवा निर्विकत्वीं निश्चित। काहींच नसे।। तेथ भेदु मानावा विचारे। कवणे आतां? असाच संस्कृतशी समन्वयात्मक व्यवहारच अधिकांश कवींनी केला आहे. अमृतराय म्हणतात, भाषा संस्कृत कां मर्‍हाटी। अर्थ तेणे सारिखा। सुवर्ण रौप्य ताम्र घटीं। येकचि दुधाची कसवटी।। श्रीधर म्हणतात, प्राकृत भाषा हे साचार। परि अर्थ संग्रह भांडार।' संस्कृती इक्षुदण्डी रस गुप्त। न कळे भोळिआसि अत्यत। त्यांचा प्राकृती रस काढोनी देत।' मात्र जाता जाता 'संस्कृत अबलांस न कळे यथार्थ' असा शेरा दिला आहेच.कृष्ण याज्ञवल्कि म्हणतो, 'भाषा संस्कृत-प्राकृत। या सहोदरी जी सत्य।'संस्कृतपेक्षा मराठी कशी उपयुक्त आहे, तिच्यात काय विशेष आहे इत्यादिबद्दल पुष्कळच लिहिले गेले आहे. नामदेव म्हरतात, 'संस्कृत भाषा जनासि कळेना' म्हणून देवाला दया आली व त्याने 'ज्ञानेश्वर' हा अवतार घेतला. चांगदेव लिहितात, ''मल्हाटी बोलिजे आरज। बालबोधिपणे विरज।'' राजशेखर, मराठी 'सुकुमार प्राकृतबंध' म्हणतो तर वामनपंडित म्हणतात, 'वदोंभाव त्याचा महाराष्ट्रवाणी। जरी शब्द थोडे न अर्थास वाणी।' नरसीनारायण, 'मराठिया भाषा विचक्षण' म्हणतो तर वहिरा जातवेद म्हणतो, 'केली महाराष्ट्र टीका। ह्या सप्रेम ओव्या अमोलिक। ऐकता भाविकां निजसुख' आणि 'दुरिते पळति उठाउठी। कर्णसंपुटी ऐकतां 'गीर्वाण उमजेना बोधितां', म्हणून मुरारीमल्लाने 'गीता वानिलि वागीश्वरी। महाराष्ट्रभाषे।' आणि 'संस्कृत न कळे आरजा जनां' म्हणून महालिंगदासाला मराठी रचना कराव‍ी लागली. मुक्तेश्वर संस्कृतमराठी संबंध दर्शवितांना म्हणतात, 'संस्कृत 'रत्नकुंभ' तर मराठी 'मृतिकाघट: संस्कृत' कार्पास सुपवित्र तर मराठी प्रमेय निर्मिले भाषावतस्त्री:' संस्कृत शब्द 'सुवर्णताट' तर मराठी 'रंभापर्ण:' देशभाषा परी भांडार। साहित्याचे जाणिजे। असेही ते म्हणतात. 'हे प्राकृत। परि तत्त्वज्ञान धनामृत' असे ग्रंथराजकार म्हणतो तर वर दिलेला कृष्ण याज्ञवल्कि म्हणतो: 'देशातल्या छप्पन्न भाषात मराठी ही' जैसा शोभे मुकुटी। रत्नामाजी। अशी आहे. 'संस्कृती अप्रवेशु तमाते। सोपान हे'। असे रंगनाथ मोगरेकर यांना वाटते तर 'ऐकताच जन अर्थ लाहे। आणि थोडियाच मध्ये पाहे। प्रमेय राहे सकळिका।' असा निर्वाळा रमाअल्लभदास देतो. त्र्यंबकराज म्हणतात 'संस्कृत केवळ। अर्थे करावे प्रांजळ। येरव‍ी रक्षितां फळ। कोण त्याचे?' हे मर्‍हाटे परिबरवे शास्त्रदोहन आहे' आणि 'उघडावया मोक्षद्वारा। हे किली दिधली' (परमेश्वराने)

हे व अशा प्रकारचे मराठीचा उपयोग कररार्‍या अनेक कवींनी आपापले विचार व बाजू मांडली आहे. त्यावरून संस्कृत मराठी संबंधीच्या कवींच्या विविध दृष्टिकोणाचा परिचय होईल.

