या दिवशी काय करावे?

कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी अनेक धार्मिक विधी आणि शुभ कार्ये करण्याची परंपरा आहे.

पवित्र स्नान (गंगा स्नान): या दिवशी सूर्योदयापूर्वी कोणत्याही पवित्र नदीत (विशेषतः गंगा, यमुना) किंवा जलाशयात स्नान करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. याला 'कार्तिक स्नान' किंवा 'गंगा स्नान' असेही म्हणतात. 

जर नदीत स्नान करणे शक्य नसेल, तर घरी आंघोळीच्या पाण्यात गंगेचे पाणी (गंगाजल) मिसळून स्नान करावे.

दीपदान : हा दिवस देव दिवाळी म्हणूनही साजरा केला जातो. असे मानले जाते की या दिवशी सर्व देव पृथ्वीवर येतात आणि दिवाळी साजरी करतात. 

या दिवशी नदीकाठी, मंदिरात, घराच्या मुख्य दरवाजावर, तुळशीजवळ आणि पिंपळाच्या झाडाजवळ दिवे (दिप) लावावेत. दीपदान करणे खूप महत्त्वाचे मानले जाते.

पूजा आणि आराधना: 

भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मी यांची विशेष पूजा करावी. कार्तिक महिना भगवान विष्णूंना समर्पित असतो.

भगवान शिवाची पूजा करावी. याच दिवशी भगवान शिवाने त्रिपुरासुर राक्षसाचा वध केला होता, त्यामुळे याला त्रिपुरारी पौर्णिमा असेही म्हणतात. सत्यनारायणाची कथा वाचणे किंवा श्रवण करणे शुभ असते.

दान: या पवित्र दिवशी दान (दाण) करणे खूप फलदायी मानले जाते. गरीब आणि गरजू लोकांना अन्न, वस्त्र किंवा पैसे दान करावे.

शुभ मुहूर्त (स्नान-दानासाठी): 

स्नान आणि दान करण्यासाठी सर्वात उत्तम काळ सूर्योदयापासून ते चंद्रोदयापर्यंत असतो. २०२५ मध्ये सकाळी लवकर स्नान करणे शुभ राहील. 

या पवित्र दिवशी तुम्ही स्नान, दान आणि दीपदान करून देवाची कृपा प्राप्त करू शकता.

कार्तिक पौर्णिमेला या गोष्टी दान करू नका

कार्तिक पौर्णिमेच्या अतिशय शुभ दिवशी, विशिष्ट गोष्टी दान करणे टाळले पाहिजे किंवा त्याबद्दल काळजीपूर्वक विचार केला पाहिजे, कारण या दिवशी दानाचे खूप महत्त्व असते.

या दिवशी साधारणपणे टाळल्या जाणाऱ्या गोष्टी आणि त्यामागची कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

कोणाचेही जुने, वापरलेले किंवा फाटलेले कपडे: दान नेहमी नवीन आणि स्वच्छ वस्तूंचे करावे. जुने, फाटलेले किंवा अत्यंत जीर्ण झालेले कपडे दान करणे शुभ मानले जात नाही. दान घेणाऱ्या व्यक्तीच्या आत्मसन्मानाची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

शिळे, खराब झालेले किंवा तामसी अन्न: या दिवशी विशेषतः सात्विक भोजन दान केले जाते. शिळे झालेले, खराब झालेले किंवा मांसाहार आणि अल्कोहोल असलेले तामसी अन्न दान करू नये. नेहमी ताजे आणि पौष्टिक अन्न दान करावे.

धारदार वस्तू किंवा शस्त्रे: चाकू, सुरी, कात्री यांसारख्या धारदार वस्तू किंवा कोणत्याही प्रकारचे शस्त्र दान करणे टाळावे, कारण यामुळे नकारात्मकता वाढू शकते असे मानले जाते.

प्लास्टिक किंवा अनावश्यक कचरा: सध्याच्या काळात, प्लास्टिकच्या वस्तू किंवा पर्यावरणपूरक नसलेल्या वस्तू दान करणे टाळावे. दानाचा उद्देश पुण्य कमावणे आणि कोणाचे तरी भले करणे हा असतो.

चुकीच्या किंवा अपात्र व्यक्तीला दान: दान नेहमी गरजू, गरीब किंवा ब्राह्मणांना, धर्मशाळांना आणि मंदिरांना करावे. दान चुकीच्या किंवा अपात्र व्यक्तीला केल्यास त्याचे पूर्ण फळ मिळत नाही असे मानले जाते.

याऐवजी काय दान करावे?

देव दिवाळी असल्याने दिवे दान करणे सर्वोत्तम आहे.

अन्नधान्य जसे गहू, तांदूळ, डाळी किंवा गरम सात्विक भोजन.

नवीन आणि गरम कपडे (उदा. ब्लँकेट, स्वेटर), कारण थंडीचा काळ असतो.

तुळशीचे रोप दान करु शकता कारण तुळशीला भगवान विष्णूची प्रिय मानले जाते.

शक्य असल्यास गायीला चारा दान करणे खूप पुण्यकारक मानले जाते.

पैसे, सोने, चांदी, किंवा आवश्यकतेनुसार इतर कोणत्याही उपयुक्त वस्तू.

कांची नगरात कनक नावाचा राजा होता. त्याला नवसाने एक मुलगी झाली. तिचे नाव किशोरी असे होते. तिची पत्रिका पाहून ज्योतिषाने सांगितले जो तिच्याशी विवाह करेल त्याच्या अंगावर वीज पडून त्याला मरण येईल. एका ब्राह्मणाने किशोरीला द्वादशाक्षरी विष्णू मंत्र सांगितला. त्यांनी सांगितले की मंत्राचा जप करावा, तुळशीचीपूजा व कार्तिक शुद्ध नवमीला तिचा विष्णूशी विवाह लावावा. मुलगी सांगितल्याप्रमाणे व्रत करू लागली.

एकदा एक गंध्याने तिला पाहिले व तो तिच्यावर मोहित झाला. तो माळिणीच्या मदतीने स्त्री वेष घेऊन माळिणीबरोबर किशोरीकडे आला. ती माळीण म्हणाली ही माझी मुलगी आहे. फुलांची रचना करण्यात तरबेज आहे. तुला देवासाठी फुलांच्या नाना प्रकारच्या रचना करून देत जाईल. गंधी किशोरीकडे दासी म्हणून राहू लागला. इकडे एका राजाचा पुत्र मुकुंद हा देखील त्या किशोरीवर मोहित झाला होता. तो सूर्याची खूप उपासना करत असे तेव्हा सूर्याने स्वप्नात दृष्टांत देऊन त्याला सांगितले की तू किशोरीचा नाद सोडून दे. कारण तिच्याशी विवाह करणारा वीज पडून मरेल. 

यावर मुकुंद सूर्याला म्हणाला तुझ्यासारख्या देवाला तिचे वैधव्य टाळता येईल. तसेच किशोरी मला लाभली नाही तर मी अन्न पाणी वर्ज्य करून मरून जाईन. सूर्याने किशोरीच्या वडलांना दृष्टांत देऊन सांगितले की राजपुत्र मुकुंदाला तू आपली मुलगी दे. कनकराजाला हा विवाह मान्य करणे भाग पडले. 

कार्तिक द्वादशी ही लग्नाची तिथी ठरली. गंध्याला हे सर्व कळल्यावर तो खूप दुःखी झाला. त्याने ठरवले की लग्न मंडपात जाण्याआधी तिचा हात धरायचा. त्याच वेळी मेघगर्जनांसह विजा कडकडल्या. किशोरीही भांबावून गेली व ती बाहेर आली व गंध्याने तिचा हात धरला व त्याच क्षणी गंध्याच्या डोक्यावर वीज कोसळली व तो मरण पावला. नंतर राजपुत्र मुकुंद याच्याशी तिचा विवाह झाला. तुळशी व्रताच्या प्रभावाने किशोरीचे वैधव्य टळले.

तुळशी विवाह कधी साजरा करतात?

कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षातील देवउठनी एकादशी नंतर सुरू होतो. मुख्यत: कार्तिक शुक्ल द्वादशी तिथीला साजरा केला जातो. काही ठिकाणी द्वादशीपासून पौर्णिमेपर्यंत कोणत्याही एका दिवशी संध्याकाळी किंवा रात्री करतात.

२०२५ साठी तारीख: २ नोव्हेंबर २०२५ (रविवार) रोजी तुळशी विवाह सोहळा साजरा केला जाऊ शकतो. (कार्तिक द्वादशी तिथी ३ नोव्हेंबर पहाटे ५:०७ पर्यंत चालू राहील, म्हणून २ नोव्हेंबरला करणे शुभ.)

तुळशी विवाह शुभ मुहूर्त : दिवसभरात कधीही करू शकता, पण संध्याकाळी प्रदोष काळ (सूर्यास्तानंतर २.५ तास) किंवा रात्री अधिक शुभ मानला जातो. २०२५ साठी विशिष्ट मुहूर्त: सकाळी किंवा संध्याकाळी ६ ते ८ वाजेपर्यंत.

कथा: पुराणांनुसार, वृंदा (तुळशी) ही विष्णूची भक्त होती. तिचा पती जलंधर याचा वध विष्णूने केला, ज्यामुळे ती सती झाली आणि तिच्या अस्थींमधून तुळस झाड झाले. तुळशी विवाहाने विष्णू जागृत होतात आणि भक्तांना कन्यादान फळ मिळते.

तुळशी विवाह पूजा पद्धत

तुळशी विवाह एक साधा पण उत्साही सोहळा असतो. घरातच किंवा तुळशी वृंदावनाजवळ सजावट करून विधी करतात. कुटुंबातील पुरुष कर्ता (यजमान) हा मुख्य पूजारी असतो. पत्नीसोबत उत्तराभिमुख आसनावर बसावे. 

स्नान आणि शुद्धीकरण: संपूर्ण कुटुंबाने स्नान करून स्वच्छ वस्त्र धारण करावे. तुळशी वृंदावन (कुंडी) स्वच्छ करावे.

तुळशी वृंदावनाला गेरू-चुन्याने रंगरंगोटी करावी. तुळशीला नवीन साडी किंवा वस्त्र (साडी नेसवण्याची परंपरा) पांघरावे.

त्यावर मांडव (उसाची किंवा धांड्याची छोटी खोपटी) लावावी.

वृंदावनाभोवती रांगोळी काढावी, फुले, मंगल घड्यांचे मंडप तयार करावे.

शेजारी शालिग्राम किंवा बाळकृष्णाची मूर्ती ठेवावी.

ALSO READ: Tulsi Vivah Mangalashtak तुळशी विवाह मंगलाष्टके

तुळशी विवाह पूजा साहित्य :

तुळशी वृंदावन/कुंडी, शालिग्राम/बाळकृष्ण मूर्तीवर, तूपाचा दिवा, अगरबत्ती, धूप, फुले, बेल, दूर्वा, तुळशीपत्रे, हळद, कुंकू, चंदन, फळे, गोडाचे नैवेद्य, मंगल घड्या (साडी, चूड्या, बांगड्या), सोने/चांदीची तुळस, लक्ष्मी-नारायण मूर्ती, मंगलाष्टक पुस्तक

सुरुवातीला गणपती पूजन करावे.

विष्णूला जागे करण्यासाठी प्रार्थना (प्रबोधोत्सव) करावी.

कर्त्याने तुळशीचे कन्यादान करावे (मंगल घड्या द्या).

बाळकृष्ण किंवा शालीग्राम आणि तुळशीमध्ये अंतरपाट (दुहेरी पांघरूण किंवा ओढणी) धरून मंगलाष्टके म्हणत सात फेरे घ्यावे.

मंगलाष्टकानंतर आरती, नैवेद्य दाखवा. तूपाचा दिवा लावा.

तुळशीपत्रे आणि पान वाटावे.

विवाहानंतर तुळशीला ब्राह्मण दान करा किंवा वृंदावनात ठेवा. संध्याकाळी तूपाचा दिवा लावून पूजा करावी.

तुळशी विवाहाचे महत्त्व

या पूजेमुळे विष्णू-लक्ष्मी प्रसन्न होतात. चातुर्मास संपल्याने शुभ कार्य सुरू होतात. ज्यांना मुलगी नाही, त्यांनी एकदा तरी तुळशी पूजन करावे ज्याने कन्यादानाचे फळ मिळते. या निमित्ताने कुटुंब एकत्र येतं, सुख-शांती वाढते. तुळशी पूजनाने घर स्वच्छ राहतं, औषधी गुण मिळतात. याने वैवाहिक जीवन सुधारते, संकटे दूर होतात, भाग्य उजळते.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

बल्लाळो मुरुडं विनायकमहं, चिन्तामणि स्थेवरं ||

लेण्याद्रिं गिरिजात्मकं सुरवरदं, विघ्नेश्वरम् ओज़रम् |

ग्रामे रांजण संस्थितम् गणपतिः, कुर्यात् सदा मंगलम || १ ||

गंगा सिंधु सरस्वती च यमुना, गोदावरी नर्मदा ।

कावेरी शरयू महेंद्रतनया शर्मण्वती वेदिका ।।

क्षिप्रा वेत्रवती महासुर नदी, ख्याता गया गंडकी ।

पूर्णा पूर्ण जलैः समुद्र सरिता, कुर्यातसदा मंगलम ।। २ ।।

लक्ष्मी: कौस्तुभ पारिजातक सुरा धन्वंतरिश्चंद्रमा: ।

गाव: कामदुधाः सुरेश्वर गजो, रंभादिदेवांगनाः ।।

अश्वः सप्त मुखोविषम हरिधनुं, शंखोमृतम चांबुधे ।

रत्नानीह चतुर्दश प्रतिदीनम, कुर्वंतु वोमंगलम ।। ३ ।।

राजा भीमक रुख्मिणीस नयनी, देखोनी चिंता करी ।

ही कन्या सगुणा वरा नृपवरा, कवणासि म्यां देईजे ।।

आतां एक विचार कृष्ण नवरा, त्यासी समर्पू म्हणे ।

रुख्मी पुत्र वडील त्यासि पुसणे, कुर्यात सदा मंगलम ।। ४ ।।

लक्ष्मीः कौस्तुभ पांचजन्य धनु हे, अंगीकारी श्रीहरी ।

रंभा कुंजर पारिजातक सुधा, देवेंद्र हे आवरी ।।

दैत्यां प्राप्ति सुरा विधू विष हरा, उच्चैःश्रवा भास्करा ।

धेनुवैद्य वधू वराशि चवदा, कुर्यात सदा मंगलम ।। ५ ।।

लाभो संतति संपदा बहु तुम्हां, लाभोतही सद्गुण ।

साधोनि स्थिर कर्मयोग अपुल्या, व्हा बांधवां भूषण ।।

सारे राष्ट्र्धुरीण हेचि कथिती कीर्ती करा उज्ज्वल ।

गा गार्हस्थाश्रम हा तुम्हां वधुवऱां देवो सदा मंगलम ।। ६ ।।

विष्णूला कमला शिवासि गिरिजा, कृष्णा जशी रुख्मिणी ।

सिंधूला सरिता तरुसि लतिका, चंद्रा जशी रोहिणी ।।

रामासी जनकात्मजा प्रिय जशी, सावित्री सत्यव्रता ।

तैशी ही वधू साजिरी वरितसे, हर्षे वरासी आतां ।। ७।।

आली लग्नघडी समीप नवरा घेऊनि यावा घरा ।

गृह्योत्के मधुपर्कपूजन करा अन्तःपटाते धारा ।।

दृष्टादृष्ट वधुवरा न करितां, दोघे करावी उभी ।

वाजंत्रे बहु गलबला न करणे, लक्ष्मीपते मंगलम ।। ८ ।।

********************* 

॥ अथ मंगलाष्टक मंत्र ॥

ॐ श्री मत्पंकजविष्टरो हरिहरौ, वायुमर्हेन्द्रोऽनलः। चन्द्रो भास्कर वित्तपाल वरुण, प्रताधिपादिग्रहाः ।

