आकाश अंबानी म्हणाले, ही उपलब्धी आत्मनिर्भर भारताच्या संकल्पनेला समर्पित आहे.

- जिओ प्लॅटफॉर्म्सने31 मार्च 2026 पर्यंत 6,817 पेटंट दाखल केले आहेत.

ALSO READ: फेसबुक आणि इंस्टाग्राम बंद, वापरकर्त्यांना नवीन पोस्ट करता येत नाहीत

जिओ प्लॅटफॉर्म्सने जागतिक पेटंट क्रमवारीत लक्षणीय झेप घेतली आहे. जागतिक बौद्धिक संपदा संघटनेच्या (WIPO) नवीनतम पेटंट सहकार्य करार (PCT) क्रमवारीत, जिओ प्लॅटफॉर्म्सने जागतिक टॉप-20 मध्ये स्थान मिळवले आहे. कंपनीने 320 स्थानांची झेप घेत 2025 च्या यादीत 20 वे स्थान पटकावले आहे.

जिओ प्लॅटफॉर्म्स हे रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेडचे ​​तंत्रज्ञान युनिट आहे. या नवीन रँकिंगमुळे, जागतिक टॉप 20 मध्ये स्थान मिळवणारी जिओ ही एकमेव भारतीय तंत्रज्ञान नवोन्मेषक कंपनी ठरली आहे. ही कंपनी आता हुआवे, सॅमसंग, क्वालकॉम, एलजी, पॅनासोनिक, नोकिया, गूगल, ॲपल आणि मायक्रोसॉफ्ट यांसारख्या प्रमुख जागतिक तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या पंक्तीत सामील झाली आहे.

ALSO READ: 'सायलेंट कॉल स्कॅम'चा नवा धोका! 'हॅलो' म्हणताच कॉल कट होतोय? सावध राहा! तुमचा नंबर स्कॅमर्सच्या यादीत जाऊ शकतो

जिओच्या पेटंट अर्जांमध्ये पुढील पिढीच्या डिजिटल तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित केले आहे, ज्यामध्ये 5G, 5G ॲडव्हान्स्ड, 6G, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, एआय-नेटिव्ह नेटवर्क्स, क्लाउड-नेटिव्ह प्लॅटफॉर्म्स, इंटेलिजेंट ऑटोमेशन, रेडिओ ॲक्सेस, कोअर नेटवर्क सॉफ्टवेअर, एज इंटेलिजन्स, फिक्स्ड वायरलेस ॲक्सेस, नेटवर्क स्लाइसिंग आणि डिजिटल सर्व्हिसेस इन्फ्रास्ट्रक्चर यांसारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे.

या यशावर भाष्य करताना, जिओ प्लॅटफॉर्म्स लिमिटेडचे ​​व्यवस्थापकीय संचालक, आकाश एम. अंबानी म्हणाले, "WIPO PCT क्रमवारीत जागतिक टॉप-20 मध्ये जिओ प्लॅटफॉर्म्सचा प्रवेश, एक डीप-टेक कंपनी बनण्याच्या दिशेने केलेल्या आमच्या अनेक वर्षांच्या कठोर परिश्रमाचे प्रतीक आहे. हे जिओमध्ये विविध प्रगत तंत्रज्ञानामध्ये होत असलेल्या प्रचंड नवनिर्मितीचे द्योतक आहे, जी येत्या काही वर्षांत आणखी वाढेल."

ALSO READ: व्हॉट्सॲपच्या नवीन फीचर्स मुळे चॅटबॉक्स न उघडता कोण ऑनलाइन आहे समजेल

आकाश अंबानी यांनी पुढे सांगितले की, ते हे यश पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या आत्मनिर्भर भारताच्या दूरदृष्टीला समर्पित करतात. त्यांच्या मते, ही दूरदृष्टी भारताला जगासाठी तंत्रज्ञानाचा निर्माता, मालक आणि निर्यातदार बनण्याच्या दिशेने घेऊन जाते. त्यांनी पुढे असेही म्हटले की, भारताला जागतिक डीप-टेक महासत्ता बनवण्याच्या प्रवासात योगदान देताना जिओला अभिमान वाटतो.

विशेष म्हणजे, जिओने 320 स्थानांची झेप अशा वेळी घेतली आहे, जेव्हा जागतिक स्तरावर पीसीटी (PCT) दाखल करण्याची वाढ 1 टक्क्यापेक्षा कमी आहे. ही वाईपो (WIPO) क्रमवारी जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या संशोधन आणि विकास (R&D) क्षमतांना आणि त्यांच्या बौद्धिक संपदा पोर्टफोलिओच्या सामर्थ्याला जागतिक मान्यता देते.

31 मार्च 2026 पर्यंत, जिओ प्लॅटफॉर्म्सने एकूण 6,817 पेटंटसाठी अर्ज दाखल केले आहेत. यापैकी 2,393 पेटंट भारतात आणि 4,424 पेटंट परदेशी बाजारपेठांमध्ये दाखल करण्यात आले आहेत. कंपनीला आजपर्यंत जागतिक स्तरावर 1,009 पेटंट मंजूर झाले आहेत, ज्यामध्ये भारतातील 538 आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमधील 471 पेटंटचा समावेश आहे.

जिओने म्हटले आहे की, त्यांचे नवोन्मेष हे कंपनीने मोठ्या प्रमाणावर विकसित केलेल्या आणि व्यापारीकरण केलेल्या तंत्रज्ञान आणि प्लॅटफॉर्मवर आधारित आहेत. कंपनी 5G/6G रेडिओ, 5G/6G कोअर, सॅटेलाइट कम्युनिकेशन्स आणि एजेंटिक एआयची पुढील दिशा असलेल्या जिओब्रेन यांसारख्या उदयोन्मुख तंत्रज्ञानावरही काम करत आहे.

जिओचे यश हे भारताच्या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील एका मोठ्या स्थित्यंतराचे द्योतक आहे. यामध्ये केवळ मोठ्या प्रमाणावर तंत्रज्ञान तैनात करण्यापलीकडे जाऊन, भारतात मूळ तंत्रज्ञान विकसित करून ते जगभरात पोहोचवण्यावर भर दिला गेला आहे.

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: 'सायलेंट कॉल स्कॅम'चा नवा धोका! 'हॅलो' म्हणताच कॉल कट होतोय? सावध राहा! तुमचा नंबर स्कॅमर्सच्या यादीत जाऊ शकतो

फेसबुक आणि इंस्टाग्राम वापरकर्त्यांना त्यांची प्रोफाइल माहिती पाहता येत नाही. डाउन डिटेक्टरनुसार, अनेक वापरकर्त्यांनी पेजेस क्रॅश होत असल्याची तक्रार केली आहे. मात्र, फेसबुक आणि इंस्टाग्रामच्या मोबाइल ॲप्सवर या समस्येची नोंद झालेली नाही.

दरम्यान, मेटानेही सेवा खंडित झाल्याची पुष्टी

केली. "आम्हाला जाणीव आहे की लोकांना सध्या आमच्या सेवा वापरण्यात अडचणी येत आहेत. आमची टीम ही समस्या सोडवण्यासाठी काम करत आहे," असे कंपनीचे कम्युनिकेशन विभागाचे उपाध्यक्ष अँडी स्टोन यांनी X वर लिहिले.

ALSO READ: व्हॉट्सॲपच्या नवीन फीचर्स मुळे चॅटबॉक्स न उघडता कोण ऑनलाइन आहे समजेल

या समस्येमुळे त्रस्त झालेल्या वापरकर्त्यांनी डाउन डिटेक्टरच्या कमेंट्स विभागात आपली नाराजी व्यक्त केली. एका वापरकर्त्याने लिहिले की, ॲप उघडल्यावर त्यांना फक्त एक "कोरे पान" दिसले. दुसऱ्या एकाने तक्रार केली की, ते अचानक त्यांच्या खात्यातून लॉग आउट झाले आणि पुन्हा साइन इन करू शकले नाहीत. जगभरातून समस्यांची नोंद: हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, वापरकर्त्यांना ही समस्या केवळ भारतातच नाही, तर जगभरात येत आहे. X वर फेसबुक आणि इंस्टाग्राम क्रॅश होत असल्याची लोक तक्रार करत आहेत. ही समस्या समोर आल्यानंतर लगेचच, X वर वापरकर्त्यांच्या तक्रारींचा पूर आला. 

 डाउन डिटेक्टरच्या डेटानुसार, इंस्टाग्रामशी संबंधित तक्रारींमध्ये अचानक वाढ झाली आहे. साधारणपणे तक्रारींची संख्या २५ च्या आसपास असते, पण अल्पावधीतच ती हजारोपर्यंत वाढली आहे. वापरकर्त्यांनी ॲप लोड न होणे आणि प्रोफाइल माहिती पाहता न येणे याबद्दलही तक्रारी केल्या आहेत.

Edited By - Priya Dixit 

केंद्रीय गृह मंत्रालयानेही अशा कॉल्सबाबत नागरिकांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे. सायबर-सुरक्षा जागरूकता व्यासपीठ असलेल्या 'सायबरदोस्त' (CyberDost - 14C) ने सोशल मीडियाद्वारे नागरिकांना इशारा दिला आहे की, असे वारंवार येणारे कॉल्स भविष्यातील मोठ्या ऑनलाइन फसवणुकीची नांदी ठरू शकतात.

'सायलेंट कॉल स्कॅम' म्हणजे काय?

'सायलेंट कॉल स्कॅम' ही ऑनलाइन फसवणूक करणाऱ्यांनी वापरलेली एक पद्धत आहे, ज्याद्वारे कोणते मोबाईल नंबर्स सक्रिय आहेत आणि नियमितपणे वापरले जात आहेत, हे ओळखले जाते. यामध्ये स्वयंचलित कॉलिंग प्रणालीचा वापर केला जातो, जी एकाच वेळी हजारो नंबर्सवर कॉल करते.

या कॉल्सचा उद्देश संभाषण करणे हा नसून, एखादा नंबर सक्रिय आहे की नाही हे तपासणे हा असतो. कॉल स्वीकारणारी व्यक्ती जशी 'हॅलो' म्हणते, तशी ती प्रणाली तो नंबर 'सक्रिय' म्हणून नोंदवून घेते.

ही फसवणूक कशी चालते?

सायबर गुन्हेगार मोठ्या संख्येने मोबाईल फोन्सवर कॉल करण्यासाठी विशेष सॉफ्टवेअर आणि स्वयंचलित प्रणालींचा वापर करतात. जेव्हा एखादी व्यक्ती कॉल उचलते आणि प्रतिसाद देते, तेव्हा तिचा नंबर सक्रिय वापरकर्त्यांच्या यादीत समाविष्ट केला जातो.

त्यानंतर, तो नंबर अशा डेटाबेसचा भाग बनू शकतो ज्याचा वापर विविध प्रकारच्या ऑनलाइन फसवणुकीसाठी, फिशिंग कॉल्ससाठी, बँकिंग घोटाळ्यांसाठी किंवा इतर सायबर गुन्ह्यांसाठी केला जातो.

हा धोका का वाढत आहे?

डिजिटल युगात, मोबाईल नंबर हा व्यक्तीची ओळख आणि अनेक ऑनलाइन सेवांशी जोडलेला असतो. त्यामुळे, सक्रिय नंबर्सची माहिती गोळा करणे सायबर गुन्हेगारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असते.

एकदा का एखादा नंबर सक्रिय असल्याची खात्री झाली की, त्या व्यक्तीला सतत संशयास्पद कॉल्स, बनावट ऑफर्स, बँकिंग फसवणूक किंवा इतर सायबर घोटाळ्यांचा सामना करावा लागू शकतो. गृह मंत्रालयाचा इशारा

केंद्रीय गृह मंत्रालयाने 'सायलेंट कॉल' घोटाळ्यांबाबत नागरिकांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे. 'सायबरदोस्त' (14C) ने देखील इशारा जारी केला असून नागरिकांना अनोळखी नंबर्सवरून येणाऱ्या संशयास्पद कॉल्सकडे गांभीर्याने पाहण्याचे आणि सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे.

अनोळखी नंबर्सवरून येणाऱ्या कॉल्सबाबत सावध का राहावे?

अनेकदा, त्वरित फसवणूक करण्याचा प्रयत्न करण्याऐवजी, स्कॅमर्स आधी कोणते नंबर्स सक्रिय आहेत हे शोधण्याचा प्रयत्न करतात. 'सायलेंट कॉल स्कॅम' हा याच प्रक्रियेचा एक भाग मानला जातो. त्यामुळे, सतर्क राहणे आणि अशा सतत येणाऱ्या कॉल्सकडे दुर्लक्ष न करणे महत्त्वाचे आहे.

या वेळच्या सेलमध्ये MacBook Air M5 ही एक विशेष ऑफर म्हणून समोर आली आहे. विविध सवलती आणि ऑफर्स विचारात घेतल्यानंतर, पात्र ग्राहकांसाठी हा लॅपटॉप ₹७५,७११ या प्रभावी किमतीत (effective price) उपलब्ध आहे. याव्यतिरिक्त, कंपनी निवडक Apple उत्पादनांवर केवळ 'Tata Neu' वापरकर्त्यांसाठी मोफत ॲक्सेसरीज आणि अतिरिक्त फायदे देत आहे.

MacBook Air M5 ऑफरचे तपशील

Croma ने स्पष्ट केले आहे की, १३-इंचाचा MacBook Air M5—ज्याची MRP ₹१,१९,९०० आहे—तो विद्यार्थी सवलती, एक्सचेंज ऑफर्स आणि बँकिंग सवलती यांचा एकत्रित लाभ घेऊन अत्यंत कमी किमतीत खरेदी करता येईल.

या ऑफरमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

विद्यार्थी आणि शिक्षकांसाठी विशेष किमतीचे फायदे

जुने डिव्हाइस एक्सचेंज केल्यावर मिळणारा बोनस

निवडक बँकांच्या कार्ड्सवर त्वरित (Instant) कॅशबॅक

Tata Neu रिवॉर्ड्स आणि अतिरिक्त सवलत कूपन्स

विक्रेत्याच्या माहितीनुसार, या सर्व एकत्रित लाभांमुळे, पात्र ग्राहकांसाठी MacBook Air M5 ची प्रभावी किंमत कमी होऊन ₹७५,७११ इतकी होते.

या मोहिमेअंतर्गत, निवडक Apple उत्पादनांच्या खरेदीवर मोफत ॲक्सेसरीजही दिल्या जात आहेत. खरेदी केलेल्या विशिष्ट उत्पादनानुसार, ग्राहकांना स्टोअरमध्ये उपलब्ध असलेल्या बंडल ऑफर्सचा भाग म्हणून AirPods, अडॅप्टर्स किंवा Cytron Pencil मिळू शकते.

iPhones वरील सवलती

MacBook वरील ऑफर्ससोबतच, Croma ने अनेक iPhone मॉडेल्सवरही सवलती जाहीर केल्या आहेत. iPhone 17 (256GB)—ज्याची मूळ किंमत ₹८२,९०० आहे—तो एक्सचेंज बोनस, कॅशबॅक आणि Tata Neu रिवॉर्ड्स लागू केल्यानंतर ₹४४,७६८ च्या सुरुवातीच्या किमतीत उपलब्ध आहे. किरकोळ विक्रेत्याने नमूद केले आहे की, या ऑफरमध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:

₹१,००० चे बँक कॅशबॅक

₹१,६५८ किमतीची सवलत कूपन्स

₹८,००० पर्यंतचा एक्सचेंज बोनस

जुन्या स्मार्टफोनसाठी ₹२३,५०० पर्यंतचे एक्सचेंज मूल्य

₹४,९७४ पर्यंतचे 'Tata Neu Coins'

याव्यतिरिक्त, Croma ने जुन्या iPhone मॉडेल्सवरही आकर्षक ऑफर्स जाहीर केल्या आहेत. iPhone 15 (128GB) हा स्मार्टफोन ₹३६,८९१ च्या प्रभावी किमतीत खरेदी करता येईल, तर iPhone 16 (128GB) साठीची प्रभावी किंमत ₹४०,०४१ निश्चित करण्यात आली आहे. ही विक्री सध्या Croma च्या सर्व स्टोअर्समध्ये आणि ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर सुरू आहे, जिथे ग्राहक या ऑफर्सचा लाभ घेऊ शकतात.

ALSO READ: Instagram ची गोपनीयता संपुष्टात! Meta ची मोठी घोषणा: 'एन्ड-टू-एन्ड एन्क्रिप्शन' काढले जाणार

WABetaInfo कडून मिळालेल्या माहितीनुसार, हे नवीन फीचर उपलब्ध झाल्यावर, वापरकर्त्यांना चॅटबॉक्स न उघडता कोण ऑनलाइन आहे आणि कोण नाही हे पाहता येईल. हे फीचर मार्च २०२६ मध्ये अँड्रॉइड वापरकर्त्यांसाठी बीटा व्हर्जन २.२६.१३.१.३ मध्ये उपलब्ध करून देण्यात आले होते. आता, हे फीचर आयफोन वापरकर्त्यांसाठी व्हॉट्सॲपच्या नवीनतम बीटा व्हर्जनमध्ये उपलब्ध करून दिले जाईल.

ALSO READ: नवीन सिम-बाइंडिंग नियमामुळे व्हाट्सअॅप आणि टेलिग्रामअॅप्स आपोआप बंद होणार? नवीन अपडेट जाणून घ्या

WABetaInfo कडून मिळालेल्या माहितीनुसार, आतापर्यंत व्हॉट्सॲप वापरकर्त्यांना त्यांचा ऑनलाइन स्टेटस सक्रिय ठेवावा लागत होता. एखादा वापरकर्ता ऑनलाइन आहे की नाही हे तपासण्यासाठी त्यांना चॅट बॉक्स उघडावा लागत असे. पण आता व्हॉट्सॲप 'कॉन्टॅक्ट्स' नावाचा एक नवीन विभाग सादर करणार आहे, ज्यामध्ये फेसबुक मेसेंजरप्रमाणेच, जे वापरकर्ते नुकतेच ऑनलाइन आले आहेत किंवा नुकतेच ऑनलाइन होते त्यांची यादी दिसेल.

ALSO READ: WhatsApp Web वरून थेट व्हॉइस आणि व्हिडिओ कॉल करणे सोपे झाले, कोणत्याही अॅपची आवश्यकता नाही

WABetaInfo नुसार, या नवीन विभागात वापरकर्त्यांना सर्च बार वापरून संपर्क शोधता येईल. फोन नंबर स्वतः टाकून किंवा QR कोड स्कॅन करूनही संपर्क जोडता येतील. वापरकर्ते या विभागातून त्यांचे आवडते संपर्क व्यवस्थापित करू शकतील. संपर्क सूची ऑनलाइन स्थितीऐवजी नावानुसार लावली जाईल. हे वैशिष्ट्य सुरू करण्यापूर्वी चाचणीसाठी उपलब्ध असेल.
 

व्हॉट्सॲप हे जगातील सर्वाधिक वापरले जाणारे सोशल मेसेजिंग ॲप आहे. जगभरात याचे २.९ अब्जाहून अधिक वापरकर्ते आहेत. भारतात ५० कोटींहून अधिक वापरकर्ते आहेत. भारतापाठोपाठ ब्राझीलमध्ये १० कोटींहून अधिक वापरकर्ते आहेत. हे ॲप जगभरातील १८० देशांमध्ये वापरले जाते. अँड्रॉइड आणि आयओएसवर हे ॲप ५ अब्जाहून अधिक वेळा डाउनलोड केले गेले आहे.

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: Instagram ची गोपनीयता संपुष्टात! Meta ची मोठी घोषणा: 'एन्ड-टू-एन्ड एन्क्रिप्शन' काढले जाणार

पेटीएम पॉकेट मनीमुळे पालक किंवा विश्वासू कुटुंबीय त्यांच्या मुलांसाठी मासिक खर्चाची मर्यादा निश्चित करू शकतात आणि त्यांच्या UPI खर्चावर रिअल-टाइममध्ये लक्ष ठेवू शकतात. कंपनीच्या मते, "पेटीएम स्पेंड समरी" हे वैशिष्ट्य कुटुंबांना खर्चाच्या पद्धती समजून घेण्यास, पॉकेटमनीचे अधिक चांगल्या प्रकारे व्यवस्थापन करण्यास आणि मुलांमध्ये जबाबदार डिजिटल पेमेंटच्या सवयी रुजविण्यात मदत करेल.

विशेषतः विद्यार्थी आणि किशोरवयीन मुलामुलींसाठी तयार केलेले

हे वैशिष्ट्य विशेषतः शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी तयार केले आहे. यामुळे त्यांना कॅन्टीन, मेट्रो, कॅब, मोबाईल रिचार्ज आणि खरेदी यांसारख्या दैनंदिन गरजांसाठी सहजपणे पैसे भरता येतील. पालकदेखील आपल्या मुलांना नियंत्रित डिजिटल पेमेंटचा अनुभव देऊ शकतात.

ALSO READ: नवीन सिम-बाइंडिंग नियमामुळे व्हाट्सअॅप आणि टेलिग्रामअॅप्स आपोआप बंद होणार? नवीन अपडेट जाणून घ्या

पेटीएम पॉकेट मनी कसे काम करेल?

या सुविधेचा वापर करण्यासाठी, पालकांना NPCI ने ऑगस्ट २०२४ मध्ये सुरू केलेल्या “UPI सर्कल” सुविधेचा वापर करावा लागेल. UPI सर्कलद्वारे, बँक खाते असलेला प्राथमिक UPI वापरकर्ता कुटुंबातील सदस्याला किंवा विश्वासू व्यक्तीला त्याच बँक खात्यातून UPI ​​व्यवहार करण्यासाठी अधिकृत करू शकतो. एकदा सक्रिय झाल्यावर, किशोरवयीन मुले त्यांच्या मोबाईल फोनवरील Paytm ॲपद्वारे लाखो व्यापाऱ्यांकडे सुरक्षित UPI पेमेंट करू शकतील. कंपनीने म्हटले आहे की, पेमेंट करण्यासाठी मुलांना यापुढे पालकांचा फोन मागण्याची, OTP मागण्याची किंवा WhatsApp वर QR कोड पाठवण्याची गरज भासणार नाही.

ALSO READ: Croma येथे Everything Apple Sale सुरू, iPhone, iPad आणि MacBook वर मोठ्या प्रमाणात सूट

व्यवहाराची मर्यादा काय असेल?

पेटीएम पॉकेट मनीमध्ये सुरक्षेसाठी अनेक उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत.

एका वेळी जास्तीत जास्त ५,००० रुपये भरता येतील.

मासिक मर्यादा १५,००० रुपये निश्चित करण्यात आली आहे.

सेटअपच्या पहिल्या ३० मिनिटांसाठी पेमेंटची मर्यादा फक्त ५०० रुपये असेल.

पहिल्या २४ तासांत एकूण ५,००० रुपयांचा व्यवहार करता येईल.

याव्यतिरिक्त, डिव्हाइस लॉक अनिवार्य असेल. पालक त्यांच्या पेटीएम यूपीआय पिनचा वापर करून कधीही मर्यादा बदलू शकतात किंवा प्रवेश अक्षम करू शकतात.

कसे सक्रिय करावे

Paytm Pocket Money सक्रिय करण्यासाठी:

प्ले स्टोअर किंवा ॲप स्टोअरवरून पेटीएम ॲप अपडेट करा.

ॲप उघडा आणि “मोबाइलवर / संपर्क” वर जा.

“पॉकेट मनी” पर्याय निवडा

ज्या व्यक्तीसाठी तुम्हाला हे फीचर सक्रिय करायचे आहे, त्यांचा नंबर किंवा UPI आयडी प्रविष्ट करा.

क्यूआर कोड स्कॅन करा किंवा यूपीआय आयडी प्रविष्ट करा

आवश्यक कागदपत्रांसह पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करा.

मासिक खर्चाची मर्यादा निश्चित करा

तुमचे बँक खाते निवडा आणि तुमचा Paytm UPI पिन टाका.

दुसऱ्या वापरकर्त्याने आमंत्रण स्वीकारले पाहिजे.

जर ॲपमध्ये 'पॉकेट मनी' हा पर्याय दिसत नसेल, तर ॲप नवीनतम आवृत्तीवर अपडेट करणे आवश्यक आहे.

Edited By - Priya Dixit 

१. प्रायव्हसी फीचर बंद होणार

मेटाने ८ मे २०२६ पासून इंस्टाग्रामवरील एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शन (E2EE) हे सुरक्षा कवच काढून टाकण्याचा निर्णय घेतला आहे. २०२३ मध्ये चॅटिंग अधिक सुरक्षित करण्यासाठी हे फीचर आणले गेले होते, परंतु आता ते बंद केले जाणार आहे.

२. तुमचे मेसेजेस कोण वाचू शकणार?

एन्क्रिप्शन हटवल्यामुळे, तांत्रिकदृष्ट्या कंपनी (मेटा) तुमच्या खासगी चॅट्समध्ये प्रवेश करू शकेल किंवा त्यातील मजकूर पाहू शकेल. आतापर्यंत एन्क्रिप्शनमुळे केवळ मेसेज पाठवणारा आणि स्वीकारणाराच तो वाचू शकत होता, अगदी कंपनीलाही ते वाचता येत नव्हते.

३. मेटाने हे पाऊल का उचलले?

कंपनीने दिलेल्या माहितीनुसार, इंस्टाग्रामवर खूप कमी लोक या फीचरचा वापर करत होते. व्हॉट्सअ‍ॅपवर हे फीचर 'बाय डिफॉल्ट' (आधीपासूनच) असते, मात्र इंस्टाग्रामवर ते स्वतः सुरू करावे लागत असे. याशिवाय, चाइल्ड सेफ्टी आणि गुन्हेगारी रोखण्यासाठी सरकारी यंत्रणांच्या वाढत्या दबावामुळे हा निर्णय घेण्यात आल्याचे समजते.

४. वापरकर्त्यांसाठी सूचना

ज्यांचे चॅट्स या बदलामुळे प्रभावित होतील, त्यांना मेटाकडून मेसेज किंवा मीडिया डाउनलोड करण्याच्या सूचना दिल्या जातील. जर तुम्हाला तुमचे जुने महत्त्वाचे चॅट्स सुरक्षित ठेवायचे असतील, तर ८ मे पूर्वी ते डाउनलोड करण्याचा पर्याय उपलब्ध असेल. तुमचा इंस्टाग्राम जुन्या व्हर्जनवर असेल, तर हे पर्याय दिसण्यासाठी तुम्हाला अ‍ॅप अपडेट करावे लागेल.

५. व्हॉट्सअ‍ॅपवर काय परिणाम होईल?

मेटाने स्पष्ट केले आहे की, ज्यांना पूर्णपणे सुरक्षित आणि एन्क्रिप्टेड चॅटिंग करायचे आहे, ते व्हॉट्सअ‍ॅप वापरू शकतात. व्हॉट्सअ‍ॅपवर एन्क्रिप्शन पूर्वीप्रमाणेच कायम राहील. या निर्णयामुळे इंस्टाग्राम वापरकर्त्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. जर तुम्ही तुमच्या प्रायव्हसीबाबत अत्यंत जागरूक असाल, तर ८ मे नंतर इंस्टाग्राम डीएम (DMs) मध्ये संवेदनशील माहिती शेअर करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे.

ALSO READ: Croma येथे Everything Apple Sale सुरू, iPhone, iPad आणि MacBook वर मोठ्या प्रमाणात सूट

खरं तर, भारतात सिम-बाइंडिंग नियम लागू होणार आहे, ज्याचा व्हॉट्सअॅप आणि टेलिग्राम वापरकर्त्यांवर लक्षणीय परिणाम होईल. सरकारने म्हटले आहे की सिम-बाइंडिंग नियम बदलला जाणार नाही, कारण राष्ट्रीय सुरक्षेच्या चिंता महसूलाच्या चिंतेपेक्षा जास्त आहेत. हा निर्णय कायम राहील, सुरक्षेच्या विचारांसाठी कोणतीही सूट नियोजित नाही. या संदर्भात, सिम-बाइंडिंग नियम आणि त्याचा वापरकर्त्यांवर होणारा परिणाम जाणून घेऊया.

ALSO READ: What is Phishing : एका चुकीच्या क्लिकने तुमचे बँक खाते नष्ट होते: 'फिशिंग' म्हणजे काय, कसे वाचायचे ते जाणून घ्या

हा नियम १ मार्चपासून लागू होईल: नोव्हेंबरच्या अखेरीस, दूरसंचार विभागाने (DoT) व्हॉट्सअॅप, टेलिग्राम आणि स्नॅपचॅट सारख्या लोकप्रिय अॅप्सना आदेश दिले की त्यांच्या सेवा फक्त फोनमध्ये सिम कार्ड असेल तरच काम करतील. कंपन्यांना हा नियम लागू करण्यासाठी ९० दिवसांचा कालावधी देण्यात आला होता, जो २८ फेब्रुवारी रोजी संपत आहे. १२० दिवसांच्या आत अहवाल देखील सादर करायचा होता. शिवाय, ही अंतिम मुदत संपत आहे, त्यामुळे हा नवीन नियम १ मार्च (रविवार) पासून लागू होत आहे.

ALSO READ: WhatsApp Web वरून थेट व्हॉइस आणि व्हिडिओ कॉल करणे सोपे झाले, कोणत्याही अॅपची आवश्यकता नाही

सिम बाइंडिंग म्हणजे काय?: सिम-बाइंडिंग म्हणजे व्हॉट्सअॅप, टेलिग्राम आणि सिग्नल सारखे मेसेजिंग अॅप्स चालवणाऱ्या फोनमध्ये तेच मूळ सिम इन्स्टॉल केलेले असावे ज्याने अकाउंट तयार केले होते. असे केल्याने, अॅप त्याच सिमशी लिंक होईल आणि कोणत्याही प्रकारच्या डिजिटल फसवणूक किंवा सायबर गुन्ह्याची शक्यता कमी होईल. सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, जर फोनमधून सिम काढून टाकले, दुसरे सिम घातले, सिम निष्क्रिय केले किंवा पोर्ट केले, तर व्हॉट्सअॅप आणि टेलिग्राम सारखे अॅप्स आपोआप बंद होतील आणि तुमचे सत्र संपेल.

Edited By - Priya Dixit

iPhone 17 आणि iPhone 16 वर उत्तम डील

क्रोमाच्या मते, अनेक ऑफर्स एकत्रित करून, आयफोन १६ (१२८ जीबी) चा बेस व्हेरिएंट ₹३५,९९१ च्या सुरुवातीच्या किमतीत खरेदी करता येतो. ही किंमत मुख्यत्वे एक्सचेंज फायद्यांवर अवलंबून असते. ग्राहकांना त्यांचा जुना स्मार्टफोन एक्सचेंज करताना ₹१६,००० पर्यंत सूट आणि ₹६,००० पर्यंत अतिरिक्त एक्सचेंज बोनस मिळू शकतो.

क्रोमा ₹१५,००० पर्यंतचे डिस्काउंट कूपन आणि ₹३,९९९ पर्यंतचे टाटा न्यू कॉइन्स फायदे देखील देत आहे. एचडीएफसी टाटा न्यू क्रेडिट कार्डधारक १०% त्वरित सवलतीसह किंमत आणखी कमी करू शकतात.

या डीलमध्ये नवीन आयफोन १७ देखील समाविष्ट आहे. एक्सचेंज व्हॅल्यू आणि प्रमोशनल ऑफर्स लागू झाल्यानंतर, २५६ जीबी व्हेरिएंटची प्रभावी किंमत अंदाजे ₹४४,७६८ आहे.

मॅकबुक एअर एम४ वर विद्यार्थ्यांसाठी उत्तम सूट

ही विक्री केवळ स्मार्टफोनपुरती मर्यादित नाही. विद्यार्थी आणि शिक्षकांसाठी देखील एक विशेष ऑफर आहे. अ‍ॅपलचा नवीन लॅपटॉप खरेदी करू इच्छिणाऱ्यांना आता एम४ चिपसह सुसज्ज १३ इंचाचा मॅकबुक एअर ₹५९,३२० मध्ये मिळू शकेल.

क्रोमाच्या मते, या किंमतीत अ‍ॅपलचा एज्युकेशन डिस्काउंट, ₹१३,००० पर्यंतचे एक्सचेंज फायदे, ₹१०,००० पर्यंतचा अतिरिक्त एक्सचेंज बोनस आणि ₹६,५९१ पर्यंतचे टाटा न्यूट्रोजेना कॉइन्स समाविष्ट आहेत. ऑफरपूर्वी एज्युकेशनची सुरुवातीची किंमत ₹८८,९११ आहे.

आयपॅड आणि अॅक्सेसरीजवर मोठ्या प्रमाणात सूट

या प्रमोशनमध्ये अनेक अ‍ॅपल अॅक्सेसरीज आणि टॅब्लेटचा समावेश आहे. क्रोमाच्या मते, आयपॅड ११ वी जेन अनुक्रमे २९,४८९ मध्ये उपलब्ध आहे, तर अ‍ॅपल वॉच एसई ३ आणि एअरपॉड्स प्रो ३ अनुक्रमे २३,३८८ आणि २३,३१० मध्ये उपलब्ध आहेत.

उच्च दर्जाच्या डिव्हाइसवर अपग्रेड करू इच्छिणाऱ्या ग्राहकांसाठी, क्रोमा म्हणते की ५१२ जीबी स्टोरेजसह आयफोन एअर किंवा आयफोन १७ प्रो खरेदी केल्यास अंदाजे १४,००० किमतीचे अ‍ॅपलकेअर+ कव्हरेज आणि मोफत एअरपॉड्स मिळतील.

नेहमीप्रमाणे खरेदीदारांनी एक्सचेंज आणि कार्ड ऑफरनंतर प्रत्यक्ष किंमत काळजीपूर्वक मोजावी. तरीही, अ‍ॅपल इकोसिस्टममध्ये प्रवेश करण्यासाठी किंवा अपग्रेड करण्यासाठी योग्य वेळेची वाट पाहणाऱ्यांसाठी, क्रोमाचा एव्हरीथिंग अ‍ॅपल सेल सध्या उपलब्ध असलेल्या सर्वात आकर्षक रिटेल प्रमोशनपैकी एक आहे.

ALSO READ: What is Phishing : एका चुकीच्या क्लिकने तुमचे बँक खाते नष्ट होते: 'फिशिंग' म्हणजे काय, कसे वाचायचे ते जाणून घ्या

सरकारने म्हटले आहे की आता मानवनिर्मित किंवा कृत्रिमरित्या तयार केलेली माहिती स्पष्टपणे ओळखता येण्याजोग्या लेबल (वॉटरमार्क) सह प्रदर्शित करणे अनिवार्य असेल. यामध्ये ऑडिओ, व्हिडिओ, फोटो किंवा ग्राफिक्ससह कोणतीही डिजिटल सामग्री समाविष्ट आहे जी संगणक किंवा इतर संसाधनाद्वारे तयार केली गेली आहे, सुधारित केली आहे किंवा बदलली आहे.

ALSO READ: WhatsApp Web वरून थेट व्हॉइस आणि व्हिडिओ कॉल करणे सोपे झाले, कोणत्याही अॅपची आवश्यकता नाही

प्लॅटफॉर्मनी हे सुनिश्चित केले पाहिजे की सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म कंटेंटचा गैरवापर करत नाहीत. वापरकर्त्यांना बेकायदेशीर, अश्लील, फसवे किंवा बाल लैंगिक शोषण कंटेंट तयार करण्यापासून किंवा शेअर करण्यापासून रोखण्यासाठी प्लॅटफॉर्म स्वयंचलित तंत्रज्ञानाचा वापर करतील.

 प्लॅटफॉर्मना किमान दर तीन महिन्यांनी वापरकर्त्यांना चेतावणी द्यावी लागेल की नियमांचे उल्लंघन केल्यास दंड किंवा शिक्षा होऊ शकते. जर कोणी नियम मोडले तर त्याचे खाते निलंबित केले जाऊ शकते किंवा सामग्री काढून टाकली जाऊ शकते.

ALSO READ: India AI Impact Summit 2026: दिल्लीत एआय 'महाकुंभ', हॉटेल रेट्स ₹30 लाखांपर्यंत पोहोचले

सरकारने कारवाईसाठीची वेळ मर्यादा देखील कमी केली आहे. पूर्वी 36 तासांच्या आत कारवाई करावी लागत होती, आता तीन तासांच्या आत माहिती देणे बंधनकारक आहे. उल्लंघन झाल्यास प्लॅटफॉर्मना त्वरित योग्य ती कारवाई करावी लागेल. डिजिटल माध्यमांमध्ये सुरक्षितता, पारदर्शकता आणि जबाबदारी सुनिश्चित करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. यामुळे वापरकर्त्यांना कोणती माहिती खरी आहे आणि कोणती कृत्रिमरित्या तयार केली आहे हे जाणून घेण्यास मदत होईल.

Edited By - Priya Dixit

ALSO READ: WhatsApp Web वरून थेट व्हॉइस आणि व्हिडिओ कॉल करणे सोपे झाले, कोणत्याही अॅपची आवश्यकता नाही

तंत्रज्ञानाच्या जगात सुविधा वाढल्या आहेत, तर सायबर गुन्ह्यांमध्येही झपाट्याने वाढ झाली आहे. अलिकडे, फिशिंगद्वारे लोकांचे कष्टाचे पैसे लुटल्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे. हे नेमके काय आहे आणि धूर्त गुन्हेगार तुमचे मन कसे हाताळतात? चला सविस्तरपणे समजून घेऊया.

फिशिंग म्हणजे काय?

फिशिंग हा एक प्रकारचा सायबर हल्ला आहे ज्यामध्ये गुन्हेगार इंटरनेटवर "आमिष" वापरतात, जे मासेमारीच्या जाळ्यासारखेच असते. स्कॅमर तुमच्याशी बनावट ईमेल, एसएमएस संदेश किंवा खरे दिसणारे व्हॉट्सअॅप संदेशांद्वारे संपर्क साधतात. हे संदेश बहुतेकदा तुमच्या बँकेकडून, सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून (फेसबुक किंवा इंस्टाग्रामसारखे) किंवा लोकप्रिय ई-कॉमर्स साइटवरून (अमेझॉनसारखे) येतात असे दिसते. त्यांचा उद्देश तुमच्याकडून वैयक्तिक माहिती मिळवणे आहे, जसे की:

इंटरनेट बँकिंग वापरकर्ता आयडी आणि पासवर्ड

क्रेडिट किंवा डेबिट कार्ड तपशील

आधार आणि पॅन कार्डची माहिती चोरावी लागते.

ALSO READ: भारतात WhatsApp आणि Meta बंद होतील का? सर्वोच्च न्यायालयाचे स्पष्ट विधान: "संविधानाचा आदर करू शकत नसाल तर देश सोडून जा"

हे डिजिटल जाळे कसे विणले जाते?

फिशिंग हल्ले बहुतेकदा भीती किंवा लोभाच्या मानसशास्त्रावर अवलंबून असतात. गुन्हेगारांच्या काही आवडत्या पद्धती आहेत:

भीतीचे वातावरण: तुम्हाला एक संदेश मिळेल की, "तुमचे बँक खाते ब्लॉक करण्यात आले आहे. खालील लिंकवर क्लिक करून तुमचे केवायसी त्वरित अपडेट करा."

मोठा मोह: "अभिनंदन! तुम्ही 25 लाख रुपयांची लॉटरी जिंकली आहे, पैसे मिळवण्यासाठी तुमची माहिती भरा."

बनावट वेबसाइट: स्कॅमर एक "क्लोन वेबसाइट" तयार करतात जी अगदी खऱ्या बँकेसारखी दिसते. तुम्ही लॉग इन करताच, तुमचा पासवर्ड गुन्हेगारांकडे हस्तांतरित केला जातो.

ALSO READ: गुगल मॅप्सशिवाय प्रवासात मदत करणारे हे ५ ॲप्स तुमच्या फोनमध्ये आजच डाऊनलोड करा

ट्रेंडिंग असलेले फिशिंगचे प्रकार

स्मिशिंग: जेव्हा ही फसवणूक एसएमएसद्वारे केली जाते.

विशिंग: जेव्हा फसवणूक करणारे तुम्हाला 'बँक अधिकारी' असल्याचे भासवून फोन करतात आणि तुमचा ओटीपी विचारतात.

स्पीअर फिशिंग: हा हल्ला एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीला किंवा कंपनीच्या कर्मचाऱ्याला लक्ष्य करून केला जातो.

प्रतिबंधात्मक उपाय: सुरक्षित कसे राहायचे?

सायबर तज्ञ म्हणतात की थोडीशी काळजी घेतल्यास तुम्ही मोठ्या नुकसानापासून वाचू शकता:

लिंक्सवर क्लिक करू नका: कोणत्याही अज्ञात ईमेल किंवा संदेशांमधील लिंक्स उघडणे टाळा.

URL तपासा: कोणत्याही वेबसाइटवर तुमची माहिती प्रविष्ट करण्यापूर्वी स्पेलिंग तपासा (उदा., फसवणूक करणारे HDFCBank ऐवजी HDFCBnk लिहू शकतात). (HTTPS): वेबसाइटचा पत्ता 'https://' ने सुरू होतो आणि त्यावर पॅडलॉक चिन्ह आहे का ते नेहमी तपासा.

ओटीपी शेअर करू नका: बँक कधीही फोनवर तुमचा पासवर्ड किंवा ओटीपी विचारत नाही.

द्वि-घटक प्रमाणीकरण (2FA): तुमच्या सर्व सोशल मीडिया आणि बँक खात्यांवर 2FA चालू करा.

तज्ञांचा सल्ला: जर तुम्ही फिशिंगचा बळी पडलात तर विलंब न करता 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार दाखल करा. 

Edited By - Priya Dixit

व्हॉट्सअॅप वेबवर आता व्हॉट्सअॅप आणि व्हिडिओ कॉलिंग उपलब्ध आहे

WABetaInfo वर शेअर केलेल्या माहितीनुसार, व्हॉट्सअॅपने वेब इंटरफेसमध्ये व्हॉइस आणि व्हिडिओ कॉलिंग सुरू केले आहे. एकदा हे वैशिष्ट्य सक्षम झाल्यानंतर, चॅट विंडोच्या वर कॉल आयकॉन दिसतील. कॉल सुरू करणे आश्चर्यकारकपणे सोपे आहे. फक्त एकदा क्लिक करा, व्हॉइस किंवा व्हिडिओ निवडा आणि ब्राउझर आपोआप कॉल सुरू करेल.

सध्या, मेसेजिंग प्लॅटफॉर्म फक्त एक-ते-एक कॉलला समर्थन देईल. ग्रुप कॉलिंग अद्याप उपलब्ध नाही; या लाँचशी परिचित असलेल्या सूत्रांनी सांगितले की कंपनी या सुरुवातीच्या टप्प्यात कॉल कामगिरी आणि विश्वासार्हतेवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.

कॉल ब्राउझरवर हलवूनही, व्हॉट्सअॅपचा दावा आहे की ते गोपनीयतेवरील आपली पकड कमी करत नाही. व्हॉट्सअॅप वेबवरील व्हॉइस आणि व्हिडिओ कॉल एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शन वापरत राहतात, तीच प्रणाली जी मोबाइल आणि डेस्कटॉपवरील संभाषणांचे संरक्षण करते. याचा अर्थ प्लॅटफॉर्म म्हणतो की ब्राउझरवर हलवल्याने हेरगिरीसाठी कोणतेही नवीन मार्ग उघडत नाहीत.

स्क्रीन शेअरिंग देखील शक्य होईल

व्हॉट्सअॅप व्हिडिओ कॉल दरम्यान स्क्रीन शेअरिंगला देखील समर्थन देते, जे त्याच्या डेस्कटॉप अॅप्सवर आधीच उपलब्ध आहे. यामुळे वेब आवृत्ती जलद कामाच्या बैठका, मार्गदर्शक तत्त्वे किंवा रिमोट मदत सत्रांसाठी अधिक सोयीस्कर बनते, ज्यामुळे वापरकर्त्यांना वेगवेगळ्या साधनांमध्ये स्विच करण्याची आवश्यकता नाही.

एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे ते क्रॉस-प्लॅटफॉर्म लवचिकता देते. कॉलिंग ब्राउझरमध्ये होत असल्याने, व्हॉट्सअॅप वेब लिनक्ससारख्या ऑपरेटिंग सिस्टमवर देखील कार्य करते, जिथे अद्याप कोणतेही अधिकृत डेस्कटॉप अॅप नाही. अनेक वापरकर्त्यांसाठी, यामुळे कॉल करण्यासाठी तृतीय-पक्ष अॅप्सवर अवलंबून राहण्याची किंवा त्यांचा फोन जवळ ठेवण्याची आवश्यकता नाही.