ही अशी परिस्थिती जवळ जवळ पेशवाई अखेरच होती. असा समन्वय सहित प्रतिकारात्मक संघर्ष करीत मराठीला आणखी किती काळ काढावा लागला असता याचा काही अदमास करता येत नाही. परंतु पेशवाईच्या स्वराज्याबरोबरच मातृभाषेलाही ग्रहण लागून हळूहळू तिलाह‍ि अवकळा प्राप्त होऊ लागली. स्वराज्याच्या अंताबरोबरच तिचे स्वातंत्र्य नष्ट झाले अ तिला दुसर्‍याचे अंकित होणे, दुसर्‍याच्या अंगुलिनिर्देशानुरूप चालणे भाग झाले.

मराठीवरील हे संकट पूर्वीपेक्षा निराळ्या स्वरूपाचे होते. संस्कृत-मराठी हा केवळ आपसातला, उच्चनीचता, श्रेष्ठकनिष्टता, व्यवहार्य अव्यवहार्यता असला तरी आजी -नातीचा प्रेमाचा संघर्ष होता. एकाच रक्ताचा. पण इंग्रजी सर्वस्वी भिन्न अशा परकीय संस्कृतीची. आपलेच लोक तिच्या प्रभावाने इतके भारावून गेले की तिला 'वाघ‍िणीचे दूध' म्हणून गौरवू लागले. अशाहि विषम परिस्थितीत मराठी साहित्यिकांची मायबोलिच्या सामर्थ्यावरील अढळ निष्ठा व दृढ विश्वास, तिच्या उज्ज्वल परंपरा व तिच्याबद्दलचा सार्थक अभिमान अणुमात्र ढळला नाही. उलट तो यशवंत,माधव जूलियन, विनायक, कोल्हटकर, मोगरे, च्या लेखणीतून कवितेतून उखाळून वर येऊ लागला. माउली माझी मराठी! भक्त मी मोठा तिचा। गर्व हा वाटे मला की मी मराठी जातिचा।। ऊर वा प्रेमे भरेना तो मराठा हो नव्हे।। कळोनी परी आत्मनिष्क्रीयता ती तदा हाय पस्तावते मन्मत‍ि।। महाराष्ट्र माझा! महाराष्ट्र माझा।। इत्यादि.

असे किती सांगावे. मराठी आज सात आठ शतके जिवंतच आहे असे नव्हे तर भारतीय साहित्यात तिला मोठ्या मानाचे स्थान आहे. तिचे साहित्य श्रेष्ठ दर्जाचे, विविध प्रकारचे, विपुल प्रमाणात व प्रगत‍िशील आहे. अधून मधून उठणार्‍या वावटळीच्या धुळीच्या आड किंवा एखाद्या ढगाआड सूर्य झाकाळला जात असला तरी पूर्वस्थिति, पूर्वरूप प्राप्त व्हावयाला फारसा वेळ लागत नाही हे सर्वमान्य तत्त्व मराठीच्या बाबतीतही तितकेच सत्य आहे. अर्थात केवळ दैवावर हवाला देऊन आशावादावर स्वस्थ बसून काही होणारे नाही. हातपाय हलवावयास हवेच. 'केल्याने होत आहे रे। आधी केलेची पाहिजे' हे जसे लक्षणीय, अनुसरणीय मार्गदर्शन आहे तितकेच 'सुकार्याविणे' केवळ 'वृथा ही बढाई' पोकळ बडबड' ही व्यर्थ होय हेही लक्षणीय. प्रयत्नांती मराठीचा ध्वज सतत फडकत ठेवणे आपले कर्तव्य आहे. भूतकाळातून थोडा वर्तमानाकडे दृष्टीक्षेप केला तर काय दिसते? मराठी मायबोलिची काय अवस्था आहे? तिची दैन्यावस्था दयनीय स्थिति वस्तुत: किती लक्षणीय आणि म्हणूनच रक्षणीय आहे हे आवर्जून दिग्दर्शित करावेच लागले का? महाराष्ट्रीय कुटुबियांनी आपापल्या घरातून मायमराठीची होत चाललेली हलाखीची परिस्थिती जरा लक्ष देऊन पेहण्याचा प्रयत्न करावा.