प्रद्यम्नो नलकूबरौ सुरगजः, चिन्तामणिः कौस्तुभः, स्वामी शक्तिधरश्च लांगलधरः, कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥1

गंगा गोमतिगोपतिगर्णपतिः, गोविन्दगोवधर्नौ, गीता गोमयगोरजौ गिरिसुता, गंगाधरो गौतमः ।

गायत्री गरुडो गदाधरगया, गम्भीरगोदावरी, गन्धवर्ग्रहगोपगोकुलधराः, कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥2

नेत्राणां त्रितयं महत्पशुपतेः अग्नेस्तु पादत्रयं, तत्तद्विष्णुपदत्रयं त्रिभुवने, ख्यातं च रामत्रयम् । गंगावाहपथत्रयं सुविमलं, वेदत्रयं ब्राह्मणम्, संध्यानां त्रितयं द्विजैरभिमतं, 

कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥3

बाल्मीकिः सनकः सनन्दनमुनिः, व्यासोवसिष्ठो भृगुः, जाबालिजर्मदग्निरत्रिजनकौ, गर्गोऽ गिरा गौतमः । मान्धाता भरतो नृपश्च सगरो, धन्यो दिलीपो नलः, पुण्यो धमर्सुतो 

ययातिनहुषौ, कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥4

गौरी श्रीकुलदेवता च सुभगा, कद्रूसुपणार्शिवाः, सावित्री च सरस्वती च सुरभिः, सत्यव्रतारुन्धती ।

स्वाहा जाम्बवती च रुक्मभगिनी, दुःस्वप्नविध्वंसिनी, वेला चाम्बुनिधेः समीनमकरा, कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥5

गंगा सिन्धु सरस्वती च यमुना, गोदावरी नमर्दा, कावेरी सरयू महेन्द्रतनया, चमर्ण्वती वेदिका ।

शिप्रा वेत्रवती महासुरनदी, ख्याता च या गण्डकी, पूर्णाः पुण्यजलैः समुद्रसहिताः, कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥6

लक्ष्मीः कौस्तुभपारिजातकसुरा, धन्वन्तरिश्चन्द्रमा, गावः कामदुघाः सुरेश्वरगजो, रम्भादिदेवांगनाः ।

अश्वः सप्तमुखः सुधा हरिधनुः, शंखो विषं चाम्बुधे, रतनानीति चतुदर्श प्रतिदिनं, कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥7

ब्रह्मा वेदपतिः शिवः पशुपतिः, सूयोर् ग्रहाणां पतिः, शुक्रो देवपतिनर्लो नरपतिः, स्कन्दश्च सेनापतिः ।

विष्णुयर्ज्ञपतियर्मः पितृपतिः, तारापतिश्चन्द्रमा, इत्येते पतयस्सुपणर्सहिताः, कुवर्न्तु वो मंगलम् ॥8

॥ इति मंगलाष्टक समाप्त ॥

प्रबोधिनी एकादशी २०२५ तारीख आणि शुभ वेळ

२०२५ मध्ये प्रबोधिनी एकादशी (देवउठनी एकादशी) १ नोव्हेंबर २०२५ रोजी शनिवारला साजरी केली जाईल.

एकादशी तिथी: सुरुवात तारीख - १ नोव्हेंबर २०२५, शनिवार, सकाळी ९:१५

एकादशी तिथी: समाप्ती तारीख - २ नोव्हेंबर २०२५, रविवार, सकाळी ७:५५

व्रत (पारण) वेळ - २ नोव्हेंबर २०२५, रविवार, सकाळी ९:३० ते सकाळी ११:४५

देव प्रबोधिनी एकादशी व्रत विधी

सकाळी लवकर उठून स्नान करा. स्वच्छ वस्त्र परिधान करा.

घर आणि पूजा स्थळ स्वच्छ करा. पूजा स्थळावर गंगाजल शिंपडा.

व्रताचा संकल्प करा: “मी भगवान विष्णूंची कृपा आणि मोक्ष प्राप्तीसाठी प्रबोधिनी एकादशीचे व्रत करतो/करते.”

पूजा स्थळावर एक चौकीवर स्वच्छ वस्त्र पसरा.

भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मी यांची मूर्ती किंवा चित्र स्थापित करा.

तुळशीपत्र, चंदन, कुंकू, अक्षता (तांदूळ), फुले, धूप, दीप, नैवेद्य (प्रसाद), आणि पंचामृत (दूध, दही, तूप, मध, साखर यांचे मिश्रण) तयार ठेवा.

दीप प्रज्वलन करा आणि भगवान विष्णूंचा ध्यान करा.

भगवान विष्णूंना तुळशीपत्र, चंदन आणि कुंकू अर्पण करा.

फुलांची माला किंवा फुले अर्पण करा.

धूप आणि दीपाने आरती करा.

पंचामृत आणि नैवेद्य (खीर, फळे, मिठाई इ.) भगवंताला अर्पण करा.

भगवान विष्णूंच्या मंत्रांचा जप करा, जसे:

ॐ नमो भगवते वासुदेवाय नमः

ॐ नमो नारायणाय नमः

विष्णू सहस्रनाम किंवा श्री विष्णू मंत्राचा पाठ करा.

ALSO READ: श्री विष्णु सहस्त्रनाम स्तोत्र

प्रबोधिनी एकादशी व्रत कथा वाचा किंवा ऐका.

स्मार्त परंपरेत या दिवशी तुळशी विवाहाचे आयोजनही केले जाऊ शकते. तुळशीच्या रोपट्याला सजवून त्याचा विवाह शालिग्राम (भगवान विष्णूंचे प्रतीक) यांच्याशी करा.

तुळशी मंत्र: ॐ श्री तुलस्यै नमः याचा जप करा.

तुळशीच्या रोपट्याला दीप, फुले आणि प्रसाद अर्पण करा.

दिवसभर उपवास करा.

संध्याकाळी पुन्हा भगवान विष्णूंची पूजा करा आणि आरती करा.

दान: गरजूंना अन्न, वस्त्र, किंवा दक्षिणा दान करा.

दुसऱ्या दिवशी (द्वादशीला) सकाळी स्नान करून भगवान विष्णूंची पूजा करा.

ब्राह्मण किंवा गरजूंना भोजन देऊन दान करा.

त्यानंतर स्वतः अन्न ग्रहण करून व्रत सोडा.

ALSO READ: प्रबोधिनी एकादशी कथा

भाऊबीजेच्या दिवशी चित्रगुप्ताची पूजा का केली जाते?

1. असे म्हटले जाते की या दिवसापासून भगवान चित्रगुप्त लोकांच्या जीवनाची खाती लिहितात. भगवान चित्रगुप्ताच्या 'अग्रसंधानी' या ग्रंथात प्रत्येक जीवाच्या पाप-पुण्यांचा लेखाजोखा लिहिला आहे.

2. पौराणिक मान्यतेनुसार कायस्थ जातीची निर्मिती करणारे भगवान चित्रगुप्त यांचा जन्म यम द्वितीयेच्या दिवशी झाला होता. पुराणानुसार चित्रगुप्ताची पूजा केल्याने विष्णुलोकाची प्राप्ती होते.

3. चित्रगुप्ताची उपासना केल्याने धैर्य, शौर्य, शक्ती आणि ज्ञान मिळते.

4. भाऊबीजेच्या दिवशी भगवान चित्रगुप्ताच्या पूजेसोबत पेन, शाई आणि पुस्तकांचीही पूजा केली जाते. याद्वारे ज्ञान प्राप्त होते.

5. व्यापारी वर्गासाठी याला नवीन वर्षाचा प्रारंभ दिवस म्हणतात. या दिवशी नवीन पुस्तकांवर 'श्री' लिहून कामाला सुरुवात केली जाते. त्यामुळे कामात आशीर्वाद राहतात. व्यवसायात प्रगती होत राहते.

चित्रगुप्ताची उपासना पद्धत-

भगवान चित्रगुप्ताची पूजा करण्यापूर्वी ती जागा स्वच्छ करून चौकी बनवा.

त्यावर कापड पसरून चित्रगुप्ताचे चित्र ठेवा.

गणपतीला दिवा लावून चंदन, हळद, रोळी अक्षत, डूब, फुले आणि धूप अर्पण करून त्याची पूजा करावी.

या दिवसासाठी फळे, मिठाई आणि विशेष पंचामृत (दूध, तूप ठेचलेले आले, गूळ आणि गंगेचे पाणी) आणि सुपारी अर्पण करा.

कुटुंबातील सर्व सदस्यांनी आपापल्या वह्या, पेन, शाई इत्यादींची पूजा करून चित्रगुप्तजींसमोर ठेवावी.

सर्व सदस्य तांदळाचे पीठ, हळद, तूप, पाणी आणि रोळी वापरून पांढऱ्या कागदावर स्वस्तिक बनवतात.

त्याखाली पाच देवी-देवतांची नावे लिहा, जसे - श्री गणेश जी सहाय नमः, श्री चित्रगुप्त जी सहाय नमः, श्री सर्वदेवता सहाय नमः इ.

याच्या खाली एका बाजूला तुमचं नाव, पत्ता आणि तारीख लिहा आणि दुसऱ्या बाजूला तुमचं उत्पन्न आणि खर्चाचा तपशील द्या, यासोबतच पुढच्या वर्षासाठी आवश्यक पैसे देण्याची विनंती करा. आता तुमची सही टाका. आणि पवित्र नदीत विसर्जित करा.

आज या मंत्राने भगवान चित्रगुप्ताची प्रार्थना केली जाते.

मसिभाजनसंयुक्तं ध्यायेत्तं च महाबलम्।

लेखिनीपट्टिकाहस्तं चित्रगुप्तं नमाम्यहम्।।

ALSO READ: भगवान श्री चित्रगुप्त जी की आरती

कसा साजरा करावा - या दिवशी विवाहित बहिणी भावाला आपल्या घरी भोजनासाठी बोलवतात आणि भावाला प्रेमाने भोजन देतात. बहीण आपल्या भावाला टिळक लावते आणि भाऊ भेटवस्तू देऊन दीर्घायुष्याच्या शुभेच्छा देतो. 

ALSO READ: Bhaubeej 2025 wishes in marathi 'भाऊबीज'च्या मराठी शुभेच्छा

भाऊबीज कथा

सूर्यदेवाची पत्नी छाया हिच्या पोटी यमराज आणि यमुना यांचा जन्म झाला. यमुना आपला भाऊ यमराज याला आपल्या घरी येऊन भोजन करण्याची प्रेमाने विनंती करत असे. पण यमराज व्यस्त असल्यामुळे यमुनेबद्दल बोलणे टाळायचे. एकदा कातिर्क द्वितीया यमराज अचानक आपल्या दारात उभे असलेले पाहून यमुना खूप आनंदित झाली. तिने प्रसन्न मनाने भावाचं स्वागत केले आणि भोजन वाढले.

यावर प्रसन्न होऊन यमराजांनी बहिणीला वरदान मागायला सांगितले. तेव्हा बहीण भावाला म्हणाली की तू दरवर्षी या दिवशी जेवण करायला येशील आणि जी बहीण आपल्या भावाला या दिवशी जेवू घालेल आणि तिलक करेल त्यांना आपला भय नसावा.

ALSO READ: Bhai Dooj 2025 आज भाऊबीज; तिलक लावण्याचा शुभ मुहूर्त आणि पद्धत जाणून घ्या

तथास्तु म्हणत यमराज यमपुरीला गेले. असे मानले जाते की जे भाऊ या दिवशी यमुनेमध्ये पूर्ण भक्तीभावाने स्नान करतात ते आपल्या बहिणींचे आदरातिथ्य स्वीकारतात, त्यांना आणि त्यांच्या बहिणीला यमाचे भय नसते.

मिळो त्याला नेहमी अशीच प्रेमाची छाया,

भावाची असते बहिणीला साथ,

मदतीला देतो नेहमीच हात…

ताई दादाच्या पवित्र प्रेमाचा सण,

भाऊबीजेच्या हार्दिक शुभेच्छा!

ALSO READ: Bhai Dooj 2025 भाऊबीज कधी? तिलक लावण्याचा शुभ मुहूर्त आणि पद्धत जाणून घ्या

2 सण प्रेमाचा, सण मायेचा,

सण भावाबहीणीच्या पवित्र नात्याचा.

भाऊबीजेच्या शुभेच्छा!

3 बहिणीची असते भावावर अतूट माया,

मिळो त्याला नेहमी अशीच प्रेमाची छाया,

भावाची असते बहिणीला साथ,

मदतीला देतो नेहमीच हात…

बहीण भावाच्या पवित्र प्रेमाचा सण,

भाऊबीजेच्या हार्दिक शुभेच्छा!

4 रक्षणाचे वचन, प्रेमाचे बंधन, 

घेऊन आला हा सण, 

लाख -लाख शुभेच्छा तुला,  

आज आहे बहीण भावाचा पवित्र सण 

भाऊबीजेच्या हार्दिक शुभेच्छा!

5 नाते भाऊ बहिणीचे

नाते पहिल्या मैत्रीचे

बंध प्रेमाचे अतूट विश्वासाचे

भाऊबीजेच्या हार्दिक शुभेच्छा!

ALSO READ: भाऊबीज विशेष लाडक्या भावासाठी बनवा मऊ, रसाळ असे केशर कलाकंद पाककृती

6 जिव्हाळ्याचे संबंध दर दिवसागणिक उजळत राहू दे!

भावा-बहिणीची साथ आयुष्यभर अतूट राहू दे!

भाऊबीज निमित्त सर्वांना शुभेच्छा!

7 बहिणीची असते भावावर अतूट माया,

मिळो त्याला नेहमी अशीच प्रेमाची छाया,

भावाची असते बहिणीला साथ,

मदतीला देतो नेहमीच हात…

ताई दादाच्या पवित्र प्रेमाचा सण,

भाऊबीजेच्या हार्दिक शुभेच्छा!

ALSO READ: Bhai dooj 2025 : भाऊबीजला तुमच्या भावाला या खास भेटवस्तू नक्कीच देऊ शकतात

8 दिवाळीचे हे दिवे लखलखते

उजळून टाकू दे बंध प्रेमाचे

चिरंतर राहो आपले नाते बहीण भावाचे

भाऊबीजेच्या हार्दिक शुभेच्छा!

9 जिव्हाळ्याचा आनंद द्विगुणित होऊन दे 

बहीण-भावाची साथ आयुष्यभर राहू दे. 

भाऊबीजेच्या खूप शुभेच्छा!

10 बहिणीची असते भावावर अतूट माया,

मिळो त्याला नेहमी अशीच प्रेमाची छाया,

भावाची असते बहिणीला साथ,

मदतीला देतो नेहमीच हात…

ताई दादाच्या पवित्र प्रेमाचा सण,

भाऊबीजेच्या हार्दिक शुभेच्छा!