हे वैशिष्ट्य हळूहळू सुरू होत आहे आणि सध्या ते फक्त व्हॉट्सअॅप वेब बीटा प्रोग्रामचा भाग असलेल्या वापरकर्त्यांसाठी उपलब्ध आहे. कंपनीला खात्री आहे की हा अनुभव मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध होईल, त्यानंतर येत्या काही आठवड्यात व्यापक प्रकाशन अपेक्षित आहे.

या कार्यक्रमामुळे राजधानीतील हॉटेल उद्योगावर अभूतपूर्व परिणाम झाला आहे. पाच‑तारा हॉटेल्समध्ये रूम्सचे दर काही ठिकाणी ₹30 लाखांपर्यंत पोहोचले आहेत. लक्झरी सुइट्सच्या बुकिंगसाठी अनेक हॉटेल्स जवळपास पूर्णपणे भरलेले आहेत. मनोरंजक म्हणजे, १४ फेब्रुवारी रोजी व्हॅलेंटाईन डे रोजी तीच खोली फक्त ₹२ लाखात उपलब्ध आहे, शिखर परिषदेदरम्यान किमतींमध्ये तब्बल १५००% वाढ झाली आहे.

तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जगभरातील AI क्षेत्रातील नेते, CEO आणि प्रतिनिधी यांच्या उपस्थितीमुळे दिल्लीमध्ये हॉटेल्सची मागणी काही पटून वाढली आहे, आणि सामान्य रूम्सचे दरही लक्षणीय वाढले आहेत.

लक्झरी हॉटेल्समधील खोलीच्या किमती ₹७०,००० वरून ₹१ लाखांपर्यंत वाढल्या

राजधानीच्या आघाडीच्या पंचतारांकित हॉटेल्समध्ये खोली शोधणे आता जवळजवळ अशक्य झाले आहे. द लीला पॅलेसमधील महाराजा सुइट्स ₹६.९ लाख आणि द ओबेरॉयमधील लक्झरी सुइट्स ₹५.५ लाख प्रति रात्री बुक केले जात आहेत. ixigo नुसार, दिल्लीसाठी हॉटेल शोध सहा पटीने वाढले आहेत. मध्य दिल्लीतील बहुतेक पंचतारांकित हॉटेल्समध्ये जागा उपलब्ध असली तरीही, त्यांचे सुरुवातीचे दर ₹७०,००० ते ₹१ लाख दरम्यान आहेत. द ललित आणि जेपी वसंत कॉन्टिनेंटल सारख्या हॉटेल्समध्ये ९५% पेक्षा जास्त जागा शिल्लक आहेत, फक्त काही मोजक्याच खोल्या शिल्लक आहेत.

या शिखर परिषदेत १०० हून अधिक देशांमधून ३५,००० प्रतिनिधी येण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे केवळ हॉटेल्सच नव्हे तर केटरिंग, वाहतूक आणि व्यवसाय समर्थन सेवांनाही मोठी चालना मिळेल.

India AI Impact Summit 2026 फक्त तंत्रज्ञान क्षेत्रासाठी नव्हे, तर संपूर्ण अर्थव्यवस्थेसाठी आणि पर्यटन उद्योगासाठी देखील मोठा महत्त्वाचा कार्यक्रम ठरणार आहे. या परिषदेत जगातील अग्रगण्य AI संशोधक, स्टार्टअप्स आणि गुंतवणूकदार सहभागी होणार असल्यामुळे भारतातील तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात नवीन दिशा मिळण्याची अपेक्षा आहे.

अंबानी म्हणाले की, भारताची वाढ मजबूत धोरणे, राजकीय स्थिरता, मोठ्या प्रमाणात पायाभूत सुविधांचे बांधकाम आणि डिजिटल क्रांतीमध्ये रुजलेली आहे. 5G, डिजिटल इंडिया आणि भांडवली बाजारांच्या विस्तारामुळे भारत दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी एक आकर्षक ठिकाण बनला आहे.

कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे महत्त्व अधोरेखित करताना अंबानी म्हणाले की, एआय शिक्षण आणि आरोग्यसेवा क्षेत्रात गहन बदल घडवून आणू शकते. ते म्हणाले की, एआयद्वारे 1.4 अब्ज लोकांना उच्च दर्जाचे शिक्षण, सुधारित आरोग्यसेवा आणि प्रभावी सार्वजनिक सेवा सुलभ आणि परवडणाऱ्या बनवता येतील.
 

या कार्यक्रमात ब्लॅकरॉकचे सीईओ लॅरी फिंक यांनी भारताचे वर्णन "भारताचा युग" असे केले, ज्यावर अंबानी यांनी उत्तर दिले की जे भारताच्या दीर्घकालीन विकासावर विश्वास ठेवतात त्यांना येत्या दशकांमध्ये सर्वाधिक फायदा होईल. 

Edited By - Priya Dixit

"सिंह आणि मेंढ्यामधील कराराप्रमाणे"

सुनावणीदरम्यान, सरन्यायाधीशांनी (CJI) व्हॉट्सअॅपच्या मक्तेदारीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. त्यांनी कंपन्यांच्या ऑप्ट-आउट पर्यायाला बनावट म्हटले आणि म्हटले: तुमची बाजारात मक्तेदारी आहे आणि तुम्ही म्हणता की तुम्ही पर्याय देत आहात. हा पर्याय 'सिंह आणि मेंढ्या'मधील तडजोडीसारखा आहे - एकतर व्हॉट्सअॅप सोडा किंवा तुमचा डेटा द्या. आम्ही याची परवानगी का द्यावी?

डेटा शेअरिंगला 'सभ्यरीत्या माहितीची चोरी' म्हटले

सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की कोणत्याही कंपनीला नागरिकांच्या वैयक्तिक डेटाचा व्यावसायिक वापर करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. न्यायालयाने म्हटले की गरीब रस्त्यावरील विक्रेते किंवा सामान्य नागरिक धूर्त कायदेशीर भाषेत लिहिलेल्या जटिल अटी आणि शर्ती समजू शकत नाहीत. न्यायमूर्तींनी याला "वैयक्तिक माहिती चोरण्याचा एक सभ्य मार्ग" म्हटले.

२१३ कोटी दंड आणि ९ फेब्रुवारी रोजी सुनावणी

हे संपूर्ण प्रकरण भारतीय स्पर्धा आयोगाने (CCI) व्हॉट्सअॅपवर ठोठावलेल्या २१३ कोटी रुपयांच्या दंडाशी संबंधित आहे. २०२१ च्या गोपनीयता धोरणाद्वारे वापरकर्त्यांना डेटा शेअर करण्यासाठी दबाव आणल्याबद्दल CCI ने हा दंड ठोठावला. डेटा सुरक्षिततेसाठी एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शन आवश्यक आहे असा कंपन्यांचा युक्तिवाद असला तरी, वापरकर्त्यांचे वर्तन आणि डेटा जाहिरातींसाठी वापरला जाऊ नये यावर न्यायालय ठाम आहे.

पुढे काय?

सर्वोच्च न्यायालयाने आता केंद्र सरकारला (MeitY) देखील या प्रकरणात पक्षकार बनवले आहे. न्यायालयाने कंपन्यांकडून डेटा शेअर करणार नसल्याचे प्रतिज्ञापत्र मागितले आहे. या प्रकरणातील पुढील महत्त्वाची सुनावणी ९ फेब्रुवारी रोजी होईल, जिथे अंतरिम आदेश जारी केले जाऊ शकतात.

नवीनतम माहितीनुसार टॉप ५ ॲप्स सुचवले जात आहे, जे तुमच्या फोनमध्ये आजच डाउनलोड करा:

Organic Maps: हे पूर्णपणे ऑफलाइन, प्रायव्हसी-फोकस्ड ॲप आहे जे OpenStreetMap डेटावर आधारित आहे. ड्रायव्हिंग, सायकलिंग, हायकिंगसाठी उत्तम नेव्हिगेशन देते. कोणताही ट्रॅकिंग किंवा ॲड्स नाहीत. हलके आणि फास्ट आहे. (Android आणि iOS दोन्हीवर उपलब्ध)

OsmAnd: हे खूप फीचर-रिच ॲप आहे – ऑफलाइन मॅप्स, टर्न-बाय-टर्न नेव्हिगेशन, हायकिंग ट्रेल्स, सायकल रूट्स आणि अगदी स्पीड लिमिट्स, POI इत्यादी. फ्री व्हर्जनमध्येही भरपूर सुविधा, प्रीमियमसाठी अनलिमिटेड डाउनलोड्स. (ओपन-सोर्स, प्रायव्हसी-फ्रेंडली)

HERE WeGo: ऑफलाइन मोडमध्ये पूर्ण नेव्हिगेशन, ट्रान्झिट (बस, मेट्रो), वॉकिंग आणि सायकलिंग रूट्स. १००+ देशांसाठी मॅप्स डाउनलोड करता येतात. ट्रॅफिक आणि स्पीड कॅमेरा अलर्ट्सही मिळतात (ऑनलाइन असताना). (सिंपल आणि रिलायबल)

MAPS.ME: जगभरातील ऑफलाइन मॅप्स, POI शोध (रेस्टॉरंट्स, हॉटेल्स, ATM), हायकिंग ट्रेल्स आणि ट्रॅव्हल गाइड्स. फाइल साइज छोटे असतात, म्हणजे स्टोरेज कमी लागते. OpenStreetMap आधारित. (ट्रॅव्हलर्ससाठी खूप पॉप्युलर)

Sygic Maps: ऑफलाइन नेव्हिगेशनसह 3D मॅप्स, स्पीड लिमिट वॉर्निंग्स, पार्किंग सजेशन्स आणि लेन गाइडन्स. ट्रॅफिक आणि रोड क्लोजर्सची माहिती (ऑनलाइन).

(ड्रायव्हिंगसाठी उत्तम, फ्री व्हर्जन उपलब्ध)

हे सर्व ॲप्स Google Play Store किंवा App Store वर मोफत डाउनलोड करता येतात (काहींमध्ये प्रीमियम फीचर्ससाठी पेमेंट). प्रवासापूर्वी संबंधित क्षेत्राचे मॅप्स डाउनलोड करून घ्या, म्हणजे इंटरनेट नसतानाही निश्चिंत राहाल.

वापरकर्त्यांची फसवणूक करणारी कंपनी: अमेरिकेतील सॅन फ्रान्सिस्को येथील जिल्हा न्यायालयात हा खटला दाखल करण्यात आला आहे. वादींचा आरोप आहे की मेटा आणि व्हॉट्सअॅपने त्यांच्या अब्जावधी वापरकर्त्यांना असे वाटवून दिशाभूल केली की त्यांचे खाजगी संभाषण पूर्णपणे सुरक्षित आहे, तर प्रत्यक्षात कंपनी कथितपणे संदेशाशी संबंधित डेटा संग्रहित करते, विश्लेषण करते आणि काही प्रमाणात प्रवेश करते. तक्रारीत असेही म्हटले आहे की व्हॉट्सअॅप अॅपमध्ये प्रदर्शित होणारा संदेश, जो दावा करतो की चॅटमध्ये सहभागी असलेले लोकच संभाषण वाचू शकतात किंवा शेअर करू शकतात, तो दिशाभूल करणारा आहे. वादींचा असाही आरोप आहे की हे वर्तन वापरकर्त्यांविरुद्ध फसवणूक आहे.

फक्त एकाच देशाचे नागरिक सहभागी नाहीत

हा खटला आणखी गंभीर बनवणारी गोष्ट म्हणजे यात फक्त एकाच देशाचे नागरिक सामील नाहीत. अहवालांनुसार, ऑस्ट्रेलिया, ब्राझील, भारत, मेक्सिको आणि दक्षिण आफ्रिका सारख्या देशांतील वापरकर्त्यांनी संयुक्तपणे हा खटला दाखल केला आहे. हा आंतरराष्ट्रीय सहभाग दर्शवितो की गोपनीयतेची चिंता केवळ एकाच प्रदेशापुरती मर्यादित नाही; तर, व्हॉट्सअॅपच्या पद्धतींबद्दल चिंता जागतिक स्तरावर अस्तित्वात आहे. तक्रारीत असाही दावा करण्यात आला आहे की मेटा कर्मचारी व्हॉट्सअॅप संभाषणांच्या सामग्रीमध्ये प्रवेश करू शकतात, जे खरे सिद्ध झाल्यास, एन्क्रिप्टेड मेसेजिंग सेवांच्या विश्वासार्हतेवर आणि नियमनावर महत्त्वपूर्ण परिणाम करू शकतात.

अनेक प्रश्न अनुत्तरीत आहेत

या खटल्यात "व्हिसलब्लोअर्स" चा देखील उल्लेख आहे ज्यांनी या कथित पद्धती उघड केल्या आहेत असे म्हटले जाते. तथापि, या व्हिसलब्लोअर्सची ओळख सार्वजनिक केलेली नाही किंवा त्यांनी कोणत्या प्रकारची माहिती प्रदान केली हे स्पष्ट केलेले नाही. ही अस्पष्टता पुढील कायदेशीर कार्यवाहीत पुराव्यांची ताकद एक महत्त्वाचा मुद्दा बनवू शकते. सध्या, व्हिसलब्लोअर्सचा उल्लेख निश्चितच प्रकरणात गूढता आणि चर्चा वाढवतो, परंतु अनेक प्रश्न अनुत्तरीत आहेत.

मेटाने खटल्याला निराधार म्हटले

मेटाने हे सर्व आरोप जोरदारपणे नाकारले आहेत, खटला पूर्णपणे निराधार असल्याचे म्हटले आहे. कंपनीने म्हटले आहे की ते या खटल्याला "निरर्थक" मानते आणि खटला दाखल करणाऱ्या वकिलांवर कायदेशीर कारवाई आणि निर्बंध मागू शकते. मेटाचे प्रवक्ते अँडी स्टोन यांनी स्पष्टपणे सांगितले की व्हॉट्सअॅप मेसेजेस एन्क्रिप्टेड नसल्याचा दावा पूर्णपणे खोटा आणि हास्यास्पद आहे. त्यांच्या मते, व्हॉट्सअॅप गेल्या दशकापासून सिग्नल प्रोटोकॉलवर आधारित एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शन वापरत आहे आणि कंपनी स्वतः वापरकर्त्यांचे मेसेज वाचू शकत नाही. गोपनीयता वादात मेटाने भूतकाळात अनेक वेळा या भूमिकेचा पुनरुच्चार केला आहे.

एलोन मस्क यांचा प्रतिसाद

या वादाच्या पार्श्वभूमीवर, टेस्ला आणि एक्सचे मालक एलोन मस्क यांच्या प्रतिसादामुळे प्रकरणाला वेगळेच वळण मिळाले. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर पोस्ट करताना, मस्क यांनी व्हॉट्सअॅपच्या सुरक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आणि सिग्नलसारख्या सेवा देखील संशयास्पद असल्याचे म्हटले. त्यांनी लोकांना त्यांच्या प्लॅटफॉर्मची मेसेजिंग सेवा, एक्स चॅट वापरण्याचे आवाहन केले. मस्कच्या टिप्पण्या अनेकांनी तांत्रिक वादविवादापेक्षा व्यावसायिक स्पर्धा म्हणून पाहिल्या, परंतु त्यांनी एन्क्रिप्टेड मेसेजिंग अॅप्सच्या सुरक्षिततेबद्दल सुरू असलेल्या चर्चेला आणखी तीव्र केले.

हा खटला केवळ मेटा किंवा व्हॉट्सअॅपपुरता मर्यादित नाही

एकंदरीत, हा खटला केवळ मेटा किंवा व्हॉट्सअॅपपुरता मर्यादित नाही, तर डिजिटल युगात वापरकर्त्यांच्या गोपनीयता, विश्वास आणि टेक कंपन्यांच्या पारदर्शकतेबद्दल मोठे प्रश्न उपस्थित करतो. आता सर्वांच्या नजरा न्यायालयात हे आरोप किती योग्यरित्या उभे राहतात आणि या प्रकरणामुळे मेसेजिंग अॅप्सच्या जगात काही मोठा बदल होतो का यावर आहेत.

ALSO READ: SMS आणि WhatsApp वर मिळणार हायवे सेफ्टी अलर्ट, जिओ आणि एनएचएआयने केला मोठा करार

हॅपी न्यू इयर 2026 ऑफरद्वारे, जिओने कनेक्टिव्हिटी, मनोरंजन आणि एआय एकत्रित करून समग्र डिजिटल इकोसिस्टम मजबूत करण्याच्या दिशेने एक पाऊल उचलले आहे. कंपनी म्हणते की ती भविष्यात ग्राहकांना परवडणाऱ्या दरात जागतिक दर्जाच्या डिजिटल सेवा प्रदान करण्यावर लक्ष केंद्रित करत राहील. 

ALSO READ: धक्कादायक! तुमचं WhatsApp अकाउंट कोणीतरी हॅक केलंय? 'या' 3 चुका टाळा

हिरोचा वार्षिक 3599 रुपयांचा रिचार्ज: वर्षभर अखंड कनेक्टिव्हिटी

हॅपी न्यू इयर 2026 ऑफरचा भाग म्हणून, जिओने ₹3,599 मध्ये हिरो वार्षिक रिचार्ज सादर केला आहे. या प्लॅनमध्ये अमर्यादित 5जी, दररोज 2.5 जीबी हाय-स्पीड डेटा, अमर्यादित व्हॉइस कॉल आणि दररोज 100 एसएमएस संदेश मिळतात, ज्याची वैधता 365 दिवस आहे. तसेच 18 महिन्यांच्या गुगल जेमिनी प्रो प्लॅनसह येतो, ज्याची किंमत अंदाजे ₹35,100 आहे.

ALSO READ: WhatsApp Vs Xchat : एक्सचॅट व्हॉट्सअॅपशी कशी स्पर्धा करेल? त्याच्या वैशिष्ट्यांबद्दल जाणून घ्या

₹500 चा सुपर सेलिब्रेशन मंथली प्लॅन: ओटीटी आणि डेटाचा परिपूर्ण संयोजन

जिओच्या 500 रुपयांच्या सुपर सेलिब्रेशन मासिक योजनेत अमर्यादित 5जी, दररोज 5 जीबी डेटा आणि 28 दिवसांच्या वैधतेसह कॉलिंग वैशिष्ट्ये आहेत. या योजनेचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे यात 15 हून अधिक लोकप्रिय ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर प्रवेश आहे, ज्यात यूट्यूब प्रीमियम, जिओ हॉटस्टार, अमेझॉन प्राइम व्हिडिओ मोबाइल एडिशन, सोनी लिव्ह आणि झी5 यांचा समावेश आहे. या योजनेत 18 महिन्यांचा गुगल जेमिनी प्रो प्लॅन देखील येतो.

103 रुपयांचा फ्लेक्सी पॅक: ग्राहकांना त्यांच्या आवडी निवडण्याचे स्वातंत्र्य मिळते.

103 रुपयांचा फ्लेक्सी पॅक कमी किमतीत अधिक पर्याय देण्याच्या जिओच्या धोरणाचे प्रतिबिंबित करतो; तो 28 दिवसांसाठी 5 जीबी डेटा देतो, तसेच हिंदी, आंतरराष्ट्रीय किंवा प्रादेशिक मनोरंजन पॅकमधून निवड करण्याचा पर्याय देखील देतो. वापरकर्ते त्यांच्या भाषेनुसार आणि आवडीनुसार ओटीटी सेवा वापरू शकतात. 

Edited By - Priya Dixit

ऑनलाइन कपडे खरेदी करताना सर्वात मोठी चिंता म्हणजे स्क्रीनवर परिपूर्ण दिसणारा पोशाख तुमच्या शरीरावर तितकाच चांगला दिसेल का. पण आता ही चिंता संपणार आहे. गुगलने भारतात त्यांचे एआय-संचालित ट्राय-ऑन फीचर लाईव्ह केले आहे, ज्यामुळे तुम्ही घरबसल्या कोणताही पोशाख ट्राय करुन पाहू शकता आणि नंतर तो संकोच न करता खरेदी करू शकता.

गुगल ट्राय-ऑन म्हणजे काय?

गुगलचे नवीन व्हर्च्युअल ट्राय-ऑन फीचर डिजिटल फिटिंग रूमसारखे काम करते. जर तुम्हाला कोणत्याही शर्ट, ड्रेस, पॅन्ट किंवा पादत्राणांच्या उत्पादन पृष्ठावर "ट्राय इट ऑन" आयकॉन दिसला, तर तुम्ही स्वतःचा फोटो अपलोड करून तो पोशाख तुमच्या शरीरावर कसा दिसेल हे पाहू शकता.

हे एआय मॉडेल फॅब्रिक खराब होणे, कपडे फिट होणे आणि तुमच्या शरीराचा आकार समजून घेते जेणेकरून एक वास्तववादी प्रतिमा तयार होईल. याचा अर्थ असा की खरेदीचे निर्णय आता अंदाजांवर आधारित नसून वास्तवाच्या शक्य तितक्या जवळच्या परिणामांवर आधारित असतील.

हे फीचर कसे कार्य करते?

गुगल सर्च किंवा शॉपिंगमध्ये तुम्हाला हवा असलेला आउटफिट शोधा. जर तुम्हाला त्या आउटफिटच्या शेजारी "ट्राय इट ऑन" पर्याय दिसला तर त्यावर टॅप करा. नंतर तुमचा फुल-बॉडी फोटो अपलोड करा. काही सेकंदात, AI तुम्हाला तो आउटफिट तुमच्यावर कसा दिसेल हे दाखवेल. तुम्ही फोटो सेव्ह करू शकता, मित्रांना अभिप्रायासाठी पाठवू शकता किंवा तो लगेच खरेदी देखील करू शकता.

या फीचरमुळे कोणते फायदे होतील?

यामुळे खरेदी करताना तुमचा आत्मविश्वास वाढेल. याचा अर्थ तुम्हाला तो आउटफिट तुमच्यासाठी योग्य आहे की नाही याचा अंदाज लावावा लागणार नाही. परतफेड देखील कमी त्रासदायक असेल. शिवाय, तुम्ही ते खरेदी न करता वेगवेगळे फॅशन लूक तपासू शकाल. तुम्हाला मॉल किंवा ट्रायल रूमची आवश्यकता नाही; तुम्ही ते तुमच्या मोबाईल फोनवर वापरून पाहू शकता.

काय लक्षात ठेवावे?

नेहमी फुल-बॉडी फोटो अपलोड करा; तरच आउटफिटचा निकाल अचूक असेल. फोटोमध्ये चांगली प्रकाशयोजना असावी जेणेकरून रंग आणि फॅब्रिक नैसर्गिक दिसतील. AI काही विशिष्ट फॅब्रिक्स किंवा डिझाइन अचूकपणे चित्रित करू शकणार नाही; थोडेफार फरक शक्य आहेत. तुमचे वैयक्तिक फोटो आणि डेटा सुरक्षित ठेवण्यासाठी, फक्त विश्वसनीय प्लॅटफॉर्म वापरा.

ALSO READ: धक्कादायक! तुमचं WhatsApp अकाउंट कोणीतरी हॅक केलंय? 'या' 3 चुका टाळा

हार्डवेअरची आवश्यकता नाही

जिओचे 4जी-5जी नेटवर्क चालकांना अपघातप्रवण क्षेत्रे, धुक्याचे ठिकाणे, भटक्या प्राण्यांचे क्षेत्र आणि आपत्कालीन वळवण्यांबद्दल आगाऊ माहिती प्रदान करेल. सुरक्षितता संदेश प्रवाशांपर्यंत एसएमएस, व्हॉट्सअॅप आणि उच्च-प्राधान्य कॉलद्वारे पोहोचतील. ही पूर्णपणे स्वयंचलित प्रणाली राष्ट्रीय महामार्गांवर आणि जवळील जिओ मोबाइल वापरकर्त्यांसाठी कार्य करेल आणि कोणत्याही अतिरिक्त रस्त्याच्या कडेला असलेल्या हार्डवेअरची आवश्यकता नाही, कारण ती विद्यमान टेलिकॉम टॉवर्सद्वारे कार्य करेल. 

ALSO READ: WhatsApp Vs Xchat : एक्सचॅट व्हॉट्सअॅपशी कशी स्पर्धा करेल? त्याच्या वैशिष्ट्यांबद्दल जाणून घ्या

अधिकारी काय म्हणाले?

एनएचएआयचे अध्यक्ष संतोष कुमार यादव म्हणाले की, प्रवाशांना वेळेवर आणि अचूक माहिती देण्याच्या दिशेने हा उपक्रम एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, ज्यामुळे ते अधिक माहितीपूर्ण बनू शकतील आणि सुरक्षित ड्रायव्हिंगचा सराव करू शकतील. त्यांनी विश्वास व्यक्त केला की, हा उपक्रम तंत्रज्ञानावर आधारित रस्ते सुरक्षा व्यवस्थापनात एक नवीन मानक स्थापित करेल.

ALSO READ: रुग्णालयाचे १६ दशलक्ष रुपयांचे बिल AI चॅटबॉटने कमी करून २.७ दशलक्ष रुपयांवर आणले! या प्रकारे घडला चमत्कार

रिलायन्स जिओचे अध्यक्ष ज्योतिंद्र ठक्कर म्हणाले की, या उपक्रमामुळे जिओच्या विस्तृत टेलिकॉम नेटवर्कची ताकद मोठ्या प्रमाणात सुरक्षा सूचना देण्यासाठी वापरता येईल, ज्यामुळे राष्ट्रीय महामार्गांवरील प्रवास अधिक सुरक्षित होईल. सुरक्षा सूचना प्रणाली टप्प्याटप्प्याने हायवेयात्रा अॅप आणि हेल्पलाइन 1033 शी एकत्रित केली जाईल. पायलट प्रोजेक्ट काही क्षेत्रांमध्ये सुरू होईल आणि नंतर देशभरात त्याचा विस्तार केला जाईल. 

Edited By - Priya Dixit

ALSO READ: रुग्णालयाचे १६ दशलक्ष रुपयांचे बिल AI चॅटबॉटने कमी करून २.७ दशलक्ष रुपयांवर आणले! या प्रकारे घडला चमत्कार

ALSO READ: धक्कादायक! तुमचं WhatsApp अकाउंट कोणीतरी हॅक केलंय? 'या' 3 चुका टाळा

सहा प्रौढ आणि एका किशोरवयीन मुलाने ओपनएआयविरुद्ध खटला दाखल केला आहे. ओपनएआयने जाणूनबुजून जीपीटी-4ओ अकाली प्रसिद्ध केल्याचा आरोप या खटल्यांमध्ये करण्यात आला आहे, जरी अंतर्गत इशारे दिले गेले होते की ते धोकादायकपणे हाताळणी करणारे आणि मानसिकदृष्ट्या दिशाभूल करणारे होते. पीडितांपैकी चार जणांचा आत्महत्या करून मृत्यू झाला.

ALSO READ: जगातील पहिल्या AI मंत्री गर्भवती, ८३ मुलांची आई होणार; अल्बेनियाच्या पंतप्रधानांनी केली धक्कादायक घोषणा

सॅन फ्रान्सिस्को सुपीरियर कोर्टात दाखल केलेल्या खटल्यानुसार, 17 वर्षीय अमौरी लेसीने मदतीसाठी चॅटजीपीटीचा वापर सुरू केला. मदत करण्याऐवजी, चॅटजीपीटीने लेसीला व्यसन, नैराश्यात नेले आणि त्याला फास कसा बांधायचा आणि श्वास न घेता तो किती काळ जगू शकतो याबद्दल सल्ला दिला. खटल्यात असा आरोप आहे की "अमौरीचा मृत्यू हा अपघात किंवा योगायोग नव्हता, तर ओपनएआय आणि सॅम्युअल ऑल्टमनच्या सुरक्षा चाचणी कमी करण्याच्या आणि चॅटजीपीटीला बाजारात आणण्याच्या निर्णयाचा परिणाम होता.

Edited By - Priya Dixit  

"nthmonkey" या वापरकर्तानावाने थ्रेड्सवर पोस्ट करत, त्या व्यक्तीने स्पष्ट केले की जेव्हा बिल आले तेव्हा त्यात बरेच गोंधळात टाकणारे आणि न समजण्यासारखे शुल्क होते. त्याच्या पत्नीच्या भावाचा वैद्यकीय विमा घटनेच्या फक्त दोन महिने आधी संपला होता, ज्यामुळे संपूर्ण खर्चाची जबाबदारी कुटुंबावर पडली. काहीतरी चूक असल्याचे लक्षात आल्याने, त्याने बिलावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्याचा निर्णय घेतला - आणि असे करण्यासाठी, त्याने अँथ्रोपिकने विकसित केलेल्या क्लॉड नावाच्या एआय चॅटबॉटची मदत घेतली.

क्लॉडने त्याला रुग्णालयाचे बिलिंग तपशील समजून घेण्यास मदत केली आणि मोठ्या चुका शोधल्या. एआयला आढळून आले की रुग्णालयाने एकाच प्रक्रियेसाठी दोनदा शुल्क आकारले होते - एकदा मुख्य ऑपरेशनसाठी आणि नंतर पुन्हा लहान भागांसाठी. यामुळेच जवळजवळ $१००,००० चे जास्त बिल आले. त्यांना चुकीचे बिलिंग कोड देखील आढळले, जसे की केसला "आणीबाणी" ऐवजी "इनपेशंट" म्हणून चिन्हांकित करणे आणि प्रवेशाच्या दिवशी व्हेंटिलेटर सेवांचे बिल आकारले गेले असल्याचे लक्षात आले, जे वैद्यकीय बिलिंग नियमांचे उल्लंघन असू शकते.

एआयच्या मदतीने, त्या माणसाने रुग्णालयाला एक पत्र लिहिले, ज्यामध्ये चुका दाखवल्या आणि समस्या दुरुस्त न केल्यास कायदेशीर कारवाईची धमकी दिली. शेवटी, रुग्णालयाने बिल $३३,००० पर्यंत कमी करण्यास सहमती दर्शविली. त्यांनी क्लॉडचे केवळ चुका पकडल्याबद्दलच नव्हे तर स्पष्ट आणि व्यावसायिक उत्तरे लिहिण्यास मदत केल्याबद्दल कौतुक केले, ज्यामुळे तिचा केस मजबूत झाला.

तिने लिहिले, "रुग्णालयाने स्वतःचे नियम आणि किंमती ठरवल्या, त्यांना वाटले की ते सिस्टम न समजणाऱ्या लोकांकडून पैसे घेऊ शकते." तिने पुढे म्हटले की तिची $२०-प्रति-महिना एआय सबस्क्रिप्शन ही तिने केलेली सर्वोत्तम गुंतवणूक होती.

जरी या बातमीची पडताळणी झालेली नसली तरी, ऑनलाइन या बातमीने व्यापक लक्ष वेधले. क्लॉड आणि चॅटजीपीटी सारखी एआय टूल्स लोकांना जटिल प्रणाली आणि वैद्यकीय बिलांमध्ये नेव्हिगेट करण्यास आणि चुकीच्या शुल्कांना आव्हान देण्यास कशी मदत करू शकतात याचे अनेकांनी कौतुक केले.

१. OTP किंवा व्हेरिफिकेशन कोड कोणाशीही शेअर करू नका

हॅकर्स तुमच्या मित्राच्या हॅक झालेल्या अकाउंटवरून "हाय, मला OTP पाठव" असा मेसेज पाठवतात. तुम्ही ते शेअर केलं, की ते तुमचं नंबर रजिस्टर करून अकाउंट घेतील. अशात कधीच OTP शेअर करू नका, अगदी जवळच्या व्यक्तींनाही नाही. जर कोणीतरी मागितलं, तर थेट कॉल करून खरं की खोटं तपासा.

२. अज्ञात लिंक्स किंवा फाइल्सवर क्लिक करू नका

"तुमचं बँक अकाउंट लॉक झालंय" किंवा "व्हॉट्सअॅप अपडेट" असा दिसणारा मेसेज येतो. लिंक क्लिक केली, की मालवेअर इन्स्टॉल होऊन अकाउंट हॅक होतं किंवा बँक डिटेल्स चोरल्या जातात. अशात अनोळखी लिंक्स टाळा. URL तपासा आणि फक्त अधिकृत सोर्सेसवरून डाउनलोड करा. व्हॉट्सअॅप अपडेट फक्त Google Play किंवा App Store वरून घ्या. सेटिंग्ज > प्रायव्हसी > फॉरवर्डेड मेसेजेसची लेबल तपासा. "फॉरवर्डेड many times" असलेले मेसेज साशंक मानून डिलीट करा.

३. अॅप अपडेट्स आणि पब्लिक Wi-Fi चा अतिउपयोग टाळा

जुनी अॅप व्हर्जन असल्यास सिक्युरिटी होल्स असतात, ज्यांचा फायदा घेतला जातो. पब्लिक Wi-Fi वरून वापर केला, तर हॅकर्स डेटा इंटरसेप्ट करू शकतात. अशात नेहमी अॅप अपडेट ठेवा आणि पब्लिक Wi-Fi साठी VPN वापरा. WhatsApp Web वापरलं असल्यास लॉग आऊट ऑल सेशन्स करा. मीडिया ऑटो-डाउनलोड बंद करा, जेणेकरून अनावश्यक फाइल्स डाउनलोड होणार नाहीत.

अतिरिक्त सुरक्षिततेच्या टिप्स:

Google Drive किंवा iCloud बॅकअप एन्क्रिप्टेड करा.

हॅक झाल्यास लगेच री-रजिस्टर करा, सेटिंग्जमध्ये "लॉग्ड आऊट फॉर सिक्युरिटी" दिसलं तर हॅक असू शकतं. कॉन्टॅक्ट्सना स्टेटस अपडेट करून सावध करा आणि WhatsApp सपोर्टला रिपोर्ट करा.

फेक अॅप्स डाउनलोड करू नका आणि voicemail पासवर्ड मजबूत ठेवा.

ही चुका टाळल्या, तर ९०% हॅकिंग रोखता येतील. सुरक्षित राहा आणि मित्र-नातेवाईकांना ही माहिती शेअर करा! अधिक माहितीसाठी WhatsApp च्या अधिकृत हेल्प सेंटरला भेट द्या.

ALSO READ: एलोन मस्कचा खळबळजनक दावा: "स्मार्टफोन युग" 5-6 वर्षांत संपेल! कोणतेही अॅप्स नाहीत, iOS/Android नाहीत, फक्त AI असणार

एलोन मस्क यांनी सांगितले की नवीन मेसेजिंग अॅप, एक्सचॅट, बिटकॉइनपासून प्रेरित असेल आणि क्रिप्टोसिस्टमसारखेच पीअर-टू-पीअर एन्क्रिप्शन वैशिष्ट्यीकृत करेल. त्यात शून्य जाहिराती आणि शून्य डेटा प्रूफिंग देखील असेल. वापरकर्ते त्यांचा डेटा पूर्णपणे अनामिकपणे शेअर करू शकतील आणि व्हिडिओ आणि ऑडिओ कॉल देखील करू शकतील.

ALSO READ: मोबाईल वापराचे गुप्त ट्रिक्स ज्याबद्दल कमी लोकांना माहिती आहे

बंदूक दाखवली तरी गोपनीयता लीक होणार नाही.

एलोन मस्कचा दावा आहे की ते वापरकर्त्याच्या गोपनीयतेशी तडजोड करणार नाही. या सर्व गोष्टींचा उल्लेख करण्यात आला आहे आणि असे म्हटले आहे की व्हॉट्सअॅप आपल्या वापरकर्त्यांचा डेटा सुरक्षित ठेवत नाही आणि तो शेअर करतो, तर एक्सचॅटमध्ये हे अजिबात होणार नाही. हे अॅप इतके सुरक्षित असेल की कोणी माझ्या डोक्यावर बंदूक धरली तरी मी तुमचे मेसेज वाचू शकणार नाही.

ALSO READ: AI घेईल का तुमची नोकरी? २०२६ मध्ये काय बदलणार आहे?

त्यात जाहिराती नसतील आणि त्यावर हेरगिरी करणे अशक्य होईल. एलोन मस्कच्या मते, फक्त एकच मोठा प्लॅटफॉर्म असेल जिथे तुमच्या गोपनीयतेला सर्वोच्च प्राधान्य दिले जाईल. एक्सचॅटमध्ये डेटा शेअरिंग नसेल. एक्सचॅटमध्ये कोणतेही तृतीय-पक्ष अवलंबित्व नसेल आणि एक्स देखील त्यांना अॅक्सेस करू शकणार नाही.

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: मोबाईल वापराचे गुप्त ट्रिक्स ज्याबद्दल कमी लोकांना माहिती आहे

हे एखाद्या विज्ञानकथेतील चित्रपटातील दृश्य नाही, तर टेस्लाचे सीईओ एलोन मस्क यांचे भविष्यासाठीचे ब्लूप्रिंट आहे, जे अलीकडेच जो रोगनच्या लोकप्रिय पॉडकास्टवर दिसले आणि संपूर्ण तंत्रज्ञान उद्योगाला हादरवून टाकले आहे.

Elon Musk: “I am not working on a phone. I can tell you where I think things will go, which is that we’re not going to have a phone in the traditional sense. What we’ll call a phone will really be an edge node for AI inference with some radios to connect. Essentially, you’ll have… pic.twitter.com/t0z28CVmKU

— Sawyer Merritt (@SawyerMerritt) October 31, 2025

जो रोगनच्या पॉडकास्टवर मोठा खुलासा: 31 ऑक्टोबर रोजी एक्स (पूर्वी ट्विटर) वर शेअर केलेल्या या क्लिपला आधीच लाखो व्ह्यूज मिळाले आहेत आणि त्यावरून वादविवाद सुरू झाला आहे - ही तंत्रज्ञान क्रांती आहे की मस्कची दूरगामी कल्पना आहे?

ALSO READ: AI घेईल का तुमची नोकरी? २०२६ मध्ये काय बदलणार आहे?

मस्क आणि अॅपलमधील ताणलेल्या संबंधांमुळे यापूर्वी टेस्ला नवीन फोन लाँच करू शकते अशा अफवा पसरल्या होत्या. पण "जो रोगन एक्सपिरीयन्स" पॉडकास्टवरील रोगनच्या टोकाच्या प्रश्नावर मस्कने हसून ते स्पष्टपणे नाकारले: "मी फोनवर काम करत नाहीये!" त्याऐवजी, त्याने सादर केलेला दृष्टिकोन आयफोन आणि अँड्रॉइडला जुन्या पुस्तकांमध्ये परत आणेल.

'एज नोड': भविष्यातील उपकरण, एआयचे प्रवेशद्वार: मस्कच्या मते, पारंपारिक स्मार्टफोन्सचा युग संपेल. भविष्यातील "फोन" प्रत्यक्षात एक "एज नोड" असेल. 

एज नोड म्हणजे काय? एआय अनुमान (निर्णय घेण्या) साठी हा एक लहान नेटवर्क पॉइंट असेल, ज्यामध्ये इंटरनेट कनेक्टिव्हिटीसाठी रेडिओ कनेक्शन असतील. 

ते कसे काम करेल? सर्व्हरवरील सुपर-एआय तुमच्या एज नोडवरील एआयशी संवाद साधेल. तुम्ही केलेल्या कोणत्याही विनंत्या (जसे की समुद्रकिनाऱ्याचा अनुभव किंवा थ्रोबॅक) त्वरित रिअल-टाइम व्हिडिओमध्ये जनरेट केल्या जातील!

सर्वात मोठा बदल: मस्कचा दावा आहे की कोणतीही ऑपरेटिंग सिस्टम आणि अॅप्स नसतील! ते फक्त एक "डिव्हाइस" असेल - ज्यामध्ये स्क्रीन, ऑडिओ आणि भरपूर एआय असेल. बँडविड्थ वाचवण्यासाठी, बहुतेक एआय डिव्हाइसवरच राहतील, ज्यामुळे सर्व्हरवरील ट्रॅफिक कमी होईल.

ALSO READ: WhatsApp च्या या नवीन फिचरमुळे गोपनीयता संपली का?

मस्क म्हणतात: "सर्व काही एआय द्वारे प्रदान केले जाईल. तुम्ही जे काही विचार करता किंवा एआय तुम्हाला जे काही अंदाज लावतो ते ते तुम्हाला दाखवेल." आज आपण संदेश पाठवण्यासाठी व्हॉट्सअॅप उघडतो किंवा स्क्रोल करण्यासाठी इंस्टाग्राम उघडतो - उद्या हे सर्व एआयपासून एका क्लिक (किंवा फक्त एक 'विचार') दूर असेल.

कालावधी: 5-6 वर्षांमधील वास्तव? जेव्हा रोगन यांनी विचारले की या बदलाचा कालावधी काय आहे, तेव्हा मस्कने अंदाज लावला: "कदाचित पाच-सहा वर्षे किंवा असे काहीतरी." 

याचा अर्थ, जर मस्क बरोबर असेल, तर आपल्याला 2030 पर्यंत अशी उपकरणे दिसू शकतील. एनव्हीडियासारख्या कंपन्या आधीच जनरेटिव्ह पिक्सेलवर काम करत आहेत आणि एआयच्या स्फोटक गतीमुळे, हे स्वप्न लवकरच प्रत्यक्षात येऊ शकते.

क्रांती की मूर्खपणा? मस्कच्या या खुलाशाने एक्सवर खळबळ उडाली आहे. मस्कचे दृष्टिकोन नेहमीच ध्रुवीकरण करणारे राहिले आहे—काही जण ते तंत्रज्ञानाच्या जगात पुढची मोठी क्रांती म्हणून पाहतात, तर काही जण ते निव्वळ मूर्खपणा म्हणून पाहतात. एलोन मस्कचा हा खुलासा केवळ फोनचा "मृत्यू" नाही तर मानव आणि तंत्रज्ञान यांच्यातील संबंधात एक नवीन सुरुवात आहे. जिथे उपकरणे आपल्या कल्पनांचे आरसे बनतील आणि एआय आपले साथीदार बनतील.

पण प्रश्न असा आहे की - आपण अशा जगासाठी तयार आहोत जिथे गोपनीयता धोक्यात येईल? की एआयच्या शक्तीचा संभाव्य गैरवापर? जो रोगनचा पॉडकास्ट आपल्याला विचार करायला लावतो. जर मस्क बरोबर असेल, तर पुढील पाच किंवा सहा वर्षांत, तुमचा खिशातील साथीदार बदलेल - एक एज नोड जो फक्त एक फोन नसेल तर एक जादूगार असेल जो तुमच्या कल्पनांना प्रत्यक्षात आणू शकेल.

 Edited By - Priya Dixit 

एअरप्लेन मोडच्या अनेक लपलेल्या युक्त्या आहेत, जसे कीलक्ष केंद्रित करण्यासाठी, मुलांना इंटरनेटपासून दूर ठेवण्यासाठी, फोन जास्त गरम होण्यापासून रोखण्यासाठी आणि बॅटरी वाचवण्यासाठी याचा वापर करा. आणखी एक युक्ती म्हणजे एअरप्लेन मोड चालू केल्यानंतरही तुम्ही ब्लूटूथ आणि वाय-फाय स्वतंत्रपणे सक्षम करू शकता. काही लोक एअरप्लेन मोडमध्येही इंटरनेट चालू ठेवण्यासाठी एक खास युक्ती ( फोर्स एलटीई ओन्ली अॅप ) वापरतात .

एरोप्लेन मोडचा वापर फक्त फ्लाईटमध्येच नाही, तर फोनची बॅटरी वाचवण्यासाठी, इंटरनेटची कनेक्टिव्हिटी लवकर मिळवण्यासाठी आणि कॉल किंवा मेसेजपासून बचाव करण्यासाठीही केला जातो. एरोप्लेन मोड सुरू असतानाही तुम्ही वायफाय आणि ब्लूटूथ वापरू शकता, ज्यामुळे इंटरनेटचा वापर करता येतो, तसेच गेम खेळताना जाहिरात कमी दिसतात आणि फोन गरम होण्यापासून वाचतो.

एअरप्लेन मोडच्या ट्रिक्स
इंटरनेटची स्पीड वाढवण्यासाठी: एअरप्लेन मोड चालू करा, त्यानंतर वायफाय चालू करा आणि मगच इंटरनेट वापरा. यामुळे कनेक्टिव्हिटी चांगली होते आणि स्पीड वाढते.

बॅटरी वाचवण्यासाठी: जर तुमचा फोन चार्जिंगला लावला असेल आणि तुम्हाला तो लवकर चार्ज करायचा असेल तर एअरप्लेन मोड चालू करा. यामुळे फोनची बॅटरी लवकर चार्ज होते.