महाराष्ट्रीयन संस्कृतीच जेथे घराघरातून अधिकांश विलुप्त होणाच्या मार्गावर आहे तेथे संस्कृतीचा प्रमुख घटक असणार्‍या भाषेबद्दल विशेष काय अनुभवास येणार? पाश्चात्य संस्कृतीने आमच्या जीवनाच्या अधिकांश अंगावर कधीचेच आक्रमण केले आहे. मुंगीच्या पावलाने का होईना पण तिचा प्रवेश कधीचाच झालेला आहे. कालपर्यंतची पिढी तग धरून होती. पण आजची बाल-तरूर पिढी? घरात डॅडी, मम्मी, हॅलो! हाय! रूजत चालले आहे. इंग्रजी ही जागतिक ज्ञानार्जनाची भाषा आहे. तिच्या मुळे भावी जीवन योग्य मार्गाला लागणार नाही या सबबीखाली मायबोलीचा विसर पडत चालला आहे. भावी पिढी अशा परिस्थितीतून आपल्या पूर्व कवींनी व्यक्त केलेला आशावादी दृष्टीकोण कितपत प्रत्यक्षात आणणार? तशात महाराष्ट्रात प्रारंभापासून बालकांना शिशूंना इंग्रजी अत्यावश्यक केले आहे. कां तर नवीन अवतरलेल्या कम्प्यूटर युगाला या पिढीला तोंड देता यावे. या वृत्तीचे पडसाद विद्यालये, विश्वविद्यालये यावर उमटणे आवश्यक आहे. हे इंग्रजीचे मराठीवरील आक्रमण चिंता निर्माण करणारे आहे. तरीही इतके भीण्याचे किंवा बावचळून जाण्याचेही कारण नसावे.

कोणतीही स्थिती सदासर्वदा एकसारखी राहत नसते. उलट, परिस्थितीला स्वानुकूल करून इष्ट वळण देण्याचे सामर्थ्य आणि कर्तृत्व आपले आपल्याच हातात असते. स्वत्त्व, अस्मिता रक्षणाचा संघर्ष आणि प्रयत्न हेच प्रमुख मार्ग आहेत. विरोधानेच केवळ विकास संभवतो असे वाटण्याचे कारण नसावे. हे आमच्या मराठीच्या पूर्व कवींनी समन्वयाने विरोध आत्सात करण्याचा मार्ग दाखवून दिले आहेच. संघर्षाऐवजी समन्वय, विरोधाऐवजी सामंजस्य, सदभावना आणि विशेष म्हणजे आपली स्वत:ची अढळ श्रध्दा, प्रेम, भक्ति, निष्ठा, आत्मविश्वासयुक्त सक्रियता हीच परीस्थितीवर विजय मिळविण्याची खरी व प्रभावी गुरूकिल्ली आहे.

(महाराष्ट्र साहित्य सभा, इंदूर यांच्या 'मालविका' या स्मरणिकेतून साभार)

अमिताभच्या घरावर हल्ला

Fri, 30 Oct 2009 17:57:50 +0530

IFM

बॉलीवुडचा सुपरस्टार अमिताभ यांच्या प्रतीक्षा या बंगल्यावर रविवारी रात्री राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या काही कार्यकर्त्यांनी बाटल्या फेकल्या. त्यामुळे मुंबईत पेटलेल्या मराठीविरुद्ध उत्तरभारतीय या वादाला आणखी वेगळे वळण मिळाले आहे. गेल्या काही दिवसांपासून श्री ठाकरे यांनी उत्तर भारतीयांविरोधात विधाने करून आघाडी उघडली आहे. उत्तर भारतीयांच्या छटपूजेवरही त्यांनी टीका केली आहे. याचे पडसाद सर्वत्र उमटले असून सर्वच राजकीय पक्षांनी त्याचा निषेध केला आहे.

ठाकरे यांच्या कार्यकर्त्यांनी काल मुंबईतील उत्तरप्रदेशी टॅक्सीवाल्यांविरूद्धात आंदोलन छेडले होते. यात काही टॅक्सीवाल्यांना मारहाण करण्यात आली होती, तसेच ठाणे येथील एका भोजपुरी चित्रपटाची पोस्टर्स फाडण्यात आली आणि हा चित्रपट बंद पाडण्यात आला. नाशिकमध्येही अशाच प्रकारचे आंदोलन झाले. यानंतर रात्री उशीरा कार्यकर्त्यांनी श्री बच्चन यांच्या प्रतीक्षा या बंगल्यावर बाटल्या फेकल्याचे वृत्त आहे.