 Edited By - Priya Dixit 

साहित्य-

बासमती तांदूळ - एक कप 

तूप किंवा तेल -दोन टेबलस्पून

कोथिंबीर- दोन टेबलस्पून

जिरे - एक टीस्पून 

लिंबू - एक 

मोठी वेलची

लवंगा

काळी मिरी 

दालचिनीचा तुकडा 

मीठ चवीनुसार

कृती-

सर्वात आधी तांदूळ स्वच्छ धुवून १/२ तास पाण्यात भिजवा. अर्ध्या तासानंतर, तांदळातील जास्तीचे पाणी काढून टाका. एका भांड्यात तूप गरम करा, तूप गरम झाल्यावर त्यात जिरे घाला आणि परतवून घ्या. आता त्यात संपूर्ण मसाले, दालचिनी, काळी मिरी, लवंगा आणि वेलची घाला व परतवून घ्या, आता भिजवलेले तांदूळ घाला. तांदूळ मसाल्यांमध्ये मिसळा आणि चमच्याने सतत ढवळत दोन मिनिटे परतून घ्या. आता दोन कप पाणी घाला, मीठ घाला आणि लिंबाचा रस पिळून घ्या आणि तो भातामध्ये घाला व चांगले मिसळा, आता पाच मिनिटे मंद आचेवर तांदूळ शिजू द्या, साधारण पाच मिनिटांनी तांदूळ उघडा आणि ते तपासा.  तांदूळ पुन्हा झाकून ठेवा आणि मंद आचेवर साधारण पाच मिनिटे शिजू द्या, तांदूळ शिजल्यानंतर गॅस बंद करा. व झाकून ठेवा सदाहरण १५ मिनिटे तसेच राहू द्या. आता तयार जिरा राईस वर कोथिंबिर गार्निश करा. तर चला तयार आहे आपला जिरा राईस रेसिपी, गरम नक्कीच सर्व्ह करा. 

कश्‍मीरी पनीर मसाला

साहित्य-

पनीर -३५० ग्रॅम

मोहरीचे तेल 

पाणी 

हिंग चिमूटभर

दालचिनी -दोन काड्या

तमालपत्र -दोन 

हिरवी वेलची -सहा 

जिरे -अर्धा टीस्पून

टोमॅटो प्युरी -तीन टेबलस्पून

काश्मिरी मिरची पावडर -एक टीस्पून

आले पावडर -अर्धा टीस्पून

बडीशेप पावडर -एक टीस्पून

ग्रीक दही -दोन टेबलस्पून

केशर चिमूटभर

गरम मसाला पावडर -एक चिमूटभर

मीठ चवीनुसार

कोथिंबीर  

कृती- 

सर्वात आधी एका भांड्यात ५०० मिली गरम पाणी घाला आणि बाजूला ठेवा. नंतर पनीरचे चौकोनी तुकडे करा आणि एका फ्राईंग पॅनमध्ये तेल गरम करा आणि पनीरचे चौकोनी तुकडे सोनेरी तपकिरी होईपर्यंत तळा. आता तळलेले पनीर एका भांड्यात गरम पाण्यात घाला. नंतर एका पॅनमध्ये तेल घाला. तेल गरम झाल्यावर त्यात हिंग घाला आता त्यात दालचिनी, तमालपत्र आणि हिरवी वेलची घाला. मसाले एक मिनिट परतून घ्या आता जिरे घाला व परतून घ्या. नंतर टोमॅटो प्युरी घाला. आता त्यात मिरची, आले आणि बडीशेप पावडर घाला. व परतवून घ्या आता त्यात वाटीतील  पनीर द्रव घाला आणि मध्यम आचेवर शिजू द्या. तसेच ग्रेव्हीमध्ये केशर किसून घ्या आणि दह्यासोबत फेटा. व काही मिनिटे उकळवा आणि आता पनीरचे तुकडे ग्रेव्हीच्या भांड्यात हळूवार घाला. व चांगल्याप्रकारे मिक्स करा. आता वरून कोथिंबीर आणि गरम मसाला गार्निश करा. तर चला तयार आहे आपली काश्मिरी पनीर मसाला रेसिपी,  पराठ्यासोबत  नक्कीच सर्व्ह करा. 

छोले-भटूरे

साहित्य- 

छोले

आले-लसूण पेस्ट

कांदा

खोबरे

धने

मिरे

वेलची पूड

तमाल पत्र

तिळ

काजू

बडीशोप

टमाटे

कृती- 

सर्वात आधी छोले रात्रभर पाण्यात भिजवून ठेवा. आता कूकरमध्ये उकळवून घ्या. आले-लसूण पेस्ट, कांदा, वेलची पूड, मिरी, भिजविलेले काजू व तिळ, टमाटे, बडिशोप, धणे, खोबरे हे मिक्सरमधून एकत्र पेस्ट करून घ्या. नंतर कढईत तेल गरम करून त्यात जिरे, मोहरी व तमालपत्र टाका. नंतर वरिल पेस्ट टाका. गुलाबी रंग आल्यावर त्यात तिखट, मसाला, हळद टाकून तेल सूटेपर्यंत हलवत रहा. त्यात छोले टाकून चवीनुसार मीठ टाका. आवडीप्रमाणे पाणी टाकून मिश्रणाला उकळी येऊ द्या. त्यात कोथ‍िंबीर टाका.

भटूर्‍यांचे साहित्य-

मैदा

दही

रवा 

मीठ 

कृती-

सर्वात आधी रवा-मैद्यात दही व मीठ टाका. थोडे-थोडे पाणी टाकून जास्त घट्टही नाही व सैलही नाही असे भिजवा. पाच तास झाकून हे मिश्रण मुरू द्या. व नंतर पुर्‍या लाटून तेलात तळून घ्या.

ड्रायफ्रूट बर्फी 

काजू - एक कप

बदाम - अर्धा कप

पिस्ता -अर्धा कप

मनुका - एक टेबलस्पून

तूप - दोन टेबलस्पून

खजूर- दहा तुकडे

खवा - दोन टेबलस्पून

वेलची पूड -अर्धा टीस्पून

चांदीचा फॉइल  

कृती- 

सर्वात आधी एक पॅन गरम करा आणि काजू, बदाम आणि पिस्ता भाजून घ्या. आता बदाम, काजू, पिस्ता आणि मनुके ग्राइंडरमध्ये ठेवा आणि बारीक वाटून घ्या. सर्व खजूर पाण्याने चांगले धुवा आणि त्यांचे लहान तुकडे करा. नंतर, मिक्सर जारमध्ये थोडे पाणी घाला आणि गुळगुळीत पेस्ट बनवा. आता एका पॅनमध्ये तूप गरम करा, त्यात ड्रायफ्रूट पावडर घाला आणि सतत ढवळत राहा. जेव्हा त्याचा वास मंद वास येऊ लागतो तेव्हा त्यात खजूराची पेस्ट आणि खवा घाला, सतत ढवळत राहा जेणेकरून ते तळाशी जळणार नाही. तसेच तुप मिश्रणापासून वेगळे होईपर्यंत शिजवा. जेव्हा ते हलके सोनेरी रंगाचे होते आणि सुगंध येऊ लागते तेव्हा ते तयार आहे. आता वेलची पूड घाला, मिक्स करा आणि वर चिरलेले ड्रायफ्रूट शिंपडा. गॅस बंद करा.

आता, एका प्लेटमध्ये तूप लावा आणि तयार केलेले मिश्रण ठेवा. ते थंड होईपर्यंत एक ते दोन तास तसेच राहू द्या. तयार केलेल्या बर्फी मिश्रणात चांदीचे फॉइल घाला आणि ते इच्छित आकारात कापून घ्या.

चॉकलेट बर्फी 
साहित्य-

मावा - दोन कप

साखर - तीन चमचे

गुलाब पाणी - एक टीस्पून

वेलची पूड - एक टीस्पून

कोको पावडर - दोन चमचे

चिरलेले बदाम - दोन चमचे

कृती-

सर्वात आधी एक पॅन गरम करण्यासाठी ठेवा आणि त्यात मावा भाजून घ्यावा, माव्यामध्ये साखर, वेलची पूड आणि गुलाबजल घाला, मिक्स करा आणि आणखी काही वेळ शिजवा. मावा व्यवस्थित शिजला की, एका ट्रेवर तूप लावा आणि त्यावर अर्धा मावा पसरवा. उरलेल्या अर्ध्या माव्याच्या मिश्रणात कोको पावडर मिसळा आणि ट्रेमध्ये पसरलेल्या माव्यावर चांगले पसरवा आणि ते सेट होऊ द्या. ट्रे २ तास फ्रीजमध्ये ठेवा आणि नंतर इच्छित आकारात कापून घ्या. तर चला तयार आहे आपली चॉकलेट बर्फी रेसिपी.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: Bhai Dooj Food भाऊबीजेला आहार कसा असावा

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: भाऊबीज विशेष लाडक्या भावासाठी बनवा मऊ, रसाळ असे केशर कलाकंद पाककृती

ALSO READ: ध्यानलिंगम: शिवाचे इतके सुंदर आणि अलौकिक मंदिर तुम्ही कुठेही पाहिले नसेल

यमुना धर्मराज मंदिर मथुरा

उत्तर प्रदेशातील मथुरा येथे स्थित, हे प्राचीन मंदिर यमराज आणि त्यांची बहीण यमुना मातेला समर्पित आहे. असे म्हटले जाते की जर भाऊ आणि बहिणी यमुनेत एकत्र स्नान करून मंदिरात दर्शन घेतात तर त्यांना प्रेम, आदर आणि दीर्घायुष्य मिळते. भाऊबीज या दिवशी येथे दर्शन घेण्याचे विशेष महत्त्व आहे आणि हजारो भाविक या अनोख्या बंधनाचा उत्सव साजरा करण्यासाठी येतात.

बन्सी नारायण मंदिर, चमोली

उत्तराखंडमधील चमोली येथे असलेले बन्सी नारायण मंदिर हे एक रहस्यमय मंदिर आहे. त्याचे दरवाजे वर्षातून एकदाच उघडतात. भगवान विष्णूंच्या वामन अवतारातून मुक्तीची कहाणी या मंदिराशी संबंधित आहे. असे म्हटले जाते की या मंदिरात बहीण तिच्या भावाच्या कपाळावर टिळक लावून पूजा करते, ज्यामुळे दीर्घायुष्य आणि शुभ फळे दोन्ही मिळतात. हे मंदिर त्याच्या आध्यात्मिक तेजस्विता आणि नैसर्गिक सौंदर्यासाठी ओळखले जाते. येथे भेट देणे हा खरोखरच एक दिव्य अनुभव आहे.  

बिजनौरचे भाऊ बहीण मंदिर

उत्तर प्रदेशातील बिजनौरच्या चुडिया खेडा जंगलात असलेले हे मंदिर भाऊ-बहिणीच्या पवित्रतेची आणि त्यागाची कहाणी सांगते. आख्यायिका अशी आहे की सत्ययुगात एक भाऊ आपल्या बहिणीला तिच्या सासरच्या घरातून परत आणत असताना त्यांच्यावर डाकूंनी हल्ला केला. देवापासून संरक्षणाची प्रार्थना करत, भाऊ-बहिणीचे दगडी पुतळ्यांमध्ये रूपांतर झाले आणि त्यांच्या मूर्ती आजही तेथे देवरूप स्वरूपात आहे. भाऊबीजला येथे दर्शन घेतल्याने कौटुंबिक बंध मजबूत होतात.

भाऊ बहिणी गाव, सिवान

बिहारमधील सिवान जिल्ह्यातील महाराजगंज उपविभागात स्थित, हे ठिकाण भाऊ आणि बहिणींमधील अद्वितीय भक्तीचे प्रतीक आहे. येथील भाऊ-बहिणी मंदिर सुमारे ५०० वर्षे जुने असल्याचे सांगितले जाते. आख्यायिका अशी आहे की याच ठिकाणी एका भावा-बहिणीला समाधी मिळाली होती आणि आज याच ठिकाणी दोन मोठे वडाचे झाड उभे आहे, त्यांची मुळे अनंत आहे. भाऊ-बहिणी वडाच्या झाडाला प्रदक्षिणा घालतात.

ALSO READ: ऐतिहासिक ५ स्थळे भारतीय स्थापत्यकलेची उदाहरण; जी युनेस्कोच्या वारसा स्थळांमध्ये आहे समाविष्ट

ALSO READ: Diwali Gift Idea: पती-पत्नीमधील नाते अधिक घट्ट करण्यासाठी दिवाळीला हे गिफ्ट्स द्या

जर तुम्हाला या दिवशी तुमच्या बहिणीला काहीतरी खास आणि संस्मरणीय द्यायचे असेल, तर तयारी सुरू करण्याची हीच योग्य वेळ आहे. भाऊबीज 2025 रोजी तुमच्या बहिणीच्या चेहऱ्यावर हास्य आणणे हीच सर्वोत्तम भेट आहे. ती महागडी भेट असो किंवा छोटीशी सरप्राईज, तुमचे प्रेम आणि वेळ तिच्यासाठी सर्वात मौल्यवान आहे.

भाऊबीजेला तुमच्या बहिणीला काय भेटवस्तू द्यावी?

2025 साठी भाऊबीजेला त्याच्या बहिणीला भेटवस्तू देऊ इच्छिणाऱ्या तुमच्या भावासाठी येथे काही ट्रेंडिंग गिफ्ट आयडिया आहेत.  

पर्सनलाइज्ड दागिने

आजकाल नावे किंवा आद्याक्षरे असलेले नेकलेस, ब्रेसलेट किंवा चांदीच्या अंगठ्या खूप लोकप्रिय आहेत. बहिणीसाठी भावनिक स्पर्श देणाऱ्या या भेटवस्तू आहेत.

ALSO READ: धनत्रयोदशी आणि आयुर्वेदाची आधुनिक जीवनात उपयुक्तता

फोटो फ्रेम किंवा डिजिटल मेमरी बॉक्स

तुमच्या भावंडाला जुन्या छायाचित्रांचा अल्बम किंवा एलईडी डिजिटल फ्रेम भेट द्या. तुम्ही त्यात गोड आठवणी कैद करू शकता.

स्पा किंवा ब्युटी व्हाउचर

जर तुमची बहीण काम करत असेल किंवा घरीच राहत असेल, तर तिच्यासाठी आरामदायी भेटवस्तू योग्य आहे. तिला स्पा किंवा ब्युटी व्हाउचर भेट द्या.

फॅशन हँडबॅग्ज किंवा अॅक्सेसरीज

प्रत्येक मुलीला ब्रँडेड बॅग, स्टायलिश घड्याळ किंवा ट्रेंडी कानातले आवडतात. आत्ताच ऑनलाइन बुक करा आणि तुमच्या बजेटमध्ये वेळेवर भेटवस्तू मिळवा.

ALSO READ: दिवाळीत कमी खर्चात घर कशा प्रकारे सजवात येईल? सोप्या टिप्स

घराच्या सजावटीसाठी भेटवस्तू

सुंदर मेणबत्त्या, भिंतीवरील टांगणी किंवा सिरेमिक मूर्ती तुमच्या बहिणीच्या खोलीची किंवा घराची शोभा वाढवू शकतात. तिला या भेटवस्तू आवडतील. शक्य असल्यास, त्या आगाऊ खरेदी करा, कारण दिवाळीपर्यंत किमती वाढू शकतात.

 डिजिटल भेटवस्तू

जर तुमची बहीण तिच्या डिजिटल आयुष्यात सक्रिय असेल, तर तिला ब्लूटूथ इअरबड्स, फिटनेस बँड किंवा मिनी स्पीकर भेट द्या. आजकाल, बंपर सेल्स होत आहेत, म्हणून तुमच्या बहिणीच्या आवडी आणि गरजांनुसार गॅझेट्स आगाऊ बुक करा.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit  

भाऊबीजला तिलक लावण्याचा शुभ मुहूर्त

२३ ऑक्टोबर २०२५

द्वितीया तिथी २२ ऑक्टोबर २०२५ रोजी रात्री ८:१६ वाजता सुरू होते.