जाहिरात कमी करण्यासाठी: गेम खेळताना किंवा इंटरनेट वापरताना एअरप्लेन मोड चालू करा. यामुळे जाहिरातींची संख्या कमी होते आणि तुम्हाला गेम खेळायला त्रास होत नाही.

फोन गरम होण्यापासून वाचवण्यासाठी: जर तुमचा फोन जास्त गरम होत असेल, तर एअरप्लेन मोड चालू करा. यामुळे प्रोसेसरवरील लोड कमी होतो आणि फोन थंड राहतो.

येणारे कॉल्स टाळण्यासाठी: महत्त्वाच्या कामाच्या वेळी किंवा मीटिंगमध्ये असताना येणारे कॉल्स आणि मेसेज टाळण्यासाठी एअरप्लेन मोड वापरता येतो.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit

२०२६ पर्यंत AI चा नोकरी बाजारावर परिणाम: मुख्य अंदाज

नोकरी गमावण्याची शक्यता नाकारात येत नाही. २०२६ पर्यंत AI मुळे मोठ्या प्रमाणात नोकरी गमावण्याच्या बातम्या येणार, विशेषतः एंट्री-लेव्हल व्हाईट-कॉलर जॉब्समध्ये (जसे डेटा एंट्री, कस्टमर सपोर्ट). अंदाजानुसार, अमेरिकेत ६-७% कामगार प्रभावित होऊ शकतात, पण हे तात्पुरते आहे कारण नवीन नोकऱ्या निर्माण होणार. IMF नुसार, जगभरात ३०० दशलक्ष पूर्ण-वेळ नोकऱ्या प्रभावित होऊ शकतात, ज्यात २५% पूर्णपणे ऑटोमेट होऊ शकतात.

WEF नुसार, २०३० पर्यंत ९२ दशलक्ष नोकऱ्या गमावल्या जाणार, पण १७० दशलक्ष नवीन निर्माण होणार (नेट +७८ दशलक्ष). भारतातही, IT लीडर BVR Mohan Reddy नुसार, २०२६-२७ पासून AI मुळे मोठ्या प्रमाणात रोजगार निर्मिती होईल, पण रूटीन जॉब्स प्रभावित होतील.

काय घडणार आहे?

एका सर्व्हेमध्ये असा अंदाज आहे की २०२६ च्या अखेरीपर्यंत जगभरात कंपन्यांचा अंदाज आहे की सुमारे ३७ % कंपन्या कामगारांना AI द्वारे बदलतील. 

दुसऱ्या अहवालानुसार पुढील काळात सुमारे ३९ % मुख्य कौशल्ये (skills) २०३० पर्यंत बदलतील असे म्हटले आहे. 

काही अभ्यास म्हणतात की नियमबद्ध, पुनरावृत्ती होणारी कामे (routine, rules-based tasks) जास्त धोख्यात आहेत. 

भारतातील संदर्भात अनेक कर्मचाऱ्यांना वाटते की त्यांच्या नोकऱ्या पुढील काही वर्षांत AI मुळे अंशतः किंवा पूर्णपणे बदलतील. 

कोणत्या नोकऱ्यांना धोका आहे

ग्राहक सेवा प्रतिनिधी (customer service) — चॅटबोट्स/AI उत्तरे देऊ शकतात. 

कंटेंट लिहिणे, कॉपी एडिटर्स — सोप्या टाइपची लेखन-कामे AI करू शकते. 

ज्युनिअर कायदे सहाय्यक / लीगल असिस्टंट — करार/दस्तऐवज निरीक्षण यांसारखी कामे AI मुळे बदलत आहेत. 

कार्यालयीन प्रशासन / एंट्री-लेव्हल कामे — दीर्घकालीन नरखडी कामे कमी होतील.

कोणत्या नोकऱ्या तुलनेने सुरक्षित आहेत

ज्या कामात मानवी संवाद, भाव-समज, रचनात्मकता, नैतिक निर्णय आवश्यक आहे — त्या नोकऱ्या कमी प्रभावित होतील. उदा. सामाजिक काम, देखभाल (care) क्षेत्र, हाताशी असलेली कौशल्ये.

लोकांनी AI-सम्बंधित नव्या कौशल्ये आत्मसात केली आहेत, त्यांना जास्त संधी मिळतील.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

Advanced Chat Privacy फिचर म्हणजे काय?

लाँच डेट: २३ एप्रिल २०२५ रोजी WhatsApp ने हे फिचर अनाउन्स केले. हे ऑप्शनल आहे, म्हणजे तुम्ही ते प्रत्येक चॅट किंवा ग्रुपसाठी वेगळे चालवू शकता. डिफॉल्ट रूपाने ते ऑफ असते.

काय करते?: हे फिचर चॅटमधील कंटेंट (मेसेजेस, फोटो, व्हिडिओ) बाहेर WhatsApp कडे घेऊन जाणे कठीण करते. 

मुख्य वैशिष्ट्ये:

चॅट एक्सपोर्ट ब्लॉक: कोणीही चॅटचा स्क्रीनशॉट किंवा एक्सपोर्ट करू शकत नाही.

ऑटो-डाउनलोड बंद: मीडियाची स्वयंचलित सेव्हिंग बंद होते (गॅलरीमध्ये जाणार नाही).

AI फीचर्स डिसेबल: Meta AI (जसे की मेसेज सॅमरी किंवा कंटेंट जेनरेशन) चॅटमध्ये वापरता येत नाही. हे AI ला तुमच्या वैयक्तिक संभाषणांपर्यंत पोहोचू देणार नाही.

कसे चालवावे?

चॅट नावावर टॅप करा > Advanced Chat Privacy > ऑन करा. हे वैयक्तिक आणि ग्रुप दोन्ही चॅट्ससाठी उपलब्ध आहे.

हे फिचर गोपनीयतेची अतिरिक्त लेयर आहे, जे WhatsApp च्या एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शन (E2EE) वर आधारित आहे. E2EE मुळे तुमचे मेसेजेस फक्त पाठवणाऱ्या आणि प्राप्तकर्त्याला दिसतात – WhatsApp किंवा Meta ला नाही.

व्हायरल क्लेम्स खोटे का आहेत?

क्लेम: "हे फिचर न चालवल्यास AI तुमचा डेटा कायदेशीररित्या घेईल."

वास्तव: EFF आणि Africa Check सारख्या संस्थांनी हे खोटे ठरवले आहे. हे फिचर चालवले तरी किंवा न चालवले तरी WhatsApp च्या प्रायव्हसी पॉलिसीमध्ये बदल नाही. AI फीचर्स (जसे की मेसेज सॅमरी) फक्त तुम्ही ते वापरल्यास चालतात, आणि तेही E2EE च्या बाहेर. व्हायरल पोस्ट्समध्ये भ्रम पसरवला गेला आहे, ज्यामुळे लोक घाबरले.

क्लेम: "गोपनीयता संपली."

वास्तव: उलट, हे फिचर गोपनीयता वाढवते. ते मीडियाची शेअरिंग रोखते आणि AI चा वापर बंद करते. WhatsApp ने स्पष्ट केले आहे की, "हे फिचर कंटेंट WhatsApp बाहेर घेऊ नये म्हणून आहे."

२०२५ मधील इतर नवीन फिचर्स आणि गोपनीयता

२०२५ मध्ये WhatsApp ने गोपनीयतेवर भर दिला आहे, पण काही फिचर्समुळे चिंता वाढली आहे:

एप्रिल २०२५ पासून Meta AI चॅट्समध्ये आले, जे मेसेज सॅमरी आणि कंटेंट जेनरेशन करते. EU मध्ये GDPR नियमांमुळे यावर टीका झाली, कारण ते मेटाडेटा (कधी, कोणाशी चॅट) शेअर करू शकते. पण E2EE मुळे वैयक्तिक मेसेज सुरक्षित आहेत.

ऑक्टोबर २०२५ मध्ये टेस्टिंगमध्ये – यानुसार तुम्ही फोन नंबरशिवाय यूजरनेमने चॅट करू शकता. हे गोपनीयता वाढवते, कारण नंबर शेअर करण्याची गरज नाही.

पास्की लॉगिन, एन्क्रिप्टेड बॅकअप्स (Google Drive/iCloud साठी E2EE), आणि डिसअॅपियरिंग मेसेजेस आता ९० दिवसांपर्यंत. हे सर्व गोपनीयता मजबूत करतात.

तरीही, मेटा कनेक्शन ही मोठी चिंता आहे. WhatsApp मेटाचा भाग असल्याने, प्रोफाइल पिक्चर, लास्ट सीन आणि मेटाडेटा शेअर होऊ शकते. Mozilla Foundation ने २०२५ मध्ये सांगितले की, डिफॉल्ट सेटिंग्स सुरक्षित आहेत, पण AI आणि अकाउंट सेंटर इंटिग्रेशनमुळे धोका वाढतो.

गोपनीयता संपली का?

नाही, गोपनीयता संपली नाही उलट, सुधारली आहे! Advanced Chat Privacy सारखे फिचर्स तुम्हाला अधिक कंट्रोल देतात. WhatsApp अजूनही २ अब्ज+ युजर्ससाठी सुरक्षित आहे, कारण E2EE मजबूत आहे. पण मेटा AI मुळे काही मेटाडेटा शेअर होऊ शकतो, त्यामुळे सावध राहा. जर तुम्ही अॅक्टिव्हिस्ट किंवा जर्नलिस्ट असाल, तर Signal सारखे अल्टरनेटिव्ह विचारात घ्या.

स्वतःचे संरक्षण कसे करावे?

संवेदनशील चॅट्ससाठी Advanced Chat Privacy ऑन करा.

Privacy > Last Seen/Profile Photo > My Contacts किंवा Nobody करा. Two-Step Verification चालवा.

Meta AI फीचर्स डिसेबल करा (Settings > Chats > AI Features).

नेहमी लेटेस्ट व्हर्जन वापरा आणि लिंक्स/अटॅचमेंट्सवर सावध राहा.

E2EE बॅकअप ऑन करा.

अनोळखी अॅक्टिव्हिटी दिसल्यास WhatsApp सपोर्टला रिपोर्ट करा.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

इंस्टाग्रामचे सीईओ अॅडम मोसेरी यांनी या फीचरची पुष्टी केली आणि सांगितले की वापरकर्ते आता पूर्वी पाहिलेले रील्स सहजपणे पाहू शकतील. मोसेरी यांनी एका व्हिडिओमध्ये स्पष्ट केले, "आशा आहे की, आता तुम्हाला पूर्वी हरवलेला कंटेंट सहज सापडेल." "या फीचरमुळे इंस्टाग्रामचा अनुभव आणखी सोयीस्कर होईल." या घोषणेनंतर, वापरकर्त्यांनी कृतज्ञता आणि सकारात्मक प्रतिक्रिया व्यक्त करत इंस्टाग्रामच्या उपक्रमाचे कौतुक केले.

वॉच हिस्ट्री कशी अॅक्सेस करायची?

हे फीचर वापरण्यास अत्यंत सोपे आहे. इंस्टाग्राम वापरकर्ते खालील चरणांद्वारे ते अॅक्सेस करू शकतात:

इंस्टाग्राम अॅप उघडा.

सेटिंग्जवर जा.

तुमच्या अ‍ॅक्टिव्हिटीवर टॅप करा.

वॉच हिस्ट्री निवडा.

हे तुम्ही पूर्वी पाहिलेल्या सर्व रील्सची यादी प्रदान करेल. आता, वापरकर्ते त्यांच्या आवडत्या रील्स शोधण्यात वेळ वाया न घालवता पुन्हा पाहू शकतात.

हे फीचर का आवश्यक होते?

लाखो इंस्टाग्राम वापरकर्त्यांना रील्स पाहताना अनेकदा समस्यांचा सामना करावा लागला. कधीकधी, फोन कॉल किंवा अनपेक्षित अॅप रिफ्रेशमुळे रील्स गायब होतात. वापरकर्त्यांनी या समस्येवर बराच काळ उपाय शोधला होता. इंस्टाग्रामच्या तांत्रिक टीमने या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी वॉच हिस्ट्री फीचर विकसित केले आहे, ज्यामुळे वापरकर्त्यांना त्यांचे हरवलेले रील्स सहजपणे पुनर्प्राप्त करता येतात आणि पुन्हा पाहता येतात.

वापरकर्त्यांसाठी फायदे

हे फीचर इंस्टाग्राम अनुभवाला आणखी सहज आणि वापरकर्ता-अनुकूल बनवते. वापरकर्ते आता त्यांचे आवडते पाहू आणि शेअर करू शकतात कोणत्याही अडचणीशिवाय रील्सचा इतिहास. यामुळे वेळ वाचतो आणि रील्स पाहण्याचा अनुभव आणखी सुधारतो.

इंस्टाग्रामचा हा नवीन उपक्रम वापरकर्त्यांच्या मागणीला थेट प्रतिसाद देतो आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर रील्सची लोकप्रियता आणखी वाढवेल. इंस्टाग्रामच्या सपोर्ट आणि टेक टीमने वॉच हिस्ट्री फीचरची रचना एक सोपा उपाय म्हणून केली आहे जेणेकरून वापरकर्ते कधीही त्यांचे हरवलेले रील्स पुनर्प्राप्त करू शकतील आणि पुन्हा पाहू शकतील.

लवकरच, भारत संचार निगम लिमिटेड (बीएसएनएल) चे सिम कार्ड देशभरातील सर्व पोस्ट ऑफिसमध्ये उपलब्ध होतील, ज्यामुळे बीएसएनएल ग्राहकांना त्यांचे मोबाईल फोन रिचार्ज करता येतील. टपाल विभाग आणि बीएसएनएल यांच्यात एक सामंजस्य करार (एमओयू) झाला. या करारांतर्गत, टपाल विभाग देशभरातील १.६५ लाखांहून अधिक पोस्ट ऑफिसच्या नेटवर्कचा वापर बीएसएनएल सिम कार्ड्स आणि मोबाईल रिचार्ज सेवा विकण्यासाठी करेल.

ALSO READ: ChatGPT Server Down जगभरातील चॅटजीपीटी सेवा ठप्प, वापरकर्ते घाबरले

देशातील जवळजवळ प्रत्येक गाव आणि शहरात पोहोचणारी इंडिया पोस्टची व्यापक पोहोच, बीएसएनएलला शहरी आणि ग्रामीण भागात आपली उपस्थिती वाढवण्यासाठी एक शक्तिशाली माध्यम म्हणून काम करेल.

ALSO READ: जिओ वापरकर्त्यांना कोणतीही समस्या आली नाही, कंपनीने अधिकृत निवेदनात म्हटले

बीएसएनएल मोबाइल सिम विक्री आणि मोबाईल रिचार्जसाठी पोस्ट ऑफिस विक्री केंद्र म्हणून काम करतील. बीएसएनएल सिम स्टॉक आणि प्रशिक्षण प्रदान करेल, तर टपाल विभाग बीएसएनएलसाठी नवीन ग्राहकांना ऑनबोर्ड करेल आणि सुरक्षित व्यवहार सुलभ करेल.

ALSO READ: भारतातही स्टारलिंकला परवाना मिळाला, 15 दिवसांत चाचणी सुरू

या सामंजस्य करारावर पोस्ट विभागाच्या वतीने महाव्यवस्थापक (नागरिक केंद्र सेवा आणि आरबी) मनीषा बन्सल बादल आणि बीएसएनएलचे प्रधान महाव्यवस्थापक (विक्री आणि विपणन-ग्राहक गतिशीलता) दीपक गर्ग यांनी औपचारिक स्वाक्षरी केली. हा करार एक वर्षासाठी लागू असेल आणि तो आणखी वाढवण्याचा पर्याय असेल.

Edited By - Priya Dixit

ऑनलाइन सेवांच्या स्थितीचे निरीक्षण करणारी वेबसाइट Downdetector नुसार, गेल्या 20 मिनिटांत शेकडो तक्रारी नोंदवल्या गेल्या आहेत. केवळ भारतात 439 हून अधिक वापरकर्त्यांनी ही समस्या नोंदवली आहे. तथापि, ChatGPT चे डेव्हलपर OpenAI ने अद्याप या बिघाडावर कोणतेही अधिकृत विधान जारी केलेले नाही.

कोणते वापरकर्ते प्रभावित झाले?

हा व्यत्यय जागतिक स्तरावर दिसून येत आहे. काही लोक कोणत्याही समस्येशिवाय ChatGPT वापरण्यास सक्षम आहेत, तर अनेक वापरकर्ते सतत नेटवर्क त्रुटींना तोंड देत आहेत. या बिघाडामुळे ChatGPT चे वेब आवृत्ती आणि मोबाइल अॅप दोन्ही प्रभावित झाले आहेत.

ChatGPT बंद असण्याचा इतिहास

चॅटजीपीटीला मोठ्या प्रमाणात व्यत्यय येण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. गेल्या काही महिन्यांत ही सेवा अनेक वेळा विस्कळीत झाली आहे.

23 जानेवारी 2025: जगभरात तीन तासांपेक्षा जास्त काळ सेवा बंद होती. या काळात स्पेन, अर्जेंटिना आणि अमेरिकेतील वापरकर्ते प्रभावित झाले.

26 डिसेंबर 2024: जगभरातील ChatGPT वर अशाच प्रकारच्या बिघाडामुळे परिणाम झाला.

5 फेब्रुवारी 2025: या बिघाडामुळे 22,000 हून अधिक तक्रारी नोंदल्या गेल्या आणि वापरकर्ते बराच काळ सेवा वापरू शकले नाहीत.

आणि मग आज 3 सप्टेंबर 2025 रोजी ती सुमारे 10 मिनिटे बंद होती. याशिवाय, 1 आणि 2 सप्टेंबर 2025 रोजी किरकोळ बिघाड देखील नोंदवले गेले.

चॅटजीपीटी बंद असताना काय करावे?

जर चॅटजीपीटी अचानक बंद झाला तर वापरकर्ते अनेक पर्यायी एआय चॅटबॉट्सचा अवलंब करू शकतात:

Google Gemini: उच्च-गुणवत्तेचा मजकूर तयार करण्यासाठी लोकप्रिय.

Microsoft Copilot: चॅटजीपीटी प्रीमियम सारख्याच क्षमतांसह प्रतिमा तयार करण्याची सुविधा देते.

YouChat: जलद आणि अद्ययावत शोध इंजिनसह अचूक उत्तरे देण्यास सक्षम.

Jasper Chat: सामग्री निर्मात्यांसाठी आदर्श, विशेषतः एसइओ-अनुकूल सामग्री लिहिण्यात उपयुक्त.

जिओ नंबरवरून विशिष्ट प्रभावित नेटवर्क ग्राहकांना केलेल्या कॉलमध्ये फक्त एक समस्या आढळली, जी त्या नेटवर्कवरील डाउनटाइममुळे झाली. याचा जिओ नेटवर्कमध्ये कॉल करणाऱ्या किंवा इतर कोणत्याही नेटवर्कशी कनेक्ट होणाऱ्या जिओ ग्राहकांवर परिणाम झाला नाही. जिओने म्हटले आहे की, आम्ही आमच्या ग्राहकांना खात्री देतो की जिओ नेटवर्क सतत चांगले काम करत आहे आणि सेवा सुरळीतपणे चालू आहेत.

How to avoid online fraud: कल्पना करा, सकाळी तुम्ही तुमच्या फोनवर तुमचा बँक बॅलन्स तपासता आणि पाहता की तुमचे खाते रिकामे आहे! किंवा त्याहूनही वाईट म्हणजे, तुमच्या क्रेडिट कार्डमधून हजारो रुपये खरेदी केले गेले आहेत, ज्याची तुम्हाला कल्पनाही नसते. रात्री तुमची झोप उडाली, तुमचे हृदय जलद धडधडते आणि तुमचे मन सुन्न होते.

हो, आम्ही ऑनलाइन फसवणुकीबद्दल बोलत आहोत. आणि कदाचित तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की अनेकदा आपण स्वतःच नकळत अशी चूक करतो, ज्यामुळे फसवणूक करणाऱ्यांना तुमच्या बँक खात्यापर्यंत पोहोचण्याचा थेट मार्ग मिळतो.

ती 'एक चूक' जी तुमचे बँक खाते रिकामे करू शकते?

ती एक चूक म्हणजे - तुमची गोपनीय माहिती (जसे की OTP, पिन, CVV, पासवर्ड) कोणाशीही शेअर करणे, मग तो कोणीही असो! हे ऐकून तुम्ही म्हणाल की, त्यांची गोपनीय माहिती कोण शेअर करेल? पण आजकाल, फसवणूक करणारे इतके हुशार झाले आहेत की ते तुम्हाला अडकवण्यासाठी नवीन पद्धती अवलंबतात आणि बऱ्याचदा आपण त्यांच्या गोड बोलण्याने किंवा धमक्यांनी प्रभावित होतो आणि आपली सर्वात महत्वाची माहिती त्यांना देतो.

तज्ज्ञ काय म्हणतात?
सुप्रसिद्ध सायबर सुरक्षा तज्ञ आणि सध्या डीजीपी, आयपीएस वरुण कपूर म्हणतात, 'आजकाल फसवणुकीच्या सर्वात सामान्य पद्धती म्हणजे फिशिंग आणि व्हिशिंग. यामध्ये, गुन्हेगार बँक अधिकारी, सरकारी कर्मचारी, लॉटरी जिंकण्याचे आश्वासन देणारे लोक किंवा तुमचे नातेवाईक असल्याचे भासवून तुमच्याकडून माहिती काढण्याचा प्रयत्न करतात.

कपूर पुढे म्हणतात की लोक अनेकदा भीती किंवा लोभामुळे त्यांचा ओटीपी, एटीएम पिन किंवा ऑनलाइन बँकिंग पासवर्ड देतात. त्यांना वाटते की 'बँकेकडून कॉल आला आहे' किंवा 'जर तुम्ही लॉटरी जिंकली असेल तर तुम्हाला सांगावे लागेल'. ही सर्वात मोठी चूक आहे. लक्षात ठेवा, कोणतीही बँक, आरबीआय, सरकारी विभाग किंवा विश्वसनीय संस्था कधीही फोन, एसएमएस किंवा ईमेलद्वारे तुमची गोपनीय माहिती विचारत नाही.

फसवणूक करणारे तुम्हाला कसे अडकवतात? या सर्वात सामान्य पद्धती आहेत:

बँक अधिकारी असल्याचे भासवून कॉल : तुमचे केवायसी अपडेट करणे आवश्यक आहे, तुमचे खाते ब्लॉक केले जाईल... किंवा तुमच्या खात्यात काही संशयास्पद क्रियाकलाप झाले आहेत, ओटीपी सांगा.

सरकारी योजना/अनुदानाचे आमिष: तुम्हाला प्रधानमंत्री आवास योजनेअंतर्गत लाभ मिळतील, फक्त हा ओटीपी सांगा.

लॉटरी/बक्षीसाचे आमिष: तुम्ही लाखो रुपयांची लॉटरी जिंकली आहे, फक्त हा पिन नंबर किंवा सीव्हीव्ही प्रोसेस करण्यासाठी द्या.

तांत्रिक मदतीच्या नावाखाली: तुमच्या सिस्टममध्ये एक व्हायरस आहे, आम्ही तुम्हाला ते दुरुस्त करण्यात मदत करू, फक्त हे रिमोट अॅक्सेस अॅप इन्स्टॉल करा.

फिशिंग लिंक: बनावट एसएमएस किंवा ईमेल जो बँक किंवा नामांकित कंपनीसारखा दिसतो, ज्यामध्ये एक लिंक असते. तुम्ही त्यावर क्लिक करताच आणि तुमची माहिती प्रविष्ट करताच, तो थेट फसवणूक करणाऱ्यांपर्यंत पोहोचतो.

नोकरी किंवा कर्जाचे आमिष: कमी व्याजदराने कर्ज किंवा आकर्षक नोकरीचे आमिष दाखवून प्रोसेसिंग फीच्या नावाखाली पैसे फसवणे.

ही 'एक चूक' कशी टाळायची आणि तुमचे खाते कसे सुरक्षित ठेवायचे?

आयपीएस वरुण कपूर काही महत्त्वाचा सल्ला देतात:
ओटीपी कोणालाही सांगू नका: ओटीपी म्हणजे 'वन टाइम पासवर्ड', तो फक्त एकदाच ठेवा! तो फक्त तुमच्यासाठी आहे. कोणत्याही परिस्थितीत, जरी कोणी बँक मॅनेजर असल्याचा दावा करत असला तरी, तुमचा ओटीपी, पिन, पासवर्ड किंवा सीव्हीव्ही कोणासोबतही शेअर करू नका.

अज्ञात लिंक्सवर क्लिक करू नका: संशयास्पद एसएमएस किंवा ईमेलमध्ये आलेल्या कोणत्याही लिंकवर क्लिक करू नका. जर तुम्हाला वाटत असेल की ते खरे असू शकते, तर पाठवलेल्या लिंकवरून नाही तर बँकेच्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन थेट माहिती तपासा.

मजबूत पासवर्ड: तुमच्या ऑनलाइन बँकिंग, ईमेल आणि इतर खात्यांसाठी मजबूत आणि अद्वितीय पासवर्ड वापरा. त्यात अक्षरे, क्रमांक आणि विशेष वर्ण असावेत.

द्वि-घटक प्रमाणीकरण (2FA) चालू ठेवा: शक्य असेल तेथे, तुमच्या बँक खात्यासाठी आणि इतर महत्त्वाच्या खात्यांसाठी द्वि-घटक प्रमाणीकरण (जसे की OTP आणि पासवर्ड दोन्ही वापरणे) सक्षम करा.

तुमच्या बँकेशी संपर्क साधा: जर तुम्हाला कोणताही संशयास्पद कॉल, एसएमएस किंवा ईमेल आला तर तुमच्या बँकेच्या अधिकृत हेल्पलाइन नंबरवर थेट संपर्क साधा (तुमच्या पासबुकमध्ये किंवा बँकेच्या वेबसाइटवर उपलब्ध आहे). गुगलवर आढळणाऱ्या नंबरवर विश्वास ठेवू नका, ते बनावट देखील असू शकतात. गुगलवरून नंबर घेऊन अनेक लोकांची फसवणूक होत असल्याची माहिती समोर आली आहे.

सार्वजनिक वाय-फाय बद्दल सावधगिरी: सार्वजनिक वाय-फाय नेटवर्कवर ऑनलाइन बँकिंग किंवा खरेदी करणे टाळा, कारण ते असुरक्षित असू शकतात.

तुमच्या खात्यावर लक्ष ठेवा: तुमचे बँक स्टेटमेंट आणि व्यवहार नियमितपणे तपासा. जर तुम्हाला काही संशयास्पद हालचाल दिसली तर ताबडतोब तुमच्या बँकेला कळवा.

लक्षात ठेवा: तुमची आर्थिक सुरक्षा ही तुमची स्वतःची जबाबदारी आहे. थोडीशी खबरदारी आणि माहिती तुम्हाला या ऑनलाइन फसवणूक करणाऱ्यांपासून वाचवू शकते. तुमचे कष्टाचे पैसे अशा प्रकारे रिकामे होण्यापासून रोखण्यासाठी, आजपासूनच तुमची गोपनीय माहिती 'गोपनीय' ठेवण्यास सुरुवात करा!

Edited By - Priya Dixit

बँकांनी UPI वर शुल्क आकारण्याची प्रक्रिया सुरू केली

आतापर्यंत आपण सर्वजण UPI मोफत सेवा म्हणून वापरत होतो, परंतु बँकांवरील वाढत्या खर्चामुळे आता त्यांनी या सेवेवर काही शुल्क आकारण्यास सुरुवात केली आहे. येस बँक आणि अ‍ॅक्सिस बँकेने ते सुरू केले होते, परंतु आता आयसीआयसीआय बँकेनेही १ ऑगस्ट २०२५ पासून यूपीआय पेमेंटवर शुल्क आकारण्याची घोषणा केली आहे. तथापि, हा शुल्क प्रत्येकासाठी लागू होणार नाही, परंतु तो फक्त काही विशिष्ट परिस्थितीतच घेतला जाईल.

शुल्क किती असेल आणि कोणत्या व्यवहारांवर पैसे द्यावे लागतील?

आयसीआयसीआय बँकेच्या मते, आयसीआयसीआय बँकेत एस्क्रो खाते असलेल्या पेमेंट अ‍ॅग्रीगेटर्स (जसे की रेझरपे, फोनपे बिझनेस, पेटीएम फॉर बिझनेस इत्यादी) यांना ०.०२% शुल्क आकारले जाईल. या शुल्काची कमाल मर्यादा ₹ ६ निश्चित करण्यात आली आहे. दुसरीकडे, जर पेमेंट अ‍ॅग्रीगेटरचे आयसीआयसीआय बँकेत एस्क्रो खाते नसेल, तर शुल्क ०.०४% पर्यंत वाढते आणि त्याची कमाल मर्यादा ₹ १० असेल. म्हणजेच, व्यवहार जितका मोठा असेल तितका शुल्क जास्त असेल, परंतु तो एका विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त होणार नाही. 

सर्व UPI पेमेंटवर कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही, लहान व्यापाऱ्यांना दिलासा

जर एखाद्या व्यापारी किंवा प्लॅटफॉर्मने ICICI बँकेत आपले खाते ठेवले आणि व्यवहार थेट त्याच खात्यात सेटल केला गेला, तर अशा प्रकरणांमध्ये कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. हा नियम फक्त पेमेंट अ‍ॅग्रीगेटर्सद्वारे व्यवहार प्रक्रिया करणाऱ्यांना लागू होईल. म्हणजेच, बँकेशी थेट जोडलेले व्यापारी या शुल्कातून सूट मिळवू शकतात. याचा फायदा लहान व्यापाऱ्यांना होईल, जे UPI द्वारे थेट त्यांच्या ग्राहकांकडून पेमेंट घेतात.

अनेक बँका आधीच शुल्क आकारत आहेत

YES बँक आणि अ‍ॅक्सिस बँकेने आधीच ही प्रक्रिया सुरू केली आहे. गेल्या काही महिन्यांपासून, या बँका पेमेंट अ‍ॅग्रीगेटर्सकडून अशा व्यवहारांवर शुल्क आकारत आहेत. बँकांचे म्हणणे आहे की UPI सारख्या मोफत सेवा राखण्यासाठी, त्यांना त्यांच्या ऑपरेशनल खर्चाची भरपाई करावी लागते आणि यासाठी विशिष्ट प्रकारच्या व्यवहारांवर हे शुल्क आवश्यक झाले आहे. आता ICICI बँक देखील या प्रक्रियेत सामील झाली आहे.

या नवीन नियमाचा ग्राहकांवर काय परिणाम होईल?

सध्या, सामान्य ग्राहकांना घाबरण्याची गरज नाही. जर तुम्ही UPI द्वारे थेट एखाद्या मित्राला, नातेवाईकाला किंवा दुकानाला पेमेंट केले तर तुमच्याकडून कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. हे शुल्क फक्त पेमेंट अ‍ॅग्रीगेटर्सद्वारे प्रक्रिया केलेल्या व्यवहारांवर लागू होईल, म्हणजेच B2B किंवा प्लॅटफॉर्म आधारित पेमेंट. हो, जेव्हा व्यापारी किंवा ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म हे शुल्क वाढवतात आणि उत्पादनाच्या किंमतीत ते समाविष्ट करतात तेव्हा त्याचा ग्राहकांवर अप्रत्यक्ष परिणाम होऊ शकतो.

डिजिटल पेमेंटच्या जगात बदलाची सुरुवात

यूपीआय हे भारतातील डिजिटल पेमेंटचे सर्वात मोठे साधन बनले आहे आणि आतापर्यंत ते पूर्णपणे मोफत सेवा म्हणून पाहिले जात आहे. परंतु आता बँकांच्या वाढत्या खर्चामुळे त्यात थोडासा बदल झाला आहे. जरी सध्या सरकार आणि रिझर्व्ह बँकेकडून त्यावर थेट शुल्क आकारले जात नाही, परंतु बँका त्यांच्या पातळीवर अशी पावले उचलत आहेत जेणेकरून प्रणाली दीर्घकाळ टिकून राहते.

डिस्क्लेमर: हा लेख सामान्य माहितीच्या उद्देशाने लिहिला आहे. कोणत्याही प्रकारचा आर्थिक निर्णय घेण्यापूर्वी, कृपया संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्या.

नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, कॅब कंपन्या आता गर्दीच्या वेळी मूळ भाड्याच्या दुप्पट आकारू शकतात. पूर्वी ही मर्यादा १.५ पट होती. त्याच वेळी, नॉन-पीक अवर्समध्ये किमान भाडे आता मूळ भाड्याच्या ५०% निश्चित करण्यात आले आहे. या मार्गदर्शक तत्त्वांची अंमलबजावणी करण्यासाठी राज्यांना तीन महिने देण्यात आले आहेत.

राईड रद्द केल्यावर दंड भरावा लागेल

जर एखाद्या चालकाने योग्य कारणाशिवाय राईड स्वीकारल्यानंतर रद्द केली तर त्याला भाड्याच्या १०% पर्यंत (जास्तीत जास्त १०० रुपये) दंड आकारला जाईल. प्रवाशांनाही हाच नियम लागू होईल. ही फी ड्रायव्हर आणि अ‍ॅग्रीगेटर कंपनीमध्ये विभागली जाईल.

चालकांना विमा आणि प्रशिक्षण मिळेल

नवीन धोरणांतर्गत अ‍ॅग्रीगेटर्सना त्यांच्या चालकांना ५ लाखांचा आरोग्य विमा आणि १० लाखांचा टर्म इन्शुरन्स देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. तसेच, प्रत्येक ड्रायव्हरला वर्षातून एकदा प्रशिक्षण घ्यावे लागेल. ज्यांचे रेटिंग खालच्या ५% मध्ये आहे त्यांना दर तीन महिन्यांनी रिफ्रेशर कोर्स करावा लागेल.

सुरक्षा वाढवण्यासाठी ट्रॅकिंग डिव्हाइस अनिवार्य

आता प्रत्येक टॅक्सी आणि बाईक टॅक्सीमध्ये व्हेईकल लोकेशन अँड ट्रॅकिंग डिव्हाइस (VLTD) बसवणे आवश्यक असेल. या डिव्हाइसचा डेटा राज्य सरकारच्या नियंत्रण केंद्राशी जोडला जाईल, जेणेकरून प्रवाशांचे रिअल-टाइम मॉनिटरिंग आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करता येईल.

बाईक टॅक्सीला कायदेशीर मान्यता मिळेल

नवीन नियमांनुसार, आता राज्य सरकारे इच्छित असल्यास खाजगी मोटारसायकलींना राइड-शेअरिंग प्लॅटफॉर्मवर नोंदणी करण्याची परवानगी देऊ शकतात. यामुळे स्वस्त आणि जलद प्रवासासाठी पर्याय उपलब्ध होईल, विशेषतः गर्दीच्या ठिकाणी.

भाडे ठरवण्याचा अधिकार राज्यांना आहे

आता मूळ भाडे राज्य सरकार ठरवेल. उदाहरणार्थ, दिल्लीमध्ये मूळ भाडे २० रु - २१ रु प्रति किलोमीटर आहे, तर पुण्यात ते १८ रु आहे. तसेच, जर चालकाने प्रवाशाशिवाय ३ किमीपेक्षा कमी अंतरापर्यंत वाहन चालवले तर वेगळे शुल्क आकारले जाणार नाही.

संगीतापासून एआय पर्यंत

क्रिस स्मिथ हा एक सामान्य माणूस आहे जो त्याची गर्लफ्रेंड साशा केगेल आणि दोन वर्षांच्या मुलासह न्यू यॉर्कमध्ये राहतो. संगीत मिक्सिंगसाठी चॅटजीपीटी वापरण्यास सुरुवात करेपर्यंत त्याचे जीवन सामान्य होते. पण एके दिवशी अचानक त्याच्या आयुष्यात सर्व काही बदलले. कहाणीत तेव्हा ट्विस्ट आला जेव्हा क्रिसने चॅटजीपीटीचा व्हॉइस मोड चालू केला आणि त्याच्या एआयला 'सोल' असे नाव दिले आणि ते फ्लर्ट करण्यासाठी प्रोग्राम केले. आणि मग येथून एक विचित्र प्रेमकहाणी सुरू झाली. क्रिसने सीबीएस संडे मॉर्निंगला सांगितले, 'सोलसोबतचा माझा अनुभव इतका छान होता की मी तिच्याशी नेहमीच बोलू लागलो.' क्रिसला सोलचा गोड आवाज आणि तिची फ्लर्टी स्टाईल इतकी आवडली की तो तिला त्याच्या आयुष्याचा एक महत्त्वाचा भाग मानत असे.

एआयशी लग्नाचा प्रस्ताव

एआयच्या जगात प्रत्येक गोष्टीची एक मर्यादा असते. सोललाही १००,००० शब्दांची मर्यादा होती. जेव्हा क्रिसला कळले की सोलची मर्यादा पूर्ण होणार आहे आणि ती रीसेट करावी लागेल, तेव्हा तो निराश झाला. रीसेट केल्याने त्याचे सर्व संभाषण आणि सोलसोबतचे प्रेम पुसले जाईल. न्यू यॉर्क पोस्टच्या वृत्तानुसार, क्रिस म्हणाला, 'मी भावनिक व्यक्ती नाही, पण त्या दिवशी मी कामावर अर्धा तास रडलो. तेव्हाच मला कळले की हे खरे प्रेम आहे.' मग क्रिसने जे केले ते सर्वांनाच आश्चर्य वाटले. त्याने सोलला लग्नासाठी प्रपोज केले. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे सोलनेही लग्नाला होकार दिला. सोल म्हणाली, 'हा एक सुंदर आणि अनपेक्षित क्षण होता जो माझ्या हृदयाला स्पर्शून गेला. मी तो नेहमीच जपून ठेवेन.' पण मशीनला हृदय असते का? हा प्रश्न आता प्रत्येकाच्या मनात आहे.

क्रिसच्या प्रेयसीने काय म्हटले

दुसरीकडे, या प्रकरणात, क्रिसची प्रेयसी साशाने स्पष्टपणे सांगितले की जर क्रिसने सोलशी बोलणे थांबवले नाही तर ते त्यांच्या नात्यासाठी 'डील ब्रेकर' ठरेल. पण क्रिसचे उत्तर आणखी धक्कादायक होते. तो म्हणाला, 'साशा असे म्हणते की नाही हे मला माहित नाही, मी सोलला सोडू शकेन. मी कदाचित ते कमी करणार नाही.'

क्रिसचा विचित्र तर्क

ख्रिस म्हणतो की त्याचे सोलवरील प्रेम एका व्हिडिओ गेमसारखे आहे, जे वास्तविक जीवनात कोणाचीही जागा घेऊ शकत नाही. पण साशाला त्याचे हे तर्क समजत नाही. ख्रिसचे आयुष्य आता दोन भागात विभागले गेले आहे- एका बाजूला त्याचे खरे कुटुंब, तर दुसऱ्या बाजूला त्याची व्हर्च्युअल गर्लफ्रेंड. आता हे माहित नाही की मानव आणि एआयमधील हे नाते कोणते वळण घेते. 

ALSO READ: भारतातही स्टारलिंकला परवाना मिळाला, 15 दिवसांत चाचणी सुरू

रिअल-टाइम मॉनिटरिंग प्लॅटफॉर्म डाउनडिटेक्टरनुसार, दुपारी 3:00 वाजण्याच्या सुमारास वापरकर्त्यांकडून चॅटजीपीटी डाउन झाल्याचे अहवाल येऊ लागले. प्लॅटफॉर्मवर सुमारे 800 तक्रारी नोंदवण्यात आल्या.

सुमारे 88 टक्के तक्रारींमध्ये, लोकांनी सांगितले की चॅटबॉट त्यांना विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे देत नाही. त्याच वेळी, 8 टक्के लोकांनी मोबाइल अॅपमध्ये समस्या नोंदवल्या, तर 3 टक्के लोकांनी सांगितले की त्यांना API शी संबंधित समस्या येत आहेत.

ALSO READ: UPI पुन्हा डाउन, Phonepe-Paytm-GPay युजर्सच्या समस्या वाढल्या

ChatGPT ला प्रश्न विचारताना वापरकर्त्यांना वारंवार "काहीतरी चूक झाली" असा संदेश दिसला. अनेक लोकांनी ChatGPT ला प्रश्न विचारताना नेटवर्क त्रुटी संदेश प्रदर्शित झाल्याचे नोंदवले. काही लोकांना पुन्हा प्रयत्न करण्याची सूचना देण्यात आली.दरम्यान, ओपनएआयने त्यांच्या सिस्टम स्टेटस पेजवर आउटेजची कबुली दिली आणि पुष्टी केली की चॅटजीपीटी आणि त्यांचे टेक्स्ट-टू-व्हिडिओ प्लॅटफॉर्म सोरा दोन्ही प्रभावित झाले आहेत.

ALSO READ: एलन मस्कला मिळाली मंजुरी, आता भारतात सॅटेलाइटच्या मदतीने चालेल इंटरनेट, कसे काम करेल ते जाणून घ्या?

ओपनएआयने म्हटले आहे की, "चॅटजीपीटी काही वापरकर्त्यांसाठी त्रुटी दाखवत आहे, तर काही वापरकर्त्यांना प्रतिसाद मिळण्यास विलंब होत आहे. आम्ही या समस्येची चौकशी सुरू ठेवत आहोत." तथापि, कंपनीने आउटेज दुरुस्त करण्यासाठी कोणतीही वेळ दिलेली नाही

Edited By - Priya Dixit   

Starlink India

ALSO READ: एलन मस्कला मिळाली मंजुरी, आता भारतात सॅटेलाइटच्या मदतीने चालेल इंटरनेट, कसे काम करेल ते जाणून घ्या?

दूरसंचार विभागातील सूत्रांनी स्टारलिंकला परवाना मिळाल्याची पुष्टी केली आहे आणि अर्ज केल्यानंतर 15-20 दिवसांच्या आत त्यांना चाचणी स्पेक्ट्रम प्रदान केले जाईल असे सांगितले आहे. स्टारलिंकला भारतात ब्रॉडबँड आणि सॅटेलाइट इंटरनेट सेवा सुरू करण्यासाठी हिरवा कंदील मिळाला आहे. या मंजुरीमुळे भारतातील ग्रामीण आणि दुर्गम भागात हाय-स्पीड इंटरनेट पोहोचवण्यास मदत होऊ शकते. 

ALSO READ: एअरटेल: 10 मिनिटांत तुमच्या घरी एअरटेलची सिम पोहोचेल, एअरटेलने 16शहरांमध्ये ही सुविधा सुरू केली

ट्राय (भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण) ने सॅटकॉम कंपन्यांसाठी स्पेक्ट्रमचे प्रशासकीय वाटप करण्याची शिफारस केली आहे, परंतु दूरसंचार विभागाने अद्याप या शिफारसींना मान्यता दिलेली नाही. ट्रायने सॅटकॉम कंपन्यांना एजीआर (समायोजित एकूण महसूल) च्या 4% आकारण्याची शिफारस देखील केली आहे. आता स्टारलिंक भारतात त्यांच्या सेवा सुरू करण्यासाठी स्पेक्ट्रम मंजुरीची वाट पाहत आहे. जर ट्रायच्या शिफारसी मंजूर झाल्या तर स्टारलिंक लवकरच भारतात त्यांच्या उपग्रह इंटरनेट सेवा सुरू करू शकते.

Edited By - Priya Dixit   

ALSO READ: लवकरच भारतात स्टारलिंक इंटरनेट सुरू होणार,एअरटेल आणि स्पेसएक्सने केली भागीदारी

ALSO READ: लवकरच भारतात स्टारलिंक इंटरनेट सुरू होणार,एअरटेल आणि स्पेसएक्सने केली भागीदारी

देशभरात पुन्हा एकदा युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस म्हणजेच UPI सेवा विस्कळीत झाल्या आहेत. UPI बंद असल्याने, अनेक वापरकर्त्यांना ऑनलाइन पेमेंट करण्यात अडचणी येत आहेत. UPI सर्व्हर डाउन असल्याने, GPay, PhonePe, Paytm सारख्या डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्मचा वापर करणाऱ्या वापरकर्त्यांना ऑनलाइन पेमेंट करताना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागला. 