दरम्यान, पोलिसांनी मात्र, अशी घटना घडलीच नसल्याचे म्हटले आहे. वरिष्ठ पोलिस निरिक्षक दीपक काटदरे म्हणाले, की श्री. बच्चन यांच्या बंगल्यासमोर खासगी सुरक्षा रक्षकांव्यतिरिक्त आम्ही आमचेही पोलिस कर्मचारी तेथे तैनात केले आहेत. त्यांनी रात्री अशी कोणतीही घटना घडलेली नसल्याचे सांगितले.

पण तेथे असलेल्या प्रसारमाध्यमांच्या प्रतिनिधीने सांगितले, की रात्री दीडच्या सुमारास शिवीगाळ करणारे काही लोक बंगल्याच्या दिशेने बाटल्या फेकून जाताना आम्ही पाहिले.

तत्पूर्वी, रात्री समाजवादी पक्षाचे नेते अमर सिंग यांनी ठाकरे यांच्याविरूद्ध आझाद मैदान पोलिस ठाण्यात तक्रार दाखल केली आहे. आपल्या पत्रकार परिषदेत मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी धुडगूस घातल्याचे त्यात म्हटले आहे.

कालच्या हिंसाचारात भोजपुरी चित्रपट दाखविणारी मुंबईतील दोन चित्रपटगृहांवर मनसे कार्यकर्त्यांनी हल्ला केला. शिवाय पाच गाड्यांचे नुकसानही केले. कालच्या हाणामारीच्या प्रकरणात मनसेच्या पंधरा व सपाच्या पाच कार्यकर्त्यांना अटक करण्यात आली आहे.

दरम्यान मुंबई देशातील सर्व नागरिकाची आहे, तेथे येणार्‍या सर्वाचे रक्षण ही आमची जबाबदारी आहे, ती आम्ही योग्य प्रकारे निभावू असे उपमुख्यमंत्री आर.आर. पाटील यांनी सांगितले.

या दरम्यान मुंबईत उत्तरप्रदेशी लोकांना होत असलेला विरोध हा त्यांच्या निष्ठा आपल्या मातृभूमीबद्दल असल्यामुळे आहे. या लोकांनी मुंबईत राहताना मराठीत बोलावे, मराठी संस्कृती आपलीशी केली तर आमचा त्यांना विरोध राहणार नाही असे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे नेते नागेश सारस्वत यांनी म्हटले आहे.

जया यांनी आपल्याकडून जमीन घ्यावी- राज

Fri, 30 Oct 2009 17:55:26 +0530

सुपरस्टार अमिताभ बच्चन यांच्या पत्नी व राज्यसभा सदस्या जया बच्चन यांनी कोहीनूर मिलची जागा बाजार भावाप्रमाणे विकत घ्यावी, अशी उलट प्रतिक्रिया महाराष्ट्र नवविर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी आज दिली.

शिवसेना प्रमुख बाळासाहेब ठाकरे माझ्या वडीलांप्रमाणे असून त्यांच्या कुटूंबाशिवाय मी दुसर्‍या कोणत्याही ठाकरेंना ओळखत नसल्याचे काल जया बच्चन यांनी म्हटले होते.

जया बच्चन यांची सून ऐश्वर्या रॉय हिच्या नावाने मुलींसाठी शाळा उघडण्यासाठी राज ठाकरेंनी आपल्या मिलची जागा दान म्हणून द्यावी अशी मागणी केली होती.

बिग बीच्या सुरक्षा रक्षकांची मारहाण

Fri, 30 Oct 2009 17:52:56 +0530

IFM

बॉलिवूड सुपरस्टार अमिताभ बच्चन यांच्या सुरक्षा रक्षकांनी आज सिमला येथे शूटींग पाहण्यासाठी आलेल्या प्रेक्षकांना मारहाण केली, अशी तक्रार स्थानिक लोकांनी केली आहे.

सिमला येथे सुरू ‘शू बाइट’ या चित्रपटाच्या शूटींगदरम्यान अमिताभ बच्चनची एक झलक पाहण्यासाठी स्थानिक लोकांनी व पर्यटकांनी एकच गर्दी केली होती. तेव्हा, सुरक्षा रक्षकांनी लोकांना मारहाण केल्याचा प्रकार घडला होता.

यावेळी शूटींग करताना सावधगिरी बाळण्याचा इशारा जिल्हा पोलिस अधीक्षकांनी शूटींग करणार्‍या यूनिटला दिला आहे.