द्वितीय तिथी २३ ऑक्टोबर २०२५ रोजी रात्री १०:४६ वाजता संपते.

टीप: उदयतिथीनुसार, भाऊबीज २३ ऑक्टोबर २०२५ रोजी साजरा केला जाईल.

भाऊबीज दुपारी वेळ: १:१३ ते ३:२८ दरम्यान.

अभिजित मुहूर्त: दिवसा ११:४३ ते १२:२८ दरम्यान.

विजय मुहूर्त: दुपारी १:५८ ते २:४३ दरम्यान.

ही वेळा तुमच्या भावाला तिलक लावण्यासाठी आणि जेवण घालण्यासाठी शुभ आहेत.

भाऊबीज का साजरी केली जाते?

भाऊबीज साजरा करण्यामागे अनेकदा एक कथा सांगितली जाते. हा सण यमुना आणि यम यांच्यातील प्रेमाचे प्रकटीकरण आहे, जो आता प्रत्येक भाऊ आणि बहिणीसाठी खास आहे. असेही म्हटले जाते की याच दिवशी यमुना मातेने तिचा भाऊ यमाला वचन मागितले होते की हा सण दरवर्षी कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या दुसऱ्या दिवशी साजरा केला जाईल. शिवाय जर या दिवशी भाऊ आणि बहिणीने यमुनेत एकत्र स्नान केले आणि भाऊ त्याच्या बहिणीच्या घरी जेवण केले तर तो अकाली मृत्युच्या भीतीपासून मुक्त होईल. तेव्हापासून ही परंपरा चालत आली आहे.

ALSO READ: Bhai Dooj 2025: बहिणीला भाऊबीजवर खास भेटवस्तू देण्यासाठी आयडियाज

भाऊबीज सणाचे महत्त्व काय आहे?

भाऊबीजचा सण हा केवळ एक विधी नाही तर एक भावना आहे. भावा-बहिणीच्या नात्यातील प्रेम प्रत्येकासाठी आवश्यक आहे. म्हणून, बहिणी हा सण मोठ्या आनंदाने साजरा करतात. प्रथम त्या स्नान करतात, नंतर कथा म्हणतात आणि पूजा करतात. त्यानंतर, त्या त्यांच्या भावाला तिलक लावतात आणि त्याला दीर्घायुष्याची कामना करतात. यामुळे त्याचे महत्त्व आणखी वाढते.

ALSO READ: Bhaubeej 2025 wishes in marathi 'भाऊबीज'च्या मराठी शुभेच्छा

 
एकात्मतेचा प्रारंभ होतो तो कुटुंबापासून. पतीपत्नीसह घरातील भाऊबहिणींचे नातेही तेवढेच महत्त्वाचे. ताई-दादा या शब्दांतच पवित्र आदर भाव आहे. कोणत्याही मुलीने भाऊ-दादा म्हणून समोरच्याला साद घातली की, समोरचा मदत करणारच हे ठरलेलेच असते. मग ती बहिण कुणाचीही असो.

 
या विशाल जगात भारतीय स्त्री ही कधीच एकटी नसते. लग्नानंतर सासरी जावे लागते पण आईवडीलांच्या पश्चातही माहेरचे दार भावाच्या प्रेमामुळे आजन्म उघडे असते. हे कायम स्वरुपी नात्यांचे बीज रुजविणारा.. फुलविणारा आणि हे नाते आजन्म टिकवणारा हा भाऊबीज सण.

बहिण सख्खी असो वा मानलेली.. वयाने लहान असो  वा मोठी, गरीब असो वा श्रीमंत.. पण बहिण ती बहिणच. या बहिणीचे भावावरचे प्रेम म्हणजे मातृप्रेमाची प्रतिकृतीच. ही बहिण लहान असो वा मोठी, भावाला जन्मभर या मातृप्रेमाची हमीच.

 बहिणीच्या अंतरंगात भावाविषयीच्या मायेचे अदभूत रसायन परमेश्वरानेच भरलेले आहे. पुराण कथातूनही हे बहिण भावाचे प्रेम व्यक्त होते. कृष्णाच्या बोटाला चींधी बांधण्यासाठी किमती शालू फाडायला द्रौपदी मागेपुढे बघत नाही.. अन् बहिणीला संकटातून वाचवायला धावतो तो कृष्णच.

 
भारतीयांच्या मनोमनी रुजलेला हा आदर्श. समाजात वावरतांना या कृष्ण छायेत रहावे ही समस्त बहिणींची इच्छा असते.

 
आज घरोघरी या कृष्णाच्या स्वागताची सरबराई सुरू आहे. आज भाऊ या जगात कुठेही असो तो मनाने बहिणीच्या जवळ असतो. औक्षण स्विकारतो.

ALSO READ: Bhai Dooj 2025 भावाला खूश करण्यासाठी बनवा खास थाळी, जाणून घ्या सोप्या पाककृती 
ज्याप्रमाणे हा चंद्र वसुंधरेच्या पाठीशी आजन्म उभा राहतो तसेच हे बहिण भावाचे नाते. आपल्या शितल छायेने जीवन आनंदी करणारा चंद्र हा जगातील समस्त बहिणींचा भाऊ. आज बहिणी सर्वप्रथम त्याला औक्षण करणार.

यमानेही आपल्या बहिणीला यमुनेला दरवर्षी औक्षण करायला येईल असे वचन दिले होते. आज यमुना स्नानाचे मोठे महत्त्व आहे. यमभयापासून भाऊ सुरक्षित रहावा.. दीर्घायू व्हावा म्हणून बहिणी भावाला आज औक्षण करतात. या बहिणींना भावाकडून काहीच नको असते. भावाचे भले होवो.. भावाचा संसार सुखाचा होवो हीच औक्षण करतानाची भावना असते.

ALSO READ: Bhaubeej 2025 wishes in marathi 'भाऊबीज'च्या मराठी शुभेच्छा

गॅझेट्स आणि अॅक्सेसरीज-इअरफोन/इअरबड्स, स्मार्टवॉच, पोर्टेबल चार्जर/पॉवर बँक.

ग्रूमिंग किट-चांगल्या दर्जाचे परफ्यूम, डिओडोरंट, शेव्हिंग किट किंवा स्किनकेअर उत्पादनांचा हॅम्पर.

पर्स/वॉलेट- एक स्टायलिश आणि छान पर्स/वॉलेट जे नेहमीच त्याच्यासोबत असेल.

कपडे- शर्ट, टी-शर्ट किंवा त्याच्या आवडीचे इतर छान अॅक्सेसरीज.

घड्याळ- एक छान मनगटी घड्याळ.

वैयक्तिकृत भेट- तुमचा आणि त्यांचा फोटो असलेला एक कस्टम फोटो फ्रेम, किंवा तुमचे नाव/विशेष संदेश छापलेला मग किंवा गादी.

एक चांगले पुस्तक- जर त्यांना वाचायला आवडत असेल.

सानुकूलित कलाकृती/व्यंगचित्र- भाऊ-बहिणीच्या नात्याचे चित्रण करणारी एक मजेदार किंवा भावनिक कलाकृती.

खाद्यपदार्थ- स्पेशल मोतीचूर लाडू, काजू कटली किंवा त्यांच्या आवडत्या कोणत्याही मिठाई.

चॉकलेट/स्नॅक हॅम्पर-विविध प्रकारचे स्नॅक्स, ड्रायफ्रुट्स किंवा चॉकलेटचा हॅम्पर.

सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, तुम्ही जे काही देता ते तुमच्या प्रेमाचे आणि आपुलकीचे प्रतीक असले पाहिजे.  

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: Bhai Dooj 2025 भाऊबीज कधी? तिलक लावण्याचा शुभ मुहूर्त आणि पद्धत जाणून घ्या

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: Bhai Dooj 2025: बहिणीला भाऊबीजवर खास भेटवस्तू देण्यासाठी आयडियाज

कंडेन्स्ड मिल्क -एक कप

साखर - चवीनुसार

किसलेले पनीर - एक कप

वेलची पूड - अर्धा चमचा

दूध - अर्धा कप

पिस्ता  

बदाम 

केसर धागे 

कृती- 

सर्वात आधी कंडेन्स्ड मिल्क एका पॅनमध्ये घाला. नंतर, किसलेले पनीर दुधात घाला आणि मिक्स करा. आता मिश्रण सतत ढवळत रहा. साखर आणि वेलची पावडर घाला. आता, अर्धा कप गरम दूध घ्या आणि केशर धागे घाला. केशर आणि दुधाचे मिश्रण पॅनमध्ये घाला आणि ढवळत रहा. मिश्रण घट्ट होऊ द्या. ते पॅनमधून निघेपर्यंत ढवळत रहा. आता स्टीलच्या ट्रे किंवा प्लेटमध्ये तूप लावा, त्यात तयार केलेले मिश्रण घाला आणि ते समान रीतीने पसरवा. त्यावर बारीक चिरलेले पिस्ता आणि बदाम घाला. थंड झाल्यावर, चाकूने बर्फीच्या आकारात कापून घ्या.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: अगदी मिठाईसारखे कलाकंद, लिहून घ्या रेसिपी

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: Mango Kalakand Recipe आंब्यापासून बनवा कलाकंद

ही गोष्ट आहे राजा विरोचन पुत्र असुर राजा बळीची. राजा बळी अत्यंत दानशूर होता. खरं तर भक्त प्रह्लाद यांचा नातू म्हणून देखील त्यांची ओळख होती. राक्षस कुळात जन्म घेऊन सुद्धा चारित्र्यवान, विनयशील, प्रजेचा हितचिंतक अश्या रूपाने ते प्रख्यात असे.   

त्यांच्या दारी जो मागण्यासाठी यायचा त्याला राजा बळी रिते हस्ते पाठवत नसे. त्यांच्याकडे अफाट संपत्ती होती. देवांचा त्यांनी आपल्या बळाच्या सामर्थ्यावर अनेकदा पराभव केला होता म्हणून तो त्रेलोक्य विजेता असे. त्याला त्याचा फार गर्व झाला होता. त्यांना आणि त्यांचा गर्व हरण करण्यासाठी  भगवान श्री हरी विष्णू यांची निवड करण्यात आली. 

एकदा राजा बळीने यज्ञ करण्याचे ठरविले. त्यांचा नियम असे की यज्ञ झाल्यावर तो नेहमीच दान देत असे. भगवान विष्णू वामन अवतार घेऊन त्याचा दारी मागण्यासाठी येतात. त्यावर बळी त्यांना ब्राह्मण कुमार आपणास काय हवे असे विचारतात. त्यावर वामन अवतारी विष्णू त्यांना त्रिपाद भूमिदान द्या असे म्हणतात. राजा बळी त्यांना त्रिपाद भूमी देण्यास होकार देतात. त्यांना असे वाटते की हे तर वामन आहेत यांचा त्रिपाद भूमी मध्ये काय येणार. 

तेवढ्यातच वामन अवतारी विष्णूंनी आपले रूप विराट करून एका पावलात सर्व पृथ्वी व्यापिली, दुसऱ्या पावलात सर्व पाताळ, ब्रह्माण्ड व्यापले आता त्यांच्या दोन पावलातच राजा बळी सर्व गमावून बसल्यामुळे त्याकडे देण्यासारखे काहीच नव्हते. आता तिसरा पाय कुठे ठेवू असे ब्राह्मण कुमाराने विचारल्यावर राजा बळी विचारात पडतात आणि मग काही वेळा विचार करून त्यांना म्हणतात की महाराज आपण आपले पाय माझ्या डोक्यावर ठेवा. असे म्हणतातच वामन आपले तिसरे पाऊल त्याचा डोक्यावर ठेवतातच बळी पाताळात सामावतात. 

तेव्हा श्री विष्णू त्यांना पाताळाचे राज्य देतात आणि वर मागण्यास सांगतात. त्यावर बळीने उत्तर दिले की देवा आता पृथ्वीवर माझे राज्य संपणारच आहे माझी इच्छा आहे की पृथ्वीवर दरवर्षी तीन दिवस तरी माझे राज्य म्हणून ओळखावे. यमासाठी दीपदान करणाऱ्यांना कधीही यमाचा त्रास होऊ नये. त्याकडे लक्ष्मीचा नेहमी वास असावा. ते 3 दिवस आश्विन मासातील कृष्णपक्षाची चतुर्दशी, आश्विन अमावस्या आणि कार्तिक शुद्ध प्रतिपदा. याला बळी प्रतिपदा किंवा बळीराज्य  असे ही म्हणतात. त्या दिवसापासून बळी प्रतिपदा करण्याची प्रथा सुरू झाली. 

पाडवा हा साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक मुहूर्त आहे. या दिवशी व्यापारी वर्ग नवं वर्षाची सुरुवात मानतात. बळी राजाचे रांगोळीने चित्र काढतात आणि नव्या कामाला सुरुवात करतात.

प्रतिपदा तिथी सुरू होते - २१ ऑक्टोबर २०२५, संध्याकाळी ५:५४ वाजता.

प्रतिपदा तिथी संपेल - २२ ऑक्टोबर २०२५, रात्री ८:१६ वाजता.

टीप: उदयतिथीनुसार गोवर्धन आणि अन्नकुट पूजा २२ ऑक्टोबर २०२५ रोजी होणार आहे.

गोवर्धन पूजा सकाळी शुभ वेळ ६:२६ ते ८:४२ दरम्यान.

गोवर्धन पूजा संध्याकाळची शुभ वेळ -दुपारी ३:२९ ते संध्याकाळी ५:४४ दरम्यान.

गोवर्धन पूजा संधिप्रकाश शुभ वेळ - संध्याकाळी ५:४४  ते संध्याकाळी ६:१० दरम्यान.

गोवर्धन पूजा सहसा दिवाळीच्या आदल्या दिवशी येते आणि भगवान श्रीकृष्णाने भगवान इंद्रावर केलेल्या पराभवाचे स्मरण करते. कधीकधी, दिवाळी आणि गोवर्धन पूजा यांच्यामध्ये एक दिवसाचे अंतर असू शकते.

धार्मिक ग्रंथ कार्तिक महिन्यातील प्रतिपदा तिथीला गोवर्धन पूजा साजरी करण्याची शिफारस करतात. हिंदू कॅलेंडरमध्ये, प्रतिपदा तिथीच्या सुरुवातीच्या वेळेनुसार, गोवर्धन पूजा अमावस्या तिथीच्या एक दिवस आधी देखील येऊ शकते.

गोवर्धन पूजा अन्नकूट पूजा म्हणून देखील ओळखली जाते. या दिवशी गहू आणि तांदूळ, बेसनापासून बनवलेली कढी आणि पालेभाज्यांपासून बनवलेले अन्न शिजवले जाते आणि भगवान श्रीकृष्णाला अर्पण केले जाते.

महाराष्ट्रात, हा दिवस बली प्रतिपदा किंवा बली पाडवा म्हणून साजरा केला जातो. भगवान विष्णूचा अवतार असलेल्या वामनाचे या दिवशी राजा बलीवर विजय आणि त्यानंतर पाताळात हद्दपार झाल्याबद्दल स्मरण केले जाते. असे मानले जाते की भगवान वामनाने दिलेल्या वरदानामुळे, राक्षस राजा बली या दिवशी पाताल लोकातून पृथ्वीवर आला.

बहुतेकदा, गोवर्धन पूजा दिवस गुजराती नववर्षासोबत येतो, जो कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षात साजरा केला जातो. प्रतिपदा तिथीच्या सुरुवातीच्या वेळेनुसार, गोवर्धन पूजा उत्सव गुजराती नववर्षाच्या एक दिवस आधी साजरा केला जाऊ शकतो.