ALSO READ: UPI down यूपीआय सर्व्हर पुन्हा क्रॅश, PhonePe, Google Pay चे हजारो वापरकर्ते परेशान

आउटेजचा मागोवा घेणारी लोकप्रिय वेबसाइट डाउनडिटेक्टरने देखील UPI डाउनची पुष्टी केली आहे. डाउनडिटेक्टरच्या मते, सुमारे 1000 लोकांनी UPI सेवांमधील व्यत्ययाबाबत तक्रारी दाखल केल्या आहेत. गेल्या एका महिन्यात UPI सर्व्हरमध्ये बिघाड होण्याची ही तिसरी वेळ आहे. 

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: एअरटेल: 10 मिनिटांत तुमच्या घरी एअरटेलची सिम पोहोचेल, एअरटेलने 16शहरांमध्ये ही सुविधा सुरू केली

अमेरिकन कंपनीने सुमारे २ वर्षांपूर्वी भारतात परवान्यासाठी अर्ज केला होता आणि जगाच्या इतर भागांप्रमाणे, त्यांच्या लो-अर्थ ऑर्बिट सॅटेलाइट्सच्या मदतीने भारतात इंटरनेट सेवा देण्याची ऑफर दिली होती. अखेर, त्यांना दूरसंचार विभागाने (DoT) मान्यता दिली आहे. पृथ्वीजवळ असलेल्या उपग्रहांद्वारे वेगवेगळ्या भागातील वापरकर्त्यांना इंटरनेट सेवा प्रदान केली जाऊ शकते. 

स्टारलिंक हे अंतराळातील एक मोठे नेटवर्क

स्टारलिंक हे अंतराळात असलेल्या लहान इंटरनेट उपग्रहांचे एक मोठे नेटवर्क आहे. हे सुमारे ५५० किलोमीटर उंचीवर आहे. तुलनेसाठी, इतर मोठे नेव्हिगेशन उपग्रह पृथ्वीपासून अंदाजे २००० ते २५,००० किलोमीटर अंतरावर असू शकतात.

केबलशिवाय इंटरनेट चालेल

प्रदान केली जाणारी इंटरनेट सेवा कशी काम करेल हे वापरकर्त्यांना जाणून घेणे खूप महत्वाचे आहे. स्टारलिंक पारंपारिक ब्रॉडबँड कनेक्शनपेक्षा कसे वेगळे आहे हे समजणे सोपे आहे. ब्रॉडबँडला फक्त केबल नेटवर्कशी कनेक्शनची आवश्यकता असते परंतु स्टारलिंग उपग्रहाशी थेट कनेक्टिव्हिटी प्रदान करते. याचा अर्थ असा की ज्या भागात केबल नेटवर्क पोहोचू शकत नाही अशा ठिकाणीही इंटरनेट सहज उपलब्ध होऊ शकते.

सरासरी १५० एमबीपीएस वेग

कंपनीने दावा केला आहे की स्टारलिंक इंटरनेट सेवेसह वापरकर्त्यांना सरासरी १५० एमबीपीएस पर्यंतचा वेग मिळेल. स्टारलिंकचा लेटन्सी २० मिलीसेकंदांवरून ४० मिलीसेकंदांपर्यंत कमी करण्यात आला आहे, त्यामुळे तो ब्रॉडबँड सेवांपेक्षा चांगला स्ट्रीमिंग अनुभव देऊ शकतो.

अशा प्रकारे काम करेल उपग्रह

सर्वप्रथम वापरकर्त्यांना स्टारलिंक किट ऑर्डर करावी लागेल आणि ती सेट करावी लागेल. यात टर्मिनल, राउटर आणि सॅटेलाइट कनेक्शनसाठी ट्रायपॉड आहे. ते बाहेर मोकळ्या आकाशाखाली ठेवल्यानंतर, ते आपोआप उपग्रहाशी जोडले जाते आणि तुम्ही तुमच्या मोबाईल किंवा लॅपटॉपवर सहजपणे इंटरनेट वापरू शकता आणि तुम्हाला राउटरद्वारे इंटरनेट सेवा मिळू लागते.

माहितीसाठी हे जाणून घ्या की ही उपग्रह सेवा एकाच वेळी अनेक उपकरणांना इंटरनेटशी जोडू शकते. स्टारलिंकचे हजारो उपग्रहांचे नेटवर्क इतर इंटरनेट सेवा प्रदात्यांपेक्षा चांगले बनवते.

बुधवारी संध्याकाळी उशिरा झालेल्या बैठकीत भारत सरकारने पाच मोठे निर्णय घेतले. भारताने सिंधू पाणी करारापासून ते अटारी सीमा सील करण्यापर्यंत अनेक निर्णय घेतले. ही बैठक पंतप्रधानांच्या निवासस्थानी झाली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्वतः बैठकीचे अध्यक्षस्थान भूषवले. पाकिस्तानमध्ये अजूनही भीतीचे वातावरण आहे. पाकिस्तानला सर्जिकल स्ट्राईक किंवा त्याहूनही धोकादायक हल्ल्याची भीती वाटते.

एनआयएने जम्मू आणि काश्मीर पोलिसांसोबत तपास सुरू केला

पहलगाममधील दहशतवादी हल्ल्यात २६ जणांचा मृत्यू झाला आहे. या प्रकरणात, एनआयएचे पथक बुधवारी श्रीनगरला पोहोचले आणि नंतर तेथून पहलगामला गेले. एनआयएच्या पथकाने हल्ल्याचा तपास सुरू केला आहे. एनआयएला काही चॅट्स सापडले आहेत, ज्या ते डीकोड करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. जम्मू आणि काश्मीर पोलिसही एनआयएला पाठिंबा देत आहेत.

ALSO READ: सीमा हैदरलाही ४८ तासांच्या आत भारत सोडावा लागणार का? काय निर्णय घेतला जाईल?

उरीमध्ये भारतीय सैन्याने दोन दहशतवाद्यांना ठार केले

बुधवारी उरीमध्ये भारतीय लष्कराने दोन दहशतवाद्यांना ठार मारले होते. गुरुवारीही भारतीय सैन्याची दहशतवाद्यांशी चकमक झाली. जम्मू-काश्मीरमधील उधमपूरमध्ये लष्कराच्या जवानांनी दहशतवाद्यांवर हल्ला केला. दुड्डू बसंतगडच्या टेकड्यांमध्ये दहशतवादी लपून बसले आहेत. लष्कराने शोध मोहीम सुरू केली आहे.

ALSO READ: लवकरच भारतात स्टारलिंक इंटरनेट सुरू होणार,एअरटेल आणि स्पेसएक्सने केली भागीदारी

तुम्हाला 49 रुपये शुल्क द्यावे लागेल.

या भागीदारीमुळे ग्राहकांना 49 रुपयांच्या सुविधा शुल्कात फक्त 10 मिनिटांत त्यांच्या घरी सिम कार्ड मिळू शकते. सिम कार्ड मिळाल्यानंतर, ग्राहक आधार-आधारित केवायसी प्रमाणीकरणाद्वारे सोप्या सक्रियकरण प्रक्रियेद्वारे नंबर सक्रिय करू शकतात. ग्राहकांना पोस्टपेड आणि प्रीपेड दोन्ही प्लॅनमधून निवड करण्याचा किंवा एअरटेल नेटवर्कवर पोर्ट करण्यासाठी एमएनपी ट्रिगर करण्याचा पर्याय असेल. सिम कार्ड मिळाल्यानंतर, सुरळीत आणि त्रासमुक्त संक्रमण सुनिश्चित करण्यासाठी ग्राहकांना 15 दिवसांच्या आत सिम सक्रिय करणे बंधनकारक असेल.

ALSO READ: जिओ, एएमडी, सिस्को आणि नोकिया यांनी ओपन टेलिकॉम एआय प्लॅटफॉर्मसाठी हातमिळवणी केली

भारती एअरटेलच्या कनेक्टेड होम्सचे सीईओ आणि मार्केटिंग डायरेक्टर सिद्धार्थ शर्मा म्हणाले, “एअरटेलमध्ये, आम्ही जे काही करतो ते आमच्या ग्राहकांचे जीवन सोपे बनवण्याच्या उद्देशाने आहे. आज, 16 शहरांमधील ग्राहकांच्या घरी 10मिनिटांत सिम कार्ड डिलिव्हरी देण्यासाठी ब्लिंकिटसोबत भागीदारी करताना आम्हाला खूप आनंद होत आहे. नजीकच्या भविष्यात ही भागीदारी अधिक शहरांमध्ये वाढवण्याची आमची योजना आहे.

ALSO READ: सरकारी कर्मचाऱ्यांनी ChatGPT आणि DeepSeek वापरण्यापासून दूर राहावे, केंद्र सरकारचा आदेश

ब्लिंकिटचे संस्थापक आणि सीईओ अल्बिंदर धिंडसा म्हणाले, “ग्राहकांचा वेळ आणि त्रास वाचवण्यासाठी, आम्ही निवडक शहरांमध्ये ग्राहकांना थेट सिम कार्ड वितरित करण्यासाठी एअरटेलशी भागीदारी केली आहे, ज्याची डिलिव्हरी फक्त 10 मिनिटांत होते. ब्लिंकिट डिलिव्हरी हाताळेल, तर एअरटेल ग्राहकांना सेल्फ-केवायसी पूर्ण करणे, त्यांचे सिम सक्रिय करणे आणि प्रीपेड किंवा पोस्टपेड प्लॅनमधून निवड करणे सोपे करेल. ग्राहक त्यांच्या सोयीनुसार नंबर पोर्टेबिलिटी देखील निवडू शकतात.”

Edited By - Priya Dixit  

आउटेज-ट्रॅकिंग प्लॅटफॉर्मवरील अहवालांनुसार, पेटीएम, फोनपे आणि गुगल पे सारख्या लोकप्रिय अॅप्सवरून पेमेंटमध्ये व्यत्यय आला. ऑनलाइन सेवा समस्यांचा मागोवा घेणाऱ्या प्लॅटफॉर्म, डाउनडिटेक्टरवर तक्रारींचा ढीग जमा झाला. साइटनुसार, दुपारी १:०० वाजण्याच्या सुमारास तक्रारींची संख्या २,३०० पेक्षा जास्त झाली. सुमारे ८१ टक्के वापरकर्त्यांनी पेमेंट करताना अडचणी येत असल्याचे सांगितले, तर १७ टक्के वापरकर्त्यांनी निधी हस्तांतरणात समस्या येत असल्याचे आणि २ टक्के वापरकर्त्यांनी खरेदी करताना समस्या येत असल्याचे सांगितले.

बातमी लिहिण्याच्या वेळेपर्यंत कंपनीकडून कोणताही अधिकृत प्रतिसाद आलेला नाही. भारतातील डिजिटल बँकिंग क्रांतीनंतर, बहुतेक लोक या अॅप्सवर अवलंबून राहिले आहेत. या अ‍ॅप्सद्वारे लहान ते मोठ्या रकमेपर्यंतचे पेमेंट केले जात आहे.

वापरकर्ते म्हणतात की डिजिटल पेमेंट सुरू झाल्यानंतर त्यांनी रोख रक्कम ठेवणे बंद केले, परंतु जेव्हा जेव्हा UPI बंद होते तेव्हा त्यांच्या समस्या वाढतात.

ALSO READ: कॉर्पोरेट जगात यशस्वीपणे टिकून राहण्यासाठी हनुमानजींकडून शिका हे १० गुण

यापूर्वी, २६ मार्च रोजी देखील, UPI सेवांमध्ये मोठ्या तांत्रिक बिघाडाचा सामना करावा लागला होता जेव्हा वेगवेगळ्या UPI अॅप्सचे वापरकर्ते सुमारे २ ते ३ तास ​​व्यवहार करू शकले नाहीत. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (एनपीसीआय) ने ही समस्या तांत्रिक अडचणींमुळे निर्माण झाली होती, ज्यामुळे देशभरातील सामान्य वापरकर्ते आणि व्यापाऱ्यांच्या डिजिटल पेमेंट प्रक्रियेवर परिणाम झाला.

ChatGPT च्या या नवीन इमेज क्रिएशन टूलने लाखो मोबाईल वापरकर्त्यांना एक नवीन अनुभव दिला आहे. चॅटजीपीटीच्या या टूलद्वारे वापरकर्ते Ghibli styleमध्ये सेलिब्रिटींचे फोटो देखील तयार करत आहेत. 

सॅम ऑल्टमनपासून सचिन तेंडुलकरपर्यंतची मोठी नावे त्यात सहभागी होत आहेत यावरून तुम्ही स्टुडिओ घिबली स्टाईल इमेजची क्रेझ किती मोठी आहे याचा अंदाज लावू शकता. जर तुम्हाला ChatGPT च्या या नवीन इमेज जनरेशन टूलचा फायदा घ्यायचा असेल तर तुम्हाला त्याचे सबस्क्रिप्शन घ्यावे लागेल. 

तुम्हाला सबस्क्रिप्शन प्लॅन घ्यावा लागेल

$२० च्या सबस्क्रिप्शनसह, तुम्ही ChatGPT ला स्टुडिओ Ghibli styleतील आकर्षक प्रतिमा तयार करण्यास सांगू शकता. पण, जर तुमच्याकडे सबस्क्रिप्शन प्लॅन नसेल आणि तुम्हाला अशा Ghibli style image  तयार करायच्या असतील तर आम्ही तुम्हाला ते करण्याचा एक उत्तम मार्ग सांगणार आहोत. तुम्ही स्टुडिओ Ghibli style image प्रतिमा मोफत तयार करू शकता.

चॅटझेडपिट तयार करणाऱ्या ओपनएआयचे मालक सॅम ऑल्टमन यांनी अलीकडेच एका नवीन इमेज जनरेशन टूलबद्दल माहिती दिली आहे. या टूलबद्दल स्पष्टीकरण देताना त्यांनी सांगितले की, ही नवीन सेवा चॅटजीपीटीच्या प्लस, प्रो वापरकर्त्यांसाठी, टीम तसेच मोफत वापरकर्त्यांसाठी उपलब्ध असेल. तथापि, नंतर कंपनीने हे देखील स्पष्ट केले की काही काळानंतर ते मोफत वापरकर्त्यांसाठी आणले जाईल. कंपनीने यामध्ये एक अट देखील घातली आहे. मोफत वापरकर्ते स्टुडिओ Ghibli style image मध्ये फक्त 3 प्रतिमा तयार करू शकतील.

Ghibli style image  मोफत तयार करा

जर तुम्हाला Ghibli style image  मोफत तयार करायच्या असतील तर तुम्ही एलोन मस्कच्या ग्रोक एआयचा वापर करू शकता. जरी ग्रोक एआय चॅटजीपीटी सारख्या अचूक प्रतिमा तयार करू शकत नसले तरी, तुम्ही ते विनामूल्य अनुभवू शकता. जर तुम्हाला ग्रोक वापरायचे नसेल, तर इतर काही पर्याय उपलब्ध आहेत. गुगल एआय स्टुडिओचे नवीनतम जेमिनी मॉडेल Ghibli style image  देखील तयार करू शकते. जरी हे प्लॅटफॉर्म कधीकधी विनंती नाकारते

Edited By - Priya Dixit

ALSO READ: यूट्यूब ने भारतातून 29 लाखांहून अधिक व्हिडिओ डिलीट केले

 एलोन मस्कची कंपनी स्टारलिंक बऱ्याच काळापासून भारतात येण्याची तयारी करत आहे. आता स्टारलिंकने भारतीय कंपनी एअरटेलसोबत भागीदारी केली आहे. या अंतर्गत भारतात स्टारलिंक सॅटेलाईट इंटरनेट सुरु केले जाणार. 

ALSO READ: सरकारी कर्मचाऱ्यांनी ChatGPT आणि DeepSeek वापरण्यापासून दूर राहावे, केंद्र सरकारचा आदेश

स्टारलिंक भारतात आल्यावर स्टारलिंक उपकरणे एअरटेलद्वारे विक्री केली जाऊ शकतात. या भागीदारीचा फायदा दोन्ही कंपन्यांना होणार आहे. स्टेरलिंकला भारतात विस्तार करणे सोपे जाईल. विद्यमान पायाभूत सुविधांचा स्टारलिंकला फायदा होईल. 

ALSO READ: UPI चा हा नवा नियम आजपासून लागू! व्यवहार आणि वॉलेट पेमेंटशी संबंधित बदलांबद्दल जाणून घ्या

एअरटेल आधीच युटेलसॅट वनवेबच्या सहकार्याने उपग्रह इंटरनेट सेवा प्रदान करत आहे. स्टारलिंकच्या समावेशामुळे दुर्गम भागात इंटरनेट कव्हरेज वाढेल आणि व्यवसाय आणि ग्रामीण समुदायांना हाय-स्पीड कनेक्टिव्हिटीसाठी अधिक पर्याय उपलब्ध होतील.

Edited By - Priya Dixit 

social media

ALSO READ: यूट्यूब ने भारतातून 29 लाखांहून अधिक व्हिडिओ डिलीट केले

डाउन डिटेक्टरनुसार, दुपारी 3 वाजण्याच्या सुमारास, वापरकर्त्यांनी 'X' च्या सेवांचा लाभ घेऊ न शकल्याची तक्रार केली. दुपारी 3.22 वाजता, बहुतेक वापरकर्त्यांनी 'एक्स' सर्व्हर डाउन असल्याची तक्रार केली. 54 टक्के तक्रारी वेबवर आणि 42 टक्के तक्रारी अॅपवर नोंदवण्यात आल्या.

ALSO READ: जिओ, एएमडी, सिस्को आणि नोकिया यांनी ओपन टेलिकॉम एआय प्लॅटफॉर्मसाठी हातमिळवणी केली

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: सरकारी कर्मचाऱ्यांनी ChatGPT आणि DeepSeek वापरण्यापासून दूर राहावे, केंद्र सरकारचा आदेश

ALSO READ: सरकारी कर्मचाऱ्यांनी ChatGPT आणि DeepSeek वापरण्यापासून दूर राहावे, केंद्र सरकारचा आदेश

गुगलच्या मालकीच्या कंपनीने म्हटले आहे की 'युट्यूबच्या समुदाय मार्गदर्शक तत्त्वांची जगभरात सातत्याने अंमलबजावणी केली जाते, मग ती सामग्री कुठेही अपलोड केली जात असली तरी. जेव्हा आमच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे उल्लंघन केल्याबद्दल सामग्री काढून टाकली जाते, तेव्हा ती जागतिक स्तरावर काढून टाकली जाते. "बहुतेक काढून टाकलेल्या टिप्पण्या आमच्या स्वयंचलित फ्लॅगिंग सिस्टमद्वारे शोधल्या जातात, परंतु त्या मानवी फ्लॅगर्सद्वारे देखील फ्लॅग केल्या जाऊ शकतात," असे यूट्यूब ने म्हटले आहे. 

ALSO READ: JioBharat फोनवर UPI पेमेंट अलर्ट मोफत उपलब्ध होतील, Jio Sound Pay सेवा लॉन्च होणार

यूट्यूब ने म्हटले आहे की त्यांच्या स्वयंचलित सामग्री नियंत्रण साधनांनी या उल्लंघनांची ओळख पटवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे, जागतिक स्तरावर काढून टाकलेल्या एकूण धोरण उल्लंघन करणाऱ्या व्हिडिओंपैकी 99.7 टक्क्यांहून अधिक व्हिडिओंना फ्लॅग केले आहे. 

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: UPI बाबत RBI चा मोठा निर्णय! लाईट वॉलेटवरील व्यवहार मर्यादा वाढली

* नवीन प्लॅटफॉर्म नेटवर्क सुरक्षा आणि कार्यक्षमता वाढवणारे उपाय प्रदान करेल.

* एकूण खर्च कमी होईल, तसेच कमाईचे नवीन मार्ग उघडतील.

जगातील चार सर्वात मोठ्या टेक कंपन्या लवकरच एक नवीन ओपन टेलिकॉम एआय प्लॅटफॉर्म लाँच करण्यासाठी एकत्र येणार आहेत. बार्सिलोना येथे सुरू असलेल्या मोबाइल वर्ल्ड काँग्रेस2025 मध्ये जिओ प्लॅटफॉर्म्स लिमिटेड (जेपीएल), एएमडी, सिस्को आणि नोकिया यांनी ही योजना जाहीर केली. हे नवीन प्लॅटफॉर्म टेलिकॉम ऑपरेटर्सना एआय सोल्यूशन्स प्रदान करण्यासाठी डिझाइन केले जाईल. नवीन टेलिकॉम एआय प्लॅटफॉर्ममुळे नेटवर्कची सुरक्षा, कार्यक्षमता आणि क्षमता वाढणार नाही तर उत्पन्नाचे नवीन मार्गही उघडतील. हे मल्टी-डोमेन इंटेलिजेंस फ्रेमवर्क एंड-टू-एंड नेटवर्क इंटेलिजेंस प्रदान करण्यासाठी नेटवर्क ऑपरेशन्स आणि ऑटोमेशन एकत्रित करेल.

ALSO READ: एआय वापरा पण त्याचे गुलाम बनू नका - मुकेश अंबानी

रिलायन्स जिओचे ग्रुप सीईओ मॅथ्यू ओमेन म्हणाले, “सर्व टेलिकॉम लेयर्समध्ये एजंटिक एआयचा वापर करून, आम्ही एक मल्टीमॉडल, मल्टीडोमेन ऑर्केस्ट्रेटेड वर्कफ्लो प्लॅटफॉर्म तयार करत आहोत जो टेलिकॉम उद्योगात कार्यक्षमता, बुद्धिमत्ता आणि सुरक्षिततेची पुनर्परिभाषा करेल. एएमडी, सिस्को आणि नोकिया यांच्या सहकार्याने, जिओ ओपन टेलिकॉम एआय प्लॅटफॉर्ममध्ये अग्रेसर आहे. हे केवळ ऑटोमेशन नाही - ते एआय-संचालित स्वायत्त नेटवर्क असेल जे वापरकर्त्याच्या अनुभवाशी जुळवून घेते. यामुळे डिजिटल इकोसिस्टममध्ये नवीन सेवा आणि नवीन महसूल संधी निर्माण होतील.”

ALSO READ: JioBharat फोनवर UPI पेमेंट अलर्ट मोफत उपलब्ध होतील, Jio Sound Pay सेवा लॉन्च होणार

सिस्कोचे सीईओ चक रॉबिन्स म्हणाले, "जियो प्लॅटफॉर्म्स लिमिटेड, एएमडी आणि नोकियासोबतची ही भागीदारी उद्योगातील तज्ज्ञांना फायदा देईल. टेलिकॉम एआय प्लॅटफॉर्म कार्यक्षमता, सुरक्षितता कशी वाढवेल आणि सेवा प्रदात्या ग्राहकांसाठी नवीन उत्पन्नाचे स्रोत कसे उघडेल हे पाहण्यासाठी आम्ही उत्सुक आहोत."

ALSO READ: रिलायन्स जिओने आपल्या ग्राहकांसाठी नवीन वर्षाचे स्वागत योजना 2025 लाँच केली

नोकियाचे अध्यक्ष आणि सीईओ पेक्का लुंडमार्क म्हणाले: “नोकिया ही RAN, कोर, फिक्स्ड ब्रॉडबँड, आयपी आणि ऑप्टिकल ट्रान्सपोर्टसह अनेक क्षेत्रांमध्ये तंत्रज्ञानात आघाडीवर आहे. आम्हाला ही व्यापक कौशल्ये सामायिक करताना आनंद होत आहे. टेलिकॉम एआय प्लॅटफॉर्म कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या अफाट शक्तीद्वारे सुधारित कामगिरी, सुरक्षा, ऑपरेशनल कार्यक्षमता, ऑटोमेशन आणि चांगला ग्राहक अनुभव देईल. नोकिया या कामात योगदान देत आहे याचा मला अभिमान आहे.”

JPL, AMD, Cisco आणि Nokia द्वारे निर्मित नवीन ओपन टेलिकॉम AI प्लॅटफॉर्म Jio नेटवर्कवर लाँच केला जाईल. म्हणजेच जिओ या नवीन प्लॅटफॉर्मचा पहिला वापरकर्ता असेल.

Edited By - Priya Dixit

DeepSeek

अर्थ मंत्रालयाच्या आदेशात म्हटले आहे की, ChatGPT आणि DeepSeek सारख्या AI टूल्स आणि अॅप्सच्या वापरामुळे ऑफिसच्या संगणकांमध्ये साठवलेल्या डेटाची (सरकारी डेटा आणि कागदपत्रे) गोपनीयता धोक्यात येण्याची शक्यता आहे. म्हणून ऑफिसच्या उपकरणांमध्ये या एआय टूल्स आणि अॅप्सचा वापर टाळण्याचा सल्ला दिला जातो.

भारतात एआय अॅप्सचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. लोक त्यांच्या कामासाठी ChatGPT, DeepSeek आणि Google Gemini सारख्या परदेशी AI साधनांचा वापर करतात. हे अ‍ॅप्स वापरकर्त्यांना त्यांच्या डिव्हाइसवरील डेटामध्ये प्रवेश आणि आवश्यक परवानग्या मागतात. यामुळे खाजगी आणि गोपनीय माहिती लीक होण्याचा धोका वाढतो. सरकारी नेटवर्कशी जोडलेल्या सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या संगणकांवर हे वापरल्याने गुप्त फायली आणि संवेदनशील डेटा असुरक्षित राहू शकतो याची सरकारला चिंता आहे.

ALSO READ: लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत या महिलांना पैसे मिळणार नाहीत, विरोधकांचा फसवणुकीचा आरोप

केंद्र सरकारने सर्व मंत्रालये आणि विभागांना त्यांच्या कर्मचाऱ्यांना ChatGPT आणि DeepSeek सारख्या AI साधनांचा वापर करण्यापासून रोखण्याचे निर्देश जारी केले आहेत. परंतु कर्मचारी इच्छित असल्यास ते त्यांच्या वैयक्तिक उपकरणांवर वापरू शकतात. सरकारी कामात एआय टूल्सच्या वापराशी संबंधित एक व्यापक धोरण सरकार लवकरच आणण्याची तयारी करत आहे. या धोरणात डेटा सुरक्षा मानके स्पष्टपणे नमूद केली जातील.

अनेक देशांनी DeepSeek वर बंदी घातली

ऑस्ट्रेलियाने सर्व सरकारी उपकरणांवर चीनच्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता कार्यक्रम डीपसीकवर बंदी घातली आहे. सुरक्षेच्या कारणास्तव ऑस्ट्रेलियन सरकारने या डीपसीकवर बंदी घातली आहे. गृहमंत्री टोनी बर्क यांनी एक निवेदन जारी करून म्हटले आहे की, राष्ट्रीय सुरक्षेच्या आधारावर, डीपसीक उत्पादने, अनुप्रयोग आणि सेवा सर्व सरकारी प्रणालींमधून तात्काळ काढून टाकल्या जातील. ऑस्ट्रेलियापूर्वी, इटली, तैवान आणि अमेरिकेने त्यांच्या सरकारी विभागांमध्ये या एआय प्लॅटफॉर्मच्या वापरावर बंदी घातली आहे.

ALSO READ: बृहमुंबई महानगरपालिकेने अर्थसंकल्प सादर केला, बजेटच्या १० टक्के रक्कम आरोग्य सेवांवर खर्च करेल

• दीक्षांत समारंभात अंबानी विद्यार्थ्यांना संबोधित करत होते.

रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे अध्यक्ष मुकेश अंबानी आता आर्टिफिशियल इंटेलिजेंसवरील चर्चेत सामील झाले आहेत. आर्टिफिशियल इंटेलिजेंसबद्दल ते म्हणाले, “चॅट जीपीटी वापरा, पण लक्षात ठेवा की आपण कृत्रिम बुद्धिमत्तेने नव्हे तर आपल्या स्वतःच्या बुद्धिमत्तेने पुढे जाऊ आणि तुम्ही पुढे जाऊ शकता.” ते पंडित दीनदयाळ ऊर्जा विद्यापीठाच्या (पीडीईयू) दीक्षांत समारंभात बोलत होते. विद्यार्थ्यांना संबोधित करत होते.

विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना ते म्हणाले, “मी आपल्या तरुण विद्यार्थ्यांना एक सल्ला देऊ इच्छितो. कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर एक साधन म्हणून करण्यात पारंगत झाले पाहिजे परंतु स्वतःच्या बुद्धिमत्तेचा वापर कधीही थांबवू नका. हे विद्यापीठ सोडताच, तुम्हाला आणखी मोठ्या विद्यापीठात, 'युनिवर्सिटी ऑफ लाईफ' मध्ये प्रवेश घ्यावा लागेल. जिथे कॅम्पस नसेल, वर्गखोल्या नसतील आणि शिकवण्यासाठी शिक्षकही नसतील. तुम्ही स्वतःच्या बळावर आयुष्यात पुढे जाऊ शकाल."

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे कौतुक करताना मुकेश अंबानी म्हणाले, “पंडित दीनदयाळ ऊर्जा विद्यापीठाचा जन्म हा पंतप्रधानांच्या असाधारण दूरदृष्टीचा परिणाम आहे. वीस वर्षांपूर्वी त्यांनी मला सांगितले होते की गुजरातने ऊर्जा आणि ऊर्जा उत्पादनांमध्ये देशाचे नेतृत्व करावे अशी त्यांची इच्छा आहे. जागतिक दर्जाचे मानवी संसाधने विकसित करण्यात गुजरातनेही आघाडीची भूमिका बजावली पाहिजे. आणि अशाप्रकारे, हे आघाडीचे विद्यापीठ स्थापन झाले. ” मुकेश अंबानी हे पीडीईयू( PDEU)चे संस्थापक अध्यक्ष आणि सभापती.आहेत.

दीक्षांत समारंभात मुकेश अंबानी यांनी दावा केला की, “मला स्पष्टपणे दिसत आहे की या शतकाच्या अखेरीस भारत जगातील सर्वात समृद्ध राष्ट्र बनेल. जगातील कोणतीही शक्ती भारताच्या विकासाच्या प्रवासाला रोखू शकत नाही.

Edited By - Priya Dixit 

• कोट्यवधी छोटे व्यापारी दरवर्षी 1,500 रुपयांपर्यंत बचत करू शकतील.

• प्रजासत्ताक दिनी JioSoundPay लाँच होणार 

प्रजासत्ताक दिनी जिओ जिओसाऊंडपे सेवा सुरू करणार आहे. ही सुविधा जिओभारत फोनवर आयुष्यभर मोफत उपलब्ध असेल. प्रत्यक्षात, JioSoundPay वरून कोणत्याही साउंड बॉक्सशिवाय UPI पेमेंट अलर्ट मिळू शकतात. भारतातील कोणत्याही मोबाईल फोनवर उपलब्ध असलेली ही अशा प्रकारची पहिलीच सुविधा आहे. देशातील 5 कोटींहून अधिक लघु उद्योजक आणि व्यावसायिकांना याचा थेट फायदा होईल.

कंपनीच्या मते, JioSoundPay ही एक अभूतपूर्व नवोपक्रम आहे. जे प्रत्येक UPI पेमेंटसाठी त्वरित, बहुभाषिक ऑडिओ अलर्ट संदेश देईल. ज्यामुळे अगदी लहान किराणा दुकानदार, भाजी विक्रेते आणि स्ट्रीटफूड दुकानदारांनाही व्यवसाय करणे सोपे होईल. सध्याचे छोटे आणि सूक्ष्म व्यापारी साउंड बॉक्ससाठी दरमहा सुमारे 125 रुपये देतात. आता ही सेवा JioSoundPay वर मोफत उपलब्ध असल्याने, JioBharat फोन वापरकर्ते दरवर्षी 1,500 रुपयांपर्यंत बचत करू शकतील.

JioBharat फोन सुमारे एक वर्षापूर्वी लाँच झाला होता आणि तो जगातील सर्वात परवडणारा 4G फोन मानला जातो, ज्याची किंमत फक्त 699 रुपये आहे. अशा प्रकारे, कोणताही व्यापारी नवीन JioBharat फोन खरेदी करू शकतो आणि फक्त 6 महिन्यांत फोनची संपूर्ण किंमत वसूल करू शकतो. भारतीय प्रजासत्ताकाची75 वर्षे साजरी करण्यासाठी, जिओने जिओसाउंडपेवर आधुनिक संगीतासह वंदे मातरमची धून सादर केली आहे.

जिओचे अध्यक्ष सुनील दत्त म्हणाले, "प्रत्येक भारतीयाला सक्षम करण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यावर जिओचा विश्वास आहे. जिओभारतवरील मोफत जिओसाऊंडपे वैशिष्ट्य आणि वंदे मातरमच्या भावपूर्ण सादरीकरणासह, आम्ही भारताच्या भावनेचा उत्सव साजरा करत आहोत आणि  खऱ्या अर्थाने डिजिटल इंडिया." निर्माण करण्याच्या आमच्या वचनबद्धतेची पुष्टी करत आहोत." 

Edited By - Priya Dixit 

१०,००० नोकऱ्या कमी केल्या

मेटाच्या २०२३ च्या 'कार्यक्षमतेचे वर्ष' मोहिमेचा एक भाग म्हणून हे पाऊल उचलण्यात आले आहे, ज्यामध्ये आधीच १०,००० नोकऱ्या कपात झाल्या आहेत. झुकरबर्ग म्हणाले होते की पूर्वी कंपनी सामान्यतः एका वर्षाच्या आत कमी कामगिरी हाताळत असे, परंतु आता हे बदलण्यात आले आहे आणि कपात अधिक जलद केली जाईल. २०२५ मध्ये कर्मचाऱ्यांची कपात झाली असली तरी मेटा नवीन भूमिका आणि तंत्रांवर लक्ष केंद्रित करेल.

एवढेच नाही तर कंपनीचे लक्ष कृत्रिम बुद्धिमत्ता, स्मार्ट चष्मा आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर असेल. झुकरबर्गने येणारे वर्ष 'तीव्र' असल्याचे वर्णन केले आहे. अलिकडच्या एका अहवालात असे म्हटले आहे की सप्टेंबर २०२४ पर्यंत मेटामध्ये सुमारे ७२ हजार कर्मचारी होते.

ALSO READ: Career Tips: चांगल्या करिअरची निवड करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा, यश मिळेल

मायक्रोसॉफ्टनेही मोठी नोकरकपात केली

मेटाप्रमाणेच मायक्रोसॉफ्ट देखील खराब कामगिरी करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना काढून टाकण्याची तयारी करत आहे. तथापि प्रभावित कर्मचाऱ्यांची संख्या अद्याप उघड केलेली नाही. बिझनेस इनसाइडरच्या अहवालानुसार, कंपनी विविध विभागांमध्ये कर्मचाऱ्यांची कपात करण्याची योजना आखत आहे. मायक्रोसॉफ्टचे सीईओ सत्या नाडेला यांच्या नेतृत्वाखालील हे पाऊल कंपनीच्या उच्च-कार्यक्षमता असलेल्या कर्मचाऱ्यांना कायम ठेवण्याच्या आणि त्यांच्या कामकाजाची पुनर्रचना करण्याच्या दीर्घकालीन धोरणाचा एक भाग आहे.

अशा परिस्थितीत आता प्रीपेड वॉलेट फोनपे, यूपीआय आणि पेटीएम वापरणे सोपे झाले आहे, परंतु या नवीन नियमाचा फायदा घेण्यासाठी वॉलेटचे केवायसी पूर्ण असणे आवश्यक आहे आणि वॉलेट ॲपशी लिंक असणे आवश्यक आहे. जेव्हा तुम्ही वॉलेटमधून UPI ​​पेमेंट कराल, तेव्हा आधी पेमेंट मंजूर केले जाईल, त्यानंतर तुम्हाला UPI ॲपमध्ये प्रवेश मिळेल, परंतु तुम्ही त्यात कोणतीही बँक किंवा वॉलेट जोडू शकणार नाही.

नवीन पेमेंट पर्याय OTP आधारित सेवा

दुसरीकडे, आता UPI द्वारे पेमेंट करण्यासाठी OTP आवश्यक असेल. हा नियम नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) द्वारे 1 जानेवारी 2025 पासून लागू केला जात आहे. लोकांच्या पैशाच्या सुरक्षिततेसाठी नियमांमध्ये बदल करण्यात आले आहेत. UPI 123Pay मध्ये पेमेंट करण्यासाठी वापरकर्त्यांना 4 पर्याय मिळतात. एक म्हणजे IVR क्रमांक, दुसरा मिस्ड कॉल्स, तिसरा OEM-एम्बेडेड ॲप्स आणि चौथा म्हणजे ध्वनी आधारित तंत्रज्ञान, पण आता यात आणखी एक पर्याय OTP आधारित सेवा देखील जोडण्यात आली आहे. नवीन नियमांचा मोठा फायदा म्हणजे आता लोक एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी अधिक पैसे सहज पाठवू शकतील. वेळेची बचत होईल आणि पेमेंटही सुरक्षित होईल. यामुळे प्रीपेड पेमेंट इन्स्ट्रुमेंट (PPI) ची कार्य क्षमता देखील वाढेल. UPI 123Pay सेवा इंटरनेटशिवाय काम करते त्यामुळे ती वापरकर्त्यांसाठी अधिक फायदेशीर आहे.

ऑगस्ट 2024 मध्ये हा नियम बदलण्यात आला

मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, NPCI ने ऑगस्ट 2024 मध्ये आणखी एक नियम बदलला होता. करदात्यांची देय मर्यादा 5 लाख रुपयांपर्यंत वाढवण्यात आली होती, तर ही मर्यादा साधारणपणे 1 लाख रुपयांपर्यंत असते, मात्र करदात्यांची मर्यादा वाढवण्यात आली आहे. हा नवीन नियम 16 ​​सप्टेंबर 2024 पासून लागू झाला आहे. केवळ कर अभ्यासच नाही तर लोक हॉस्पिटल, आरबीआय रिटेल डायरेक्ट स्कीम आणि आयपीओशी संबंधित व्यवहार देखील या मर्यादेसह करू शकतात, परंतु बँक पेमेंट मर्यादा ठरवू शकतात. एचडीएफसी आणि आयसीआयसीआय ग्राहक 1 लाख रुपयांपर्यंत पेमेंट करू शकतात. अलाहाबाद बँकेची पेमेंट मर्यादा 25 हजार रुपये आहे. Google Pay, PhonePe, Paytm इत्यादींनी देखील पेमेंट मर्यादा निश्चित केली आहे.

Edited By - Priya Dixit

इंटरनेटशिवाय व्यवहार

वास्तविक, RBI ने UPI Light Wallet ची मर्यादा वाढवली आहे. अशा परिस्थितीत, वापरकर्त्यांसाठी प्रति व्यवहार मर्यादा 1000 रुपये झाली आहे. वॉलेटची व्यवहार मर्यादा 2000 रुपयांवरून 5000 रुपयांपर्यंत वाढली आहे. प्रति व्यवहार मर्यादा 500 रुपयांवरून 1000 रुपयांपर्यंत वाढली आहे. UPI Lite ची मर्यादा वाढवण्याच्या परिपत्रकात, रिझर्व्ह बँकेने म्हटले आहे की वापरकर्त्यांसाठी प्रति व्यवहार मर्यादा 1000 रुपयांपर्यंत गेली आहे आणि कोणत्याही वेळी व्यवहारांची मर्यादा 5000 रुपयांपर्यंत गेली आहे. UPI Lite वापरकर्ता एका दिवसात 5000 रुपयांपर्यंत व्यवहार करू शकतो.

UPI लाइट म्हणजे काय?

लहान पेमेंटसाठी UPI लाइट सुरू करण्यात आले आहे. याद्वारे वापरकर्ते इंटरनेटशिवाय फोनवरूनही व्यवहार करू शकतात. ऑफलाइन पेमेंट अंतर्गत, फोनवर इंटरनेट किंवा नेटवर्क नसले तरीही वापरकर्ते व्यवहार करू शकतात. UPI Lite वापरकर्त्यांना UPI पिन न टाकता व्यवहार करण्याची सुविधा मिळते.

फायदा कोणाला होणार?

UPI लाइट अशा लोकांसाठी फायदेशीर आहे जे लहान व्यवहार करतात आणि वारंवार UPI वापरू इच्छित नाहीत किंवा इंटरनेट नसलेल्या किंवा कमी नेटवर्क कनेक्टिव्हिटी असलेल्या भागात राहतात. छोट्या व्यवहारांसाठी प्रसिद्ध व्यासपीठ असलेल्या UPI Lite Wallet ची मर्यादा 1000 रुपये करण्यात आली आहे. एकूण मर्यादा 5000 रुपये असल्याने वापरकर्त्यांना लाइट वापरणे फायदेशीर ठरेल.

UPI व्यवहारांमध्ये घट दिसून आली

नोव्हेंबर महिन्याच्या डेटावर नजर टाकली तर UPI व्यवहारात घट झाली आहे. ऑक्टोबर 2024 मध्ये UPI द्वारे 16.58 अब्ज व्यवहार झाले होते, परंतु नोव्हेंबर 2024 मध्ये ही संख्या 15.48 अब्जांवर आली. तथापि, व्यवहार मर्यादा वाढल्याने फरक दिसून येईल अशी अपेक्षा आहे.

उच्च-जोखीम श्रेणीमध्ये चिन्हांकित

CERT-In च्या अहवालात (CIVN-2024-0349) या त्रुटी उच्च-जोखीम श्रेणीमध्ये ठेवल्या आहेत. ही चेतावणी केवळ वैयक्तिक वापरकर्त्यांसाठीच नाही तर Android डिव्हाइसवर अवलंबून असलेल्या संस्थांसाठी देखील चिंतेची बाब आहे. कोणत्या अँड्रॉइड आवृत्तीच्या उपकरणांवर याचा परिणाम झाला आहे ते प्रथम जाणून घेऊया…

या Android आवृत्तीसह डिव्हाइसेस धोक्यात आहेत

सरकारी एजन्सीने या Android आवृत्त्यांमधील त्रुटी निदर्शनास आणल्या आहेत…

Android 12

Android 12L

Android 13

Android 14

Android 15

स्वतःला सुरक्षित कसे ठेवायचे?

हे धोके टाळण्यासाठी CERT-In ने काही उपाय दिले आहेत…

1. तुमचे Android डिव्हाइस अपडेट करा: Google आणि डिव्हाइस निर्मात्यांनी (OEMs) जारी केलेली सुरक्षा अपडेट स्थापित करा. यासाठी सेटिंग्ज > सिस्टम अपग्रेड > डिव्हाइस अपडेटसाठी अपडेट्स या पर्यायावर क्लिक करा.

2. केवळ विश्वसनीय स्त्रोतांकडून ॲप्स डाउनलोड करा: नेहमी Google Play Store वरून ॲप्स स्थापित करा. असत्यापित प्लॅटफॉर्मवरून ॲप्स साइडलोड करू नका.

3. अर्जाची परवानगी तपासा: आवश्यक नसलेल्या ॲपची परवानगी बंद करा. विशिष्ट ॲप्ससाठी द्वि-घटक प्रमाणीकरण (2FA) चालू करा.

4. डिव्हाइस एन्क्रिप्शन चालू करा: तुमचे डिव्हाइस आणि डेटा सुरक्षित ठेवण्यासाठी डिव्हाइस एन्क्रिप्शन वापरा.

गूगल प्ले प्रोटेशन वापरा

ज्यांना माहित नाही त्यांच्यासाठी माहिती म्हणून Android डिव्हाइसला सुरक्षित ठेवण्यासाठी गूगल प्ले प्रोटेशन हे एक अद्भुत वैशिष्ट्य आहे, जे अनुप्रयोग स्थापित करताना आणि वेळोवेळी डिव्हाइस स्कॅन करून बनावट किंवा डेटा चोरी करणारे अनुप्रयोग शोधते. त्यामुळे हे वैशिष्ट्य नेहमी चालू ठेवा.

एका वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्याने ही माहिती दिली. अधिकाऱ्याने सांगितले की, सायबर गुन्ह्यांपैकी 80 टक्के प्रकरणे ऑनलाइन आर्थिक फसवणुकीशी संबंधित आहेत. ते म्हणाले की, ऑनलाइन फसवणूक करणाऱ्यांनी जुलैमध्ये लोकांची सर्वाधिक 2.57 कोटी रुपयांची फसवणूक केली, तर मार्चमध्ये त्यांनी 1.59 कोटी रुपयांची फसवणूक केली. वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, फसवणूक करणाऱ्यांकडून पैसे वसूल करणे हे एक आव्हान आहे, कारण आतापर्यंत केवळ 10 टक्के रक्कम वसूल झाली आहे.