खबरदार... हे प्रकार थांबवा-उपमुख्यमंत्री

Fri, 30 Oct 2009 17:45:44 +0530

महाराष्ट्राच्या प्रगतीत इतर भाषकांचाही मोलाचा वाटा असल्याचे सांगत, मुंबईत कोणत्याही परिस्थितीत रस्त्यांवर तलवारींचा खेळ चालू देणार नसल्याचा सज्जड दम उपमुख्यमंत्री आर. आर.पाटील यांनी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या कार्यकर्त्यांना दिला आहे.

गेल्या दोन दिवसांपासून मनसेच्या कार्यकर्त्यांनी मुंबईतील उत्तर भारतीयांवर हल्ले केले होते. या पार्श्वभूमीवर पाटील यांनी हा इशारा दिला. महाराष्ट्र संतांची भूमी आहे. येथे कोणतीही हिंसा सहन केली जाणार नसल्याचे पाटील म्हणाले.

मनसेच्या काही कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी अटक केली असून, या पुढे असे प्रकार सहन केले जाणार नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

हिंदी भाषिक महाराष्ट्रात सुरक्षित: विलासराव

Fri, 30 Oct 2009 17:43:17 +0530

Gajanan Ghurye

मुंबईत मराठी नवनिर्माणाच्या राजकारणाने विध्वंसक वळण घेऊन अमिताभच्या 'प्रतीक्षा' बंगल्यावर हल्ला व टॅक्सीवाल्यांना मारहाण झाल्यानंतर महाराष्ट्र सरकारने घटनेची तीव्र दखल घेतली आहे. मुख्यमंत्री विलासराव देशमुखांनी मुंबई सर्वांचीच असून मराठी भाषिक व हिंदी भाषिक, अशा भेदभावाचा प्रश्नच उद्भवत नसल्याचे स्पष्ट करण्यासोबतच महाराष्ट्रात हिंदी भाषिक सुरक्षित असल्याची ग्वाही दिली.

राज ठाकरे व समाजवादी पक्षात काही दिवसांपासून सुरू असलेला शाब्दिक वाद रस्त्यावर उतरला असून मुंबईत रिक्षावाले व टॅक्सीवाल्यांना मारहाण करण्यात आली. टॅक्सीचीही मोडतोड व जाळपोळ करण्यात आली आहे. दरम्यान बिहारचे मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांनी राज ठाकरेंवर कारवाई करण्याची मागणी महाराष्ट्र सरकारला केली आहे.

हिंदी भाषिक राज्यात या प्रकरणाची तीव्र प्रतिक्रिया उमटली असून लखनौ, अलाहाबादमध्ये समाजवादी पक्षाचे कार्यकर्ते रस्त्यावर उतरले आहेत. बिहारमध्ये राज ठाकरेंविरूद्ध निषेध मोर्चा काढण्यात आला. संपूर्ण प्रकरण राजकीय असून राज ठाकरे विरूद्ध समाजवादी पक्ष, असा हा वाद असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

राज ठाकरेंना ओळखत नाही- जया बच्चन

Fri, 30 Oct 2009 17:38:58 +0530

IFM

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना आपण ओळखत नसल्याची संतप्त प्रतिक्रिया सुपरस्टार अमिताभ बच्चन यांच्या पत्नी व राज्यसभा सदस्य जया बच्चन यांनी आज एका पत्रकार परिषदेत व्यक्त केली आहे.

राज ठाकरेंनी कोहीनूर मिल्सची जागा दान करून दिल्यास मी मुंबईतही ऐश्वर्याच्या नावाने मुलींसाठी शाळा उघडू शकते असे आव्हानही त्यांनी केले आहे.

बाळासाहेब ठाकरे माझ्या वडीलांप्रमाणे असून त्यांचे सुपूत्र शिवसेनेचे कार्यकारी अध्यक्ष उद्धव ठाकरे यांना मी ओळखते. पण, दुसर्‍या कोणत्याही ठाकरे नावाच्या व्यक्तीला त्या ओळखत नाहीत असेही त्यांनी म्हटले आहे.

ज्या महाराष्ट्राने बिग बीला सुपरस्टार केले त्यांनाच उत्तरप्रदेशाबद्दल अधिक अभिमान असल्याची टिका राज ठाकरे यांनी काल केली होती. या टिकेला उत्तर देतांना जया बच्चन यांनी वरील संतप्त प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. बच्चन कुटूंबियांनी नुकतेच बारांबकी येथे आपली सून ऐश्वर्याच्या नावाने मुलींसाठी शाळा काढली आहे.