या दिवशी नव्या नात्यांचा, विश्वासाचा आणि प्रेमाचा दीप उजळतो

या पाडव्याने तुमच्या जीवनात प्रेम, आनंद आणि सौख्याची नवी पायवाट खुली होवो! शुभ पाडवा!

पाडवा म्हणजे नव्या दिवसांची नवी उमेद!

या शुभ मुहूर्तावर तुमच्या घरात आनंदाचे किरण आणि समृद्धीची फुले बहरू देत.

आपले नातं सदैव प्रकाशासारखं झळकत राहो — शुभ पाडवा!

दिवाळी पाडवा म्हणजे पती-पत्नीच्या प्रेमबंधनाचं, कुटुंबाच्या ऐक्याचं प्रतीक.

या दिवशी तुमचं आयुष्य सौख्य, आरोग्य आणि समाधानाने उजळून जावो!

साडेतीन मुहूर्तांतील पाडवा — नवे संकल्प, नवी स्वप्नं, नवा आनंद घेऊन येवो.

तुमच्या जीवनात सुख, यश आणि शांततेचा दीप सदैव उजळत राहो! शुभ पाडवा!

बलीप्रतिपदा शुभेच्छा संदेश

आज बलीप्रतिपदेचा दिवस — भक्त बलीराजाचा पराक्रम आणि भक्ती यांची आठवण.

राजा बली आज पृथ्वीवर येऊन आपल्या भक्तांना सुख, शांती आणि समृद्धीचा आशीर्वाद देतो.

त्यांच्या कृपेने तुमचं घर आनंदाने भरून जावो! शुभ बलीप्रतिपदा!

"सत्य, सेवा आणि समता" हे बलीराजाचे तत्त्व आजही प्रेरणादायी आहेत.

या बलीप्रतिपदेच्या दिवशी आपल्या मनातही तोच परोपकार जागवा.

तुमचं आयुष्यही बलीराजासारखं उदार आणि तेजस्वी होवो!

बलीप्रतिपदा म्हणजे लोककल्याणाचा, दयाळूपणाचा आणि विनम्रतेचा उत्सव!

राजा बलीप्रमाणे तुम्हीही नेहमी चांगल्याचा मार्ग अनुसरा,

आणि जीवनात सदैव सुख-समाधानाचा दरवळ राहो!

बलीराजा आज भूमीवर येतो म्हणे,

आपल्यावर आशीर्वादांचा वर्षाव करायला!

या पवित्र दिवशी तुमचं आयुष्य आनंद, आरोग्य आणि ऐश्वर्याने नटून जावो! शुभ बलीप्रतिपदा!

गोवर्धन पूजा शुभेच्छा संदेश

गोवर्धन पूजा म्हणजे निसर्ग, गाई आणि भूमीमातेचा सन्मान!

श्रीकृष्णाने गोवर्धन पर्वत उचलून आपल्याला “संरक्षण” आणि “एकते”चा संदेश दिला.

त्या कृपेने तुमच्या जीवनातही निसर्गासारखी स्थिरता आणि सुख मिळो! शुभ गोवर्धन पूजा!

गोवर्धन पूजा हा दिवस म्हणजे निसर्गाशी जोडलेले आपले पवित्र नाते!

आजच्या दिवशी श्रीकृष्णाच्या भक्तीने मन भरून जाऊ दे.

गाई, गोवर्धन आणि भूमीमातेच्या कृपेने तुमचं आयुष्य समृद्ध होवो!

श्रीकृष्णाने इंद्राचा गर्व मोडून गोवर्धन पर्वत उचलला,

आपल्याला शिकवले की निसर्गाचा सन्मान करणं हेच खरं पूजन!

या दिवशी तुमचं मनही गोवर्धनासारखं दृढ आणि निसर्गवत शांत राहो! शुभेच्छा!

गोवर्धन पूजेच्या पवित्र प्रसंगी भक्तिभावाने निसर्गाची आराधना करा.

गाईंचं पूजन, भूमीमातेचा सन्मान आणि श्रीकृष्णाची भक्ती —

यांनी तुमच्या आयुष्यात सुख, समाधान आणि प्रेमाचं तेज उजळू दे!

पौराणिक संदर्भ: काही पौराणिक कथांनुसार, देवी लक्ष्मीने श्री विष्णूंना ओवाळले होते आणि त्या दिवसापासून पत्नी पतीचे औक्षण करू लागली. विष्णू भगवानाने आपल्या पत्नी लक्ष्मीला वचन दिले होते की, "मी तुझ्यावर अवलंबून राहीन." पत्नीने औक्षण करून पतीला दीर्घायुष्य आणि समृद्धीची कामना केली. हे वैवाहिक नात्यातील विश्वास आणि समर्पणाचे प्रतीक आहे.

सांस्कृतिक महत्त्व: औक्षण हा पतीला आरोग्य, यश आणि दीर्घ जीवनाची प्रार्थना करण्याचा प्रकार आहे. पत्नीची भूमिका "सहचारी" म्हणून अधोरेखित होते, ज्यात ती पतीला धन-आरोग्याचे देवता मानते. हा सण पती-पत्नीच्या नात्यातील सलोखा आणि परस्पर आदर दर्शवतो.

ALSO READ: Diwali Padwa 2025 दिवाळी पाडवा २०२५ तारीख, महत्व आणि साजरा करण्याची पद्धत

दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना: औक्षण करण्यामागे एक महत्त्वाचा उद्देश म्हणजे पत्नीने आपल्या पतीला उदंड आयुष्य लाभावे यासाठी देवाला प्रार्थना करणे. 

नात्याचा सन्मान: हा दिवस पती-पत्नीमधील जिव्हाळ्याचे नाते दर्शवण्यासाठी साजरा केला जातो. या दिवशी पती पत्नीला भेटवस्तू देऊन तिचा सन्मान करतो, तर पत्नी त्याचे औक्षण करून त्याला आदराने वागवते. 

पाडव्याचे महत्त्व: पाडव्याला 'बलिप्रतिपदा' असेही म्हणतात. हा दिवस व्यापाऱ्यांसाठी नवीन वर्षाची सुरुवात मानला जातो. या शुभ मुहूर्तावर येत्यावर्षी यश आणि प्रगती व्हावी म्हणून पत्नी पतीचे औक्षण करते.

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनानंतर करावयाच्या 5 शुभ गोष्टी

‘गौरी-पार्वती’चा सन्मान

काही प्रांतांत या दिवसाला “गौरीपूजन” म्हणतात. पार्वतीने शंकराला दीर्घायुष्य मिळावे म्हणून केलेली पूजा ही परंपरा यामागे दडलेली आहे. म्हणून सौभाग्यवती स्त्रिया आपल्या पतीसाठी तीच भावना बाळगतात.

दिवाळी पाडवा हा पती-पत्नीच्या प्रेम, आदर आणि सौभाग्याचा दिवस आहे. पत्नी औक्षण करते कारण ती आपल्या पतीला देवतुल्य मानते आणि त्याच्या दीर्घ, सुखी आयुष्याची कामना करते हाच या परंपरेचा आत्मा आहे.

ALSO READ: महामृत्युंजय महादेव मंदिर: येथे भगवान धन्वंतरीने विहिरीत औषध ओतले होते! आजारातून मुक्त होण्यासाठी येतात भाविक

अयोध्या-

दिवाळीच्या दिवशी, अयोध्या वधूसारखी सजवली जाते. येथे, राम की पौडी आणि शरयू नदीच्या काठावर लाखो दिवे लावले जातात. दिवाळीचा हा देखावा जगभरातील पर्यटकांना आकर्षित करतो. तुम्ही तुमच्या कुटुंबासह येथे दिवाळी साजरी करू शकता. अयोध्या मंदिरात, तुम्हाला भगवान रामाचे रंगीत झांकी, रामलीला सादरीकरण आणि इतर मनमोहक दृश्ये दिसतील.  

काशी घाट-

दिवाळीच्या दिवशी, तुम्ही केवळ अयोध्याच नाही तर वाराणसीच्या मंदिरांनाही भेट देऊ शकता. वाराणसी नदीच्या काठावर भव्य आरती तुम्हाला मोहित करेल. दिवाळीनंतर, कार्तिक पौर्णिमेला वाराणसीमध्ये देव दिवाळीचा भव्य उत्सव साजरा केला जातो. या दिवशी, गंगा नदीच्या काठावर लाखो दिवे लावले जातात. तुमची इच्छा असल्यास, दिवाळीनंतर वाराणसीला भेट द्या आणि तुमच्या कुटुंबासह या खास दिवसाचा आनंद घ्या.

ALSO READ: धनत्रयोदशीला भगवान धन्वंतरीचे दर्शन करण्यासाठी या मंदिरांना भेट द्या

गोवर्धन पूजेसाठी मथुरा आणि वृंदावनमध्ये भव्य उत्सव

दिवाळी पूजेनंतर गोवर्धन पूजा देखील केली जाते. गोवर्धन पूजेच्या दिवशी तुम्ही मथुरा आणि वृंदावनला भेट देऊ शकता. भगवान श्रीकृष्णाला समर्पित अन्नपूर्णा महोत्सवादरम्यान विविध प्रकारचे स्वादिष्ट पदार्थ दिले जातात. नंतर हे स्वादिष्ट पदार्थ भक्तांना वाटले जातात. वृंदावनातील बांके बिहारी मंदिरातील भजन आणि कीर्तन तुम्हाला मोहित करतील. येथील भक्तीमय वातावरण खूप प्रशंसनीय आहे.

ALSO READ: इंदूरच्या राजवाडा येथील १९३ वर्षे जुने महालक्ष्मी मंदिर; दिवाळी विशेष दर्शनाने होईल फलप्राप्ती

अन्नकूट सण का साजरा केला जातो?

द्वापरमधील अन्नकुटाच्या दिवशी इंद्राची पूजा करून त्यांना छप्पन भोग अर्पण केले जात होते, परंतु श्रीकृष्णाच्या सांगण्यावरून ब्रज लोकांनी ती प्रथा बंद करून या दिवशी गोवर्धन पर्वताची पूजा करून छप्पन नैवेद्य दाखवण्यास सुरुवात केली. श्रीकृष्ण म्हणाले की, आपण आपले जीवन चालवणाऱ्या पर्वत, शेत आणि गायींचा आदर आणि पूजा केली पाहिजे, नंतर भगवान श्रीकृष्णाला गोवर्धन रूपात छप्पन नैवेद्य अर्पण करण्याची प्रथा होती.

पौराणिक कथा: भगवान श्रीकृष्णाच्या आदेशानुसार सर्वांनी इंद्र उत्सव साजरा करणे बंद केले. हे पाहून भगवान इंद्र क्रोधित झाले आणि त्यांनी ब्रजमंडलावर जोरदार पाऊस पाडला. ब्रजच्या लोकांना या पावसापासून वाचवण्यासाठी श्रीकृष्णाने 7 दिवस गोवर्धन पर्वत आपल्या करंगळीवर उचलून इंद्राचा सन्मान केला होता.

त्या पर्वताखाली गोप-गोपिकांसह सर्व ग्रामस्थ त्याच्या छायेखाली सात दिवस आनंदाने राहत होते. तेव्हा ब्रह्माजींनी इंद्राला सांगितले की, श्री हरी विष्णूने पृथ्वीवर श्रीकृष्णाच्या रूपात जन्म घेतला आहे, त्यांच्याशी वैर ठेवणे योग्य नाही. हे जाणून इंद्रदेवाने भगवान श्रीकृष्णाची क्षमा मागितली. भगवान श्रीकृष्णाने सातव्या दिवशी गोवर्धन पर्वत खाली ठेवला आणि दरवर्षी गोवर्धन पूजा करून अन्नकूट उत्सव साजरा करण्याचा आदेश दिला. तेव्हापासून हा सणही ‘अन्नकूट’ या नावाने साजरा केला जाऊ लागला.

धन, धान्य आणि आनंद यांचा अखंड वर्षाव होवो.

या पवित्र लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी तुमचं जीवन सुवर्णासारखं उजळो!

लक्ष्मी पूजनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

या शुभ दिवशी लक्ष्मीमातेचा दिवा तुमच्या प्रत्येक स्वप्नाला उजळो दे,

तुमच्या परिश्रमाचे सोनं होवो आणि तुमच्या घरात अखंड समाधान नांदो.

लक्ष्मी पूजन आणि दीपावलीच्या मंगलमय शुभेच्छा!

आजच्या या पवित्र दिवशी देवी लक्ष्मीच्या पावलांचा आवाज तुमच्या घरात येवो,

तिच्या आशीर्वादाने प्रत्येक दिवस संपन्नता, समाधान आणि सुदैव घेऊन येवो.

मनःपूर्वक शुभेच्छा लक्ष्मी पूजनाच्या!

लक्ष्मीमातेचे आगमन म्हणजे घरात प्रकाश, प्रेम आणि समृद्धीचा प्रवास.

तिच्या कृपेने तुमचं जीवन सोन्याप्रमाणे चमकदार होवो,

आणि तुमच्या प्रत्येक कार्यात यश लाभो.

हार्दिक शुभेच्छा लक्ष्मी पूजनाच्या!

या शुभ प्रसंगी लक्ष्मीमाता तुमच्या दारात स्थिरावो,

विघ्नहर्ता गणपती तुमचा मार्ग सुकर करो,

आणि सरस्वती देवी तुमच्यावर ज्ञानाचा प्रकाश पसरवो.

लक्ष्मी पूजनाच्या आणि दीपोत्सवाच्या खूप खूप शुभेच्छा!

लक्ष्मीपूजनाच्या या मंगल क्षणी,

तुमच्या आयुष्यातून दारिद्र्याचा अंधार नाहीसा होवो,

सुख-समृद्धी, यश आणि आरोग्याचा प्रकाश नांदो.

लक्ष्मीमातेच्या पवित्र कृपेने तुम्हाला सर्व मंगल लाभो!

घरातील प्रत्येक कोपऱ्यात प्रकाश होवो,

मनातील प्रत्येक चिंता दूर जावो,

आणि आयुष्यातील प्रत्येक दिवस लक्ष्मीमातेच्या आशीर्वादाने उजळो.

शुभेच्छा लक्ष्मी पूजनाच्या आणि नववर्षाच्या!

देवी लक्ष्मीच्या पूजनाचा हा दिवस फक्त संपत्तीचा नाही,

तर अंतःकरणातील कृतज्ञतेचा उत्सव आहे.

तिचा आशीर्वाद मिळो, आणि तुमच्या जीवनात

सदैव सौंदर्य, शांती आणि आनंद फुलत राहो.

हार्दिक शुभेच्छा लक्ष्मी पूजनाच्या!

या लक्ष्मीपूजनात तुमच्या घरात दिव्यांचा प्रकाशच नव्हे,

तर मनातही प्रेम आणि समाधानाचा प्रकाश उजळो.

तुमच्या कार्यात प्रगती, नात्यांत गोडवा आणि जीवनात समृद्धी नांदो.

लक्ष्मी पूजनाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा!

सोनं, चांदी आणि दागिन्यांपेक्षा मौल्यवान आहे

लक्ष्मीमातेचा आशीर्वाद आणि घरातील प्रेम.

हा दिव्य उत्सव तुमच्या कुटुंबात आनंद, शांती आणि ऐश्वर्य घेऊन येवो.

शुभ लक्ष्मी पूजन!