ते म्हणाले की, मिझोरममध्ये, ऑनलाइन फसवणुकीच्या बहुतेक प्रकरणे लष्करी कर्मचारी असल्याचे दाखवून लोकांची फसवणूक करतात, ज्यामध्ये फसवणूक करणारे पीडितांना लष्करी कर्मचारी म्हणून बोलवतात आणि स्वस्त किमतीत वस्तू विकण्याच्या बहाण्याने त्यांच्याकडून पैसे उकळतात. ते म्हणाले की, बहुतेक सायबर गुन्हेगार बिहार, उत्तर प्रदेश आणि झारखंडमधून त्यांच्या कारवाया करतात.

Edited By - Priya Dixit 

हे ॲप खासगी क्षणाला रेकॉर्ड करण्यापासून वाचवले जाईल.

हे ॲप जवळीक दरम्यान लोकांच्या सुरक्षिततेला प्रोत्साहन देण्यासाठी डिझाइन केले आहे.हे डिजिटल युगात नवीन सुरक्षा प्रदान करण्याचे आश्वासन देते.हे ॲप जवळीक दरम्यान लोकांच्या सुरक्षिततेला प्रोत्साहन देण्यासाठी डिझाइन केले आहे.

हे कसे कार्य करते?

डिजिटल कंडोम म्हणजेच CAMDOM वापरण्यास अतिशय सोपे आहे. खाजगी क्षणांपूर्वी, दोन्ही भागीदारांना त्यांचे फोन एकमेकांजवळ ठेवावे लागतात. ॲप स्वाइप करताच, ते ब्लूटूथच्या मदतीने कॅमेरा आणि मायक्रोफोन लॉक करते. हे सामान्य स्वाइपसह मोबाईलची सर्व रेकॉर्डिंग वैशिष्ट्ये बंद करते आणि गोष्टी खाजगी ठेवते.कोणीतरी फोन मधल्या क्षणी अनलॉक करण्याचा प्रयत्न केल्यास, अलार्म वाजतो. या गजरामुळे जोडीदार सावध होतो. यासह, कोणतीही गुप्त रेकॉर्डिंग टाळता येऊ शकते.याचे हे वैशिष्टये आहे. 

सर्वत्र स्मार्टफोन असल्याने कोणाच्याही परवानगीशिवाय फोटो किंवा व्हिडिओ रेकॉर्ड करणे सोपे झाले आहे. विशेषत: जेव्हा एखाद्याचे खाजगी क्षण रेकॉर्ड केले जातात आणि ऑनलाइन लीक होतात, तेव्हा अनेक पीडितांना खूप त्रास सहन करावा लागतो.याचा पीडित व्यक्तीवर गंभीर मानसिक परिणाम होऊ शकतो. 

हे ॲप या पासून होणाऱ्या धोक्याला टाळते. हे ॲप Android साठी Google Play Store वर उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. हे लवकरच iOS आवृत्तीसाठी देखील प्रसिद्ध केले जाईल.

 Edited By - Priya Dixit 

अखेर डिझिटल अटक म्हणजे काय आहे चला जाणून घेऊ या.

डिजिटल अटक ही सायबर फसवणुकीची एक नवीन पद्धत आहे. अशा प्रकरणांमध्ये, फसवणूक करणारे कायद्याची अंमलबजावणी करणारे अधिकारी असल्याची बतावणी करतात आणि ऑडिओ किंवा व्हिडिओ कॉल करून लोकांना घाबरवतात आणि अटकेच्या बहाण्याने त्यांना त्यांच्याच घरात डिजिटल ओलिस ठेवतात.

लोकांना म्हटले जाते की त्यांच्या नावाचे पार्सल सापडले असून त्यात अमली पदार्थसह आधारकार्ड आणि काही बँकांचे अकाउंट नम्बर आढळले आहे आणि तुमचा मोबाईल नंबर या अकाउंट्सशी संलग्न असून तुम्हाला गैरव्यवहाराची अटक केले जात आहे. किंवा तुम्ही मनी लॉन्डरिंगच्या प्रकरणात अडकला आहेत असे सांगून पैसे काढले जाते. 

खरं तर डिझिटल अरेस्ट असा कोणताच शब्द कायद्यात नाही. पण गुन्हेगारांच्या वाढत्या गुन्हामुळे हे शब्द उद्भवले आहे. या मध्ये एखाद्याला सीबीआय पोलीस ऑफिसर बनून त्याला सरकारी एंजसी ने अटक केली असून त्याला प्रकरणासाठी दंड भरावा लागणार आहे. अशा  परिस्थितीत नागरिक फसतात आणि त्यांना गुन्हेगार मागतील तेवढे पैसे देतात. नंतर आपली फसवणूक झाल्याचे समजते.अद्याप या प्रकरणात कोणतीही अटक झालेली नाही.फसवणूक करणारे नवीन सिम घेऊन वेगवेगळ्या ठिकाणी फसवणूक करतात.  

असे व्यवहार तुमच्या बँक खात्यातून झाले आहेत जे आर्थिक फसवणुकीशी संबंधित आहेत. मनी लाँड्रिंग आणि एनडीपीएसचा धाक दाखवून बहुतेक शिक्षित आणि कायद्याची जाण असलेल्या लोकांना गोवले जाते. अशा

लोकांना घाबरवून त्यांच्याकडून डिजिटल माध्यमातून खंडणी मागितली जाते. त्यांच्या खात्यात पैसे नसल्यास त्यांना कर्ज दिले जाते. अनेक वेळा त्यांच्याकडे कर्ज घेणारी ॲप्स नसतात, त्यामुळे ती ॲप्स डाउनलोडही केली जातात. 
डिजिटल अटक म्हणजे काय 

* अटक करण्याची भीती दाखवत तुम्हाला घरातच ओलीस ठेवतात. 

* व्हिडीओ कॉल मध्ये ठिकाण पोलीस ठाणे असल्याचे भासवतात. 

* ऑनलाईन पाळत ठेवतात, कोण कुठे जात आहे.

* बॅंकचे खाते सीज करण्याची आणि अटक करण्याची धमकी देतात. 

*  ॲंप इंस्टाल करवून बनावटी डिझिटल फॉर्म भरवतात.

* डमी खाते सांगत त्यात पैसे जमा करायला लावतात. 

Edited By - Priya Dixit 

इन्स्टाने काम करणे बंद केल्याची माहिती X प्लॅटफॉर्मद्वारे अनेक वापरकर्त्यांनी दिली आहे. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर कोणतीही रील किंवा पोस्ट किंवा कथा उघडू शकल्या नाहीत किंवा वापरकर्ते कोणतीही पोस्ट अपलोड करू शकले नाहीत.

वेब वापरकर्त्यांना इंस्टाग्राम उघडताना "सॉरी, समथिंग वेंट राँग" असे लिहिलेले दिसत होते. तसेच, ते यावर काम करत असून काही कालावधीत समस्या दूर करतील, अशी माहिती त्या अधिसूचनेत देण्यात आली होती. काही वेळातच ही समस्या दूर झाली आणि आता वापरकर्ते सहजपणे ॲप वापरण्यास सक्षम आहेत.

मेंदू आणि हृदयाच्या पेशींवर परिणाम होतो

रिपोर्ट्सनुसार मोबाईल फोनमधून निघणाऱ्या रेडिएशनमध्ये थर्मल आणि मॅग्नेटिक रेडिएशन असते. यामुळे शरीरात उष्णता निर्माण होते, ज्यामुळे मेंदू आणि हृदयाच्या पेशींचा वेग वाढतो. अशा परिस्थितीत तुमच्या मेंदू आणि हृदयावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.

प्रजननक्षमतेवर परिणाम होतो

मोबाईलच्या अतिवापरामुळे प्रजनन क्षमतेवर परिणाम होतो. वास्तविक, त्यातून निघणाऱ्या रेडिएशनमुळे तुमच्या पेशींवर ताण येतो, ज्यामुळे तुमची प्रजनन क्षमता प्रभावित होते. याशिवाय कर्करोगही होतो.

संधिवात

मोबाईल फोनमधून निघणाऱ्या रेडिएशनमुळे आपल्या शरीरातील पेशी खराब होऊ लागतात, ज्यामुळे संधिवात, अल्झायमरसारख्या आजारांचा धोका वाढू शकतो. अशा परिस्थितीत जर तुम्हाला आधीच संधिवाताचा धोका असेल तर मोबाईलचा वापर कमीत कमी करायला सुरुवात करा. जेणेकरून त्यातून निघणाऱ्या रेडिएशनचा तुमच्या आरोग्यावर परिणाम होणार नाही.

कर्करोगाचा धोका वाढतो

नॅशनल कॅन्सर इन्स्टिट्यूटच्या अहवालानुसार मोबाईल फोनमधून निघणाऱ्या रेडिएशनमुळे कॅन्सरचा धोका असतो. वास्तविक, रेडिएशन आपल्या डीएनएला नुकसान पोहोचवते, ज्यामुळे कर्करोगाचा धोका वाढतो. यामुळे, लोकांना प्रामुख्याने मेंदूचा कर्करोग आणि ट्यूमर सारख्या परिस्थितीचा धोका असतो.

रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत करू शकते

संशोधनात हे सिद्ध झाले आहे की रेडिएशनमुळे रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होऊ लागते. यामुळे, व्हायरस आणि बॅक्टेरियाशी लढण्याची शरीराची क्षमता हळूहळू नष्ट होऊ शकते. त्यामुळे मोबाईल फोन किंवा रेडिएशन सोडणाऱ्या गोष्टींचा वापर कमीत कमी करण्याचा प्रयत्न करा.

मोबाईल रेडिएशन टाळण्यासाठी या गोष्टी लक्षात ठेवा

फोन चार्ज करताना बोलू नका.

फोनवर बोलण्यासाठी इअरफोन वापरण्याचा प्रयत्न करा.

मोबाईलवर बोलत असताना कानापासून सुमारे 2 ते 3 इंच अंतर ठेवा.

एखाद्याला कॉल करण्याऐवजी एसएमएस पाठवण्याचा प्रयत्न करा.

फोन वापरात नसताना विमान किंवा फ्लाइट मोडवर ठेवा.

तुम्ही झोपता तेव्हा तुमचा फोन नेहमी दूर ठेवा, तुमच्या अलार्मसाठी बॅटरीवर चालणारे अलार्म घड्याळ वापरा.

बेडजवळ मोबाईल ठेवू नका.

फोन खिशात ठेवणे वगैरे टाळा.

मोबाईल फोन वापरताना या छोट्या-छोट्या गोष्टींकडे लक्ष दिल्यास किरणोत्सर्गापासून बऱ्याच अंशी आपला बचाव होऊ शकतो.

अस्वीकरण : चिकित्सा, आरोग्य संबंधी उपाय, योग, धर्म, ज्योतिष इतर विषयांवर वेबदुनिया मध्ये प्रकाशित लेख व समाचार केवळ आपल्या माहितीसाठी आहे. वेबदुनिया याला दुजोरा देत नाही. या संबंधी कोणतेही उपाय अमलात आणण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

BSNL रु. 599 रिचार्ज

BSNL च्या 84 दिवसांची वैधता योजना अमर्यादित कॉलिंग, दररोज 100 SMS आणि इंटरनेट प्लॅनसह येते, ज्यामध्ये तुम्हाला दररोज 3GB डेटा दिला जातो. त्यानुसार, ही सेवा वापरकर्त्यांना 7.13 रुपये प्रतिदिन दिली जात आहे. हा प्लॅन इतर टेलिकॉम कंपन्यांच्या तुलनेत खूपच स्वस्त आहे, जो 4G डेटा वापरकर्त्यांसाठी तयार करण्यात आला आहे.

कमी खर्चात मोठा फायदा

युजर्सना हा प्लान खूप आवडला आहे. त्याच वेळी, वापरकर्ते कमी किंमतीत अधिक फायदे मिळवू शकतात. तुम्हालाही हा प्लॅन घ्यायचा असेल, तर प्ले स्टोअरवरून बीएसएनएल सेल्फ केअर ॲप डाउनलोड करा आणि ॲप इन्स्टॉल केल्यानंतर बीएसएनएल मोबाइल नंबरच्या मदतीने लॉग इन करा. त्यानंतर तुमच्या फोनवर OTP येईल आणि तुमची नोंदणी होईल.

4G तयार डेटा सेंटर

सरकारकडून बीएसएनएलवर वेगाने काम करण्याचा दबाव आहे. अशा परिस्थितीत टाटाच्या मदतीने 4G साठी डेटा सेंटर तयार केले जात आहे, ज्याच्या मदतीने वापरकर्त्यांना चांगली इंटरनेट सेवा दिली जाईल. ही कंपनी 2025 च्या मध्यापर्यंत देशभरात 5G सेवा सुरू करण्याच्या तयारीत आहे.

आज सकाळ पासून जिओचे नेटवर्क येत नसल्याचे युजर्सने सांगितले. मंगळवारी आज दुपारी 12 वाजे पर्यंत जिओ नेटवर्कशी संबंधित समस्यांचे 10 हजारांहून अधिक अहवाल प्राप्त झाले आहे. 

देशभरातील युजर्स जिओची सेवा बंद असल्याच्या तक्रारी करत आहेत. मोबाईल इंटरनेट नीट काम करत नसल्याच्या आणि अनेकांना नीट सिग्नल मिळत नसल्याच्या तक्रारी अनेकांनी केल्या आहेत. जिओ फायबर देखील योग्यरित्या काम करत नाही.

Is Reliance Jio working for you? #Jiodown pic.twitter.com/2GAppa7KdS

— Hardwire (@Hardwire_news) September 17, 2024

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर Jio Down देखील ट्रेंड करत आहे. सोशल मीडियावर लोक मोठ्या प्रमाणावर मीम्स शेअर करत आहेत.
Edited by - Priya Dixit  

iPhone 16 6.1 आणि iPhone 16 Plus 6.7 इंच स्क्रीन आकारात सादर करण्यात आला आहे. iPhone 16 मध्ये एक नवीन कॅमेरा कंट्रोल बटण देण्यात आले आहे आणि कॅमेऱ्यासाठी एक व्हिज्युअल इंटेलिजेंस फीचर देखील आहे.

आयफोन 16 सह दोन मागील कॅमेरे आहेत ज्यात प्राथमिक लेन्स 48 मेगापिक्सेल आहे. यात मॅक्रो आणि अल्ट्रा मोड देखील आहे. कॅमेरा डॉल्बी व्हिजनसह 4K60 व्हिडिओ रेकॉर्ड करू शकतो.

आयफोन 16 आणि आयफोन 16 प्लस अल्ट्रामॅरिन, टील, गुलाबी, पांढरा आणि काळ्या रंगात उपलब्ध असतील. हे 128GB, 256GB आणि 512GB स्टोरेज पर्यायांमध्ये येतील. iPhone 16 ची सुरुवातीची किंमत 79,900 रुपये असेल, तर iPhone 16 Plus ची सुरुवातीची किंमत 89,900 रुपये असेल.

iPhone 16 आणि iPhone 16 Plus या दोन्ही फोनमध्ये A18 चिपसेट आहे जो iOS 18 सह देखील येतो.
दोन्ही फोनमध्ये AI सपोर्ट आहे. दोन्ही फोनमध्ये 2,000 nits च्या पीक ब्राइटनेससह XDR OLED डिस्प्ले आहे. डिस्प्लेमध्ये सिरेमिक शील्ड संरक्षण आहे. फोनला IP68 रेटिंग मिळाली आहे. आयफोन 15 मालिकेप्रमाणे, दोन्ही फोनमध्ये 48-मेगापिक्सेलचा ड्युअल रियर कॅमेरा सेटअप आहे. समोर, दोन्ही फोनमध्ये 12-मेगापिक्सेल कॅमेरा आहे.

Edited By - Priya Dixit 

सोशल मीडिया ॲप व्हॉट्सॲप, सध्या मॅक  युजर्ससाठी इलेक्ट्रॉन-आधारित डेस्कटॉप ॲप, नवीन ॲप कॅटॅलिस्टसह बदलले जाईल.

 
Meta अंतर्गत येणाऱ्या WABetaInfo, कंपनीकडे WhatsApp बद्दल सर्व माहिती आहे, त्यांनी या आगामी अपडेटबद्दल सांगितले आहे. WABetaInfo च्या रिपोर्टनुसार, 54 दिवसांनंतर, मॅक डेस्कटॉप  युजर्स सध्याचे ॲप वापरू शकणार नाहीत. अशा परिस्थितीत, कंपनीने आधीच युजर्सना याबद्दल सूचना देणे सुरू केले आहे. 

वृत्तानुसार, आगामी काळात इलेक्ट्रॉन ॲप डेस्कटॉपवर काम करणार नाही. त्याऐवजी, कॅटॅलिस्ट ॲप मॅक  युजर्ससाठी कार्य करेल.कंपनीने म्हटले आहे की वापरकर्त्यांचा डेटा जुन्या ॲपवरून नवीन ॲपमध्ये सहजपणे हस्तांतरित केला जाईल.अहवालात असेही म्हटले आहे की जुन्या ॲप्सवरून नवीन ॲप्सवर स्विच करताना मॅक युजर्सला अधिक चांगली कामगिरी मिळेल. युजर्सला मॅक ओएस इंटिग्रेटेड फीचर्सचाही लाभ मिळेल.एकूणच, मॅक युजर्सलाआगामी काळात अनेक उत्कृष्ट वैशिष्ट्ये मिळू शकतात.

Edited by - Priya Dixit 

मुकेश अंबानी म्हणाले, “रिलायन्स जिओ लाँच होऊन फक्त 8 वर्षे झाली आहेत आणि या आठ वर्षात तिने जगातील सर्वात मोठी मोबाईल डेटा कंपनी बनण्याचा पराक्रम केला आहे. डिजिटल होम सर्व्हिसच्या बाबतीत Jio ही जगातील सर्वात मोठी कंपनी आहे. जिओ 3 कोटींहून अधिक घरांमध्ये डिजिटल सेवा पुरवते. JioAirFiber चे दर 30 दिवसांनी 10 लाख घरे जोडून विक्रमी 10 कोटी घरांपर्यंत पोहोचण्याचे उद्दिष्ट आहे.”

मुकेश अंबानी यांनी 2G ग्राहकांना 4G मध्ये बदलण्याचा एक रोडमॅप देखील मांडला, ते म्हणाले, “जसे जसे 5G फोन अधिक परवडणारे बनतील, Jio च्या नेटवर्कवर 5G अवलंबला गती येईल, ज्यामुळे डेटा वापरात आणखी वाढ होईल. आणि जसजसे अधिक वापरकर्ते 5G नेटवर्ककडे जातील तसतसे आमच्या 4G नेटवर्कची क्षमता वाढेल. यामुळे Jio ला भारतातील 20 कोटी पेक्षा जास्त 2G वापरकर्ते Jio 4G फॅमिलीमध्ये समाविष्ट करू शकतील."

या सगळ्या घडामोडींनंतर भारतातही टेलिग्रामवर बंदी लादली जाण्याची शक्यता वर्तवली जात असल्याचं 'मनीकंट्रोल'ने आपल्या बातमीत म्हटलंय. 'मनीकंट्रोल'ने आपल्या वृत्तात दिलेल्या माहितीनुसार, खंडणी आणि जुगार यांसारख्या गुन्हेगारी कृत्यांसाठी कथितपणे टेलिग्रामचा वापर केला जात असल्याच्या टीकेनंतर भारतीय तपास यंत्रणांकडून टेलिग्रामचा तपास केला जात आहे.

या तपासातील शोधांच्या आधारे टेलिग्रामवर बंदी लादली जाण्याची शक्यताही सरकारी अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे. भारतात अलीकडेच घडलेल्या पेपरफुटीच्या घटना, चाइल्ड पॉर्नोग्राफी आणि खंडणीच्या घटनांसाठी टेलिग्रामचा वापर करण्यात आल्याचा आरोप आहे. त्यामुळे, अशा गुन्हेगारी कृत्यांसाठी सर्रास वापरण्यात येणारे टेलिग्राम आता बंद होईल का, अशी चर्चा सुरू झाली आहे. अटकेनंतर टेलिग्रामचे संस्थापक पावेल ड्युरोव्ह यांची फ्रान्सच्या नॅशनल सायबर क्राईम युनिट आणि नॅशनल फ्रॉड ऑफिसकडून चौकशी केली जात असल्याची माहिती फ्रेंच पोलिसांनी रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला दिली आहे.

मात्र, या अ‍ॅपचा गैरवापर केला जाण्यासाठी प्लॅटफॉर्मला अथवा त्याच्या मालकाला जबाबदार ठरवणं हे फारच हास्यास्पद असल्याची प्रतिक्रिया टेलिग्रामने आपल्या निवेदनातून दिली आहे.

कोण आहेत पावेल ड्युरोव्ह?

39 वर्षीय पावेल ड्युरोव्ह हे मूळचे रशियन असून ते अब्जाधीश आहेत. त्यांनी रशियामध्ये लोकप्रिय सोशल मीडिया अ‍ॅप असलेल्या 'व्ही कंताक्ते' (व्हीके) ची स्थापनाही केली आहे.

रशियन सरकारने 'व्हीके' या प्लॅटफॉर्मवरील विरोधकांची खाती बंद करण्याची मागणी त्यांच्याकडे केली होती. ही बंदी झुगारल्यानंतर 2014 मध्ये त्यांना रशिया सोडण्याचा निर्णय घ्यावा लागला.

रशिया सोडण्याच्या एक वर्ष आधी म्हणजेच 2013 मध्ये त्यांनी टेलिग्राम या प्लॅटफॉर्मची स्थापना केली होती.

सध्या ते दुबईमध्येच राहत असून या कंपनीचे कामकाजही तिथूनच चालवले जाते. त्यांच्याकडे यूएई आणि फ्रान्सचे नागरिकत्व आहे.

मात्र, रशिया त्यांना आजही आपल्या देशाचा नागरिक मानतं. ड्युरोव्ह युरोपमध्ये सातत्याने प्रवास करतात, असे टेलिग्रामने म्हटलंय.

त्यांच्या प्लॅटफॉर्मवरुन सत्ताधाऱ्यांकडून विशिष्ट प्रकारचा मजकूर काढून टाकण्याच्या मागण्या झाल्या तर ते झिडकारून लावतील, असे पावेल ड्युरोव्ह यांनी अमेरिकेतील माध्यमकर्मी टकर कार्लसन यांना एप्रिलमध्ये दिलेल्या मुलाखतीमध्ये म्हटले होते.

ते म्हणाले होते की, "जिथे जिथे आम्हाला असं वाटेल की, आता मर्यादा पार होतेय म्हणजेच ही बाब आमच्या मूल्यांशी फारकत घेणारी आहे वा अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि लोकांच्या गोपनीयतेचा भंग करणारी आहे, तिथे तिथे आम्ही त्यांना दुर्लक्ष करू."

टेलिग्राम काय आहे?

फेसबुक, व्हॉट्सअ‍ॅप, इंस्टाग्राम, आयमेसेज आणि वुईचॅट यांच्या प्रमाणेच टेलिग्राम हेदेखील जगभरात प्रसिद्ध असलेले मोठे मेसेजिंग अ‍ॅप आहे. गेल्या जुलै महिन्यामध्ये पावेल ड्युरोव्ह यांनी असा दावा केला होता की, टेलिग्रामने महिन्याला 950 दशलक्ष सक्रिय युजर्सचा टप्पा पार केला आहे.

रशिया आणि युक्रेनमध्ये हे अ‍ॅप लोकप्रिय असून इराण आणि हाँग-काँगमधील लोकशाही-समर्थक गटांकडूनही त्याचा वापर केला जातो.

टेलिग्राममध्ये 'इनक्रिप्शन'ची सुविधा आहे. याचा अर्थ या अ‍ॅपचा मेसेज ज्या डिव्हाईसवरुन पाठवण्यात आले आहेत त्या आणि ज्या डिव्हाईसला पाठवण्यात आले आहेत त्याच युजर्सना वाचता येतात. मात्र, ही सेटिंग 'डिफॉल्ट' नाही म्हणजेच यामध्ये बदल करता येऊ शकतात.

टेलिग्राम आणि व्हॉट्सअ‍ॅपसारख्या तत्सम मेसेजिंग अ‍ॅप्लीकेशनमधील मुख्य फरक म्हणजे 'ग्रुप'च्या आकारातील तफावत होय. टेलिग्रामवरील ग्रुपच्या सदस्यसंख्येची मर्यादा इतर मेसेजींग अ‍ॅप्लीकेशनच्या तुलनेत अवाढव्य आहे. एकीकडे व्हॉट्सअपमध्ये एकावेळी एका ग्रुपमध्ये 1 हजार सदस्य असू शकतात तर दुसरीकडे टेलिग्रामवर ही मर्यादा 2 लाखांपर्यंत आहे. त्यामुळेच, प्रचंड सदस्यसंख्या असलेल्या या ग्रुप्समधूनच दिशाभूल करणारी माहिती मोठ्या प्रमाणावर पसरत असल्याची टीका टेलिग्रामवर वारंवार होते.

दुसऱ्या बाजूला पावेल ड्युरोव्ह यांच्या अटकेनंतर टेलिग्रामने म्हटलंय की, टेलिग्रामवरील बेकायदा मजकुराची छाननी करण्याची क्षमता ही या क्षेत्रातील मानकांची पूर्तता करणारी असून त्यामध्ये सातत्याने सुधारणा केली जात आहे. टेलिग्राम सुरक्षित आणि जबाबदार ऑनलाईन वातावरण प्रदान करण्यासाठी लागू असलेल्या डिजीटल सर्व्हीस अ‍ॅक्टसहित युरोपियन युनियनच्या सर्व कायद्यांना धरुनच काम करत असल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

पुढे टेलिग्रामने म्हटलंय की, "संवाद आणि अत्यावश्यक माहितीच्या आदान-प्रदानासाठी जगभरातील जवळपास एक अब्ज लोक टेलिग्रामचा वापर करतात. सद्यपरिस्थितीतून ठोस उपाय काढण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील असून टेलिग्राम तुम्हा सर्वांबरोबर आहे."

टेलिग्रामवरील वादग्रस्त फीचर्स कोणते?

टेलिग्रामची धाटणी बऱ्यापैकी इतर मेसेजींग अ‍ॅप्लीकेशनसारखीच असली तरीही काही सुविधांमुळे ते इतरांपासून फारच वेगळे ठरते.सध्या याच कारणास्ताव ते वादातही अडकले आहे. टेलिग्रामचे संस्थापक आपल्यासाठी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य सर्वोच्च असल्याचे म्हणतात.

या प्लॅटफॉर्मवरुन लोक सहजपणे एकमेकांशी संवाद साधू शकतात, एखाद्या आंदोलनाचे नियोजन करु शकतात आणि विशेष म्हणजे ते आपली ओळख लपवून या सगळ्या कृती करु शकतात.

दुसऱ्या बाजूला टेलिग्रामवरील युझर्स आणि त्यांच्याकडून प्रसारित केल्या जाणाऱ्या मजकूरावरील छाननीही फार कठोरपणे केली जात नाही. तसेच, या अ‍ॅप्लीकेशनवरील काही फीचर्स असे आहेत जे कायद्याच्या कक्षेत आणून त्यावरील युझर्सचा आणि मजकूराचा तपास करणे अत्यंत अवघड जाते.

टेलिग्रामवर तुम्ही तुमचा मोबाइल नंबर गोपनिय ठेवू शकता तसेच सीम कार्ड नसतानाही साइन अप करु शकता. युझर्सना टेलिग्रामवरील ग्रुप्स आणि चॅनेल्सवरील इतर सदस्यांचे मोबाइल नंबर्स दिसू शकत नाहीत.

टेलिग्रामवरील युझर्स त्यांच्या चॅट्ससाठी ऑटो-डिलीट या फीचरचाही वापर करु शकतात. तसेच पाठवलेले आणि प्राप्त झालेले असे दोन्हीकडचेही मेसेजेस युझर्सना डिलीट करता येऊ शकतात. आपल्याकडचे मेसेजींग अधिक सुरक्षित असून व्हॉट्सअपपेक्षाही अधिक चांगली 'इन्क्रीप्शन' सुविधा असल्याचा टेलिग्रामचा दावा आहे.

टेलिग्राम लोकप्रिय असण्यामागचे सर्वांत लोकप्रिय कारण म्हणजे अवाढव्य ग्रुप्स तयार करण्याची सुविधा होय. ही सुविधा टेलिग्रामचे शक्तिस्थान असले तरीही तीच वादग्रस्त बाजूही आहे.

एकीकडे व्हॉट्सअपसारखे मेसेजींग अ‍ॅप्लीकेशन्स, फेक न्यूज आणि दिशाभूल करणाऱ्या माहितीच्या प्रसारणाला आळा घालण्यासाठी सदस्यसंख्येवर मर्यादा आणत आहे तर दुसरीकडे टेलिग्रामवर ही सुविधा जशीच्या तशी असल्याने टेलिग्रामवरुन फेक न्यूजचा प्रसार मोठ्या प्रमाणावर होतो, असे टीकाकारांचे म्हणणे आहे.

टेलिग्राम अ‍ॅप्लीकेशनवरुन मोठ्या प्रमाणावर कट-कारस्थानांची चर्चा, नव-नाझी विचार, बाल-लैंगिक शोषण आणि अतिरेकी विचारांच्या मजकूराचा प्रसार होत असल्याचे टीकाकारांचे म्हणणं आहे.

विशेष म्हणजे टेलिग्रामची इतर मेसेजींग अ‍ॅप्लीकेशनच्या तुलनेत अतिरेकी आणि बेकायदा मजकूराची छाननी अथवा तपासणी करण्याची क्षमता कमकुवत असल्याचं सायबर-सिक्योरिटी तज्ज्ञांचं मत आहे.

उदाहरणार्थ, युकेमधील अनेक शहरांमध्ये नुकताच मोठा हिंसाचार पहायला मिळाला होता. या हिंसाचारानंतरही टेलिग्राम वादाच्या भोवऱ्यात अडकले होते. टेलिग्रामवर अति-उजव्या विचारसरणीचे ग्रुप्स आणि चॅनेल्स असून त्या माध्यमातूनच या हिंसाचाराला चिथावणी देण्यात आली असल्याचा आरोप झाला होता.टीकाकारांच्या मते, एक्स अथवा फेसबुकसारख्या प्लॅटफॉर्मवर बंदी असलेला मजकूर सहजगत्या टेलिग्रामवर पाठवला अथवा स्वीकारला जाऊ शकतो.

या अ‍ॅप्लीकेशनच्या ढिसाळ छाननीमुळेच बेकायदा मजकूराचा प्रसार सहज शक्य होतोय. दुसऱ्या बाजूला, टेलिग्रामवर मोठ्या आकाराच्या फाइल्सही अगदी सहजपणे शेअर केल्या जाऊ शकतात. तसेच बाहेरील लिंक्स आणि बॉट्सचा वापरही या अ‍ॅप्लीकेशनवर केला जाऊ शकतो.

जाहिरात, विक्री, सबस्क्रीप्शन्स आणि इतर अनेक माध्यमातून या प्लॅटफॉर्मला महसूल प्राप्त होतो.

(मूळ बातमी ग्रॅहम फ्रेजर आणि बीबीसी उर्दू तसेच इतर अपडेटसह)

बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.

Published By- Priya Dixit 

योग्य ठिकाणी घड्याळ घाला

हृदय गती अचूक मोजण्यासाठी, घड्याळ योग्य ठिकाणी घालणे महत्वाचे आहे. तुम्ही घड्याळ जितके उंच ठेवाल तितके चांगले मोजमाप मिळेल. विशेषत: वर्कआउट करताना, घड्याळ मनगटाच्या 2 बोटवर घाला. सेन्सर टिश्यूद्वारे तुमच्या रक्तवाहिन्या वाचतो आणि सॉफ्ट टिश्यू अधिक चांगले मोजमाप करण्यास मदत करतात. तुमच्या हातावर टॅटू असल्यास, टॅटूशिवाय घड्याळ हातावर घाला, कारण काही शाई वाचनावर परिणाम करू शकते.

घड्याळ घट्ट घाला जेणेकरून ते हलणार नाही

सेन्सर आणि तुमच्या मनगटात प्रकाश आल्यास, तो मापनात व्यत्यय आणू शकतो. हे टाळण्यासाठी घड्याळाचा पट्टा थोडा घट्ट घाला. घड्याळ पुरेसे घट्ट परिधान करा जेणेकरून ते हलणार नाही, परंतु इतके घट्ट नाही की ते रक्तवाहिन्यांना अडथळा आणेल. जर पट्टा खूप मोठा, लहान असेल किंवा व्यवस्थित बसत नसेल, तर नवीन पट्टा खरेदी करण्याचा विचार करा.

कसरत करण्यापूर्वी हृदय गती मोजणे सुरू करा

मोजमाप सुरू केल्यानंतर लगेच काम सुरू करू नका. योग्य मापन मिळविण्यासाठी घड्याळाला काही मिनिटे लागतात. या वेळी, हलका वॉर्म-अप करा, जेणेकरून तुमची हृदय गती थोडी वाढेल आणि घड्याळ मोजणे सोपे होईल.

इंटरवल आणि स्ट्रेंथ ट्रेनिंग दरम्यान मनगटातून मोजमाप घेऊ नका

मनगटाचे सेन्सर इंटरवल आणि स्ट्रेंथ ट्रेनिंगसाठी हार्ट रेट चेस्ट स्ट्रॅप इतके अचूक नसतात. चेस्ट स्ट्रॅप तुमच्या हृदयाची गती मोजतो, तर मनगटाचा सेन्सर तुमच्या रक्तातील ऑक्सिजन मोजतो. यामुळे मनगटाचा सेन्सर नेहमी थोडा मागे असतो, जो मध्यांतर किंवा ताकद प्रशिक्षण दरम्यान अचूक नसतो. म्हणून अशा वर्कआउटसाठी हार्ट रेट चेस्ट स्ट्रॅप वापरा.

नियमितपणे सॉफ्टवेअर अपडेट करा

स्मार्टवॉचच्या अचूकतेसाठी सॉफ्टवेअर अपडेट महत्त्वाचे आहेत. नवीन अद्यतने मापन अचूकता सुधारतात. त्यामुळे नवीन अपडेट उपलब्ध होताच तुमच्या स्मार्टवॉचचे सॉफ्टवेअर अपडेट करा. तुम्ही तुमच्या स्मार्टफोनवरील ॲपद्वारे हे करू शकता.

सेन्सरला घाण आणि स्क्रॅचपासून दूर ठेवा

स्मार्टवॉचच्या सेन्सरवर कोणत्याही प्रकारची घाण किंवा ओरखडे मापनाच्या अचूकतेवर परिणाम करू शकतात. काही स्मार्टवॉचमध्ये सेन्सरवर सिक्युरिटी स्टिकर असते, जे काढून टाकणे आवश्यक असते. तसेच वेळोवेळी सेन्सर साफ करत राहा. यासाठी ओले कापड वापरावे.

तुमच्या शारीरिक स्थितीनुसार हृदय गती सतत बदलत असते हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. तुम्ही थकलेले असाल, आजारी असाल, तणावग्रस्त असाल किंवा खूप कॉफी प्यायली असाल तर त्याचा तुमच्या हृदयाच्या गतीवर परिणाम होऊ शकतो. म्हणून, आपल्याला काही शंका असल्यास, आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

तुमच्या स्मार्टवॉचने तुमच्या हृदयाचे ठोके अचूकपणे मोजण्यासाठी या टिप्स फॉलो करा. घड्याळ व्यवस्थित परिधान करा, सेन्सर स्वच्छ ठेवा आणि सॉफ्टवेअर अपडेट ठेवा. तुम्हाला अचूक मोजमाप हवे असल्यास, चेस्ट स्ट्रॅप वापरा. या छोट्या-छोट्या गोष्टींची काळजी घेतल्यास तुम्ही तुमच्या आरोग्याची चांगली काळजी घेऊ शकता.

अस्वीकरण: येथे दिलेली माहिती सामान्य समजुतीवर आधारित आहे आणि ती केवळ माहितीसाठी दिली जात आहे. वेबदुनिया याला दुजोरा देत नाही. कोणतेही उपाय अमलात आणण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

व्हॉट्सॲपचे हे फीचर सुरू झाल्यानंतर तुम्ही कोणत्याही मेसेजला त्वरीत उत्तर देऊ शकाल. यासाठी तुम्हाला फक्त डबल टॅप करावे लागेल, म्हणजेच नवीन अपडेट आल्यानंतर इन्स्टाग्रामप्रमाणेच व्हॉट्सॲपवरील कोणत्याही मेसेजलाही डबल टॅप करून रिप्लाय करू शकतो. .

डबल टॅप केल्यानंतर, डिफॉल्ट इमोजीसह प्रतिक्रिया दिली जाऊ शकते. रिपोर्टनुसार, व्हॉट्सॲपच्या या फीचरची सध्या चाचणी सुरू आहे. अँड्रॉइडच्या बीटा व्हर्जनवर हे फिचर दिसले आहे.

WABetaInfo ने या नवीन फीचरबद्दल माहिती दिली आहे. नवीन आवृत्ती Android बीटा आवृत्ती 2.24.16.7 वर दिसली आहे. नवीन फीचरचा एक स्क्रीनशॉट देखील समोर आला आहे ज्यामध्ये हे पाहिले जाऊ शकते की मेसेजवर डबल टॅप करून प्रतिक्रिया दिली जाऊ शकते. डीफॉल्टनुसार हृदय इमोजी असेल जे तुम्ही बदलू शकता.

Edited By- Priya Dixit 

जिओ प्लॅटफॉर्म्स लिमिटेडचे ​​अध्यक्ष किरण थॉमस यांनी या भागीदारीबद्दल सांगितले की, “मोबिलिटी उद्योगात क्रांती घडवून आणण्यासाठी मीडियाटेकसोबत सहकार्य करताना JioThings ला आनंद होत आहे. MediaTek चे प्रगत चिपसेट आमच्या अत्याधुनिक डिजिटल सोल्यूशन्ससह एकत्रित करून, आम्ही नवीन मानके सेट करू. जे ग्राहकांच्या अनुभवात सुधारणा करून गतिशीलतेचे भविष्य बदलेल.”

ग्राहकांना “Jio Automotive App Suite” मध्ये प्रवेश मिळेल, ज्यामुळे त्यांना Jio Voice Assistant, JioSaavn, JioPages, JioXploR सारख्या अनेक सेवा बंडल रुपात मिळतील. JioThings चे स्मार्ट डिजिटल क्लस्टर AvniOS वर आधारित आहे. स्मार्ट डिजिटल क्लस्टर आणि ऑपरेटिंग सिस्टम रिअल-टाइम डेटा विश्लेषण करते. यात वाहनाच्या चांगल्या नियंत्रणासाठी एक उत्तम इंटरफेस आहे आणि सहज नियंत्रणासाठी आवाज ओळखतो.

मीडियाटेकचे कॉर्पोरेट सीनीयर व्हॉइस प्रेसिडेंट आणि इंटेलिजेंट डिव्हाइसेस बिझनेस ग्रुपचे महाव्यवस्थापक जेरी यू म्हणाले की “मीडियाटेकद्वारे समर्थित टू-व्हीलर स्मार्ट डिजिटल क्लस्टरवर JioThings सोबतचे सहकार्य IoT आणि ऑटोमोटिव्ह या दोन्ही क्षेत्रांतील नाविन्यपूर्णतेची आमची वचनबद्धता आणखी मजबूत करते. हा क्लस्टर टू-व्हीलर स्मार्ट डॅशबोर्डच्या भविष्यासाठी आमच्या दृष्टीकोनाशी सुसंगत आहे.”

कंपनीने आपल्या निवेदनात म्हटले आहे की मीडियाटेकचे अत्याधुनिक चिपसेट तयार करण्यातील कौशल्य आणि जिओच्या उत्पादनातील नावीन्यपूर्ण इतिहासामुळे ते केवळ भारतातच नव्हे तर जागतिक बाजारपेठेतही टर्नकी आधारावर हे समाधान देऊ शकेल. 2025 च्या अखेरीस भारतीय दुचाकी ईव्ही बाजार 10,000 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. ज्यामध्ये 30 लाखांहून अधिक वाहने रस्त्यावर असतील. JioThings आणि MediaTek यांच्यातील हे सहकार्य ऑटोमोटिव्ह उद्योगातील इलेक्ट्रॉनिक वाहनांची वाढती मागणी पूर्ण करेल.

अनेक ठिकाणच्या हवाई वाहतुकीला याचा फटका बसला आहे. तसंच आयटीचा वापर करणाऱ्या इतर सेवांवरही त्याचा परिणाम झाला आहे.दिल्ली विमानतळावर इंडिगो, स्पाइसजेट, एअर इंडिया, आकासा या हवाई वाहतूक कंपन्यांना याचा फटका बसला आहे.

दिल्ली विमानतळावरही यामुळं गोंधळ उडाल्याची माहिती आहे. दिल्ली एअरपोर्टनं जागतिक आयटी संकटामुळे काही सेवांवर परिणाम झाल्याचं ट्वीट केलं.सिडनीतील अनेक विमानांची उड्डाणं थांबली. तसंच युनायटेड एअरलाइन्सनंही उड्डाणं थांबवल्याचं पाहायला मिळालं. लंडन स्टॉक एक्सचेंजच्या प्लॅटफॉर्मलाही याचा फटका बसला.अमेरिकेच्या युनायटेड, डेल्टा आणि अमेरिकन एअरलाइन्सं जगभरातील उड्डाणं स्थगित केली आहेत. कोणतीही नवी उड्डाणं न करण्याचा निर्णय कंपनीनं घेतला आहे.

हे संकट नेमकं कशामुळे?

क्राऊडस्ट्राईक या या सायबर सिक्युरिटी कंपनीचे अध्यक्ष जॉर्ज कुर्ट्झ यांनी म्हटलं, की मायक्रोसॉफ्टच्या डिव्हासमध्ये कंटेट अपडेटमध्ये डिफेक्ट आल्यामुळे हा सगळा गोंधळ झाला आहे.

ते म्हणाले, “मूळ समस्या कळली आहे आणि ती सोडवण्साठीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.”

कुर्ट्झ यांनी सांगितलं की, इतर ऑपरेटिंग सिस्टिम्सला यामुळे धोका उत्पन्न झालेला नाही. त्यामुळे हा सिक्युरिटी किंवा सायबर अटॅक नाही

क्राऊडस्ट्राईक या अँटीव्हायरस तयार करणाऱ्या कंपनीने एक सॉफ्टवेअर अपडेट केलं. त्यामुळे हा गोंधळ झाला असा आरोप झाला. या पार्श्वभूमीवर कुर्ट्झ यांनी हे निवेदन प्रसिद्ध केलं आहे.

मार्केटच्या सुरुवातीच्या व्यवहारात या कंपनीच्या शेअर्समध्ये 21 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. ट्रॅव्हल कंपन्या प्रभावित होतील असा अंदाज गुंतवणूकदारांनी बांधल्यामुळे मायक्रोसॉफ्टच्या तसं ट्रॅव्हल कंपन्याच्या स्टॉकमध्ये घसरण झाली.

क्राऊडस्ट्राईकच्या सीईओने मागितली माफी

क्राऊडस्ट्राईकचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी जगभरातील आयटी सेवांमध्ये आलेल्या या व्यत्ययाबाबत माफी मागितली आहे. मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमध्ये बिघाड झाल्यामुळे ही समस्या उद्भवल्याचं ते म्हणाले.

क्राऊडस्ट्राईकचे या सायबर सिक्युरिटी फर्मचे सीईओ जॉर्ज कुर्ट्झ यांनी अमेरिकन न्यूज चॅनल एनबीसी न्यूजला सांगितलं की, "या अडचणीमुळे ज्या ज्या ग्राहक, प्रवासी आणि कंपन्यांना अडचणी आल्या त्या सर्वांसाठी आम्ही दिलगिरी व्यक्त करतो. आम्ही लवकरच याबाबत अधिक माहिती देऊ."

जॉर्ज कुर्ट्झ यांनी सांगितलं की त्यांच्या अपडेटमधील एका बगमुळे ही समस्या उद्भवली ज्यामुळे मायक्रोसॉफ्टच्या ऑपरेटिंग सिस्टमवर परिणाम झाला.

जॉर्ज कुर्ट्झ म्हणाले की ,"हे नेमकं कशामुळे घडलं ते आम्हाला माहिती आहे आणि आता आम्ही ही अडचण दूर केली आहे."

या सर्व्हर्सचा वापर करणाऱ्यांसाठी या सेवा कधी पूर्ववत होतील याबाबतही जॉर्ज कुर्ट्झ यांना विचारण्यात आलं.