राज ठाकरे यांची आता अमिताभवर टीका

Fri, 30 Oct 2009 17:35:24 +0530

महाराष्ट्रात राहून उत्तर प्रदेशशी निष्ठा जपणाऱ्यांवर महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी जोरदार टीका सुरू केलेली असताना त्यांनी आता या वादात सुपरस्टार अमिताभ बच्चन यांनाही ओढले आहे. महाराष्ट्रात राहून स्वतःची चित्रकारकिर्द घडविणारे अमिताभ हित मात्र उत्तर प्रदेशाचे जपतात, अशी टीका राज यांनी केली आहे.

धारावी येथे शुक्रवारी रात्री झालेल्या एका कार्यक्रमात ते बोलत होते. अमिताभ महाराष्ट्रात राहून सुपस्टार झाले असले तरी त्यांच्या ह्रदयात उत्तर प्रदेशविषयी जास्त निष्ठा आहे, असे सांगून राज म्हणाले, की उत्तर प्रदेशाशी निष्ठा असल्यामुळेच त्या राज्याच्या दूत असल्यासारखे ते वागत आहेत. सगळे काही मुंबईने दिले असताना अमिताभ यांनी निवडणूक लढविण्यासाठी मात्र उत्तर प्रदेशात धाव घेतली.

महाराष्ट्रात उत्तर भारतीय दिवस आणि छट पूजा साजरी करण्यावर राज यांनी आक्षेप घेतला होता. या प्रकरणी धार्मिक भावना दुखावल्या म्हणून इतर राजकीय पक्षांकडून टीकाही झाली आहे.

मी ठाकरेंना घाबरत नाही- अमरसिंह

Fri, 30 Oct 2009 17:07:20 +0530

राज ठाकरे यांनी आपल्याला कितीही धमक्या दिल्या तरी आपण त्यांना घाबरत नसल्याचे सांगत, समाजवादी पक्षातर्फे आयोजित सभा या होतीलच असा इशारा पक्षाचे महासचिव अमरसिंह यांनी दिला आहे. उत्तर भारतीयांसंदर्भात राज यांनी केलेले वक्तव्य अनाठायी असल्याचेही ते म्हणाले.

राज ठाकरे यांना अटक करा-पासवान

Fri, 30 Oct 2009 17:06:14 +0530

बिहार व उत्तर प्रदेशातील लोकांच्या धार्मिक भावना दुखावल्याबद्दल महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांना अटक करावी अशी मागणी केंद्रीय मंत्री व लोक जनशक्ती पार्टीचे नेते रामविलास पासवान यांनी केली आहे.

महाराष्ट्रात राहून उत्तर प्रदेशचा स्थापना दिन आणि छट पूजा करण्यावर राज ठाकरे यांनी आक्षेप नोंदविला होता. त्याचे मोठे पडसाद उमटले आहेत. बिहारमध्ये तर त्यांच्याविरूद्ध गुन्हा दाखल झाला आहे. दुसरीकडे आता पासवान यांनी वरील मागणी केली आहे.

राज यांची विधाने सामाजिक विद्वेष निर्माण करणारी असून त्यामुळे राष्ट्रीय एकात्मतेला धोका निर्माण होईल, असे त्यांनी सांगितले. शिवसेनासुद्धा धार्मिकतेच्या आधारावर देशाला विभाजित करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोप त्यांनी केला.

लोकजनशक्ती पार्टीने दिल्लीत राज यांच्या विधानाविरोधात मोर्टा काढला व त्यांच्या अटकेची मागणी केली. कुणाच्याही धार्मिक बाबींमध्ये कुणी हस्तक्षेप करू नये. असे झाल्यास राज दिल्लीत राहून तेथे गणेश चतुर्थी साजरी करत असतील, तर त्यांनाही विरोध करण्यात येईल, असेही पासवान यांनी म्हटले.

राज यांच्याविरूद्ध महाराष्ट्र सरकारने गुन्हा दाखल करावा अशी मागणीही त्यांनी केली. कॉंग्रेसने राज यांनी या अतिशय आक्षेपार्ह असलेल्या विधानाबद्दल माफी मागावी अशी मागणी केली होती.