देवी लक्ष्मीचा सुवास तुमच्या आयुष्यात पसरू दे,

प्रत्येक क्षण सोन्यासारखा तेजस्वी होवो,

आणि तुमच्या प्रयत्नांना नवी दिशा आणि यश लाभो.

लक्ष्मी पूजनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

या लक्ष्मीपूजनात फुलांसारखं उमलणारं आयुष्य लाभो,

दिव्यांच्या उजेडासारखं तेज मिळो,

आणि मनात नेहमी भक्ती, आनंद आणि शांततेचा दीप प्रज्वलित राहो.

आपल्या परिवाराला शुभ लक्ष्मी पूजन!

कमलाकारें जठरी जन्मविला धाता। सहस्त्रवदनी भूधर न पुरे गुण गाता ॥ १ ॥

जय देवी जय देवी जय महालक्ष्मी । वससी व्यापकरुपें तुं स्थुलसुक्ष्मी ॥ धृ. ॥

मातुलिंग गदायुत खेट्क रविकिरणी । झळके हाटकवादी पीयुषरसपाणी ॥

माणिकदशना सुरंगवसना म्रुगनयनी । शशिधरवदना, राजस मदनाची जननी ॥ २ ॥

तारा शक्ती अगम्या शिवभजकां गौरी ॥ सांख्य म्हण्ती प्रकृती निर्गुण निर्धारी ॥

गायत्री निजबीजा निगमागम सारी । प्रगटे पद्मावती निजधर्माचारी ॥ ३ ॥

अमृतभरिते सरितें अघदुरितें वारी ॥ मारी दुर्घट असुरां भवदुस्तर तारीं ॥

वारी मायापटल प्रणमत परीवारीं । हे रूप चिद्रुप दावी निर्धारी ॥ ४ ॥

चतुराननें कुश्चितकर्माच्या ओळी । लिहिल्या असतिल माते माझे निजभाळी ॥

पुसोनि चरणा तळी पदसुमने क्षाळी । मुक्तेश्वर नागर क्षीरसागरबाळी ॥ ५ ॥

****************

आद्यस्थान तुझे करविरपुर मारे ।

प्रसन्न वदने वससी माये मन रमतें ॥

सुरवर किन्नर पूजिती ध्याती स्थिर चित्तें ।

महिमा न कळे तुझा गाती भावार्थे ॥ १ ॥

जय देवी जय देवी जय महालक्ष्मी ।

आरती करितां तूं हरिसी अवलक्ष्मी ॥ धृ. ॥

दक्षिणभागीं तुझ्या कालीचेस्थान ।

सरस्वतीचें सव्यभागीं ते ठाण ॥

तुझ्या सन्मुख माते शोभे गजवदन ।

काशीतुल्य महिमा गाती मुनिजन ॥ जय. ॥ २ ॥

महिषासुरनिर्दळण प्रथम केलेसी ।

शुंभरक्तबीज तेही वधिलेसी ॥

सर्वहि असुरी मर्दुनि स्वस्थ जाहलिसी ।

सुराधिकारी इंद्रा त्वा स्थापियसी ॥ जय. ॥

भजन करितां तुझे मुक्ति पै देसी ।

इहलोकीं सुखभोग भक्तां ओपीसी ॥

जनार्दन वदला परम भावेंसी ।

वरदहस्त माथां ठेवीं भक्तासी ॥

जय देवी जय देवी. ॥ ४ ॥

****************

महालक्ष्मी करविर क्षेत्री ज्योतीरूप आहे ।

जवाउणें काशी प्रयागवटिं गंगा आहे ॥ धृ. ॥

मारुनि कोल्हासूर दैत्य दत्तात्रय गुरु मा ।

माया लावुनि विश्व भोंदी भजना लावी मा ॥

मान भक्तांजवळुन घेई गोंधळ घाली मा ।

माया स्त्रियांवर आहेम अविनाप्रतिमा ॥ १ ॥

हारूनी दु:ख पाप अवघें पुण्यवंत जीव हा ।

हा नायक विश्वरूपी कीर्तन गाती हा ।

हा दिनाचा अन्नदाता अंतरसाक्षी हा ॥

हा येऊनी भेट देई शांत करी हा ॥ २ ॥

ललित अलंकार पुतळ्या कानीं तोंगल ।

ललित माजी राखडी माथां घालुनी मूदल ॥

लहान थोर तुजला ध्याती स्मरणें करितील ।

लमाजी बहुसुंदर दाब चरणीं सांखळ्याल ॥ ३ ॥

क्षुद्र न भूतें जवळून येती भये पळता क्षू ।

क्षु आदिशक्तीच्य़ा क्रोधे काळजळे क्षू ॥

क्षु रंकाळ्यामध्ये रेऊन रत्नखचित क्षू ।

क्षु पाण्याचा अंत न लागे कमळे फुलती क्षू ॥ ४ ॥

मी अंबिका देवा वडिल चंडमुंड मारी मी ।

मी वेदांची माता म्हणवुनि शास्त्र पुराणी मी ॥

मी जन्ममरण चुकवी योगियांचे ध्यानीं मीं ।

मी परशुरामाची स्वामिण अजरामर करी मी ॥ ५ ॥

****************

जय देवी जय देवी जय महालक्ष्मी।

वससी व्यापकरुपे तू स्थूलसूक्ष्मी॥

करवीरपुरवासिनी सुरवरमुनिमाता।

पुरहरवरदायिनी मुरहरप्रियकान्ता।

कमलाकारें जठरी जन्मविला धाता।

सहस्त्रवदनी भूधर न पुरे गुण गातां॥

जय देवी जय देवी...॥

मातुलिंग गदा खेटक रविकिरणीं।

झळके हाटकवाटी पीयुषरसपाणी।

माणिकरसना सुरंगवसना मृगनयनी।

शशिकरवदना राजस मदनाची जननी॥

जय देवी जय देवी...॥

तारा शक्ति अगम्या शिवभजकां गौरी।

सांख्य म्हणती प्रकृती निर्गुण निर्धारी।

गायत्री निजबीजा निगमागम सारी।

प्रगटे पद्मावती निजधर्माचारी॥

जय देवी जय देवी...॥

अमृतभरिते सरिते अघदुरितें वारीं।

मारी दुर्घट असुरां भवदुस्तर तारीं।

वारी मायापटल प्रणमत परिवारी।

हें रुप चिद्रूप दावी निर्धारी॥

जय देवी जय देवी...॥

चतुराननें कुश्चित कर्मांच्या ओळी।

लिहिल्या असतिल माते माझे निजभाळी।

पुसोनि चरणातळी पदसुमने क्षाळी।

मुक्तेश्वर नागर क्षीरसागरबाळी॥

जय देवी जय देवी...॥

****************

जय देवी जय देवी जय महालक्ष्मी  |

ओवाळीते आरती वंदिते मी || धृ ||

हाती कडे पायी तोडे पैजनाची रूणझुण

नथकूडी बाळी बुगडी कंकणाची झुमझुम

मधुर झनीच्या नादामध्ये भक्ताघरी चालली

सोनियाच्या पावलाने महालक्ष्मी आली ||1||

सालु हिरवा शेला पिवळा चोळी जरी गं बुट्याची 

वेणी फणी भांग भरूनी जाळी भरली मोत्याची 

चंद्रकोरीच्या आकाराने काजळ कुंकू ल्याली 

सोनियाच्या पावलाने || 2 ||

ताट वाट्या चांदिच्या गं सिशमाचा पाट गं 

सोळा भाज्या सोळा चटण्या भोजनाचा थाट गं 

मधुर झनीच्या नादामध्ये भक्ताघरी चालली 

सोनियाच्या पावलाने | 3 ||

भक्ता घरची आंबील कथली आवडे गं तुला 

प्रेमासाठी आघाडा केना पावन तु गं केला 

बैस आली जेवायला पूर्ण पोळी वाढली 

सोनियाच्या पावलाने || 4 ||

निरंतर कृपा असु दे आई आपुल्या भक्तावर 

अखिल जगाचा तुच आहे गं आधार 

अंबीके गं तुझ्या पाई डोई मी गं ठेवीली 

सोनियाच्या पावलाने || 5 ||
 

****************

ALSO READ: दिवाळी 2025: दिवाळीच्या रात्री पाल दिसणे शुभ की अशुभ?

ALSO READ: लक्ष्मी पूजनात या चुका टाळा-नाही तर कमी होऊ शकतो धनप्रवाह!

ALSO READ: लक्ष्मी पूजन म्हणजे काय? या दिवसाचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनाच्या दिवशी घरात ठेवाव्यात या 7 वस्तू

तिजोरी आणि बहीखात्यांची पूजा:

पूजेमध्ये तुमच्या तिजोरी किंवा लॉकरसारखे संपत्तीचे ठिकाण समाविष्ट करा. तुमच्या हिशेबाच्या वह्यांवर, बिलांवर किंवा दुकानाच्या कॅश बहीखात्यांवर रोली आणि कुंकूसह स्वस्तिक काढा आणि पूजा करा. व्यवसाय आणि उत्पन्न वाढवण्यासाठी हा विधी महत्त्वाचा आहे.

कमळगट्ट्याची माळ आणि पिवळ्या कवड्या अर्पण करा:

पूजा करताना, देवी लक्ष्मीला कमळगट्ट्याची माळआणि पिवळ्या कवड्या अर्पण करा. हे धन आकर्षित करतात. पूजा केल्यानंतर, या कवड्या आणि बिया लाल कापडात गुंडाळा आणि त्या तुमच्या तिजोरीत किंवा पैशाच्या ठिकाणी ठेवा.

शंखाची पूजा करा:

जर तुमच्या घरी दक्षिणावती शंख असेल तर तो पूजा व्यासपीठावर ठेवा आणि त्याची पूजा करा. तो देवी लक्ष्मीचा धाकटा भाऊ मानला जातो आणि तो संपत्ती आकर्षित करतो. पूजा केल्यानंतर, तो संपत्ती क्षेत्रात किंवा प्रार्थना कक्षात स्थापित करा.

ALSO READ: व्यापाऱ्यांसाठी लक्ष्मी पूजन पद्धत-दुकानात कसे करावे पूजन

घरात दिवे लावा:

लक्ष्मीची पूजा केल्यानंतर, मुख्य प्रवेशद्वारावर, तुळशीच्या झाडाजवळ, तिजोरीजवळ आणि घराच्या चारही कोपऱ्यात शुद्ध तुपाचे 11 किंवा 21दिवे लावा. या विधीमुळे नकारात्मक ऊर्जा दूर होते आणि लक्ष्मीचे आगमन होते.

ALSO READ: Diwali Essay in Marathi : जगमगत्या दिव्यांचा सण दिवाळी निबंध

खीरचा नैवेद्य:

देवी लक्ष्मीला खीर, किंवा मिठाई अर्पण करा. अर्पण केल्यानंतर, हे नैवेद्य प्रथम कुटुंबातील सदस्यांमध्ये आणि नंतर लहान मुलांना वाटून द्या. असे म्हटले जाते की या नैवेद्याचे सेवन केल्याने आर्थिक अडचणी कमी होतात. खऱ्या मनाने आणि भक्तीने ही कृती केल्याने देवी लक्ष्मी प्रसन्न होते, घरात सुख, समृद्धी आणि आर्थिक स्थिरता येते.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit

लक्ष्मी आगमनाचे प्रतीक- दिवाळी ही लक्ष्मी पूजनाची रात्र असते आणि त्या रात्री पाल दिसणे हे असे मानले जाते की देवी लक्ष्मी तुमच्या घरात प्रवेश करत आहे कारण पाल नेहमी प्रकाशाच्या दिशेने जाते, आणि दिवाळीच्या रात्री सगळीकडे दीपप्रकाश असतो. त्यामुळे तिला समृद्धी आणि शुभतेचे प्रतीक मानले जाते.

प्रकृतीचा संदेश- काही ठिकाणी असे मानले जाते की पाल दिसणे म्हणजे घरात ऊर्जा प्रवाह चांगला आहे कारण पाल उष्णता आणि प्रकाशाच्या ठिकाणी जाते. याचा अर्थ तुमच्या घरात सकारात्मक स्पंदने आहेत.

पारंपरिक विश्वासानुसार शुभसंकेत- काही शास्त्रांमध्ये सांगितले आहे की पाल कोणत्या दिशेने दिसते यावरून शुभ-अशुभ संकेत मिळतात. जसे उत्तरेकडे पाल दिसली तर धनलाभ, पूर्वेकडे दिसली तर शुभ कार्य सिद्धी, दक्षिणेकडे दिसली तर खर्च, पश्चिमेकडे दिसली तर सुख आणि समाधान असे संकेत मानले जातात. तसेच पाल प्रार्थना कक्षात दिसल्यास देवी लक्ष्मीच्या आशीर्वादाचे प्रतीक आहे, जी घरात कायमस्वरूपी संपत्ती आणते. दिव्याजवळ किंवा लक्ष्मीच्या मूर्तीजवळ दिसणे आर्थिक समस्यांचा अंत दर्शवते. जर ते मुख्य खोलीत दिसले तर ते कौटुंबिक ऐक्य वाढवते. स्वयंपाकघरात दिसणे हे भरपूर अन्न आणि आरोग्य दर्शवते. जर पाल डोक्यावर पडली तर ते शाही आनंदाचे प्रतीक आहे. वास्तुनुसार, उत्तर दिशेला पाल दिसणे सर्वात शुभ असते. 

सांस्कृतिक दृष्टिकोन- लक्ष्मी पूजनाच्या वेळी घरात स्वच्छता, उजळ दीप आणि मंगल वास असतो. अशा वातावरणात पाल येणे म्हणजे निसर्गाची उपस्थिती आणि संतुलनाचे चिन्ह आहे.

वैज्ञानिक दृष्टिकोन- वैज्ञानिकदृष्ट्या, पाल प्रकाश आणि उष्णतेकडे आकर्षित होते, म्हणून दिवाळीत ती जास्त दिसते. त्यामुळे यामागे श्रद्धा आणि विज्ञान दोन्ही आहेत.

पाल दिसल्यावर काय करावे

पाल दिसल्यास लगेच मंदिर किंवा मूर्तीजवळ ठेवलेले कुंकु आणि अक्षता आणून दूरवरून पालीवर शिंपडा. असे करताना, तुमच्या मनातील इच्छा शांतपणे म्हणा आणि ती पूर्ण होण्यासाठी प्रार्थना करा.

दिवाळीच्या लक्ष्मी पूजनाच्या वेळी पाल दिसणे हे शुभ आणि समृद्धीचे लक्षण मानले जाते. ते आपल्या घरात धन, सुख आणि देवी लक्ष्मीचे आगमन दर्शवते.

अस्वीकारण: हा लेख ज्योतिष शास्त्रवार आधारित असून केवळ माहितीसाठी दिला जात आहे. वेबदुनिया याला दुजोरा देत नाही.

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनानंतर करावयाच्या 5 शुभ गोष्टी

ALSO READ: लक्ष्मी पूजन म्हणजे काय? या दिवसाचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

ALSO READ: व्यापाऱ्यांसाठी लक्ष्मी पूजन पद्धत-दुकानात कसे करावे पूजन

दिवाळीच्या लक्ष्मी पूजनात मुख्यतः देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते. यात विविध मंत्रांचा जप केला जातो. खाली काही महत्वाचे मंत्र दिले आहेत, जे संस्कृतमध्ये आहेत आणि त्यांचा हिंदी/मराठी अर्थसह स्पष्टीकरण. पूजन करताना शुद्ध उच्चार आणि श्रद्धा महत्वाची आहे. पूर्ण विधीमध्ये गणेश पूजन, कुबेर पूजन आणि लक्ष्मी पूजन समाविष्ट असते.