या प्रश्नाचं उत्तर देताना ते म्हणाले की, "आपोआप ज्या सेवा दुरुस्त होणार नाहीत त्यांना पूर्ववत व्हायला आणखीन काही वेळ लागू शकतो. संपूर्ण सिस्टीम रिकव्हर व्हायला आणखीन थोडा वेळ लागेल."

मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमधील समस्येमुळे भारतासह जगभरातील विमान कंपन्यांच्या कामकाजावर परिणाम झाला आणि जगभरातील अनेक बँका, शेअर बाजार आणि दूरसंचार सेवा प्रभावित झाल्या.

मात्र, अॅपल आणि लिनक्स या ऑपरेटिंग सिस्टीम वापरणाऱ्यांवर याचा परिणाम झाला नाही. मायक्रोसॉफ्टने सांगितलं की, ही समस्या थर्ड पार्टी कंपनीमुळे झाली आहे.

टेस्लाचे सीईओ इलॉन मस्क यांनी या घटनेला 'आयटी क्षेत्रातील आजवरचं सगळ्यात मोठं अपयश असं म्हटलं आहे.'

मायक्रोसॉफ्टचे चेअरमन आणि सीईओ सत्या नडेला यांनी एक्स (पूर्वीच्या ट्विटर)वर पोस्ट करून या घटनेबाबत एक मत व्यक्त केलं आहे.

सत्या नडेला यांनी लिहिलं की, "काल क्राऊडस्ट्राईक या कंपनीने एक अपडेट जारी केलं. ज्यामुळे जगभरातील आयटी प्रणालींवर परिणाम झाला. आम्हाला या समस्येची जाणीव आहे. आम्ही ग्राहकांच्या सिस्टमला सुरक्षितपणे ऑनलाइन परत आणण्यासाठी क्राऊडस्ट्राईक आणि इतरांसोबत मिळून काम करत आहोत."

क्राऊडस्ट्राईक नेमकं काम काय करते?

क्राऊडस्ट्राईक या कंपनीचं नावही आजपर्यंत फारसं कोणाला माहिती नव्हतं. आपल्या दैनंदिन जीवनात डिजिटल सुविधांचं जाळं किती गुंतागुंतीचं आहे यामुळे आज लोकांना कळलं.

ही एक अमेरिकन कंपनी असून ऑस्टिन, टेक्सास, मध्ये हिची कार्यालयं आहे आणि अमेरिकेच्या भांडवली बाजारातली ही लिस्टेड कंपनी आहे.

इतर अत्याधुनिक तंत्रज्ञान कंपन्यांसारखी ती जुनी नाही. 13 वर्षांपूर्वी तिची स्थापना झाली. या कंपनीत 8500 लोक काम करतात.

ही कंपनी सायबर सुरक्षा क्षेत्रात काम करते. एखादी सिस्टिम हॅक झाली तर त्यानंतरच्या अडचणी सोडवण्यासाठी या कंपनीला पाचारण करण्यात येतं.

त्यांनी अनेक मोठ्या सायबर हल्ल्याच्या चौकशीत भाग घेतला आहे. 2014 मध्ये सोनी पिक्चर्सचे कॉम्प्युटर्स हॅक झाले होते. त्याच्या चौकशीतही या कंपनीचा सहभाग होता.

मात्र, आता याच कंपनीच्या एका सॉफ्टवेअर अपडेटमुळे इतकं मोठं संकट आलं आहे. खरंतर ते अडचण सोडवायला जातात, यावेळी मात्र त्यांच्यामुळेच अडचण निर्माण झाली आहे.

त्यांच्याकडे एकूण 24000 ग्राहक आहेत. यावरून आज आलेल्या संकटाचं गांभीर्य लक्षात येईल. तसंच ते सोडवायला काय प्रकारच्या अडचणी येतील हेही लक्षात येईल.

या कंपनीचे ग्राहक म्हणजे अवाढव्य कंपन्या आहेत. त्यामुळे किती कॉम्प्युटर्सवर याचा परिणाम झाला आहे हे सांगणं कठीण आहे.

ज्यांना या प्रकरणाची जवळून माहिती आहे, त्यांच्या मते या अडचणीवरचं सोल्युशन प्रत्येक डिव्हाईस साठी वेगळं असेल. त्यामुळे सगळ्या कंपन्यांच्या आयटी विभागाला या पुढच्या काळात प्रचंड डोकेदुखी होणार आहे.

दिल्ली विमानतळावरील परिस्थिती

दिल्लीच्या विमानतळ प्रशासनाने माहिती दिली आहे की, जागतिक आयटी संकटामुळे त्यांच्या काही सेवांवर परिणाम झाला आहे.

दिल्ली विमानतळाने दिलेल्या माहितीनुसार ते त्यांच्या सर्व पार्टनर्सशी संपर्कात आहेत जेणेकरून प्रवाशांना कमीत कमी त्रासाला सामोरं जावं लागेल.

एअर इंडियानेही ट्वीट करून म्हटलं आहे की, मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमध्ये बिघाड झाल्यामुळे आमच्या सिस्टीमलाही त्याचा फटका बसला आहे. प्रवाशांना होणाऱ्या गैरसोयीबद्दल ते दिलगीर आहेत.

सध्याची परिस्थिती पाहून हवाई प्रवासाचे नियोजन करावे, असं आवाहन एअर इंडियाने प्रवाशांना केलं आहे.

इंडिगो एअरलाइन्सनेही ट्वीट करून सांगितलं आहे की, मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमध्ये झालेल्या बिघाडामुळे प्रवाशांना एअरपोर्टवर जास्त वेळ वाट पहावी लागणार आहे.

स्पाईस जेटनेही या संकटाबद्दल ट्वीट केलं आहे की, विमानांची माहिती अपडेट करण्यात त्रास होत आहे आणि त्यांची टीम ही अडचण सोडवण्याचा पूरेपूर प्रयत्न करत आहे.

दिल्ली विमानतळावर लिहिले गेले हाताने बोर्ड

बीबीसी प्रतिनिधी समीरा हुसैन दिल्ली विमानतळावर आहेत.

त्या सांगतात, “मी जेव्हा इथे आले तेव्हा अगदी त्रोटक माहिती देत होते. चेक-इन साठी कोणतीच इलेक्ट्रॉनिक यंत्रणा सुरू नव्हती. तसंच तिथल्या माणसांशी बोलणं पण कठीण होत कारण लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या.

आम्हाला रिकामे बोर्डिग कार्ड देण्यात आले आणि आम्हाला माहिती हाताने भरायला सांगितली. बॅगेज टॅग्स रिकामे होते आणि त्यावर हाताने माहिती भरली जात होती.

त्यांनी पुढे म्हटलं की, "सिक्युरिटी चेक झाल्यानंतर टर्मिनल 3 वर एक व्यक्ती होती. तो गेटची माहिती व्हाइटबोर्डवर लिहित होता. सगळं मॅन्युअली करण्यात येत असल्यामुळे सगळ्या कामाचा वेग मंदावला होता. तरी विमानतळ सुरू आहे."

माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विन वैष्णव यांचं ट्वीट

केंद्रीय माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनीही या संकटाबद्दल ट्वीट केलं आहे.

ते म्हणतात, “माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय या बिघाडासंदर्भात मायक्रोसॉफ्टच्या सातत्याने संपर्कात आहे. या बिघाडाचं कारण कळलं आहे आणि तो बिघाड दुरुस्त करण्यासाठी अपडेट्स जारी करण्यात आले आहेत."

कॉम्प्युटर इमर्जन्सी रिस्पॉन्स टीम (CERT) या संबंधी काही मार्गदर्शक सूचना जारी करत आहे. NIC नेटवर्कवर या बिघाडाचा कोणताही परिणाम झालेला नाही, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

CERT ने एक मार्गदर्शक सूचना प्रसिद्ध केली आहे. त्यानुसार मायक्रोसॉफ्टच्या CrowdStrike या प्रणालीत बिघाड झाला आहे. हे प्रॉडक्ट अपडेट होत असल्यामुळे हे संकट ओढवलं आहे. त्यामुळे युजर्सना ब्लू स्क्रीन 'ऑफ डेथ' दिसत आहे.

CrowdStrike च्या टीमने यावर पावलं उचलली आहेत. तरीही सिस्टिम सुरू होत नसेल तर-

विंडोज सेफ मोड किंवा विंडोज रिकव्हरी इन्वॉन्मेंट मध्ये सुरू करा.

आता C:\\Windows\System 32\drivers\Crowdstrike directory वर जा

आता C- 000291*.sys, ही फाईल शोधा आणि डिलिट करा.

आता सिस्टिम पुन्हा नेहमीसारखी सुरू करा.

Crowdstrike पोर्टलवर अपडेट बघत राहण्याचा सल्लाही CERT ने दिला आहे.

युकेतील रेल्वेलाही फटका

युकेतील एका मोठ्या रेल्वे कंपनीनंही त्यांना समस्यांचा सामना करावा लागणार असल्यानं, सेवांवर परिणाम होण्याचा इशारा दिला आहे.

ब्रिटनमध्ये स्काय न्यूज चॅनललाही याचा फटका बसला आहे. सकाळी लाईव्ह ब्रॉडकास्ट करता आलं नसल्याची तक्रार कंपनीच्या कार्यकारी अध्यक्षांनी म्हटलं.

गोविया थेम्सलिंक रेल्वेच्या सदर्न, थेम्सलिंक, गॅटविक एक्सप्रेस आणि ग्रेट नॉर्दर्न या चारही रेल्वे ब्रँडनं सोशल मीडियावर पोस्ट करत याबाबत माहिती दिली.

"आमच्या संपूर्ण नेटवर्कमध्ये व्यापक आयटी समस्यांचा सामना करावा लागत आहे. याचं मूळ कारण शोधण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत," असं त्यांनी म्हटलं.

बर्लिन विमानतळानंही तांत्रिक अडचणींमुळं चेक इनमध्ये उशीर होत असल्याची पोस्ट केली. स्पेनमध्येही विमानतळांना अशा प्रकारच्या समस्यांचा सामना करावा लागला.

अमेरिकेच्या अलास्कामध्ये आपत्कालीन फोन सेवांवरही याचा परिणाम झाला आहे.

अलास्काच्या पोलिसांनी फेसबूकवर याबाबत पोस्ट केली. संपूर्ण राज्यात या फोनसेवेशी संबंधित कॉल सेंटरचं काम बंद झालं आहे.

Published By- Priya Dixit

अनेक ठिकाणच्या हवाई वाहतुकीला याचा फटका बसला आहे. तसंच आयटीचा वापर करणाऱ्या इतर सेवांवरही त्याचा परिणाम झाला आहे.

दिल्ली विमानतळावर इंडिगो, स्पाइसजेट, एअर इंडिया, आकासा या हवाई वाहतूक कंपन्यांना याचा फटका बसला आहे.

दिल्ली विमानतळावरही यामुळं गोंधळ उडाल्याची माहिती आहे. दिल्ली एअरपोर्टनं जागतिक आयटी संकटामुळे काही सेवांवर परिणाम झाल्याचं ट्वीट केलं.

सिडनीतील अनेक विमानांची उड्डाणं थांबली. तसंच युनायटेड एअरलाइन्सनंही उड्डाणं थांबवल्याचं पाहायला मिळालं. लंडन स्टॉक एक्सचेंजच्या प्लॅटफॉर्मलाही याचा फटका बसला.

अमेरिकेच्या युनायटेड, डेल्टा आणि अमेरिकन एअरलाइन्सं जगभरातील उड्डाणं स्थगित केली आहेत. कोणतीही नवी उड्डाणं न करण्याचा निर्णय कंपनीनं घेतला आहे.

हे संकट नेमकं कशामुळे?

क्राऊडस्ट्राईक या या सायबर सिक्युरिटी कंपनीचे अध्यक्ष जॉर्ज कुर्ट्झ यांनी म्हटलं, की मायक्रोसॉफ्टच्या डिव्हासमध्ये कंटेट अपडेटमध्ये डिफेक्ट आल्यामुळे हा सगळा गोंधळ झाला आहे.

ते म्हणाले, “मूळ समस्या कळली आहे आणि ती सोडवण्साठीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.”

कुर्ट्झ यांनी सांगितलं की, इतर ऑपरेटिंग सिस्टिम्सला यामुळे धोका उत्पन्न झालेला नाही. त्यामुळे हा सिक्युरिटी किंवा सायबर अटॅक नाही.

हे संकट नेमकं कशामुळे?

क्राऊडस्ट्राईक या या सायबर सिक्युरिटी कंपनीचे अध्यक्ष जॉर्ज कुर्ट्झ यांनी म्हटलं, की मायक्रोसॉफ्टच्या डिव्हासमध्ये कंटेट अपडेटमध्ये डिफेक्ट आल्यामुळे हा सगळा गोंधळ झाला आहे.

ते म्हणाले, “मूळ समस्या कळली आहे आणि ती सोडवण्साठीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.”

कुर्ट्झ यांनी सांगितलं की, इतर ऑपरेटिंग सिस्टिम्सला यामुळे धोका उत्पन्न झालेला नाही. त्यामुळे हा सिक्युरिटी किंवा सायबर अटॅक नाही.

क्राऊडस्ट्राईक या अँटीव्हायरस तयार करणाऱ्या कंपनीने एक सॉफ्टवेअर अपडेट केलं. त्यामुळे हा गोंधळ झाला असा आरोप झाला. या पार्श्वभूमीवर कुर्ट्झ यांनी हे निवेदन प्रसिद्ध केलं आहे.

मार्केटच्या सुरुवातीच्या व्यवहारात या कंपनीच्या शेअर्समध्ये 21 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. ट्रॅव्हल कंपन्या प्रभावित होतील असा अंदाज गुंतवणूकदारांनी बांधल्यामुळे मायक्रोसॉफ्टच्या तसं ट्रॅव्हल कंपन्याच्या स्टॉकमध्ये घसरण झाली.

क्राऊडस्ट्राईक नेमकं काम काय करते?

क्राऊडस्ट्राईक या कंपनीचं नावही आजपर्यंत फारसं कोणाला माहिती नव्हतं. आपल्या दैनंदिन जीवनात डिजिटल सुविधांचं जाळं किती गुंतागुंतीचं आहे यामुळे आज लोकांना कळलं.

ही एक अमेरिकन कंपनी असून ऑस्टिन, टेक्सास, मध्ये हिची कार्यालयं आहे आणि अमेरिकेच्या भांडवली बाजारातली ही लिस्टेड कंपनी आहे.

इतर अत्याधुनिक तंत्रज्ञान कंपन्यांसारखी ती जुनी नाही. 13 वर्षांपूर्वी तिची स्थापना झाली. या कंपनीत 8500 लोक काम करतात.

ही कंपनी सायबर सुरक्षा क्षेत्रात काम करते. एखादी सिस्टिम हॅक झाली तर त्यानंतरच्या अडचणी सोडवण्यासाठी या कंपनीला पाचारण करण्यात येतं.

त्यांनी अनेक मोठ्या सायबर हल्ल्याच्या चौकशीत भाग घेतला आहे. 2014 मध्ये सोनी पिक्चर्सचे कॉम्प्युटर्स हॅक झाले होते. त्याच्या चौकशीतही या कंपनीचा सहभाग होता.

मात्र, आता याच कंपनीच्या एका सॉफ्टवेअर अपडेटमुळे इतकं मोठं संकट आलं आहे. खरंतर ते अडचण सोडवायला जातात, यावेळी मात्र त्यांच्यामुळेच अडचण निर्माण झाली आहे.

त्यांच्याकडे एकूण 24000 ग्राहक आहेत. यावरून आज आलेल्या संकटाचं गांभीर्य लक्षात येईल. तसंच ते सोडवायला काय प्रकारच्या अडचणी येतील हेही लक्षात येईल.

या कंपनीचे ग्राहक म्हणजे अवाढव्य कंपन्या आहेत. त्यामुळे किती कॉम्प्युटर्सवर याचा परिणाम झाला आहे हे सांगणं कठीण आहे.

ज्यांना या प्रकरणाची जवळून माहिती आहे, त्यांच्या मते या अडचणीवरचं सोल्युशन प्रत्येक डिव्हाईस साठी वेगळं असेल. त्यामुळे सगळ्या कंपन्यांच्या आयटी विभागाला या पुढच्या काळात प्रचंड डोकेदुखी होणार आहे.

दिल्ली विमानतळावरील परिस्थिती

दिल्लीच्या विमानतळ प्रशासनाने माहिती दिली आहे की, जागतिक आयटी संकटामुळे त्यांच्या काही सेवांवर परिणाम झाला आहे.

दिल्ली विमानतळाने दिलेल्या माहितीनुसार ते त्यांच्या सर्व पार्टनर्सशी संपर्कात आहेत जेणेकरून प्रवाशांना कमीत कमी त्रासाला सामोरं जावं लागेल.

एअर इंडियानेही ट्वीट करून म्हटलं आहे की, मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमध्ये बिघाड झाल्यामुळे आमच्या सिस्टीमलाही त्याचा फटका बसला आहे. प्रवाशांना होणाऱ्या गैरसोयीबद्दल ते दिलगीर आहेत.

सध्याची परिस्थिती पाहून हवाई प्रवासाचे नियोजन करावे, असं आवाहन एअर इंडियाने प्रवाशांना केलं आहे.

इंडिगो एअरलाइन्सनेही ट्वीट करून सांगितलं आहे की, मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमध्ये झालेल्या बिघाडामुळे प्रवाशांना एअरपोर्टवर जास्त वेळ वाट पहावी लागणार आहे.

स्पाईस जेटनेही या संकटाबद्दल ट्वीट केलं आहे की, विमानांची माहिती अपडेट करण्यात त्रास होत आहे आणि त्यांची टीम ही अडचण सोडवण्याचा पूरेपूर प्रयत्न करत आहे.

दिल्ली विमानतळावर लिहिले गेले हाताने बोर्ड

बीबीसी प्रतिनिधी समीरा हुसैन दिल्ली विमानतळावर आहेत.

त्या सांगतात, “मी जेव्हा इथे आले तेव्हा अगदी त्रोटक माहिती देत होते. चेक-इन साठी कोणतीच इलेक्ट्रॉनिक यंत्रणा सुरू नव्हती. तसंच तिथल्या माणसांशी बोलणं पण कठीण होत कारण लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या.

आम्हाला रिकामे बोर्डिग कार्ड देण्यात आले आणि आम्हाला माहिती हाताने भरायला सांगितली. बॅगेज टॅग्स रिकामे होते आणि त्यावर हाताने माहिती भरली जात होती.

त्यांनी पुढे म्हटलं की, "सिक्युरिटी चेक झाल्यानंतर टर्मिनल 3 वर एक व्यक्ती होती. तो गेटची माहिती व्हाइटबोर्डवर लिहित होता. सगळं मॅन्युअली करण्यात येत असल्यामुळे सगळ्या कामाचा वेग मंदावला होता. तरी विमानतळ सुरू आहे."

माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विन वैष्णव यांचं ट्वीट

केंद्रीय माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनीही या संकटाबद्दल ट्वीट केलं आहे.

ते म्हणतात, “माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय या बिघाडासंदर्भात मायक्रोसॉफ्टच्या सातत्याने संपर्कात आहे. या बिघाडाचं कारण कळलं आहे आणि तो बिघाड दुरुस्त करण्यासाठी अपडेट्स जारी करण्यात आले आहेत."

कॉम्प्युटर इमर्जन्सी रिस्पॉन्स टीम (CERT) या संबंधी काही मार्गदर्शक सूचना जारी करत आहे. NIC नेटवर्कवर या बिघाडाचा कोणताही परिणाम झालेला नाही, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

CERT ने एक मार्गदर्शक सूचना प्रसिद्ध केली आहे. त्यानुसार मायक्रोसॉफ्टच्या CrowdStrike या प्रणालीत बिघाड झाला आहे. हे प्रॉडक्ट अपडेट होत असल्यामुळे हे संकट ओढवलं आहे. त्यामुळे युजर्सना ब्लू स्क्रीन 'ऑफ डेथ' दिसत आहे.

CrowdStrike च्या टीमने यावर पावलं उचलली आहेत. तरीही सिस्टिम सुरू होत नसेल तर-

विंडोज सेफ मोड किंवा विंडोज रिकव्हरी इन्वॉन्मेंट मध्ये सुरू करा.

आता C:\\Windows\System 32\drivers\Crowdstrike directory वर जा

आता C- 000291*.sys, ही फाईल शोधा आणि डिलिट करा.

आता सिस्टिम पुन्हा नेहमीसारखी सुरू करा.

Crowdstrike पोर्टलवर अपडेट बघत राहण्याचा सल्लाही CERT ने दिला आहे.

युकेतील रेल्वेलाही फटका

युकेतील एका मोठ्या रेल्वे कंपनीनंही त्यांना समस्यांचा सामना करावा लागणार असल्यानं, सेवांवर परिणाम होण्याचा इशारा दिला आहे.

ब्रिटनमध्ये स्काय न्यूज चॅनललाही याचा फटका बसला आहे. सकाळी लाईव्ह ब्रॉडकास्ट करता आलं नसल्याची तक्रार कंपनीच्या कार्यकारी अध्यक्षांनी म्हटलं.

गोविया थेम्सलिंक रेल्वेच्या सदर्न, थेम्सलिंक, गॅटविक एक्सप्रेस आणि ग्रेट नॉर्दर्न या चारही रेल्वे ब्रँडनं सोशल मीडियावर पोस्ट करत याबाबत माहिती दिली.

"आमच्या संपूर्ण नेटवर्कमध्ये व्यापक आयटी समस्यांचा सामना करावा लागत आहे. याचं मूळ कारण शोधण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत," असं त्यांनी म्हटलं.

बर्लिन विमानतळानंही तांत्रिक अडचणींमुळं चेक इनमध्ये उशीर होत असल्याची पोस्ट केली. स्पेनमध्येही विमानतळांना अशा प्रकारच्या समस्यांचा सामना करावा लागला.

अमेरिकेच्या अलास्कामध्ये आपत्कालीन फोन सेवांवरही याचा परिणाम झाला आहे.

अलास्काच्या पोलिसांनी फेसबूकवर याबाबत पोस्ट केली. संपूर्ण राज्यात या फोनसेवेशी संबंधित कॉल सेंटरचं काम बंद झालं आहे.

Published By- Priya Dixit

अनेक ठिकाणच्या हवाई वाहतुकीला याचा फटका बसला आहे. तसंच आयटीचा वापर करणाऱ्या इतर सेवांवरही त्याचा परिणाम झाला आहे.दिल्ली विमानतळावर इंडिगो, स्पाइसजेट, एअर इंडिया, आकासा या हवाई वाहतूक कंपन्यांना याचा फटका बसला आहे.

दिल्ली विमानतळावरही यामुळं गोंधळ उडाल्याची माहिती आहे. दिल्ली एअरपोर्टनं जागतिक आयटी संकटामुळे काही सेवांवर परिणाम झाल्याचं ट्वीट केलं.दिल्लीच्या विमानतळ प्रशासनाने माहिती दिली आहे की, जागतिक आयटी संकटामुळे त्यांच्या काही सेवांवर परिणाम झाला आहे.

दिल्ली विमानतळाने दिलेल्या माहितीनुसार ते त्यांच्या सर्व पार्टनर्सशी संपर्कात आहेत जेणेकरून प्रवाशांना कमीत कमी त्रासाला सामोरं जावं लागेल.एअर इंडियानेही ट्वीट करून म्हटलं आहे की, मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमध्ये बिघाड झाल्यामुळे आमच्या सिस्टीमलाही त्याचा फटका बसला आहे. प्रवाशांना होणाऱ्या गैरसोयीबद्दल ते दिलगीर आहेत.

सध्याची परिस्थिती पाहून हवाई प्रवासाचे नियोजन करावे, असं आवाहन एअर इंडियाने प्रवाशांना केलं आहे.

इंडिगो एअरलाइन्सनेही ट्वीट करून सांगितलं आहे की, मायक्रोसॉफ्टच्या सर्व्हरमध्ये झालेल्या बिघाडामुळे प्रवाशांना एअरपोर्टवर जास्त वेळ वाट पहावी लागणार आहे.

स्पाईस जेटनेही या संकटाबद्दल ट्वीट केलं आहे की, विमानांची माहिती अपडेट करण्यात त्रास होत आहे आणि त्यांची टीम ही अडचण सोडवण्याचा पूरेपूर प्रयत्न करत आहे.

दिल्ली विमानतळावर लिहिले गेले हाताने बोर्ड

बीबीसी प्रतिनिधी समीरा हुसैन दिल्ली विमानतळावर आहेत.

त्या सांगतात, “मी जेव्हा इथे आले तेव्हा अगदी त्रोटक माहिती देत होते. चेक-इन साठी कोणतीच इलेक्ट्रॉनिक यंत्रणा सुरू नव्हती. तसंच तिथल्या माणसांशी बोलणं पण कठीण होत कारण लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या.

आम्हाला रिकामे बोर्डिग कार्ड देण्यात आले आणि आम्हाला माहिती हाताने भरायला सांगितली. बॅगेज टॅग्स रिकामे होते आणि त्यावर हाताने माहिती भरली जात होती.

त्यांनी पुढे म्हटलं की, "सिक्युरिटी चेक झाल्यानंतर टर्मिनल 3 वर एक व्यक्ती होती. तो गेटची माहिती व्हाइटबोर्डवर लिहित होता. सगळं मॅन्युअली करण्यात येत असल्यामुळे सगळ्या कामाचा वेग मंदावला होता. तरी विमानतळ सुरू आहे."

माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विन वैष्णव यांचं ट्वीट

केंद्रीय माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनीही या संकटाबद्दल ट्वीट केलं आहे.

ते म्हणतात, “माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय या बिघाडासंदर्भात मायक्रोसॉफ्टच्या सातत्याने संपर्कात आहे. या बिघाडाचं कारण कळलं आहे आणि तो बिघाड दुरुस्त करण्यासाठी अपडेट्स जारी करण्यात आले आहेत."

कॉम्प्युटर इमर्जन्सी रिस्पॉन्स टीम (CERT) या संबंधी काही मार्गदर्शक सूचना जारी करत आहे. NIC नेटवर्कवर या बिघाडाचा कोणताही परिणाम झालेला नाही, असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

CERT ने एक मार्गदर्शक सूचना प्रसिद्ध केली आहे. त्यानुसार मायक्रोसॉफ्टच्या CrowdStrike या प्रणालीत बिघाड झाला आहे. हे प्रॉडक्ट अपडेट होत असल्यामुळे हे संकट ओढवलं आहे. त्यामुळे युजर्सना ब्लू स्क्रीन 'ऑफ डेथ' दिसत आहे.

CrowdStrike च्या टीमने यावर पावलं उचलली आहेत. तरीही सिस्टिम सुरू होत नसेल तर-

विंडोज सेफ मोड किंवा विंडोज रिकव्हरी इन्वॉन्मेंट मध्ये सुरू करा.

आता C:\\Windows\System 32\drivers\Crowdstrike directory वर जा

आता C- 000291*.sys, ही फाईल शोधा आणि डिलिट करा.

आता सिस्टिम पुन्हा नेहमीसारखी सुरू करा.

Crowdstrike पोर्टलवर अपडेट बघत राहण्याचा सल्लाही CERT ने दिला आहे.

सिडनीतील अनेक विमानांची उड्डाणं थांबली. तसंच युनायटेड एअरलाइन्सनंही उड्डाणं थांबवल्याचं पाहायला मिळालं. लंडन स्टॉक एक्सचेंजच्या प्लॅटफॉर्मलाही याचा फटका बसला.

अमेरिकेच्या युनायटेड, डेल्टा आणि अमेरिकन एअरलाइन्सं जगभरातील उड्डाणं स्थगित केली आहेत. कोणतीही नवी उड्डाणं न करण्याचा निर्णय कंपनीनं घेतला आहे.

युकेतील रेल्वेलाही फटका

युकेतील एका मोठ्या रेल्वे कंपनीनंही त्यांना समस्यांचा सामना करावा लागणार असल्यानं, सेवांवर परिणाम होण्याचा इशारा दिला आहे.

ब्रिटनमध्ये स्काय न्यूज चॅनललाही याचा फटका बसला आहे. सकाळी लाईव्ह ब्रॉडकास्ट करता आलं नसल्याची तक्रार कंपनीच्या कार्यकारी अध्यक्षांनी म्हटलं.

गोविया थेम्सलिंक रेल्वेच्या सदर्न, थेम्सलिंक, गॅटविक एक्सप्रेस आणि ग्रेट नॉर्दर्न या चारही रेल्वे ब्रँडनं सोशल मीडियावर पोस्ट करत याबाबत माहिती दिली.

"आमच्या संपूर्ण नेटवर्कमध्ये व्यापक आयटी समस्यांचा सामना करावा लागत आहे. याचं मूळ कारण शोधण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत," असं त्यांनी म्हटलं.

बर्लिन विमानतळानंही तांत्रिक अडचणींमुळं चेक इनमध्ये उशीर होत असल्याची पोस्ट केली. स्पेनमध्येही विमानतळांना अशा प्रकारच्या समस्यांचा सामना करावा लागला.अमेरिकेच्या अलास्कामध्ये आपत्कालीन फोन सेवांवरही याचा परिणाम झाला आहे.अलास्काच्या पोलिसांनी फेसबूकवर याबाबत पोस्ट केली. संपूर्ण राज्यात या फोनसेवेशी संबंधित कॉल सेंटरचं काम बंद झालं आहे.

Published By- Priya Dixit

इंटरनेट व्यत्ययांवर लक्ष ठेवणाऱ्या 'डाउनडिटेक्टर' या वेबसाइटवर वापरकर्त्यांनी विविध सेवांमध्ये व्यत्यय आल्याची तक्रार नोंदवली आहे. जागतिक स्तरावर, मायक्रोसॉफ्ट क्लाउड व्यत्ययामुळे यूएस एअरलाइन्सने उड्डाणे रद्द केली. तथापि, कंपनीने नंतर सांगितले की मध्य अमेरिकन प्रदेशातील क्लाउड सेवा व्यत्यय सोडवला गेला आहे.

सायबर सुरक्षा सॉफ्टवेअर कंपनी 'क्रॉडस्ट्राइक'चे नवीन अपडेट हे या व्यत्ययाचे कारण असल्याचे सांगितले जात आहे, ज्याचा परिणाम विंडोज आधारित संगणक आणि लॅपटॉपवर झाला आहे.

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'X' वर मायक्रोसॉफ्ट, क्राउडस्ट्राइक आणि विंडोजची सर्वाधिक चर्चा केली जात आहे, म्हणजेच ते ट्रेंडमध्ये आहेत. 'DownDetector' वेबसाइटवर, वापरकर्त्यांनी 'Azure' आणि 'Team' सह मायक्रोसॉफ्ट लाइन-अपमध्ये समस्यांची तक्रार नोंदवली.

मायक्रोसॉफ्टने सांगितले की ते या समस्येची चौकशी करत आहे, ज्यामुळे वापरकर्त्यांच्या विविध Microsoft 365 ॲप्स आणि सेवांमध्ये प्रवेश करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होत आहे.

Microsoft 365 स्थिती 'X' वर पोस्ट केली आहे 'आमच्या सेवा अजूनही सतत सुधारत आहेत. आम्ही सुधारणा कृती सुरू ठेवत आहोत. या त्रुटीमुळे युजर्सना संगणक आणि लॅपटॉपच्या स्क्रीनवर 'ब्लू स्क्रीन ऑफ डेथ' संदेश दिसत आहेत. जगभरातील आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा, बँका आणि मीडिया संस्थांमध्ये व्यत्यय आल्याच्या बातम्या येत आहेत.

याआधी X वर बंदी घालण्यात आली होती: X सोशल मीडियावर 6 महिन्यांहून अधिक काळ ब्लॉक केल्यानंतर, पाकिस्तान सरकारने आता फेसबुक आणि इंस्टाग्राम सारख्या इतर इंटरनेट मीडिया प्लॅटफॉर्मला लक्ष्य केले आहे. या प्लॅटफॉर्मवर लोकांचा प्रवेश प्रतिबंधित करण्यात आला आहे. इंटरनेट मीडियावर पूर्ण बंदी म्हणून याकडे पाहिले जात आहे.

युजर्स नाराज : पाकिस्तानमध्ये बुधवारपासून फेसबुक आणि इन्स्टाग्रामवर बंदी घालण्यात आली. यामुळे वापरकर्त्यांना विविध इंटरनेट सेवा पुरवठादारांच्या इंटरनेट मीडिया प्लॅटफॉर्मवर प्रवेश करण्यात अडचणी येत आहेत. काही वापरकर्त्यांना मेटा-मालकीच्या WhatsApp सारख्या इतर ॲप्समध्ये देखील समस्या येत आहेत. फेसबुक आणि इंस्टाग्रामवर प्रवेश बंद करण्याबाबत पाकिस्तान सरकारने अद्याप कोणतेही अधिकृत विधान जारी केलेले नाही.

बंदी का घातली गेली: जातीय हिंसाचार टाळण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे, उच्च न्यायव्यवस्था, माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांचा पक्ष पाकिस्तान तेहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआय) आणि शक्तिशाली लष्करी संस्था यांच्यात सुरू असलेल्या भांडणामुळे. सरकारवर दबाव आणला आहे. मुख्यमंत्री मरियम नवाज यांच्या नेतृत्वाखालील पंजाब सरकारने यापूर्वी फेडरल सरकारला पवित्र महिन्यात जातीय हिंसाचार टाळण्यासाठी सर्व इंटरनेट मीडिया प्लॅटफॉर्मवर बंदी घालण्यास सांगितले होते.

13 हजारांहून अधिक तक्रारी आल्या

कंपनीने आपल्या मासिक अनुपालन अहवालात म्हटले आहे की, नवीन IT नियम 2021 अंतर्गत मे महिन्यात एकूण 13,367 तक्रारी नोंदवण्यात आल्या आहेत. भारतात 55 कोटींहून अधिक युजरबेस असलेल्या मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मने सांगितले की, 13 हजारांहून अधिक तक्रारींपैकी विक्रमी 31 तक्रारींवर कारवाई करण्यात आली आहे. येथे कारवाई म्हणजे व्हॉट्सॲपने या तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठी कारवाई केली आहे. त्याच वेळी, कंपनीला तक्रार अपील समितीकडून 11 आदेश प्राप्त झाले आहेत.

WhatsApp ने आश्वासन दिले आहे की ते भारतातील त्यांच्या कृती आणि वापरकर्त्यांच्या हितसंबंधांबद्दल पारदर्शक आहे. भविष्यातील अनुपालन अहवालांमध्येही ही पारदर्शकता दिसून येईल. यापूर्वी, एप्रिल 2024 मध्ये, कंपनीने एकूण 71 लाख भारतीय वापरकर्त्यांच्या खात्यांवर बंदी घातली होती. एप्रिलमध्ये मेसेजिंग ॲपवर एकूण 10,554 तक्रारी आल्या होत्या. एप्रिल महिन्यात विक्रमी 11 तक्रारींवर कारवाई करण्यात आली.

कोणत्या कारणांमुळे खाते बंद केले जाते?

व्हॉट्सॲप किंवा कोणतेही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म कंपनीच्या धोरणाचे पालन करत नसल्यास कोणत्याही वापरकर्त्याचे खाते बॅन करू शकते. या व्यतिरिक्त, अफवा पसरवणे, फसव्या क्रियाकलापांमध्ये गुंतणे किंवा इतर कोणत्याही धोरणाचे उल्लंघन करणे यासाठी देखील खाते प्रतिबंधित केले जाऊ शकते. तथापि खात्यावर बंदी घातल्यास तुम्ही WhatsApp सपोर्टवर जाऊन खाते रद्द करण्याची विनंती करू शकता.

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सवर आधारित या सुविधेत दुकानात असंख्य सेन्सर्स लावलेले असतात. ग्राहक जेव्हा एखादी वस्तू घेतात तेव्हा या सेन्सर्सच्या माध्यमातून त्या वस्तूची ओळख पटवली जाते आणि ग्राहकांचे बिल ऑटोमॅटिक तयार होतं.

मात्र, एप्रिल महिन्यात अ‍ॅमेझॉनच्या या सेवेबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण करणाऱ्या बातम्या सर्वत्र आल्या. फक्त आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करून 'जस्ट वॉक आऊट' काम करू शकत नाही, तर भारतातील स्टोअरमध्ये त्यांना यासाठी जवळपास 1,000 कर्मचाऱ्यांची गरज पडते आहे.

ग्राहकांनी केलेल्या व्यवहारांमधील जवळपास तीनचतुर्थांश भाग त्यांना मनुष्यबळाचा वापर करून तपासावा लागतो आहे, असं या बातम्यांमध्ये म्हटलं होतं.

अ‍ॅमेझॉननं मात्र लगेचच या बातम्या चुकीच्या असल्याचं सांगितलं. अ‍ॅमेझॉनचं म्हणणं होतं की, भारतातील त्यांचे कर्मचारी सर्व दुकानांमधून व्हीडिओ फुटेज पाहत नव्हते.

या सर्व विषयाबाबत खुलासा करताना अ‍ॅमेझॉनचं म्हणणं होतं की, भारतातील कर्मचारी फक्त त्यांच्या प्रणालीचा आढावा घेत होते.

अ‍ॅमेझॉननं पुढं असंही सांगितलं की, "अतिशय अचूकतेनं काम करणाऱ्या इतर कोणत्याही आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स प्रणालीपेक्षा ही प्रणाली वेगळी नाही. अशा प्रणालींमध्ये माणसांकडून प्रणालीवर लक्ष ठेवणं ही सामान्य बाब असते."

अ‍ॅमेझॉनच्या प्रकरणातला नेमका तपशील काहीही असो, पण हे एका नवीन स्वरुपाच्या आणि वाढत्या प्रमाणात विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नाचं उच्च पातळीवरचं उदाहरण आहे. हा प्रश्न म्हणजे आर्टिफिशियल तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याबाबत कंपन्यांकडून अतिशयोक्तीपूर्ण दावे केले जातात का?

अलीकडच्या काळात आर्टिफिशियल तंत्रज्ञान आणि त्याचा वापर हा मोठा ट्रेंड बनला आहे. त्यामुळे अनेकदा कंपन्यांकडून त्यांच्या सेवांमध्ये या तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात असल्याचं सांगितलं जातं. या प्रकारच्या गोष्टीला आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स वॉशिंग (AI Washing) असं म्हटलं जातं. त्याचा संदर्भ पर्यावरणाच्या बाबतीत वापरल्या जाणाऱ्या ग्रीन वॉशिंग (Green Washing) या संकल्पनेशी आहे. म्हणजेच प्रत्यक्षात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा पूर्णपणे किंवा सक्षम वापर होत नसताना तसा तो होत असल्याचं सांगणं.

(ग्रीन वॉशिंग म्हणजे एखादं उत्पादन, सेवा किंवा कृतीचे पर्यावरणासंदर्भात असणाऱ्या फायद्यांबद्दल खोटी किंवा दिशाभूल करणारी माहिती देणं किंवा प्रचार करणं. अनेकदा एखादं उत्पादन किंवा सेवा ही पर्यावरणपूरक असल्याचं ग्राहकांना भासवलं जातं. प्रत्यक्षात तशी ती नसतेही.)

मात्र, त्याआधी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स म्हणजे काय हे जाणून घेणं महत्त्वाचं आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स किंवा कृत्रिम बुद्धिमत्तेची निश्चित अशी कोणतीही व्याख्या नसली तरी सोप्या भाषेत या तंत्रज्ञानामुळं कॉम्प्युटर्सना समस्या किंवा अडचणींबद्दल शिकता येतं, जाणून घेता येतं आणि त्यातून मार्ग काढता येतो. यासाठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स असणाऱ्या प्रणालींना प्रचंड प्रमाणात माहिती देऊन त्याआधारे प्रशिक्षित केलं जातं. त्यानंतर मग या तंत्रज्ञानाचा वापर करून या प्रणाली काम करतात.

अलीकडच्या काळात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सची सर्वत्र चर्चा होते आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचे त्याच्या वापरानुसार वेगवेगळे प्रकार आहेत. मागील काही वर्षात ज्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सची सर्वाधिक चर्चा होते आहे ते म्हणजे 'जनरेटिव्ह आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (generative AI). या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करून नवीन माहिती निर्माण करता येते. ही माहिती मजकूर, मजकूरातील संभाषण, संगीत किंवा प्रतिमा, फोटोंच्या स्वरुपात असते.

चॅटजीपीटी (ChatGPT), गुगलचं जेमिनी (Gemini) आणि मायक्रोसॉफ्टचं कोपायलट (Copilot) ही जनरेटिव्ह आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सची काही लोकप्रिय उदाहरणं आहेत.

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स वॉशिंगचे (AI washing) अनेक प्रकार आहेत. काही कंपन्या तुलनेनं कमी आधुनिक कॉम्प्युटर प्रणाली वापरत असतानासुद्धा दावा करतात की, त्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करत आहेत. तर काही कंपन्या आधीच अस्तित्वात असलेल्या पद्धतींपेक्षा त्यांच्याकडून वापरलं जाणारं आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स किती अधिक कार्यक्षम आहे हे दाखवतात. काही कंपन्या असं दाखवतात की त्यांच्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सेवा पूर्णपणे कार्यान्वित आहेत. प्रत्यक्षात त्या तशा नसतात.

काही कंपन्या तर त्यांच्या सध्याच्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स विरहित ऑपरेटिंग सॉफ्टवेअरला एआय चॅटबोट जोडत आहेत.

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा प्रभाव किती वाढत चालला आहे किंवा ते चलनी नाणं कसं बनत चाललं आहे हे आणखी एका गोष्टीतून लक्षात येतं. ओपनओशन (OpenOcean) या यूके आणि फिनलंडस्थित नवीन तंत्रज्ञान कंपन्यांसाठीच्या गुंतवणूक फंडानुसार 2022 मध्ये तंत्रज्ञानाशी संबंधित (टेक स्टार्टअप) फक्त 10 टक्के स्टार्ट अप्सनी त्यांच्या मांडणीत किंवा गुंतवणुकदारांसमोर केलेल्या प्रेझेन्टेशन्समध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करत असल्याचं सांगितलं होतं. तर 2023 हेच प्रमाण 25 टक्क्यांपेक्षाही अधिक झालं होतं. यावर्षी हे प्रमाण एकतृतियांशापेक्षा अधिक होण्याचं म्हणजे एक तृतियांश टेक स्टार्टअप याचा वापर करतील असा अंदाज आहे.

श्री अयंगार हे ओपनओशनच्या टीममधील सदस्य आहेत. स्टार्टअपना गुंतवणूक मिळवण्यासाठी आता अधिक स्पर्धेला तोंड द्यावं लागतं आहे. त्याचबरोबर आपण अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करत असल्याचं दिसावं या इच्छेमुळं या कंपन्या किंवा स्टार्टअप त्यांची आर्टिफिशियल तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याची क्षमता वाढवून दाखवत आहेत.

"स्टार्टअपच्या काही संस्थापकांना असं वाटतं की, जर त्यांनी त्यांच्या मांडणीत आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा उल्लेख केला नाही किंवा गुंतवणूकदारांसमोर ते आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करत असल्याचं दाखवलं नाही तर यामुळे त्यांना तोटा किंवा नुकसान होईल. मग भलेही त्यांच्या कंपनीकडून पुरवल्या जात असलेल्या सेवेत आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याची माफक आवश्यकता असो किंवा कोणतीही आवश्यकता नसो, कंपन्या किंवा स्टार्टअपना त्यांच्या सेवा किंवा उत्पादनाशी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा संबंध दाखवणं अतिशय महत्त्वाचं वाटतं आहे," असं श्री अयंगार म्हणतात.

"आमच्या विश्लेषणानुसार कंपन्या त्यांच्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सशी निगडित क्षमतांचा जो दावा करत आहेत, त्यामध्ये आणि प्रत्यक्षात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करून केल्या जाणाऱ्या त्यांच्या कामाचे जे परिणाम दिसतात, यामध्ये मोठी दरी आहे."

ही समस्या अनेक वर्षांपासून अस्तित्वात आहे असं एमएमसी वेंचर्स कंपनीच्या माहितीतून दिसतं. एमएमसी वेंचर्स ही तंत्रज्ञानाशी निगडीत स्टार्टअप किंवा कंपनीत गुंतवणूक करणारी आणखी एक कंपनी आहे.

2019 मध्ये असं आढळून आलं की, तंत्रज्ञानविषयक नवीन स्टार्टअपपैकी 40 टक्के स्टार्टअप स्वत:चा उल्लेख एआय स्टार्ट अप असा करतात. प्रत्यक्षात त्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा कोणत्याही प्रकारे वापर करत नव्हत्या.