1. लक्ष्मी मंत्र (मुख्य जप मंत्र)

ALSO READ: दीपावलीच्या दिवशी लक्ष्मी पूजन का करतात? पौराणिक कारण जाणून घ्या

ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं महालक्ष्म्यै नमः

अर्थ: हे महालक्ष्मी, तुम्हाला नमस्कार. (धन, समृद्धी आणि ऐश्वर्यासाठी हा मंत्र 108 वेळा जपावा.

2. लक्ष्मी गायत्री मंत्र

ॐ महादेव्यै च विद्महे विष्णुपत्न्यै च धीमहि। तन्नो लक्ष्मीः प्रचोदयात्॥

अर्थ: आम्ही महादेवीला जाणतो, विष्णूची पत्नी लक्ष्मीला ध्यान करतो. ती लक्ष्मी आम्हाला प्रेरणा देवो.

3. लक्ष्मी बीज मंत्र

ॐ ह्रीं श्रीं क्रीं क्लीं महालक्ष्मी मम गृहे धनं पूरय पूरय चिंतायै दुराय दुराय स्वाहा॥

अर्थ: हे लक्ष्मी, माझ्या घरात धन भरून टाका, चिंता दूर करा.

4. कुबेर-लक्ष्मी मंत्र (धन प्राप्तीसाठी)

ॐ यक्षाय कुबेराय वैश्रवणाय धनधान्याधिपतये धनधान्यसमृद्धिं मे देहि दापय स्वाहा॥

अर्थ: हे कुबेर, धन-धान्याचे स्वामी, मला समृद्धी दे.

ALSO READ: लक्ष्मी पूजन म्हणजे काय? या दिवसाचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

दिवाळी लक्ष्मी पूजन: श्री लक्ष्मीचे प्रमुख श्लोक

दिवाळीच्या लक्ष्मी पूजनात माता लक्ष्मीची पूजा करताना विविध श्लोकांचा जप केला जातो. हे श्लोक लक्ष्मीला धन, समृद्धी आणि सौभाग्य मिळवण्यासाठी म्हणतात. पूजनाच्या वेळी प्रथम गणेश पूजन करा, नंतर लक्ष्मी पूजन. मुख्य श्लोक खालीलप्रमाणे आहेत (संस्कृतमध्ये, देवनागरी लिपीत, आणि त्यांचा हिंदी/मराठीत अर्थासह). हे श्लोक श्री सूक्त, लक्ष्मी स्तोत्र किंवा पुराणांमधून घेतलेले आहेत.
 

1. लक्ष्मी बीज मंत्र (मूल मंत्र)

ॐ ह्रीं श्रीं क्रीं महालक्ष्म्यै नमः॥

(अर्थ: हे महालक्ष्मी, तुम्हाला नमस्कार. हा मंत्र 108 वेळा जपावा.)

2. श्री सूक्तातील प्रमुख श्लोक (लक्ष्मी स्तुती)

श्री सूक्त हा ऋग्वेदातील भाग आहे, जो पूजनात अवश्य म्हणा. काही मुख्य श्लोक:

ॐ हिरण्यवर्णां हरिणीं सुवर्णरजतस्रजाम्।

चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह॥

(अर्थ: हे अग्निदेवा, सोनेरी रंगाची, हरणासारखी, सुवर्ण आणि रजताच्या माळांनी युक्त, चंद्रासारखी उज्ज्वल आणि सोन्याची बनलेली लक्ष्मी मला प्राप्त करून दे.)

तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम्।

यस्यां हिरण्यं विन्देयं गामश्वं पुरुषानहम्॥

(अर्थ: हे जातवेदो, त्या कधी न जाणाऱ्या लक्ष्मीला मला प्राप्त करून दे, जिच्याकडून मी सोने, गाय, घोडे आणि पुरुष (सेवक) मिळवीन.)

आश्रयेद् यः पद्मिनीं पद्महस्तां पद्माक्षीं पद्मासने संनिषण्णाम्।

पद्मिनीं पद्मपत्राक्षीं पद्ममुखीं पद्महस्ताम्॥

(अर्थ: जो कमळावर विराजमान, कमळ हातात धारण करणारी, कमळासारखी डोळे असलेली लक्ष्मीची पूजा करतो, त्याला समृद्धी प्राप्त होते.)

पूर्ण श्री सूक्त15 श्लोकांचे आहे; पूजनात कमीतकमी 5-7 श्लोक म्हणा.

3. लक्ष्मी अष्टक स्तोत्र (आदिशंकराचार्य रचित)

हे 8 श्लोकांचे स्तोत्र आहे, फळ मिळवण्यासाठी म्हणा:

इंद्र उवाच:

नमस्ते सर्वलोकानां जनन्यै पुण्यरूपिण्यै।

सर्वदा भयदायिन्यै आनंदिन्यै नमो नमः॥

(अर्थ: सर्व लोकांच्या जननीला, पुण्यरूपी, नेहमी आनंद देणाऱ्या लक्ष्मीला नमस्कार.)

फलश्रुती:

यः पठेत् भक्तियुक्तो लक्ष्म्यष्टकं सदा नरः।

स सर्वं लभते भोगान् मोक्षं च करस्थितम्॥

(अर्थ: जो भक्तिपूर्वक हे अष्टक रोज वाचतो, त्याला सर्व भोग आणि मोक्ष प्राप्त होतो.)

पूजन पद्धतीचे संक्षिप्त मार्ग:

साहित्य : कमळ, फुले, धूप, दीप, नैवेद्य (खीर, लाडू), कुंकू, हळद.

क्रम: संकल्प घ्या, गणेश-लक्ष्मी आवाहन, श्लोक जप, आरती (ॐ जय लक्ष्मी माता), प्रसाद वाटप.

टीप: पूजन संध्याकाळी करा, घर स्वच्छ ठेवा. अधिक श्लोकांसाठी श्री सूक्त किंवा लक्ष्मी स्तोत्र पुस्तक पहा.

हे श्लोक म्हणल्याने घरात सुख-समृद्धी येते

ALSO READ: Diwali 2025: दिवाळीच्या पूजेसाठी देवी लक्ष्मीची प्रतिमा निवडताना, या 4 गोष्टी लक्षात ठेवा. नियम जाणून घ्या

लक्ष्मी पूजन आरती

जय देवी श्रीदेवी माते ।

वंदन भावे माझे तव पदकमलाते ॥ धृ. ॥

श्री लक्ष्मी देवी तूं श्री विष्णुपत्नी ।

पावसी भक्तालागी अति सोप्या यत्नी ॥

जननी विश्वाची तूं जीवनचित्श्क्ती ।

शरण तुला मॆ आलो नुरवी आपत्ती ॥ १ ॥

भृगवारी श्रद्धेने उपास तव करिती ।

आंबट कोणी काही अन्न न सेवीती ॥

गुळचण्याचा साधा प्रसाद भक्षीती ।

मंगल व्हावे म्हणुनी कथा श्रवण करिती ॥ २ ॥

जे कोणी नरनारी व्रत तव आचरिती ।

अनन्य भावे तुजला स्मरुनी प्रार्थीती ॥

त्यांच्या हाकेला तूं धांवुनिया येसी ।

संतती, वैभव किर्ती धनदौलत देसी ॥ ३ ॥

विश्वाधारे माते प्रसन्न तूं व्हावे ।भवभय हरुनी आम्हां सदैव रक्षावें ॥

मनिची इच्छा व्हावी परिपूर्ण सगळी ।

म्हणुनी मिलिंदमाधव आरती ओवाळी ॥ ४ ॥

Edited By - Priya Dixit

ध्यानम्

या सा पद्मासनस्था विपुलकटितटी पद्मपत्रायतांक्षी

गम्भीरावर्तनाभि : स्तनभरनमिता शुभ्रवस्त्रोत्तरीया ।

या लक्ष्मीर्दिव्यरूपैर्मणिगणखचितै : स्नापिता हेमकुम्भै : ।

सा नित्यं पद्महस्ता मम वसतु गुहे सर्वमाङ्गल्ययुक्ता ॥

ॐ हिरण्यवर्णां हरिणीं , सुवर्णरजतस्त्रजाम् ।

चन्द्रां हिरण्यमयीं लक्ष्मीं जातेवेदो मआवह ॥

( ध्यान करुन पुष्प अर्पण करा. )

आवाहनम्

सर्वलोकस्य जननीं सर्वसौख्यप्रदायिनीम् ।

सर्वदेवमयीमीशां देवीमावाहयाम्यहम् ।

ॐ ता म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम् ।

यस्यां हिरण्यं विन्देयं गामश्वं पुरुषानहम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, आवाहनं समर्पयामि -

( आवाहनासाठी पुष्प अर्पण करा. )

आसनम्

ॐ तप्तकाञ्चवर्णाभं मुक्तामणिविराजितम् ।

अमलं कमलं दिव्यमासनं प्रतिगृह्यताम् ॥

ॐ अश्वपूर्वा रथमध्यां हस्तिनादप्रबोधिनीम् ।

श्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मादेवी जुषताम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, आसनं समर्पयामि ।

( आसनासाठी पुष्प अर्पण करा.)

पाद्यम्

ॐ गङ्गादितीर्थसम्भूतं गन्धपुष्पादिभिर्युतम् ।

पाद्यं ददाम्यहं देवि गृहाणाशु नमोऽस्तु ते ॥

कां सोस्मितां हिरण्यप्राकारामार्द्रां ज्वलन्तीं तृप्तां तर्पयन्तीम् ।

पद्मे स्थितां पद्मवर्णां तामिहोपह्वये श्रियम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, पाद्यं समर्पयामि ।

चरणप्रक्षालन के लिए जल छोडें ।

अर्घ्यम

सर्वगन्धसमायुक्तं पात्रे सम्पादितं मया ।

अर्घ्यं गृहाण मद्दतं महालक्ष्मि नमोऽस्तु ते ॥

चन्द्रां प्रभासां यशसा ज्वलन्तीं श्रियं लोके देव जुष्टामुदारम् ।

तां पद्मनेमीं शरणमहं प्रपद्ये असलक्ष्मीर्मे नश्यतां त्वां वृणोमि ॥

महालक्ष्म्यै नम : अर्घ्य समर्पयामि ।

( अष्टगंध मिश्रित पाण्याने अर्घ्य द्या.)

आचमनम्

ॐ सर्वलोकस्य या शक्तिर्ब्रह्मविष्ण्वादिभि : स्तुता ।

ददाम्याचमनं तस्यै महालक्ष्म्यै मनोहरम् ॥

आदित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तव वृक्षोऽथ बिल्व : ।

तस्य फलानि तपसा नुदन्तु मायान्तरायाश्च बाह्या अलक्ष्मी : ॥

महालक्ष्मै नम :, आचमनं समर्पयामि ।

( अचामनासाठी जल अर्पित करा. )

स्नानम्

गङ्गासरस्वतीरेवापयोष्णीनर्मदाजलै : ।

स्नापितासि मया देवि तथा शान्तिं कुरुष्व मे ॥

आदित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तव वृक्षोऽथ बिल्व : ।

तस्य फलानि तपसा नुदन्तु मायान्तरायाश्च बाह्या अलक्ष्मी : ।

महालक्ष्म्यै नम : जलस्नानं समर्पयामि ।

( जलाने स्नान घाला.)

पञ्चामृतस्नानम् -

दधि मधु घृतञ्चैव पयश्च शर्करायुतम् ।

पञ्चामृतं समानीतं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥

ॐ पञ्चनद्य : सरस्वतीमपियन्ति सस्त्रोतस : ।

सरस्वती तु पञ्चधासोदेशेभवत् सरित् ॥

महालक्ष्म्यै नम : पञ्चामृतस्नानं समर्पयामि ।

( पञ्चामृताने स्नान घाला. )

विशेष द्रष्टव्य

येथे, द्रव्य लक्ष्मीचा अभिषेक पंचामृत किंवा कच्च्या दुधाने श्रीसूक्ताच्या सोळा मंत्रांसह जसे हिरण्यवर्णा इत्यादींनी केला जातो.

गन्धस्नानम्

ॐ मलयाचलसम्भूतं चन्दनागरुसम्भवम् ।

चन्दनं देवदेवेशि स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥

महालक्ष्म्यै नम : । गन्धस्नानं समर्पयामि ।

( गन्ध मिश्रित जलाने स्नान घाला.)

शुद्ध स्नानम्

मन्दाकिन्यास्तु यद्वारि सर्वपापहरं शुभम् ।

तदिदं कल्पितं तुभ्यं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि ।

( शुद्ध जलाने स्नान घाला.)

वस्त्रम्

दिव्याम्बरं नूतनं हि क्षौमं त्वातिमनोहरम् ।

दीयमानं मया देवि गृहाण जगदम्बिके ॥

उपैतु मां देवसख : कीर्तिश्च मणिना सह ।

प्रादुर्भूतो सुराष्ट्रेऽस्मिन् कीर्तिमृद्धि ददातु मे ॥

महालक्ष्म्यै नम :, वस्त्रं समर्पयामि ।

( मोली अपिर्त करा.)

उपवस्त्रम्

कञ्जुकीमुपवस्त्रं च नानारत्नै : समन्वितम् ।

गृहाण त्वं मया दत्तं मङ्गले जगदीश्वरि ॥

महालक्ष्म्यै नम :, उपवस्त्रं समर्पयामि ।

( उपवस्त्रासाठी मोली चढायें । )

मधुपर्कम्

ॐ कापिलं दधि कुन्देन्दुधवलं मधुसंयुतम् ।

स्वर्णपात्रस्थितं देवि मधुपर्कं गृहाण भो : ॥

महालक्ष्म्यै नम :, मधुपर्कं समर्पयामि ।

आभूषणम्

रत्नकंकणवैदूर्यमुक्ताहारयुतानि च ।

सुप्रसन्नेन मनसा दत्तानि स्वीकुरुष्व मे ॥

क्षुप्तिपपासामलां ज्येष्ठामलक्ष्मीं नाशयाम्यहम् ।

अभूतिमसमृद्धिं च सर्वान्निर्णुद मे ग्रहात् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, आभूषणानि समर्पयामि ।

( दागिने अपिर्त करा.)

उपवस्त्रम्

श्रीखण्डागरुकर्पूरमृगनाभिसमन्वितम् ।

विलेपनं गृहाणाशु नमोऽस्तु करीषिणीम् ॥

ईश्वरीं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, गन्धं समर्पयामि ।

( चन्दन अनामिका द्वारा अपिर्त करा.)

रक्तचन्दनम्

ॐ रक्तचन्दनसंमिश्रं पारिजातसमुद्भवम् ।

मया द्त्तं गृहाणाशु चन्दनं गन्धसंयुतम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, रक्तचन्दनं समर्पयामि ।

( लाल चन्दन अपिर्त करा.)

सिन्दूरम्

ॐ सिन्दूरं रक्तवर्णञ्च सिन्दूरतिलकप्रिये ।

भक्त्या दत्तं मया देवि सिन्दूरं प्रतिगृह्यताम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, सिन्दूरं समर्पयामि ।

( सिन्दूर अपिर्त करा.)

कुंकुमम्

ॐ कुंकुमं कामदं दिव्यं कुंकुमं कामरूपिणम् ।

अखण्डकामसौभाग्यं कुंकुमं प्रतिगह्यताम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, कुंकुमं समर्पयामि ।

( रोली अर्पित करा.)