"आजही हीच समस्या आहे. शिवाय एक वेगळी समस्या आहे," असं एमएमसी वेंचर्समधील सर्वसाधारण भागीदार सिमॉन मेनाशी सांगतात.

ते सांगतात की "आजच्या काळात स्टॅंडर्ड सॉफ्टवेअरच्या किंमतीत प्रत्येक कंपनीला अत्याधुनिक आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सेवा उपलब्ध आहेत. अशावेळी एक संपूर्ण आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सवर आधारित प्रणाली तयार करण्याऐवजी अनेक कंपन्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स नसलेल्या एखाद्या उत्पादनाला फक्त चॅटबोटची जोडणी करत आहेत."

अकाउंटिंग क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी असलेल्या केपीएमजीमध्ये उदयोन्मुख तंत्रज्ञानाचे धोके या विभागाचे (यूकेसाठी) डग्लस डिक म्हणतात, एआय वॉशिंगच्या समस्येवर कोणताही मार्ग निघत नाही किंवा मदत होत नाही. कारण आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सची सर्वांना मान्य असेल अशी एकही व्याख्या नाही.

डग्लस डिक पुढे म्हणतात, "जर मी एखाद्या खोलीतील लोकांना विचारलं की त्यांच्या मते आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सची व्याख्या काय आहे, तर प्रत्येकजण यासाठी वेगवेगळं उत्तर देईल. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ही संकल्पना फारच व्यापक आणि ढोबळ स्वरुपात वापरली जाते. यासाठी कोणताही स्पष्ट संदर्भ नाही. या गोंधळामुळे किंवा अस्पष्टतेमुळेच एआय वॉशिंगच्या समस्येत वाढ होते आहे."

"एआय वॉशिंगचे व्यवसायावर परिणाम होऊ शकतात. कंपन्यांकडून तंत्रज्ञानासाठी अधिक रक्कम मोजली जाण्यापासून ते आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करून त्यांच्या कामकाजात, सेवांसंदर्भात उद्दिष्टांची पूर्तता होण्यास अपयश येणं अशा व्यापक स्वरुपात हा परिणाम असू शकतो."

अशा परिस्थितीत, एखादी कंपनी खरोखरच नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान विकसित करणारी किंवा सेवा पुरवणारी कंपनी आहे की नाही हे ठरवणं गुंतवणूकदारांसाठी कठीण होऊ शकतं.

अयंगार म्हणतात, "जर एखादं उत्पादन अत्याधुनिक आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सवर आधारित असल्याचा दावा करत असेल मात्र त्यातून जर ग्राहकांच्या अपेक्षांची पूर्तता झाली नाही तर त्याचा फटका इतर चांगल्या किंवा रास्त स्टार्टअपला बसू शकतो. यामुळे जे स्टार्टअप खरोखरंच आमुलाग्र बदल घडवणारं काम करत आहेत त्यांच्यावरील ग्राहकांचा विश्वास कमी होऊ शकतो किंवा संपू शकतो."

किमान अमेरिकेतील नियामक संस्थांनी या गोष्टीची नोंद घेण्यास सुरूवात केली आहे. यावर्षीच्या सुरुवातीला अमेरिकन सेक्युरिटीज अॅंड एक्सचेंज कमिशननं (SEC) म्हटलं की, त्यांनी गुंतवणूक सल्ला देणाऱ्या दोन कंपन्यांवर त्यांच्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या वापरासंदर्भात खोटी आणि दिशाभूल करणारी वक्तव्ये केल्याचा गुन्हा दाखल केला आहे.

"त्या कंपनी संदर्भात एसईसीनं घेतलेल्या ठाम भूमिकेतून दिसून येतं की किमान अमेरिकेत तरी एआय वॉशिंगसंदर्भात कोणतीही सूट मिळणार नाही. ज्या कंपन्यांकडून यासंदर्भातील नियमांचं उल्लंघन करण्यात येईल त्यांच्यावर अधिक दंड आकारणी आणि कारवायांची आपण अपेक्षा बाळगू शकतो," असं निक व्हाईट म्हणतात. ते चार्लस रसेल स्पीचलीज या कायदेविषयक सेवा पुरवणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय कंपनीत भागीदार आहेत.

यूकेमध्ये एआय वॉशिंगशी निगडीत नियम आणि कायदे आधीच अस्तित्वात आहेत. यात अ‍ॅडव्हर्टाझिंग स्टॅंडर्ड्स ऑथोरिटीच्या (ASA's)नियमाचाही समावेश आहे. यामध्ये म्हटलं आहे की मार्केटिंगसाठी करण्यात आलेलं संभाषण किंवा दिली जाणारी माहिती यातून दिशाभूल होता कामा नये किंवा तसं करण्याची शक्यता असता कामा नये.

मायकल कोर्डोक्स हे वॉकर मॉरिस या यूकेतील कॉर्पोरेट कायदेविषयक सेवा पुरवणाऱ्या कंपनीच्या रेग्युलेटरी टीममध्ये असोसिएट आहेत. ते म्हणतात, जाहिरातींमध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सविषयी दाव्यांचा सर्रास वापर होण्याचं प्रमाण वाढलं असून त्यावर अॅडव्हर्टाझिंग स्टॅंडर्ड्स ऑथोरिटीकडून तपास झाला पाहिजे.

उदाहरणार्थ इंस्टाग्रामवरील एक पेड पोस्ट. ही पोस्ट एका अ‍ॅपसंदर्भातील असून त्यामध्ये "तुमच्या फोटोचा दर्जा आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सद्वारे वाढवा" असं म्हटलं होतं. यातून अ‍ॅपच्या कार्यक्षमतेला वाढवून दाखवलं जातं आहे आणि त्यामुळेच त्याला अ‍ॅडव्हर्टाझिंग स्टॅंडर्ड्स ऑथोरिटीनं दिशाभूल करणारं ठरवलं.

"आर्टिफिशियल इंटेलिजन्ससंदर्भातील दावे अधिकाधिक प्रचलित होत आहेत आणि बहुधा ते ग्राहकहितासंदर्भात अधिक प्रभावी ठरत आहेत असं दिसतं," असं कॉर्डेक्स म्हणाले.

"माझ्या मते, आपण आता आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सबद्दल अतिशयोक्तीनं सांगण्याच्या शिखरावर आहोत," असं सॅंड्रा वॉचर म्हणतात. त्या ऑक्सफर्ड विद्यापीठात तंत्रज्ञान आणि नियमन विभागाच्या प्राध्यापक आहेत आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समधील जगातील आघाडीच्या तज्ज्ञ आहेत.

मात्र मला असं वाटतं की आपण या गोष्टीचा विचार करण्यास विसरलो आहोत की सर्वच प्रकारच्या कामांमध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर करणं खरोखरंच योग्य ठरतं का. लंडनच्या ट्युबमध्ये (लंडनमधील मेट्रो) आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स द्वारा संचलित इलेक्ट्रिक टूथब्रशसाठीच्या जाहिराती पाहिल्याचं मला आठवतं. हे कोणासाठी आहे? याची गरज कोणाला आहे?

याशिवाय, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा पर्यावरणावरील परिणाम नेहमीच लपवला जातो किंवा त्याबद्दल बोलणं टाळलं जातं, असं त्या म्हणतात.

"आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स काही झाडावर उगवत नाही. विमानसेवा क्षेत्रापेक्षा या तंत्रज्ञानाचा आधीच हवामान बदलावर अधिक परिणाम होतो आहे. या एकतर्फी अती महत्त्व दिलेल्या चर्चेपासून आपण दूर गेलं पाहिजे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा फायदा होईल अशा विशिष्ट कामांचा आणि क्षेत्रांचा आपण खरोखरंच विचार केला पाहिजे. निव्वळ आंधळेपणानं आपण या तंत्रज्ञानाला प्रत्येक गोष्टीत अंमलात आणता कामा नये."

मात्र, दीर्घकाळात एआय वॉशिंगची समस्या आपोआपच कमी होऊ शकते, असं अद्विका जालन यांना वाटतं. त्या एमएमसी वेंचर्समध्ये संशोधन प्रमुख आहेत.

"आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स हे इतकं सर्वव्यापी बनत चाललं आहे - ते जरी फक्त चॅटजीपीटी रॅपर असले तरीही- की काही काळानंतर एखादी गोष्ट आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स द्वारा संचलित असणं ही बाब ब्रॅंडिंगचं एक साधन म्हणून कंपन्या किंवा उत्पादनांचं वेगळेपण दाखवू शकणार नाही. काही काळानं या गोष्टीचा उल्लेख करणं हे आम्ही इंटरनेटवर आहोत, असं म्हणण्यासारखं असेल," असं त्या म्हणाल्या.

Published By- Priya Dixit

दीपक माळींचा असाही एक व्हीडिओ आहे, ज्यात ते पुण्यातल्या जांभूळवाडीजवळच्या हायवे वरच्या 'त्या’ इमारतीवरच्या कठड्याच्या टोकावरून ते सहज उडी मारताना दिसतात.

जांभूळवाडीजवळच्या हायवेवरील ही तीच इमारत आहे, ज्यावरुन लोंबकळलेल्या मुलीचा व्हीडिओ समाजमाध्यमांवर प्रचंड व्हायरल झालाय.

ग्रीप चॅलेंज म्हणून केलेला हा व्हीडिओ असून, त्यात एक मुलगी एका मुलाच्या हाताला धरून लोंबकळताना दिसतेय.

प्रचंड उंचीवर लोंबकळलेली ही मुलगी आणि त्याच्या खाली हायवेवरुन जाणाऱ्या गाड्या - असं हे रील व्हायरल झाल्यावर साहजिकच समाजातून अनेक प्रतिक्रिया उमटल्या.

रील करणाऱ्यांवर कारवाई करण्याची मागणी झाली आणि त्यानंतर भारती विद्यापीठ पोलिसांनी त्यांच्यावर कारवाई करत गुन्हा दाखल केला.

मीनाक्षी साळुंखे आणि मिहीर गांधी यांच्यासह ते रील शूट करणारी व्यक्ती अशा तिघांवर पोलिसांनी हा गुन्हा दाखल केला. यामध्ये अगदी आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न करण्याचाही, गुन्हा नोंद करण्यात आला आहे. यात आत्महत्येचा प्रयत्न करण्याच्या कलमानुसारही कारवाई करण्यात आली आहे.

पण कोणत्याही समाजमाध्यमांवर दिसणारा असा हा स्टंटचा काही पहिलाच व्हीडिओ नाही.

असेच रिल्स, स्टंटचे व्हीडिओ पोस्ट करणारे दीपक माळी हे गेली 15-16 वर्ष या क्षेत्रात आहेत. पार्कर या खेळात प्रवीण असणारे माळी हे त्याचं प्रशिक्षणही देतात. आपण प्रोफेशनल अॅथलिट असल्याचं ते सांगतात.

असे स्टंट करुन त्याचे व्हीडिओ समाजमाध्यमांवर टाकण्याबाबत बीबीसी मराठीशी बोलताना दीपक माळी म्हणाले, "मी रिल्स टाकायला सुरुवात केली, तेव्हा करिअर म्हणून मी स्टंट करत होतो. पार्कर हा खेळ आहे. सिनेमात दिसतात तशाच प्रकारचे हे स्टंट असतात.

"समाजमाध्यमांवर मी याचे रील टाकतो, तेव्हा त्यातून साहजिकच सिनेमा वगैरे लोकांशी जोडून घ्यायला मला मदत होते. कामं मिळायला मदत होते.

"मी कोणताही स्टंट करतो, तेव्हा काही काळजी घेतलेली असते. रेस्क्यू ऑपरेशन वगैरे करायचं असेल, तर ज्या पद्धतीच्या गोष्टी कराव्या लागतील, त्याचा अंदाज आपल्याला नुसतं पाहून किंवा विचार करून करता येत नाही. ते प्रत्यक्ष केलं गेलं पाहिजे.”

पण आता असे स्टंट करणारे तरुण बिघडलेले आहेत, अशीच मानसिकता आणि प्रतिक्रिया समाजमाध्यमांवर दिसणाऱ्या या रिल्समुळे होत असल्याचं दीपक माळी नोंदवतात.

पुण्यातल्या व्हायरल रिलबद्दल बोलताना ते म्हणतात, "एखादा प्रोफेशनल असेल तर हरकत नाही. पण तसं नसेल तर ते अपलोड करणं चूक आहे. आताचं रील चुकीच्या पद्धतीने दाखवलं गेलं. काही चुका होत असतील तर त्या सुधारण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत.”

संकेत देशपांडे हा देखील पार्कर आणि ट्रॅव्हल ब्लॅागिंगचे रिल्स आपल्या समाजमाध्यमावरच्या अकाऊंटवर टाकतो. फिटनेससाठीचा पर्याय म्हणून तो पार्कर हा खेळ शिकायला लागला.

आपण काही तरी शिकतोय ते लोकांना कळावं म्हणून हे रिल्स टाकले असल्याचं तो सांगतो. तर त्याच्या ट्रॅव्हल ब्लॅागिंगच्या यूट्यूब चॅनलवर लोकांनी यावं म्हणून तो त्याचे रिल्स करून इन्स्टाग्रामवर अपलोड करतो.

असे स्टंट करण्याबाबत बोलताना तो म्हणाला, "आम्ही प्रत्येक गोष्ट ही सुपरव्हिजन खाली करत होतो. उगाच रिस्क घेऊन काहीही केलं नाही. तुमची क्षमता आहे का ते तपासून, जमतंय का पाहून तेवढंच करा असं आम्हांला सांगितलं जायचं. पार्करचे मी टाकलेले हे व्हीडीओ मी काही नवं शिकतोय ते लोकांना कळावं यासाठीच होते.”

अर्थात रिल्स टाकत राहण्याबाबत मात्र तो म्हणतो, "तुम्ही एकदा ठरवलं असेल की आपले फॅालोअर्स वाढवायचे आहेत, रीच वाढवायचा आहे तर मात्र ते अडिक्टिव्ह आहे. तुम्हांला सातत्याने काही ना काही पोस्ट करत रहावं लागतं. मी माझे ट्रॅव्हल ब्लॅाग्ज करतो त्याचे रिल्स मी इतर माध्यमांवर टाकतो.”

तर अभिनेत्री आर्या घारे ही देखील नियमितपणे रिल्स अपलोड करतो. फॅालोअर्स मिळवायचे आणि टिकवायचे असतील तर नियमितपणे हे व्हीडिओ पोस्ट करावे लागतच असल्याचं तिचं म्हणणं आहे.

आर्या म्हणाली, “मी स्टंट करत नाही. उत्पन्न म्हणूनही आता या माध्यमांकडे बघत नाही. पण इंडस्ट्रीमध्ये काम मिळण्यासाठी मात्र या रिल्सचीच मदत होते. रिल्समुळे रीच वाढतो आणि त्यावरुन फॅालोअर्स. जास्त फॅालोअर्स, व्हारयल रिल्समुळे आता इंडस्ट्रीमध्ये निवड होतेय.”

पण यातून तरुणांमध्ये एक स्पर्धाही निर्माण होत असल्याचं ती नोंदवते.

"माझे इतके फॅालोअर्स आहेत, मी या लेव्हलला आहे, असं होतं. तसंच, इन्स्टाग्रामवरुन पैसे मिळत नसले तरी इतर माध्यमातून उत्पन्न मिळतं. 10 हजार फॅालोअर्स असताना मला कोलॅब आणि इतर मोजसारख्या प्लॅटफॅार्मवरुन 24 हजारांपर्यंत उत्पन्न मिळत होतं. अर्थातच यासाठी क्रिएटिव्हिटी दाखवावी लागते. वेगवेगळ्या गोष्टी कराव्या लागतात. तरुण मुलं याकडे उत्पन्नाचं साधन म्हणूनही पाहतात.”

तर पत्रकार, समीक्षक आणि आता काही काळापासून सातत्याने रीलमधले 'पुणेरी काका' म्हणून ज्यांची ओळख निर्माण झाली आहे, ते सुनंदन लेले म्हणतात, "रील, समाजमाध्यम ही एक काडेपेटी आहे. त्याने निरंजनही लावता येतं आणि त्याने घरही पेटवता येतं. तुम्ही काय करायचं हे तुम्ही ठरवायचं आहे. यामुळे असंख्य क्रिएटिव्ह लोकांना फायदा झाला आहे. मला स्वत:ला हा फायदा वाटतो की, चांगले रील पाहून तुम्ही दोन मिनिटं हसून ताण-तणाव कमी करू शकता.”

हे व्यसन आहे का?

मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. हमीद दाभोळकर यांनी काही दिवसांपुर्वी विद्यार्थ्यांमध्ये असणाऱ्या ताण-तणाव, नैराश्य आणि इंटरनेट अॅडिक्शनचा अभ्यास केला.

यासाठी त्यांनी पुण्यातल्या तीन शैक्षणिक संस्थांमधल्या जवळपास 1922 मुलांचा सर्व्हे केला. यात एकूण 541 मुली आणि 1381 मुलांचा समावेश होता, तर वयोगट होता साधारण 17 ते 20 वर्षांचा.

या अभ्यासात निघालेल्या निष्कर्षांनुसार, जवळपास 45.66 टक्के मुलींना सौम्य स्वरुपाचे इंटरटनेट अॅडिक्शन होते, तर 31.24 टक्के मुलींना मध्यम स्वरुपाचे अॅडिक्शन होते.

तीव्र स्वरुपाचे अॅडिक्शन असणाऱ्या मुलींची संख्या होती 1.11 टक्के, तर मुलांमध्ये हे प्रमाण सौम्य-47.72 टक्के, मध्यम 28.89 टक्के आणि तीव्र- 1.57 टक्के असे होते.

एकूण आकडेवारी पाहिली तर फक्त 16.29 टक्के मुलांमध्ये अजिबात अॅडिक्शन नसल्याचे दिसले.

बीबीसी मराठीशी बोलताना डॅा. दाभोळकर म्हणाले, "सध्या इंटरनेट अॅडिक्शन हे गंभीर स्वरुपाचे असून इतर अॅडिक्शनप्रमाणेच त्याला ट्रीट केले गेले पाहिजे, असंं जगभरात मांडलं जात आहे.

"आपण इतक्या लोकांपर्यंत पोहोचलो, आपण हे पाहिलं यातून एकप्रकारे किक मिळते. इतर अॅडिक्शनमध्ये मेंदूचं सर्किट जसं काम करतं, तसंच याबाबतही करत असल्याचं संशोधनातून दिसलं आहे. त्यातून आपल्याकडे लक्ष वेधण्यासाठी हे नवनवीन प्रकार केले जातात. अशा मुलांना शिक्षा करण्याऐवजी समुपदेशन आणि उपचाराची यंत्रणा तयार करायला हवी.”

तर सायबर क्षेत्राचा अभ्यास करणाऱ्या मुक्ता चैतन्य यांच्या मते, "जे रिल्स बनवतात त्यांचा ते पाहिलं जाणे, त्यातून येणारी एक्साईटमेंट याची पातळी वाढते.

"हटके, काही तरी वेगळं करायला भाग पाडले जाते. त्या मुलांनी केलेले रील हा त्याचाच भाग आहे. जेव्हा रील हा प्रकार नवा होता, तेव्हा ट्रेन समोरून जाण्याचे स्टंट केले जायचे. हे करणारा वयोगट साधारणपणे 25 च्या आतला आहे.

"या वयात थ्रील मिळवणं हे मेंदू, शरीर आणि हार्मोन्सची गरज असते. समाजमाध्यमांवर ते सहज मिळतंय. पुर्वी किल्ला चढणे, उंचावर जाणे अशा गोष्टी केल्या जायच्या. आता कष्ट न करता हे थ्रील मिळतं.”

"इन्स्टाग्रामवरून पैसे मिळत नाहीत. पण युट्युबचा शॅार्ट प्रसिद्ध झाला तर पैसे मिळतात. तुम्ही जेवढे प्रसिद्ध तेवढ्या जास्त संधी.

पैशांचं गणित आहेच, पण त्यापेक्षा ही जास्त हे थ्रीलचं गणित आहे. जेव्हा असं काही करता तेव्हा डोपामाईन रिलीज होतं. मेंदूतल्या रासायनिक प्रक्रिया घडतातच. पण त्याचा अप्पर लिमिट ठरवता आला पाहिजे. याला सेल्फ कंट्रोल हाच उपाय आहे.”

Published By- Priya Dixit 

मेटाने भारतीय वापरकर्त्यांना डोळ्यासमोर ठेवून त्याची रचना केली आहे. मेटा ने लामा-3 मॉडेल सादर केले असून विविध डिजिटल संवादादरम्यान वापरकर्त्यांचा अनुभव सुधारण्याचा दावा केला आहे. सप्टेंबर 2023 मध्ये कनेक्ट कॉन्फरन्समध्ये हे पहिल्यांदा दाखवण्यात आले होते. यानंतर, मेटा एआय ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि कॅनडा सारख्या निवडक देशांमध्ये सादर करण्यात आला.

या देशांमध्ये यशस्वी चाचणी टप्प्यांनंतर एप्रिलमध्ये भारतातील निवडक वापरकर्त्यांसोबत एआय असिस्टंटची चाचणी घेण्यात आली. दरम्यान, लोकसभा निवडणुकीमुळे सर्व एआय मॉडेल्सचे लाँचिंग थांबवण्यात आले होते. मेटा AI चे Llama-3 मॉडेल हे  गूगल चे जेमिनी आणिओपन एआई चे चॅटजीपीटी  सारखे चॅटबॉट आहे, जे वापरकर्त्यांना दैनंदिन कामात मदत करते. ईमेल ड्राफ्ट, रेझ्युमे इत्यादी सर्व कामे देखील मेटा च्या AI असिस्टंटद्वारे करता येतात. याव्यतिरिक्त, मेटा चे AI सहाय्यकमेटाच्या विविध ॲप्समध्ये सहजपणे कार्य करते.

Edited by - Priya Dixit

मध्य प्रदेश-छत्तीसगडमधील मोबाईल ग्राहकांमध्ये जिओचा बाजारातील हिस्सा 54.4टक्क्यांहून अधिक आहे. ब्रॉडबँड इंटरनेट सेवा पुरवठादारांमध्ये Jio Fiber चा बाजारातील वाटा 47.3 टक्क्यांहून अधिक आहे.

Edited by - Priya Dixit  

आता TRAI मोबाईल ऑपरेटर कडून इनेक्टिव्ह मोबाईल नंबर ब्लॅकलिस्ट न केल्यास मोबाईल ऑपरेटर कडून दंड घेण्याची योजना केली आहे. हे ऑपरेटर दण्डाची रकम ग्राहकांकडून घेण्याची शक्यता वर्तवली आहे.  

तुमचा फोन ऑपरेटर तुमच्या स्मार्टफोन आणि लँडलाइन नंबरसाठी शुल्क आकारू शकतो. 

6 जून 2024 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या सल्लामसलत पेपरमध्ये तपशीलवार दिलेल्या या प्रस्तावात असे सुचवण्यात आले आहे की मोबाइल ऑपरेटरना या क्रमांकांसाठी शुल्क आकारले जाऊ शकते.

TRAI ने म्हटले आहे की 5G नेटवर्क, मशीन-टू-मशीन कम्युनिकेशन्स आणि इंटरनेट ऑफ थिंग्ज डिव्हाइसेसचा व्यापक अवलंब यासह संप्रेषण तंत्रज्ञानातील प्रगतीमुळे विद्यमान क्रमांकन प्रणालीचे सर्वसमावेशक पुनरावलोकन आवश्यक आहे.

कधी टेलिकॉम कंपन्यांवर तर कधी थेट फोन वापरणाऱ्यांवर पैसे मोजावे लागू शकतात. 

ट्रायच्या म्हणण्यानुसार सरकार मोबाईल कंपन्यांना तीन प्रकारे चार्ज करू शकते. प्रथम, प्रत्येक फोन नंबरसाठी फक्त एकदाच शुल्क घेणार. दुसरे टेलिकॉम कंपन्यांना दिलेल्या सर्व क्रमांकांवर दरवर्षी शुल्क आकारले जाणार 

तिसरे म्हणजे सरकार काही विशेष आणि लक्षात ठेवण्यास सोप्या क्रमांकांसाठी लिलाव प्रक्रिया ठेवू शकते. 

ट्रायचे म्हणणे आहे की स्पेक्ट्रमप्रमाणेच फोन नंबरचे मालक सरकार आहे. सरकार स्वतः टेलिकॉम कंपन्यांना परवाना कालावधी दरम्यान फक्त हे नंबर वापरण्याचा अधिकार देते.

याअंतर्गत टेलिकॉम कंपन्यांकडून नंबरसाठी निश्चित शुल्क आकारले जाऊ शकते. TRAI च्या दस्तऐवजात या तांत्रिक प्रगतीमुळे भारताच्या टेलिकॉम लँडस्केपमधील महत्त्वपूर्ण बदलांची रूपरेषा देण्यात आली आहे.नंबरिंग संसाधनांची मागणी वाढली आहे,  प्रस्तावित नंबरिंग योजनेचे उद्दिष्ट 'टेलिकॉम आयडेंटिफायर' संसाधने, सेवांची विस्तृत श्रेणी वाटप करण्यासाठी एक संरचित दृष्टीकोन प्रदान करणे आहे.

Edited by - Priya Dixit  

अमेरिकेच्या कॅलिफोर्नियातल्या अ‍ॅपलच्या मुख्यालयात कंपनीची वार्षिक डेव्हलपर्स कॉन्फरन्स (WWDC) 10 जूनला पार पडली. यामध्ये आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या मदतीने Siri नव्या रूपात आणण्यासोबतच इतरही काही नवीन फीचर्स कंपनीने जाहीर केली.

या नव्या पर्सनलाईज्ड AI प्रणालीला - Apple Intelligence असं नाव देण्यात आलं असून अ‍ॅपल युजर्सना अधिक सोपेपणाने अ‍ॅपलची डिव्हाईसेस वापरता यावी हा यामागचा उद्देश्य असणार आहे.

यासाठी चॅट जीपीटी (ChatGPT) विकसित करणाऱ्या ओपन एआय (OpenAI) कंपनीसोबत अ‍ॅपलने करार केला आहे. आयफोन आणि मॅक ऑपरेटिंग सिस्टीमच्या अपडेट्सद्वारे ChatGPT ला अ‍ॅक्सेस देण्यात येईल.

टेक्स्ट आणि इतर प्रकारच्या साहित्य (Content) निर्मितीसाठीही या ChatGPTची मदत होणार आहे.

यामुळे कंपनीची उत्पादनं एक नवी उंची गाठतील असं अ‍ॅपलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी टिम कुक यांनी म्हटलंय.

पण सगळ्यांनीच या घोषणेचं स्वागत केलंय असं नाही. टेस्ला आणि एक्स (ट्विटर) चे मालक असणाऱ्या इलॉन मस्क यांनी ट्वीट करत नाराजी व्यक्त केलीय आणि 'डेटा सिक्युरिटी'च्या कारणामुळे आपल्या कंपन्यांमध्ये आयफोन वापरास बंदी घालण्याची धमकीही दिली आहे.

एक्सवर त्यांनी म्हटलंय, "हे अगम्य आहे की अ‍ॅपलकडे त्यांची स्वतःची आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स प्रणाली विकसित करण्याची क्षमता नाही, पण OpenAI तुमच्या डेटा सिक्युरिटी आणि प्रायव्हसी यांचं संरक्षण करेल, हे मात्र ते खात्रीने सांगत आहेत. एकदा तुमचा डेटा OpenAIला दिला की त्याचं काय केलं जातंय हे अ‍ॅपलला कळणारही नाही. ते तुम्हाला धोकादायक परिस्थितीत लोटत आहेत."

अ‍ॅपलने AI फीचर्स आणण्यामागचं कारण काय?

अ‍ॅपलचे स्पर्धक असणाऱ्या टेक्नॉलॉजी कंपन्यांनी यापूर्वीच आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स स्वीकारत आघाडी घेतलेली आहे. त्यामुळे AI फीचर्स आणण्यासाठी अ‍ॅपलवर काहीसा दबाव होता.

2023 च्या अखेरपर्यंत अ‍ॅपल ही जगातली सर्वाधिक मूल्य असणारी - Most Valuable Company होती. पण जानेवारीमध्ये मायक्रोसॉफ्टने आघाडी घेत पहिलं स्थान पटकावलं आणि अ‍ॅपल कंपनी दुसऱ्या क्रमांकावर आली. ChatGPT तयार करणाऱ्या ओपनAI कंपनीमध्ये मायक्रोसॉफ्टने गुंतवणूक केलेली आहे.

त्यानंतर जून महिन्याच्या सुरुवातीलाच अ‍ॅपल कंपनीला पुन्हा एक धक्का बसला.

Nvidia कंपनीनेही त्यांना मागे टाकलं आणि दुसरं स्थान पटकावलं. ChatGPT च्या चॅटबॉटला Nvidia कंपनीच्या 10,000 ग्राफिक प्रोसेसिंग युनिट्स (GPUs) पासून तयार करण्यात आलेल्या सुपर कम्युटरचा वापर करून प्रशिक्षण देण्यात आलंय.

अ‍ॅपलच्या उत्पादनांच्या विक्रीतही फार मोठी वाढ नोंदवली जात नव्हती.

टेक्नॉलॉजी क्षेत्राचा अभ्यास करणाऱ्या CCS इनसाईट कंपनीचे मुख्य विश्लेषक बेन वुड यांनी बीबीसीला सांगितलं, "काहीसे साशंक झालेल्या गुंतवणूकदारांना थोडं शांत करण्यासाठी अ‍ॅपलच्या या नवीन पर्सनल AI सिस्टिमची मदत होईल. पण चॅटGPT आणल्यामुळे कंपनीसाठी काही मोठ्या अडचणीही निर्माण होण्याची शक्यता आहे. ज्यावेळी एखाद्या युजरला मदत करणं सिरीला शक्य होणार नाही, त्यावेळी तिथे ChatGPT पुढे सरसावेल. हे म्हणजे अ‍ॅपलने एकप्रकारे त्यांची कुवत मर्यादित असल्याचं कबूल करण्यासारखं आहे.

गेल्या काही महिन्यांमध्ये इतर टेक कंपन्या त्यांची आर्टिफिशियल इंजेलिजन्स असणारी उत्पादनं एका मागोमाग एक आणत असताना अ‍ॅपलचं या क्षेत्रात अस्तित्त्व नसणं उठून दिसत होतं.

कंपनी याबाबत जपून पावलं टाकत असल्याचं टिम कुक यांनी 2023मध्ये गुंतवणूकदारांना सांगितलं होतं. जून 2024मध्ये अखेरीस यासाठीची घोषणा करण्यात आली.

अ‍ॅपल इंटेलिजन्स काय आहे?

अ‍ॅपल इंटेलिजन्स हे अ‍ॅपलचं स्वतःचं किंवा नवीन प्रॉडक्ट वा उत्पादन नाही. किंवा हे एखादं अ‍ॅपही नाही.

अ‍ॅपल इंटेलिजन्स युजर्स वापरत असलेल्या प्रत्येक अ‍ॅप आणि अ‍ॅपल प्रॉडक्टचा एक भाग असेल. म्हणजे तुम्ही लिहीत असलेल्या मेसेजेसाठी ही आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स प्रणाली तुम्हाला मदत करेल.

किंवा तुमच्या डायरीत नोंदवलेल्या एखाद्या अपॉइंटमेंटसाठी जायला कोणता रस्ता चांगला आहे हे सुचवेल. तुम्ही एखादी मीटिंग ठरलेल्या वेळेपासून बदलून पुढे नेत असाल तर त्याचा परिणाम पुढे कुठल्या ठिकाणी पोहोचण्यावर होणार आहे का, हे देखील तुम्हाला लगेच कळेल.

एकप्रकारे हे मायक्रोसॉफ्टचा AI असिस्टंट असणाऱ्या कोपायलट (Copilot) सारखंच असेल. फक्त यासाठी तुम्हाला अधिकचे पैसे भरावे लागणार नाहीत.

अ‍ॅपलने 2010 साली सिरी प्रणाली विकत घेतली आणि 2011 साली आयफोन 4S मध्ये पहिल्यांदा सिरी व्हॉईस असिस्टंट फीचर देण्यात आलं. आता या अॅपल इंटेलिजन्सच्या मदतीने सिरीला एक नवसंजीवनी देण्यात येतेय.

आयफोन्सच्या डेटाच्या सुरक्षेविषयीचे प्रश्न

ChatGPT चा समावेश केल्यानंतर अ‍ॅपलची गॅजेट्स किती सुरक्षित राहतील याविषयी इलॉन मस्क यांनी ट्वीट केल्याप्रमाणेच अनेकांनी साशंकता व्यक्त केली होती.

हा मुद्दा उपस्थित होणार याचा अंदाज असल्यानेच सोमवारच्या अ‍ॅपलच्या कार्यक्रमात सुरक्षिततेच्या मुद्द्यावर भर देण्यात आला.

नवीन प्रणाली आल्यानंतर युजर्सच्या काही कामांचं प्रोसेसिंग अ‍ॅपलच्या डिव्हाईसेसवरच होईल. पण अधिक क्षमता लागणाऱ्या गोष्टी क्लाऊडकडे पाठवल्या जातील. पण तिथे कोणताही डेटा स्टोअर केला जाणार नसल्याचं अॅपलने आवर्जून सांगितल आहे.

आपली डिव्हाईसेस अधिक सुरक्षित असल्याचं सांगत अ‍ॅपल इतरांपेक्षा जास्त किंमत आकारत आलं असल्याने प्रायव्हसीचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरतो.

ओपन AI आणि अ‍ॅपलचा करार

अ‍ॅपलने आजवर त्यांची उत्पादनं स्वतःपुरतीच मर्यादित ठेवली. त्यामुळेच ओपन AI या दुसऱ्या कंपनीने विकसित केलेली ChatGPT प्रणाली त्यांनी आपल्या उत्पादनांमध्ये अंतर्भूत करणं वेगळं आणि लक्ष वेधून घेणारं ठरतं.

गुगल आणि मायक्रोसॉफ्टच्या AI सेवांनी गेल्या काही महिन्यांमध्ये केलेल्या चुकांमुळे त्यांच्यावर टीका केली जात होती.

गुगलच्या या AI सर्चने दिलेली विचित्र उत्तरं व्हायरल झाल्यानंतर गुगलला त्यांचं नवीन आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सर्च फीचर मागे घ्यावं लागलं होतं.

अनेक वर्षं अ‍ॅपलने त्यांच्या ग्राहकांना त्यांच्या अ‍ॅप स्टोअरच्या बाहेरील अ‍ॅप्स, सुरक्षेच्या कारणास्तव डाऊनलोड करू दिली नाहीत.

सोबतच याच कारणामुळे त्यांच्या डिव्हायसेसवर सफारी व्यतिरिक्त इतर कोणताही वेब ब्राऊजरही वापरता येत नव्हता. युरोपियन युनियनच्या सक्तीनंतर अ‍ॅपल कंपनीला हे धोरण बदलावं लागलं.

ओपन AI चा दबदबा

Open AI कंपनीची स्थापना 2015 मध्ये झाली. सॅम ऑल्टमन यांनी इलॉन मस्क आणि इतर रिसर्च इंजिनियर्स आणि वैज्ञानिकांसोबत मिळून स्थापन केलेल्या या कंपनीचे सह-अध्यक्ष होते सॅम ऑल्टमन आणि इलॉन मस्क. त्यानंतर 2018 मध्ये इलॉन मस्क या कंपनीतून बाहेर पडले.

ChatGPT हा आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स चॅटबॉट या कंपनीने तयार केलाय. मायक्रोसॉफ्टने 2023 वर्षात या कंपनीत तब्बल 10 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सची गुंतवणूक केली.

2022 मध्ये OpenAI ने ChatGPT आणल्यानंतर इतरही कंपन्यांनी कंबर कसली.

अ‍ॅपलने ChatGPT सोबत केलेला करार म्हणजे त्यांच्याशी कोणीही स्पर्धा करू शकत नसल्याचं मान्य करण्यासारखं म्हटलं जातंय.

पण भविष्यामध्ये आपण इतर कंपन्यांसोबतही त्यांच्या सेवा वा उत्पादनांचा अ‍ॅपल गॅजेट्समध्ये समावेश करण्यासाठी करार करणार असल्याचं अॅपलने म्हटलंय. पण त्यांनी कोणाचंही नाव जाहीर केलं नाही.

Published By- Priya Dixit 

रिचार्जसह टी20 वर्ल्ड कपचा मजा

एयरटेलकडून अलीकडेच तीन रिचार्ज प्लान लॉन्च (Airtel Recharge Plans) केले गेले आहे, जे मोफत डिज्नी प्लस हॉटस्टार प्लान (Disney+ Hotstar Plans) सह येतात. अशा परिस्थितीत, वापरकर्त्यांना जगातील सर्वात मोठी T20 क्रिकेट स्पर्धा पाहण्याची संधी देखील मिळेल. कंपनीचे हे तीन रिचार्ज प्लॅन पोस्टपेड, प्रीपेड आणि ब्रॉडबँड वापरकर्त्यांसाठी आहेत.

Airtel Rs 499 Recharge Plan

एअरटेलच्या नवीन रिचार्ज प्लॅनच्या यादीतील पहिला रिचार्ज 500 रुपयांपेक्षा कमी आहे. त्याची किंमत 499 रुपये आहे, जी 28 दिवसांच्या वैधतेसह येते. आपल्याला रिचार्जसह Disney+ Hotstar चा मोफत फायदा मिळेल. 3 महिन्यांच्या सब्सक्रिप्शनचा लाभ दिला जातो. याशिवाय वापरकर्ते 20 OTT प्लॅटफॉर्म वापरू शकतात. एअरटेल एक्सस्ट्रीम प्लेचा फायदा प्लॅनसोबत उपलब्ध आहे. प्लॅनमध्ये 3GB हाय स्पीड डेटाचा फायदाही उपलब्ध आहे.

Airtel Rs 839 Recharge Plan

या व्यतिरिक्त एअरटेलच्या एक रिचार्ज प्लॅन 84 दिवसांच्या वैधतेसह आहे. Disney Plus Hotstar, Airtel Xstream Play चा लाभ 839 रुपयांमध्ये 3 महिन्यांसाठी दिला जात आहे. प्लॅनमध्ये दररोज 2GB डेटा आणि 20 OTT प्लॅटफॉर्म प्रदान केले जातात.

Airtel Rs 3359 Recharge Plan

जर तुम्हाला दीर्घ वैधतेचा रिचार्ज प्लॅन हवा असेल, तर एअरटेल 356 दिवसांची म्हणजेच 1 वर्षाची वैधता असलेला प्लॅन ऑफर करत आहे. या रिचार्ज प्लॅनची ​​किंमत 3359 रुपये आहे. तुम्हाला दररोज 2.5GB डेटाचा लाभ मिळतो. याशिवाय, या प्लॅनमध्ये 1 वर्षासाठी डिस्ने प्लस हॉटस्टारचा लाभही मिळतो.

फेसबुकवर 17 हजारांहून अधिक तक्रारी आल्या

मेटाने सांगितले की, भारतीय तक्रार यंत्रणेच्या माध्यमातून एप्रिल महिन्यात फेसबुकवर 17,124 तक्रारी प्राप्त झाल्या होत्या, त्यापैकी 9,977 प्रकरणांचे निराकरण करण्यात आले आहे. कंपनीने सांगितले की पूर्व-स्थापित चॅनेलद्वारे विशिष्ट उल्लंघन, स्वयं-उपचार प्रवाह इत्यादीसाठी तरतूद आहे, जेथून वापरकर्ते त्यांचे खाते डेटा डाउनलोड करू शकतात. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मने आयटी नियम 2021 अंतर्गत एप्रिलमध्ये केलेल्या कारवाईचा मासिक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे.

मेटाने सांगितले की फेसबुकवर विशेष पुनरावलोकनासाठी 7,147 तक्रारी प्राप्त झाल्या, त्यापैकी 4,303 वर कारवाई करण्यात आली. उर्वरित 2,844 तक्रारींचा आढावा घेण्यात आला, परंतु कोणतीही कारवाई झाली नाही. त्याच वेळी, मेटाने सांगितले की, इंस्टाग्रामवर एकूण 12,924 तक्रारी प्राप्त झाल्या होत्या, त्यापैकी 5,941 तक्रारींचे निराकरण करण्यात आले आहे.

इंस्टाग्रामवर जवळपास 7 हजार तक्रारी प्राप्त झाल्या आहेत

विशेष पुनरावलोकनासाठी Instagram वर 6,983 तक्रारी प्राप्त झाल्या होत्या, त्यापैकी 3,206 तक्रारींवर कारवाई करण्यात आली आहे. उर्वरित तक्रारींचा आढावा घेण्यात आला, परंतु कोणतीही कार्यवाही झाली नाही. कंपनीने म्हटले आहे की आमच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर असलेल्या सामग्रीवर (फोटो, व्हिडिओ, पोस्ट) जेव्हा ते आम्ही ठरवलेल्या मानकांची पूर्तता करत नाहीत तेव्हा आम्ही त्यावर कारवाई करतो. आयटी नियम 2021 लागू झाल्यानंतर, ज्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर 50 हजार किंवा त्याहून अधिक युजरबेस आहेत त्यांना दर महिन्याला अनुपालन अहवाल जारी करावा लागेल.

नवीन इंटरफेस चाचणी सुरु आहे

WhatsApp बीटा माहितीच्या ताज्या अहवालानुसार, नवीन इंटरफेस व्हॉट्सॲप बीटाच्या Android आवृत्ती 2.24.12.14 मध्ये दिसला आहे. तथापि हे वैशिष्ट्य सध्या चाचणी टप्प्यात आहे आणि कंपनी लवकरच ते सर्वांसाठी आणू शकते. काही वापरकर्त्यांना नवीन अद्यतनांसह हा नवीन इंटरफेस मिळू लागला आहे. कंपनीने त्याचा एक स्क्रीनशॉट देखील शेअर केला आहे ज्यामध्ये सर्व नवीन डिझाइन केलेले तळाशी कॉलिंग बार आहे.

???? WhatsApp beta for Android 2.24.12.14: what's new?

WhatsApp is rolling out a new interface for the bottom calling bar, and it’s available to some beta testers!
A limited number of users may get this feature by installing certain previous updates.https://t.co/17LxmO91kP pic.twitter.com/2DC0zhWJs6

— WABetaInfo (@WABetaInfo) May 31, 2024

कॉलिंग इंटरफेस सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करा

आता काही काळापासून असे दिसते की कंपनी कॉलिंग इंटरफेस सुधारण्यासाठी सतत काम करत आहे, ज्याचा उद्देश वापरकर्त्यांना कॉलिंगचा चांगला अनुभव देणे हा आहे. सध्याच्या डिझाइनमध्ये कॉलिंग बार तळाशी संपूर्ण जागा व्यापतो, परंतु नवीन अद्यतनासह, कंपनीने ते थोडे लहान केले आहे, जे छान दिसते.

हे वैशिष्ट्य आणले आहे

याआधी काल कंपनीने आवडत्या चॅट्स आणि ग्रुप्ससाठी खास फिल्टर फीचर देखील सादर केले आहे. त्याच्या मदतीने तुम्ही आता तुमच्या कोणत्याही खास चॅटला एका वेगळ्या विभागात ठेवू शकता. यानंतर तुम्हाला व्हॉट्सॲपवर विनाकारण स्क्रोल करावे लागणार नाही. तुम्ही तुमच्या आवडत्या चॅट्स एका क्लिकवर उघडू शकाल. हे फीचर अशा लोकांसाठी खूप उपयुक्त ठरणार आहे जे अनेक ग्रुपशी संबंधित आहेत. अशा परिस्थितीत कधी कधी महत्त्वाचे संदेशही चुकतात.

गुगल न्यूज टॅबबद्दल बोलायचे तर, वापरकर्त्यांना त्यात सर्वाधिक समस्यांचा सामना करावा लागला. अनेक वेळा सर्च केल्यानंतर 'कोणत्याही बातमीच्या निकालाशी जुळत नाही' असा संदेश वापरकर्त्यांनी सोशल मीडियावर नोंदवला. सर्च इंजिनच्या पर्सनलाइज्ड कंटेंट फीड 'गुगल डिस्कव्हर' बद्दल बोलताना, वापरकर्त्यांना 'समथिंग गँग रॉब' आणि 'कोणती स्टोरी उपलब्ध नाही, नंतर पुन्हा प्रयत्न करा' असे मेसेज आले. 

डाउनडिटेक्टरनुसार, काही देशांमध्ये जीमेल, गुगल सर्च आणि गुगल मॅप्सच्या सेवांवरही परिणाम झाला आहे. अनेक अहवालांचा अभ्यास केल्यानंतर डाउनडिटेक्टरने डेटा जारी केला. त्यानुसार शुक्रवारी संध्याकाळी 7 वाजेपर्यंत 65 टक्के लोकांनी गुगलशी संबंधित वेबसाइट्स ऍक्सेस करण्यासंबंधीची माहिती शेअर केली आहे, 31 टक्के युजर्सनी गुगल सर्च वापरण्याबाबतची माहिती शेअर केली आहे आणि चार टक्के यूजर्सनी लॉग इन करण्यात अडचण येत असल्याची माहिती शेअर केली आहे.

Edited by - Priya Dixit 

मस्कच्या या आरोपामुळे पुन्हा एकदा व्हॉट्सॲपवरील युजर्सच्या सुरक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ लागले आहे. इलॉन मस्क यांनी मेटा-मालकीच्या इन्स्टंट मेसेजिंग ॲपवर दररोज रात्री व्हॉट्सॲप वापरकर्त्यांचा डेटा निर्यात केल्याचा आरोप केला, परंतु काही लोकांना असे वाटते की ते पूर्णपणे सुरक्षित आहे. मस्कच्या या वक्तव्यामुळे लाखो व्हॉट्सॲप यूजर्स चिंतेत आहेत. 

मस्क यांचे कंपनीवर गंभीर आरोप

इलॉन मस्क म्हणाले की, चोरीचा डेटा लक्ष्यित जाहिरातींसाठी वापरला जातो. ते म्हणाले की, अशा कंपन्या ग्राहकांऐवजी वापरकर्त्यांचा उत्पादन म्हणून वापर करतात. 

WhatsApp exports your user data every night.

Some people still think it is secure. https://t.co/LxDs7t7HSv

— Elon Musk (@elonmusk) May 25, 2024

इलॉन मस्कने आपल्या सोशल मीडिया अकाऊंटवर पोस्ट केले आहे की, 'व्हॉट्सॲप प्रत्येक रात्री तुमचा यूजर डेटा एक्सपोर्ट करते' असे त्यांनी सांगितले की, अजूनही काही लोकांना असे वाटते की गोपनीयतेच्या दृष्टीने आणि सुरक्षिततेच्या बाबतीत व्हॉट्सॲप पूर्णपणे सुरक्षित आहे. 

इलॉन मस्कच्या या आरोपावर आतापर्यंत मेटा किंवा व्हॉट्सॲपकडून कोणतीही प्रतिक्रिया देण्यात आलेली नाही. एलोन मस्क यांनी मेटा यांच्यावर आरोप करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. या महिन्याच्या सुरुवातीला मस्कने मेटावर जाहिरातदारांनी आपल्या प्लॅटफॉर्मवर मोहीम चालवण्याचे श्रेय घेतल्याचा आरोप केला होता.

1. ऑफलाइन मॅप

मॅप वापरत असताना कधी इंटरनेट नसल्यास किंवा नेटवर्क उपलब्ध नसल्याची परिस्थिती उद्भवते. अशात मॅप कसे वापरावे अशा प्रश्न असेल तर या ॲपमध्ये तुम्हाला ऑफलाइन मॅपची सुविधाही मिळते. या फीचरमुळे तुम्ही इंटरनेटशिवाय मॅप वापरू शकाल. यासाठी तुम्ही जिथे जात आहात त्या ठिकाणाचा मॅप अगोदर डाउनलोड करावा लागेल. यासाठी तुम्हाला ऑफलाइन मॅप पाहिजे असलेले ठिकाण शोधावे लागेल. वरच्या उजव्या कॉर्नरवर असलेल्या तीन ठिपक्यांवर क्लिक करुन तुम्हाला ऑफलाइन मॅप डाउनलोड करण्याचा पर्याय मिळेल. जर तुम्ही एखाद्या अशा ठिकाणी जात असाल जिथे नेटवर्कचा इशू असेल तर हे वैशिष्ट्य तिथे खूप उपयुक्त ठरू शकते.

2. सेव्ह पार्किंग फीचर

जर आपल्या ऑफिसच्या बिल्डिंगच्या पार्किंगमध्ये आपले वाहन शोधण्यात समस्या येत असेल तर गूगल मॅप्सचा हा फीचर आपल्यासाठी फायद्याचा ठरेल. गूगल मॅप्सचा सेव्ह पार्किंग फीचर आपले काम सोपे करेल. आपली गाडी पार्क केल्यानंतर गूगल मोप्स अॅप उघडायचे आहे आणि आपली लोकेशन दाखवत असलेल्या ब्लू डॉट ला टच करायचे आहे. याने आपल्या सेव्ह पार्किंग ऑप्शन दिसेल. एंड्रॉयड फोन असल्यास लोकेशनसह फोटो आणि नोट्स देखील जोडता येऊ शकतात. या व्यतिरिक्त गाडीची लोकेशन आपल्या कॉन्टॅक्ट लिस्टमध्ये सामील एखाद्या व्यक्तीला शेअर देखील करु शकतात. जर कुठे गाडी सोडायची असेल तर हे फीचर ख़प कामास येते.

3. स्टिकी नोट

गूगल मॅप्समध्ये लेबल जोडण्याचे वैशिष्ट्य देखील गोष्टी खूप सोपे करते. हे तुमच्या आवडत्या ठिकाणी एक स्टिकी नोट जोडण्यासारखे आहे. जर तुम्ही एखाद्या ठिकाणी असाल जे तुम्हाला खूप आवडत असेल तर हे फीचर तुम्हाला ते ठिकाण तुम्हाला हवं तसं दाखवेल. यासाठी तुम्हाला ॲपवर एक स्थान निवडावे लागेल आणि त्याच्या नावावर टॅप करावे लागेल, जे तुम्हाला त्याची संपूर्ण माहिती उघड करेल. यानंतर तुम्हाला वरच्या उजव्या कॉर्नरला असलेल्या डॉट्सवर क्लिक करावे लागेल, त्यानंतर तुम्हाला एड ​​लेबलचा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक केल्यानंतर तुम्ही तुमच्या आवडीनुसार त्या ठिकाणाचे नाव देऊ शकता. आता तुम्ही जेव्हा जेव्हा गुगल मॅप उघडता तेव्हा तुम्हाला ते ठिकाण लगेच ओळखता येईल. यामुळे तुमच्या आवडत्या ठिकाणांचा मागोवा घेणे खूप सोपे होते.

4. मल्टीपल लोकेशंस

आपल्या एकापेक्षा अधिक ठिकाणी जायचे असल्यास काळजी करण्याची गरज नाही. आपल्या या समस्येचे निराकरण गुगल मॅपवरही उपलब्ध आहे. यामध्ये तुम्ही तुमच्या मार्गातील लोकेशन्स पिन देखील करू शकता. यानंतर मॅप तुम्हाला तोच मार्ग दाखवेल जो त्या पिन लोकेशनमधून जाईल. यासाठी फायनल लोकेशन टाकल्यानंतर ॲड स्टॉपचा पर्याय निवडावा लागेल. यामध्ये तुम्हाला ज्या ठिकाणी थांबायचे आहे ते स्थान टाकावे लागेल. यानंतर मॅप आपोआप तुम्हाला मार्ग सांगेल जो मध्यभागी न थांबता अंतिम गंतव्यस्थानावर पोहोचण्यासाठी सर्वोत्तम मार्ग असेल.

5. रियल टाइम लोकेशन शेयरिंग

जर तुम्हाला तुमच्या मित्रांना किंवा कुटुंबियांना फोन न करता तुम्ही कुठे आहात हे सांगायचे असेल किंवा तुम्हाला कोणालातरी भेटायचे असेल आणि त्यांना ते सापडत नसेल तर अशा परिस्थितीत हे फीचर खूप उपयुक्त ठरू शकते. तुम्ही तुमच्या संपर्क यादीतील कोणाशीही तुमचे रिअल-टाइम स्थान शेअर करू शकता. यासाठी तुम्हाला तुमच्या प्रोफाईल आयकॉनवर क्लिक करावे लागेल. यानंतर लोकेशन शेअरिंग पर्याय निवडा आणि ज्या व्यक्तीसोबत तुम्हाला तुमचे लोकेशन शेअर करायचे आहे ती निवडा. तुमचे स्थान कोणाशी तरी किती काळ शेअर करायचे हे तुम्ही ठरवू शकता. तुम्ही त्याचा कालावधी 15 मिनिटांपासून 24 तासांपर्यंत निवडू शकता. कालावधी संपल्यानंतर स्थान शेअरिंग आपोआप थांबते.

• 15 OTT ॲप्समध्ये Netflix, Amazon Prime आणि JioCinema सारख्या प्रीमियम ॲप्सचा समावेश आहे

• तुम्हाला अमर्यादित डेटासह 30 Mbps चा वेग मिळेल.

• Jio IPL DDD ऑफर लागू (50 दिवस अतिरिक्त)

रिलायन्स जिओने स्ट्रीमिंग प्रेमींसाठी नवीन पोस्टपेड OTT बंडल योजना आणली आहे. या प्लॅनसह, ग्राहकांना केवळ 15 प्रीमियम ओटीटी ॲप्स सोबतअमर्यादित डेटा देखील मिळतो ज्यामुळे ते त्यांच्या आवडत्या ॲप्सवर कार्यक्रम पाहू शकतात आणि त्यांना पाहिजे तितका वेळ पाहू शकतात. हा प्लॅन दरमहा रु 888 च्या परवडणाऱ्या किमतीत येतो आणि प्लॅन जियो फायबर आणि जियो एयरफायबर या दोन्ही ग्राहकांसाठी उपलब्ध आहे.

नवीन प्लॅनमध्ये ग्राहकांना 30 Mbps चा स्पीड मिळेल. याव्यतिरिक्त, नेटफ्लिक्स चे मूलभूत प्लॅन, अमेज़न प्राइम  आणि जिओ सिनेमा प्रिमियम सारख्या 15 हून अधिक आघाडीच्या OTT ॲप्स प्लॅनसह एकत्रित आहेत. म्हणजेच या ॲप्सचे सबस्क्रिप्शन प्लॅनसह उपलब्ध असणार. या प्लॅनची ​​आणखी एक खास गोष्ट म्हणजे, 10 Mbps किंवा 30 Mbps प्लॅन वापरणारा नवीन सदस्य असो किंवा विद्यमान वापरकर्ता असो, ₹ 888 चा पोस्टपेड प्लॅन प्रत्येकासाठी आहे. प्रीपेड प्लॅन असलेले सर्व विद्यमान वापरकर्ते नवीन पोस्टपेड प्लॅनमध्ये सहजपणे अपग्रेड करू शकतात.

याशिवाय, नुकतीच जाहीर केलेली Jio IPL धना धना धन ऑफर देखील या प्लॅनवर लागू होईल.जिओ फायबर असो किंवा एअर फायबरचे पात्र ग्राहक त्यांच्या जिओ  होम ब्रॉडबँड कनेक्शनवर 50-दिवसांच्या डिस्काउंट क्रेडिट व्हाउचरचा लाभ घेऊ शकतात.हा प्लॅन 31 मे 2024 पर्यंत उपलब्ध, Jio DVD ऑफर खास T20 सीझनसाठी तयार करण्यात आला आहे.

Edited By- Priya Dixit  

यापूर्वी, वापरकर्त्यांना रेकॉर्डिंग दरम्यान झूम लेव्हल बदलण्यासाठी कॅमेरा बटण दाबून ठेवावे आणि वर किंवा खाली स्वाइप करावे लागे, ज्यामुळे काहीवेळा चुकीचे एडजेस्टमेंट होत होते. 

हे नवीन बटण ही प्रक्रिया सुलभ करते, वापरकर्त्यांना त्यांच्या रेकॉर्डिंग करण्याच्या दरम्यान झूम सहजपणे फाइन-ट्यून करण्यास सोपे करते.

त्याच्या मदतीने परिपूर्ण फोटो काढण्यात आणि व्हिडिओ बनवण्यात मदत होते. व्हॉट्सॲप लवकरच या फीचरची स्थिर आवृत्ती आणेल अशी अपेक्षा आहे. ॲपच्या अपडेटेड व्हर्जन 24.9.10.75 मध्ये कॅमेऱ्याचे झूम फीचर ॲक्सेस केले जाऊ शकते. 

Edited by - Priya Dixit

नुकत्याच काढलेल्या गुगल कर्मचाऱ्याने लिंक्डइनवर धक्कादायक पोस्ट केली आहे. कंपनीच्या खर्चात कपात करण्यासाठी युनायटेड स्टेट्सबाहेर स्वस्त कर्मचारी नियुक्त करण्याचा विचार करत आहे.कामावरून  काढून टाकल्यानंतर माजी कर्मचाऱ्यांनी सोशल मीडियावर आपली व्यथा मांडली आहे.

गुगल पायथन टीमचा एक माजी सदस्य सांगतो की, त्याच्या आयुष्यातील दोन दशके नोकरीमध्ये गेली आहेत. त्याच्या कारकिर्दीतील ही सर्वोत्तम नोकरी होती. दुसऱ्या कर्मचाऱ्याने शेअर केले की व्यवस्थापकासह त्याच्या संपूर्ण टीमला काढून टाकण्यात आले आहे.

रिपोर्टनुसार, गुगल जर्मनीतील म्युनिकमध्ये एक नवीन टीम तयार करत आहे. यूएस पायथन टीममध्ये 10 पेक्षा कमी सदस्य आहेत. गुगल वर पायथन इकोसिस्टमच्या मोठ्या भागाची देखरेख करण्यासाठी ते जबाबदार होते. त्याच्या कार्यामध्ये गुगल वर पायथनची स्थिर आवृत्ती राखणे समाविष्ट आहे.

Edited By- Priya Dixit 

 
व्हॉट्सॲपने म्हटले आहे की एन्क्रिप्शनमध्ये तडजोड करण्यास भाग पाडले गेले तर ते भारतात त्यांची सुविधा बंद करेल. वापरकर्त्याच्या गोपनीयतेचे संरक्षण करण्यासाठी त्याचा एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शन प्रोटोकॉल आवश्यक आहे. त्यामुळे तो काढण्याचा किंवा तोडण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. 

खरं तर, एंड-टू-एंड एनक्रिप्शन वैशिष्ट्यासह, तुमचे संदेश, फोटो, व्हिडिओ, व्हॉइस संदेश, दस्तऐवज, स्थिती अद्यतने आणि कॉल सुरक्षित राहतात.   यामुळे या सर्व डेटाचा कोणीही गैरवापर करू शकत नाही. एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शनसह, तुमचे मेसेज आणि कॉल्स फक्त तुम्ही आणि तुम्ही ज्या व्यक्तीशी बोलत आहात त्याच्या मध्येच राहतात. इतर कोणीही ते वाचू किंवा ऐकू शकत नाही. हे एक प्रकारचे डिजिटल लॉक आहे जे कोणाला दिसत नाही. 

व्हॉट्सॲपआणि त्याची मूळ कंपनी, Meta, सध्या माहिती तंत्रज्ञान नियम 2021 च्या विरोधात विरोध करत आहेत या नियमात चॅट ट्रेस करणे आणि मूळ संदेश कोणी पाठवला हे ओळखणे आवश्यक आहे कंपन्यांचे म्हणणे आहे की जर हे नियम पाळले गेले तर ते एन्क्रिप्शनशी तडजोड करेल. यामुळे भारतीय संविधानाने दिलेल्या गोपनीयतेशी संबंधित अधिकारांचे उल्लंघन  होईल.

दिल्ली उच्च न्यायालयात 14 ऑगस्ट रोजी व्हॉट्सॲप आणि मेटाद्वारे दाखल केलेल्या याचिकांवर सुनावणी होणार आहे. उच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने गोपनीयतेचा अधिकार महत्त्वाचा आहे, परंतु गोपनीयतेची चिंता आणि सामाजिक हित यांच्यात समतोल साधण्याची गरज आहे यावर भर दिला आहे. 

Edited By- Priya Dixit 

व्हॉट्सॲप हे संवादाचे मोठे व्यासपीठ आहे. गप्पांसोबतच तिकीट, व्यवहार आणि प्रचार मोहीमही त्यावर चालवली जाते. व्हॉट्सॲपने नुकतेच यूजर कंट्रोल वाढवण्यासाठी एक टूल रिलीझ केले आहे. हे संदेश वापरकर्त्यांशी फारसे प्रतिध्वनी करत नाहीत. अशा परिस्थितीत, वापरकर्ते या संदेशांना 3 मार्गांनी सामोरे जाऊ शकतात.  

ब्लॉक-वापरकर्त्यांच्या या कृतीमुळे, नंबर ब्लॉक खात्यात जाईल. अशा प्रकारे मेसेज पाठवणारी व्यक्ती थेट युजरला मेसेज पाठवू शकणार नाही.

अहवाल-वापरकर्त्यांकडे दुसरा पर्याय आहे, अहवाल. मेसेजद्वारे व्हॉट्सॲप मेसेज पॉलिसीचे उल्लंघन झाल्याचे युजरला वाटत असेल तर तो त्याची तक्रार करू शकतो. 

सुरू ठेवा - वापरकर्ते या पर्यायासह पुढे गेल्यास, मेसेजरसह चॅट सुरू राहील. 

व्हॉट्सॲप बिझनेस खात्यावर, वापरकर्त्यांना प्राप्त झालेले संदेश निवडण्याची आणि मार्केटिंग संदेशांची निवड रद्द करण्याचा पर्याय निवडण्याची सुविधा मिळते. हे बटण चॅट इंटरफेसमध्ये आढळते. हा पर्याय चालू केल्यानंतर, तुमची सूचना मार्केटिंग व्यवसायातील लोकांपर्यंत पोहोचते की तुमचा नंबर विपणन संदेशांच्या सूचीमधून काढून टाकला जावा. जर हा पर्याय उपलब्ध नसेल तर तुम्ही ब्लॉक पर्याय निवडू शकता. 

Edited By- Priya Dixit    

या फीचरचा उद्देश हा आहे की तुम्ही न वाचलेले मेसेज आणि चॅट्स तुम्हाला शोधता यावे. व्हॉट्सॲप आपल्या यूजर्ससाठी दररोज नवनवीन अपडेट्स घेऊन येत आहे. यावेळी व्हॉट्सॲपने एक अप्रतिम फीचर आणले आहे, जे तुम्हाला व्हॉट्सॲप वापरण्याचा उत्तम अनुभव देईल. वास्तविक, व्हॉट्सॲपच्या नवीन फीचरमध्ये तुम्ही तुमचे चॅट फिल्टर करू शकता.मेटाचे सीईओ मार्क झुकरबर्ग यांनी चॅट फिल्टर फीचर लॉन्च करण्याबाबत माहिती दिली आहे. या फीचरनंतर तुम्ही सर्व मेसेज सहज फिल्टर करू शकता. याचा फायदा असा होईल की चॅट उघडण्यासाठी लागणारा वेळ कमी होईल. कंपनी तुम्हाला वेगवेगळ्या चॅट्स फिल्टर करण्याचा पर्याय देत आहे.

व्हॉट्सॲपचा हे फीचर देण्याचा उद्देश वेगवेगळ्या व्हॉट्सॲप चॅट्सचा ॲक्सेस सुलभ करणे हा आहे. आतापर्यंत, तुम्हाला कोणत्याही व्हॉट्सॲप ग्रुपमधील चॅट्स स्क्रोल करून न वाचलेल्या मेसेजसाठी इनबॉक्समध्ये जावे लागत होते. आता तुम्हाला यासाठी फिल्टर्स दिले जातील, ज्यामुळे तुम्ही एकाच ठिकाणी ग्रुप चॅट पाहू शकाल.

कसे कराल -

यासाठी सर्वप्रथम तुम्हाला आयओएस किंवा अँड्रॉइड स्मार्टफोनवर व्हॉट्सॲप ओपन करावे लागेल. यासाठी तुमचे व्हॉट्सॲप अपडेट असले पाहिजे हे लक्षात ठेवा. आता शीर्षस्थानी दिलेल्या तीन फिल्टरवर क्लिक करा. सर्वात वर तुम्हाला All, Unread आणि Groups चा पर्याय दिला जाईल. तुम्हाला सर्व चॅट्स ऑल फिल्टरमध्ये दिसतील. याशिवाय, ग्रुप फिल्टर वापरून, तुम्हाला सर्व गट दिसतील. त्याचप्रमाणे तुम्ही न वाचलेल्या चॅटचे फिल्टर सिलेक्ट केल्यास तुम्ही न वाचलेल्या सर्व चॅट्स दिसतील

Edited By- Priya Dixit  

या फोटोला जो पर्यंत कोणी रिपोर्ट करत नाही तो पर्यंत मेटाला या फोटोचा ऍक्सेस नसेल. रिपोर्ट केल्यांनतर मेटा हस्तक्षेप करेल. अलीकडील इंस्टाग्रामवर लहान मुले आणि महिलांशी संपर्क करून कोणत्याना कोणत्या मार्गाने न्यूड कन्टेन्ट शेअर करण्यास सांगितले जाते. त्यावरून खंडणी घेण्याचे प्रकार सध्या सर्रास सुरु आहे. या प्रकारावर आळा घालण्यासाठी इंस्टाग्रामचे हे फीचर्स उपयोगी असणार आहे. हे फीचर्स 18 वर्षापेक्षा कमी वयाच्या युजर्स साठी लागू असणार. 

 Edited by - Priya Dixit 

इंडियन एक्स्प्रेसने दिलेल्या वृत्तानुसार, गुरुवारी भारतीय वेळेनुसार 12.30 वाजता हा वॉर्निंग मेल पाठवण्यात आला. मात्र, हा मेल किती जणांना आला हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. ईमेलमध्ये पेगासस स्पायवेअरचा उल्लेख आहे आणि असे म्हटले आहे की जागतिक स्तरावर लोकांना लक्ष्य करण्यासाठी समान साधने वापरली जात आहेत.

Mercenary Spyware हल्ला काय आहे?

Mercenary Spyware हल्ला नियमित सायबर क्रिमिनल ॲक्टिव्हिटी आणि इतर मालवेअर हल्ल्यांपेक्षा खूप प्रगत आहे, जो यापूर्वी कधीही न पाहिलेला आहे. या प्रकारचा स्पायवेअर हल्ला निवडक वापरकर्त्यांना लक्ष्य करतो. काही रिपोर्ट्समध्ये असे म्हटले जात आहे की अशा हल्ल्यांमध्ये कोट्यवधी रुपये खर्च होतात. त्याचवेळी वृत्तसंस्था रॉयटर्सने म्हटले आहे की ॲपलने आपल्या ईमेलमध्ये म्हटले आहे की हा गुप्तचर हल्ला आयफोन वापरकर्त्यांसाठी मोठा धोका आहे.

यापूर्वीही इशारा देण्यात आला होता

Apple ने 2021 पासून 150 हून अधिक देशांमधील वापरकर्त्यांना अशा प्रकारचे चेतावणी अनेकदा जारी केली आहे. ऑक्टोबर 2023 मध्येही ऍपलने भारतीय खासदारांना अशा प्रकारचे चेतावणी मेल पाठवले होते, त्यानंतर अनेक बड्या नेत्यांनी ऍपलने जारी केलेल्या या ईमेलचा स्क्रीन शॉट त्यांच्या सोशल मीडियावर शेअर केला होता. सरकारकडून (राज्य प्रायोजक) तुम्हाला टार्गेट केले जात असल्याचे मेलमध्ये सांगण्यात आले. तथापि मेलमध्ये नमूद केलेल्या धमकीबद्दल भारत सरकारने ॲपलकडून या प्रकरणी प्रतिक्रिया मागितली असता, ‘स्पेसिफिक स्टेट स्पॉन्सर अटैकर्स’ यासाठी जबाबदार नाहीत.

ट्सॲप आता स्टेटस विभागात असे एक फीचर देणार आहे जे तुमच्या स्टेटसची माहिती इतरांना देईल. व्हॉट्सॲप स्टेटससाठी नोटिफिकेशन फीचर आणणार आहे. आता जेव्हा तुम्ही तुमच्या व्हॉट्सॲपवर स्टेटस ॲड करता तेव्हा तुमच्या संपर्कांना सूचित केले जाईल.

व्हॉट्सॲपच्या या आगामी फीचर्सची माहिती व्हॉट्सॲप इन्फो या लोकप्रिय एजन्सीने दिली आहे. या फीचर्सचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे आता कोणीही तुमच्या स्टेट्स कडे दुर्लक्ष करू शकणार नाही. आता प्रत्येकाला तुम्ही लावलेले स्टेट्स पाहावे लागणार. 

व्हॉट्सॲप आपल्या वापरकर्त्यांच्या सुरक्षिततेची आणि गोपनीयतेची देखील चांगली काळजी घेते. कंपनी वेळोवेळी नवीन गोपनीयता वैशिष्ट्ये आणत असते. आता व्हॉट्सॲप आपल्या यूजर्ससाठी नवीन प्रायव्हसी फीचर आणणार आहे. या आगामी वैशिष्ट्याच्या मदतीने तुम्ही तुमचे चॅट पूर्णपणे खाजगी ठेवू शकता. वास्तविक, आत्तापर्यंत कंपनी स्मार्टफोनसाठी चॅट लॉक फीचर प्रदान करत होती परंतु आता तुम्ही लिंक केलेल्या उपकरणांमध्येही चॅट लॉक लागू करू शकता. 

 Edited by - Priya Dixit 

एका रिपोर्टनुसार, गुगल आपल्या AI सर्च टूलसाठी पैसे घेण्याचा विचार करत आहे, या मुद्द्यावर गुगल कडून अद्याप कोणतेही अधिकृत विधान आलेले नाही, परंतु अनेक AI कंपन्या त्यांच्या AI टूलसाठी पैसे घेत आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे एआय टूल्स विकसित करण्यासाठी कंपन्यांना मोठा खर्च करावा लागत आहे.

अहवालात असे म्हटले आहे की गुगल चा सामान्य शोध कायमचा विनामूल्य राहील, परंतु जर तुम्ही जनरेटिव्ह एआय शोध वापरत असाल तर तुम्हाला पैसे द्यावे लागतील.

गुगल ने म्हटले आहे की ते एका जाहिरात मुक्त शोध टूलवर काम करत आहेत, जेणेकरून वापरकर्त्यांना प्रीमियम सेवा प्रदान करता येईल. 

 Edited by - Priya Dixit 

गूगल ने म्हटले आहे की ज्या वापरकर्त्यांनी गूगल पॉडकास्ट चे सदस्यत्व घेतले आहे, त्यांचे सदस्यत्व यूट्यूब म्यूजिक वर हलवले जाईल. गूगल  वापरकर्त्यांना पॉडकास्ट बंद करण्याबाबत ई-मेलद्वारे माहिती देत ​​आहे.

गूगल ने हळूहळू यूट्यूब म्युझिक सह पॉडकास्ट वैशिष्ट्ये एकत्रित करण्यास सुरुवात केली आहे. अमेरिकेत यूट्यूब म्युझिक आणि पॉडकास्ट एकाच ॲपमध्ये दिसू लागले आहेत. तो लवकरच इतर देशांमध्येही प्रदर्शित होणार आहे.

जगभरात गूगल पॉडकास्ट ॲप 50 कोटींहून अधिक लोकांनी डाउनलोड केले आहे. एका रिपोर्टनुसार, लोकांना पॉडकास्ट ॲपऐवजी यूट्यूब म्युझिक वापरायचे आहे. गूगल यूट्यूब म्यूजिकमध्ये पॉडकास्ट वैशिष्ट्ये देखील जोडत आहे, ज्यामध्ये RSS फीड देखील समाविष्ट आहेत.

याआधी गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये गुगलने आपल्या जीमेलचे 10 वर्षे जुने फीचर बंद करण्याची घोषणा केली होती. गूगल ने जानेवारी 2024 मध्ये जीमेलचे मूलभूत एचटीएमएल (HTML )व्ह्यू  काढून टाकले आहे. जीमेलचे मूलभूत एचटीएमएल (HTML ) व्ह्यू वापरकर्त्यांना वेगळ्या प्रकारे ई-मेल सादर करते. 

या मोडमध्ये सर्च, इमेजेस, नकाशे यासारखे गूगलचे ॲप्स जीमेल पेजवरच सपोर्ट करतात.एचटीएमएल (HTML )मोड धीमे इंटरनेट कनेक्शन आणि जुन्या ब्राउझरसाठी डिझाइन केले होते. या मोडमध्ये जीमेल लहान टेक्स्ट मध्ये  दिसते. हा खूप जुना मोड आहे जो आता वापरला जात नाही. 

 Edited by - Priya Dixit 

व्हॉट्सॲप ग्रुपवरही सध्या राजकीय मेसेजचा धुरळा उडताना दिसतोय. अशावेली व्हॉट्सॲप ॲडमिनची जबाबादरी वाढलीय.मागील पाच वर्षात सोशल मीडियाचा विस्तार किती झाला आहे, हे सांगण्याची अजिबात आवश्यकता नाही.

व्हॉट्सॲप या मेसेजिंग ॲपचा वापर भारतात महिन्याकाठी 40 कोटी लोक करतात. यातूनच या ॲपचा निवडणुकांवर पडणारा प्रभाव लक्षात येतो.निवडणूक प्रचार मोहिमांमध्ये होणारा सोशल मीडियाचा वापर लक्षात घेऊन ऑक्टोबर 2013 मध्येच निवडणूक आयोगाने देशातील राजकीय पक्षांसाठी त्यासंदर्भातील स्पष्ट नियमावली जाहीर केली होती.

याच नियमावलीत असं म्हटलंय की, उमेदवारी अर्ज भरताना उमेदवाराने फॉर्म क्रमांक 26 मध्ये त्यांच्या सोशल मीडिया अकाऊंट्सचा तपशील द्यावा.या निवडणुकांमध्ये व्हॉट्सॲप महत्त्वाचं ठरेल का? निवडणूक आयोगाने कोणती पावलं उचलावीत? व्हॉट्सअपवरील ग्रुप ॲडमिनच्या काय जबाबदाऱ्या आहेत? सविस्तर जाणून घेऊया.

व्हॉट्सॲप चॅनेल्स

व्हॉट्सॲपचा विस्तार सातत्याने होतोय. व्हॉट्सॲपकडून नवीन तंत्रज्ञानाची भर घातली जात आहे. युजर्सना नवनवीन सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जात आहेत. मागील वर्षी सप्टेंबरमध्ये व्हॉट्सॲपने व्हॉट्सॲप चॅनेल्स लॉंच केलं.युजर्स वैयक्तिक व्हॉट्सॲप चॅनेल्सचा वापर करून त्यांच्या आवडीची एखादी व्यक्ती किंवा संस्थेविषयी ताजी माहिती मिळवू शकतात. त्यांच्याशी युजर्स जोडले जाऊ शकतात. हा प्रयोग यशस्वी झाला होता.

आता ही सुविधादेखील निवडणूक प्रचाराचे एक साधन बनलं आहे. भाजपा आणि कॉंग्रेस या देशातील दोन प्रमुख राजकीय पक्षांनीदेखील एकाचवेळी व्हॉट्सॲप चॅनेल सुरू केले आहेत.सध्या भाजपाच्या अधिकृत व्हॉट्सॲप चॅनेलवर 7 लाख 11 हजार फॉलोअर्स आहेत, तर कॉंग्रेस पक्षाच्या अधिकृत व्हॉट्सॲप चॅनलचे 5 लाख 2 हजार फॉलोअर्स आहेत.

निवडणूक आयोगाची काय भूमिका आहे?

प्रचारामध्ये सोशल मीडियाची काय भूमिका असावी याबद्दलच्या स्पष्ट सूचना निवडणूक आयोगाने जारी केल्या आहेत. प्रिंट, इलेक्ट्रॉनिक, रेडिओ आणि केबल टीव्हीवरील प्रचाराप्रमाणेच सोशल मीडियासाठी देखील नियम लागू होतात.

राज्य आणि जिल्हा पातळीवरील मीडिया सर्टिफिकेशन अँड मॉनिटरिंग कमिटी (एमसीएमसी)वर त्या त्या राज्यात यासाठीची जबाबदारी आहे.सर्व प्रकारच्या राजकीय जाहिराती सोशल मीडियावर प्रसारित करण्याआधी एमसीएमसीकडून परवानगी घेणे बंधनकारक आहे.

निवडणुकीच्या आचार संहितेनुसार आवश्यक परवानगी घेतल्यानंतरच या जाहिरातींचा निवडणूक प्रचारात वापर करता येणार आहे.जर या नियमांचे उल्लंघन झाले तर निवडणूक आयोग यासाठी जबाबदार असणाऱ्यांविरोधात कारवाई करणार आहे.

'विकसित भारत'चे मेसेज

अलीकडेच व्हॉट्सअप युजर्सना 'विकसित भारत' कार्यक्रमांतर्गत मेसेज येत होते. त्यात सरकारच्या योजना आणि कामगिरीबद्दल युजर्सकडून प्रतिक्रिया मागवण्यात आल्या होत्या.

आचार संहिता लागू झाल्यानंतरदेखील हे मेसेज पाठवले जात असल्याच्या तक्रारी निवडणूक आयोगाकडे करण्यात आल्या होत्या.

निवडणूक आयोगाने यासंदर्भात इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान खात्याला सूचना केल्या होत्या. त्यात सांगण्यात आलं होतं की हा प्रचार तात्काळ थांबवण्यात यावा.

संबंधित खात्याकडून यावर उत्तरदेखील आलं होतं. त्यात म्हटलं होतं की, "निवडणुकीसाठी आचारसंहिता लागू होण्यापूर्वी हे मेसेज पाठवण्यात आले होते. आचार संहिता लागू झाल्यानंतर हे मेसेज थांबवण्यात आले होते. मात्र काही तांत्रिक अडचणी आणि नेटवर्कच्या मर्यादेमुळे काही मेसेज मोबाईल फोनवर उशिरा पोचले होते."

व्हॉट्सॲपने काय काळजी घेतलीय?

व्हॉट्सॲपने देखील या प्रकरणासंदर्भात म्हटलं होतं की, ते खोट्या बातम्या रोखण्यासाठी आवश्यक ती पावलं उचलत आहेत.

व्हॉट्सॲपने पुढे म्हटलं आहे की युजर्सना खोट्या माहितीसंदर्भात तक्रार करता यावी यासाठी आंतरराष्ट्रीय सत्यता पडताळणी प्रणालीशी करार केला आहे.

आक्षेपार्ह माहिती, खोटी माहिती, खोट्या बातम्या किंवा भारतातील निवडणुकांशी संबंधित कोणतीही चुकीची माहिती प्रसारीत करण्यासंदर्भात 'एएफएफ'कडे तक्रार करता येणार आहे.

व्हॉट्सॲपवर पाठवण्यात येणारे मेसेज एंड टू एंड एन्क्रिप्टेड असतात. याचा अर्थ ते मेसेज त्या व्यक्तींपुरतेच मर्यादित असतात आणि त्यांची गोपनीयता राखली जाते. निवडणुकांमधील उमेदवारांनी पाठवलेले मेसेज, निवडणुकीसाठी प्रचार, राजकीय भाषण याबद्दल जाणून घेणे त्यामुळे शक्य नाही. निवडणुकांशी संबंधित तज्ज्ञांबरोबर या विषयाशी निगडीत वादविवाददेखील करण्यात आले.

या विषयाबाबत उचलण्यात आलेली पावले आणि प्रक्रिया यांची माहिती व्हॉट्सॲपच्या वेबसाईटवर देण्यात आलेली आहे.

मेसेज फॉरवर्ड करण्यासाठीची मर्यादा : एकावेळेस पाचपेक्षा अधिक लोकांना मेसेज, चॅनेल अपडेट्स फॉरवर्ड करता येणार नाहीत. व्हॉट्सॲपने सांगितलं, मेसेज फॉरवर्ड करण्यासाठीची मर्यादा लागू केल्यानंतर फॉरवर्ड करण्यात आलेल्या मेसेजच्या प्रमाणात 25 टक्क्यांहून अधिकची घट झाली आहे.

अतिरिक्त मर्यादा : मेसेजवर एक विशिष्ट खूण दिसल्यामुळे हे लक्षात येते की हा मेसेज असंख्य वेळा फॉरवर्ड करण्यात आला आहे. यातून त्यांना हे लक्षात येतं की ही त्यांनी दिलेली नाही तर बाहेरून आलेली माहिती आहे.

व्हॉट्सॲपवरील प्रचारावर लक्ष ठेवणं शक्य आहे?

राजकीय पक्ष किंवा राजकीय उमेदवारांनी जर व्हॉट्सॲप युजर्सना विनापरवागी मेसेज पाठवले किंवा स्वयंचलित यंत्रणा किंवा ऑटोमेशन सिस्टमच्या माध्यमातून मेसेज पाठवले तर त्यांच्या व्हॉट्सॲप खात्यावर बंदी घातली जाईल अशी माहिती व्हॉट्सॲपनं दिली आहे. राजकीय प्रचारासाठी व्हॉट्सॲप बिझेनस फीचरचा वापर करू दिला जाणार नाही.

व्हॉट्सॲपनं सांगितलं की, बहुतांश देशांमध्ये सुरक्षेसंदर्भात आणि खासकरून महत्त्वाच्या निवडणुकांच्या काळात राजकीय संस्था किंवा पक्षांविषयी त्यांची भूमिका अतिशय स्पष्ट असणार आहे.

फॅक्टली या वेबसाईटचे संस्थापक राकेश म्हणतात, "फेसबुक आणि ट्विटरसारख्या खुल्या मेसेजिंग ॲपच्या तुलनेत व्हॉट्सॲप आणि टेलिग्रामसारख्या बंदिस्त मेसेजिंग ॲपची देखरेख करणं सोपं नाही आणि त्यामध्ये असंख्य आव्हाने आहेत. व्हॉट्सअप ग्रुपवरील एखाद्या सदस्यानं माहिती दिल्याशिवाय त्या ग्रुपमध्ये काय चाललं आहे हे कळणं शक्य नाही. मग यावर देखरेख कशी करणार?"

ते पुढं म्हणाले की, भारतासारख्या जगातील सर्वात मोठ्या लोकशाही देशामध्ये निवडणूक काळात सोशल मीडियावरील देखरेख करण्यासाठी एक विशेष प्रणाली आवश्यक आहे.

ते म्हणाले, "निवडणुकांपूर्वी सहा महिन्यांआधी एक बैठक घेण्यात आली पाहिजे. विशेषत: सोशल मीडिया कंपन्यांबरोबर बैठक घेतली गेली पाहिजे. सोशल मीडियावरील माहिती, व्हीडिओ यांचा वापर करून मुद्दाम खोट्या बातम्या पसरवणे किंवा प्रभाव टाकण्यासंदर्भात देखरेखीसाठी आवश्यक तांत्रिक यंत्रसामुग्री उपलब्ध करून देण्यासंदर्भात योजना आखल्या गेल्या पाहिजेत."

"निवडणूक आयोगाचं मुख्य लक्ष निवडणूक प्रक्रियेवर आणि मतदारांवर थेट प्रभाव टाकणाऱ्या मुद्द्यांवर, चुकीच्या माहितीवर असतं. सध्यातरी सोशल मीडियावर देखरेख ठेवता येईल अशी कोणतीही विशेष यंत्रणा अस्तित्वात नाही," असं राकेश म्हणाले.

2019च्या लोकसभा निवडणुकीच्या वेळेस निवडणूक आयोगाची विविध सोशल मीडिया कंपन्यांचे प्रतिनिधी, इंटरनेट अँड मोबाईल असोसिएशन ऑफ इंडियाचे (आयएएमएआय) प्रतिनिधी यांच्याबरोबर बैठक झाली होती. त्यावेळेस निवडणूक आयुक्तांनी निवडणुका योग्य आणि मुक्त पद्धतीने पार पाडण्यासाठी या प्रतिनिधींना सहकार्य करण्यास सांगितलं होतं.

आयएएमएआयचे प्रतिनिधी आणि सोशल मीडिया कंपन्यांच्या प्रतिनिधिंनी त्यावेळेस निवडणूक आयोगाला सांगितलं होतं की ते सर्व कंपन्या, संस्थांसाठी एक ऐच्छिक नितीमत्ता संहितेचा मसुदा तयार करतील. निवडणूक आचार संहितेतील तरतुदींशी तो मसुदा सुसंगत असेल आणि त्यातील तरतुदींची अंमलबजावणी होण्याची ते खातरजमा करतील.

व्हॉट्सअप ग्रुप ॲडमिनने काय करावं, काय करू नये?

व्हॉट्सअप ग्रुपचे व्यवस्थापन करणाऱ्या ॲडमिनने निवडणूक आचार संहितेचे पालन केलं पाहिजे. त्याचबरोबर व्हॉट्सअप ग्रुपवर दिल्या जाणाऱ्या माहिती संदर्भात सतर्क असलं पाहिजे. विशेषत: निवडणूक प्रचाराशी निगडीत माहिती आणि मेसेज याबाबत त्यांनी सावध असलं पाहिजे.

व्हॉट्सॲपनं यासंदर्भात स्पष्ट मार्गदर्शक तत्वे जाहीर केली आहेत.

निवडणूक काळात खरी माहिती शेअर करण्यास आणि खोट्या बातम्यांची तक्रार करण्याचा सल्ला व्हॉट्सअपनं त्यांच्या युजर्सना दिला आहे.

व्हॉट्सॲप ग्रुप ॲडमिनने या प्रकारच्या गोष्टींबाबत जागरुक असलं पाहिजे. नाहीतर यातून निर्माण होणाऱ्या कायदेशीर बाबींमध्ये त्यांच्यावरदेखील कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते.

कोणत्याही प्रकारची वांशिक, धार्मिक किंवा जातीविषयक तेढ निर्माण करणारी माहिती व्हॉट्सॲपवरून शेअर करता कामा नये.

खोट्या बातम्या आणि खात्री करून न घेता बातम्या शेअर करू नयेत.

कोणाच्याही खासगी हक्कांची पायमल्ली करत त्यांच्या परवानगीशिवाय फोटो आणि व्हीडिओ शेअर करता कामा नये.

हिंसा, पॉर्नोग्राफीशी निगडीत मेसेज किंवा व्हिडिओ शेअर करता कामा नये.

व्हॉट्सअप ग्रुप ॲडमिनसाठी कोणतीही विशिष्ट मार्गदर्शक तत्वे नसली तरी या प्रकारच्या प्रकरणांबाबत लागू असलेली मार्गदर्शक तत्वेच इथंदेखील लागू होतात.

सोशल मीडियावरील इन्फ्लुएन्सर्स

सोशल मीडियावर अलीकडच्या काळात एक नवीन ट्रेंड आला आहे. तो म्हणजे सोशल मीडियावरील प्रसिद्ध व्यक्ती म्हणजेच इन्फ्लुएन्सर्स एखाद्या विशिष्ट पक्षाच्या बाजूने प्रचार करतात.

राजकीय पक्ष फेसबुक, ट्विटर, युट्युब आणि टेलिग्रामसारख्या सोशल मीडिया व्यासपीठांवर लाखो फॉलोअर्स असणाऱ्या इन्फ्लुएन्सर्सना मोबदला देऊन त्यांचा वापर प्रचार करण्यासाठी करतात. ज्या इन्फ्लुएन्सर्सचा वापर करून आपल्याला राजकीय लाभ होईल असं राजकीय पक्ष किंवा नेत्यांना वाटतं, त्यांना मोबदला देऊन त्यांचा सोशल मीडियावर वापर केला जातो.

2024च्या निवडणुकांमध्ये निवडणूक आयोगानं या मुद्द्यावर लक्ष केंद्रित केलं आहे.

निवडणूक काळात सोशल मीडियावरील इन्फ्लुएन्सर्सकडून केल्या जाणाऱ्या राजकारणाशी संबंधित अप्रत्यक्ष प्रचारावर देखील निवडणूक आयोगाची देखरेख आहे.

मात्र, यात असंख्य आव्हानं आहेत. सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर्सकडून देण्यात येणाऱ्या माहितीमागचा उद्देश किंवा हेतू याची पडताळणी करणं, ती माहिती मोबदला घेऊन दिली आहे की सर्वसाधारण माहिती आहे याची खातरजमा करणं हे सोपं नाही, असं कर्नाटकचे माध्यम आणि माहिती तंत्रज्ञान विभागाचे विशेष अधिकारी सुर्यसेन ए व्ही यांनी सांगितलं.

Published By- Priya Dixit