अबीरगुलालम्

अबीरञ्च गुलालं च चोवा - चन्दनमेव च ।

श्रृङ्गारार्थं मया दत्तं गृहाण परमेश्वरि ॥

महालक्ष्म्यै नम :, अबीरगुलालं समर्पयामि ।

( अबीर - गुलाल अर्पित करा. )

सुगन्धितद्रव्यम्

ॐ तैलानि च सुगन्धीनि द्रव्याणि विविधानि च ।

मया दत्तानि लेपार्थं गृहाण परमेश्वरि ॥

महालक्ष्म्यै नम :, सुगन्धित तैलं समर्पयामि ।

( अत्तर अपिर्त करा.)

अक्षता

अक्षताश्च सुरश्रेष्ठ कुंकुमाक्ता : सुशोभिता : ।

मया निवेदिता भक्त्या पूजार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, अक्षतान् समर्पयामि ॥

( अक्षता अपिर्त करा.)

पुष्पम्

ॐ मन्दारपारिजाताद्या पाटली केतकी तथा ।

मरुवामोगरं चैव गृहाणाशु नमो नम : ॥

महालक्ष्म्यै नम :, पुष्पं समर्पयामि ।

( फुलं अर्पित करा.)

पुष्पमाला

माल्यादीनि सुगन्धीनि मालत्यादीनि वै तथा ।

पूजनं क्रियते देवि पुष्पाणि प्रतिगृह्यताम् ॥

मनस : काममाकूतिं वाच : सत्यमशीमहि ।

पशूनां रूपमन्नस्य मयि श्री : श्रयतां यश : ॥

महालक्ष्म्यै नम :, पुष्पमालां समर्पयामि ।

( पुष्पमाळ अर्पित करा.)

दूर्वा :

ॐ विष्ण्वादि सर्व देवानां प्रियां सर्वसुशोभनाम् ।

क्षीर सागर सम्भूते दूर्वां स्वीकुरु सर्वदा ॥

महालक्ष्म्यै नम :, दूर्वा समर्पयामि

( दूर्वा अर्पित करा. )

बिल्वपत्र

ॐ त्रिदलानि अखण्डानि बिल्वपत्राणि सुन्दरि ।

पूजयेत् परया भक्त्या महालक्ष्मीं सुखप्रदाम् ॥

महालक्ष्म्यै नम :, बिल्वपत्रम् समर्पयामि ।

( बिल्वपत्र अर्पित करा. )

अङ्गपूजा

( अङ्गपूजन के निमित्त चावल , पुष्प एवं चन्दन लेकर प्रत्येक मन्त्र बोलते हुए दाहिने हाथ से श्री महालक्ष्मी जी के पास छोडें । )

ॐ चपलायै नम : । पादौ पूजयामि ॥१॥

ॐ चञ्चलायै नम : । जानुनीं पूजयामि ॥२॥

ॐ कमलायै नम : । कटिं पूजयामि ॥३॥

ॐ कात्यायन्यै नम : । नाभि पूजयामि ॥४॥

ॐ जगन्मात्रै नम : । जठरं पूजयामि ॥५॥

ॐ विश्ववल्लभायै नम : । वक्ष : स्थलं पूजयामि ॥६॥

ॐ कमलवासिन्यै नम : । हस्तौ पूजयामि ॥७॥

ॐ पद्माननायै नम : । मुखं पूजयामि ॥८॥

ॐ कमलपत्राक्ष्यै नम : । नेत्रत्रयं पूजयामि ॥९॥

ॐ श्रियै नम : । शिर : पूजयामि ॥१०॥

ॐ महालक्ष्म्यै नम : । सर्वाङ्गं पूजयामि ॥११॥

श्री लक्ष्मीजींजवळ, आठही दिशांना आठ सिद्धींची पूजा पूर्वीप्रमाणेच फुले आणि अक्षता सोडून खालील मंत्रांनी करा-

१ . ॐ अणिम्ने नम : ( पूर्वे )

२ . ॐ महिम्ने नम : ( अग्निकोणे )

३ . ॐ गरिम्णे नम : ( दक्षिणे )

४ . ॐ लघिम्ने नम : ( नैऋत्ये )

५ . ॐ प्राप्त्यै नम : ( पश्चिमे )

६ . ॐ प्राकाम्यै नम : ( वायव्ये )

७ . ॐ ईशितायै नम : ( उत्तरे )

८ . ॐ वशितायै नम : ( ऐशान्याम् )

श्री लक्ष्मीजींजवळील आठ अष्टलक्ष्मी देवतांची पूजा अक्षता, चंदन आणि फुले देऊन करा.

ॐ आद्यलक्ष्म्यै नम : ॥१॥

ॐ विद्यालक्ष्म्यै नम : ॥२॥

ॐ सौभाग्यलक्ष्म्यै नम : ॥३॥

ॐ अमृतलक्ष्म्यै नम : ॥४॥

ॐ कमलायै नम : ॥५॥

ॐ सत्यलक्ष्म्यै नम : ॥६॥

ॐ भोगलक्ष्म्यै नम : ॥७॥

ॐ योगलक्ष्म्यै नम : ॥८॥

धूप

वनस्पतिरसोत्पन्नो गन्धाढ्‌यो गन्ध उत्तम : ।

आघ्रेय : सर्वदेवानां धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ॥

ॐ कर्दमेन प्रजाभूता मयि सम्भव कर्दम ।

श्रियं वासय मे कुले मातरं पद्ममालिनीम् ॥

महालक्ष्म्यै नम : । धूपमाघ्रापयामि ।

( धूप दाखवा. )

दीपम्

ॐ कपूरवर्तिसंयुक्तं घृतयुक्तं मनोहरम् ।

तमोनाशकरंदीपं गृहाण परमेश्वरि ॥

ॐ आप : सृजन्तु स्निग्धानि चिक्लीत वस मे गृहे ।

नि च देवीं मातरं श्रियं वासय मे कुले ॥

महालक्ष्म्यै नम : । दीपं दर्शयामि ।

( दिव्याला अक्षता वाहा आणि हस्तप्रक्षालन करा.)

नैवेद्यम्

ॐ नैवेद्यं गृह्यतां देवि भक्ष्यभोज्यसमन्वितम् ।

षङ्‌रसैरन्वितं दिव्यं लक्ष्मि देवि नमोऽस्तु ते ॥

आर्द्रां पुष्करिणीं पुष्टिं पिंगलां पद्ममालिनीम् ।

चन्द्रां हिरण्यमयीं लक्ष्मी जातवेदो म आवह ॥

महालक्ष्म्यै नम : ॥ नैवेद्यं समर्पयामि ।

प्रसाद अर्पण करा, धेनुमुद्रेत हात जोडून खालील मन्त्र जपा आणि मंत्र संपल्यावर जलाने आचमन करा-

ॐ प्राणाय स्वाहा , ॐ अपानाय स्वाहा , ॐ व्यानाय स्वाहा , ॐ उदानायस्वाहा , ॐ समानाय स्वाहा , ॐ नैवेद्यं निवेदयामि ।

आचमनम्

शीतलं निर्मलं तोयं कर्पूरेण सुवासितम् ।

आचम्यतां जलं ह्रोतत् प्रसीद परमेश्वरि ॥

महालक्ष्म्यै नम : । आचमनीयं समर्पयामि ।

( जल अपर्ण करा.)

फलम्

फलेन फलितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।

तस्मात् फलप्रदानेन पुर्णा : सन्तु मनोरथा : ॥

ॐ या : फलिनीर्याऽ अफलाऽ अपुष्पा याश्च पुष्पिणी : ।

बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्व हस : ॥

महालक्ष्म्यै नम : ॥ फलं समर्पयामि ।

( उपलब्ध असलेली फळे अर्पित करा.)

ताम्बूल पूगीफलम्

एलालवंगकर्पूरनागपत्रादिभिर्युतम् ।

पूंगीफलेन संयुक्तं ताम्बूलं प्रतिगृह्यताम् ॥

आर्द्रां यस्करिणीं यस्टिं सुवर्णां हेममालिनीम् ।

सूर्यां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ॥

महालक्ष्म्यै नम : । ताम्बूलं समर्पयामि ।

( विडा-तांबूल अर्पित करा. )

दक्षिणा

ॐ हिरण्यगर्भगर्भस्थं हेमबीजं विभावसो : ।

अनन्तपुण्यफलदमत : शान्ति प्रयच्छ मे ॥

तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम् ।

यस्यां हिरण्यं प्रभूतिं गावो दास्योऽश्वान् विन्देयं पुरुषानहम् ॥ महालक्ष्म्यै नम : । दक्षिणां समर्पयामि ।

( दक्षिणा अर्पित करा.)

अखण्डऋतुफलम्

इदं फलं मयानीतं सरसं च निवेदितम् ।

गृहाण परमेशानि प्रसीद प्रणमाम्यहम् ॥

महालक्ष्म्यै नम : । अ० ऋ० फ० स ) ।

( नारळ अर्पित करा.)

नीराजनम् -

चक्षुर्दं सर्वलोकानां तिमिरस्य निवारणम् ।

आर्तिक्यं कल्पितं भक्त्या गृहाण परमेश्वरि ॥

प्रदक्षिणा

ॐ यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यासमानिच ।

तानि तानि विनश्यन्ति प्रदक्षिणपदे पदे ॥

प्रार्थना - सुरासुरेन्द्रादिकिरीटमौक्तिकैर्युक्तं सदा यत्तवपादपंकजम् ।

परावर पातु वरं सुमंगलं नमामि भक्त्याखिलकामसिद्धये ।

भवानि त्वं महालक्ष्मी : सर्वकामप्रदायिनी ।

सुपूजिता प्रसन्ना स्यान्महालक्ष्मि नमोस्तुते ॥२॥

कृतेन अनेन पूजनेन महालक्ष्मीदेवी प्रीयताम् न मम ।

दुःखाची काळोखी मागे सरो, आणि सुखाच्या किरणांनी जीवन उजळून निघो.

लक्ष्मीमातेच्या कृपेने तुमच्या घरात सुख, समाधान आणि समृद्धी नांदो.

आपल्याला आणि आपल्या कुटुंबाला हार्दिक दिवाळीच्या शुभेच्छा!

फुलांसारखं फुलत राहो तुमचं आयुष्य,

दीपांसारखं उजळत राहो तुमचं घर,

आणि आकाशातल्या फटाक्यांसारखा चमकत राहो तुमचा उत्साह.

ही दिवाळी तुम्हाला अपार यश, आरोग्य आणि आनंद देऊ दे. 

दिवाळीच्या शुभेच्छा!

दिवाळी म्हणजे फक्त दिवे लावण्याचा सण नाही,

तर मनातील अंधार दूर करून प्रकाश पसरवण्याची संधी आहे.

या प्रकाशोत्सवात तुमचं जीवन प्रेम, आशा आणि विश्वासाने उजळो.

शुभ दीपावली!

लक्ष्मीमाता तुमच्या घरी स्थिरावो,

गणपती बाप्पा विघ्न दूर करो,

आणि सरस्वती देवी ज्ञानाचा प्रकाश तुमच्यावर वर्षावो.

या तिहेरी आशीर्वादांनी तुमचं जीवन सुंदर बनो.

दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

या दिवाळीत तुमच्या नात्यांचा दिवा अधिक तेजोमय होवो,

जुन्या कटु आठवणी विसरून नव्या आनंदाने जीवन उजळो.

मनःपूर्वक शुभेच्छा दिवाळीच्या!

सुखाचे दिवे लावा,

आनंदाचे फुलझाड फोडा,

प्रेमाचा फुलोरा पसरवा,

आणि दारात समृद्धीचे तोरण बांधा.

ही दिवाळी तुमच्यासाठी नवी उमेद घेऊन येवो.

अंधारातून प्रकाशाकडे, दुःखातून सुखाकडे,

आणि अपयशातून यशाकडे नेणारा हा सुंदर उत्सव आहे दिवाळीचा.

या उत्सवात तुमच्या जीवनातही नव्या यशाचा प्रकाश पडो.

दीपावलीच्या हार्दिक शुभेच्छा !

तुमच्या जीवनात प्रेम, शांतता, समाधान आणि यशाचे दीप पेटत राहो

काळोख दूर करून नवीन आशेचा प्रकाश तुमच्या मार्गावर चमकत राहो

सुख, समृद्धी आणि सौंदर्याने नटलेली शुभ दीपावली!

घराघरात उजळणारे दिवे हे फक्त प्रकाश नाहीत,

तर एक नवा आरंभ, नवी प्रेरणा आहेत.

तुमच्या आयुष्यातही नवे स्वप्न उजळो देत,

दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

या प्रकाशाच्या सणात तुमच्या चेहऱ्यावरचं हास्य कधीही मंद होऊ नये,

तुमच्या मनात नेहमीच आशेचा दीप प्रज्वलित राहो,

आणि तुमचं आयुष्य दिवाळीप्रमाणेच झगमगाटाने भरलेलं असो.

शुभ दीपावली!

सणाचा आनंद, फुलांचा सुगंध, दिव्यांचा प्रकाश आणि मनाचा उमाळा

हे सगळं मिळून तुमच्या आयुष्याचा प्रत्येक क्षण मंगलमय करो.

आपल्या परिवाराला शुभ दीपावली आणि नववर्षाच्या मंगल शुभेच्छा!

ही दिवाळी तुम्हाला अपार आनंद, उत्तम आरोग्य,

संपन्नता आणि प्रेमाने भरलेले दिवस देवो.

लक्ष्मीमातेची कृपा सदैव तुमच्यावर राहो.

शुभ दीपावली!

फुलं जशी उमलतात तशी तुमची स्वप्नं फुलोत,

दिवे जसे पेटतात तसे तुमच्या मनात नवी उमेद जागो,

आणि फटाके जसे झळकतात तसे तुमचं यश झळको.

दिवाळीच्या शुभेच्छा!

आनंदाचा हा सण तुमच्या प्रत्येक दिवसात हसू आणो,

मनात उत्साह भरवो आणि नात्यांमध्ये नवसंजीवनी देओ.

प्रकाशोत्सवाच्या खूप खूप शुभेच्छा!

ही दिवाळी तुमच्यासाठी नव्या स्वप्नांचा, नव्या सुरुवातीचा दीप उजळो दे.

अडथळे दूर होऊन समृद्धीचा मार्ग उजळून निघो.

आपणास आणि आपल्या परिवाराला हार्दिक शुभ दीपावलीच्या शुभेच्छा!

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजन मंत्र, आरती आणि श्लोक मराठीमध्ये

  धनलक्ष्मी - धनलक्ष्मीच्या रूपात देवी लक्ष्मी तिच्या भक्तांच्या आर्थिक समस्या आणि दारिद्र्य दूर करते, त्यांची घरे संपत्ती आणि समृद्धीने भरते. धनलक्ष्मीचा आशीर्वाद घेतल्याने व्यर्थ खर्च, कर्ज आणि सर्व आर्थिक त्रासांपासून मुक्तता मिळते.

ॐ धनलक्ष्म्यै नम:

2 यशलक्ष्मी - देवी लक्ष्मीची यशलक्ष्मी किंवा ऐश्वर्य लक्ष्मी म्हणून पूजा केल्याने तिला सांसारिक सन्मान, कीर्ती आणि समृद्धी मिळते. कीर्ती देणारी ही देवी तिच्या भक्तांना ज्ञान आणि नम्रता प्रदान करते आणि सांसारिक शत्रुत्व दूर करते.

 ॐ यशलक्ष्म्यै नम:  

ALSO READ: दीपावलीच्या दिवशी लक्ष्मी पूजन का करतात? पौराणिक कारण जाणून घ्या

3 आयुलक्ष्मी - दीर्घायुष्य आणि रोगमुक्त आयुष्य सुनिश्चित करण्यासाठी देवी लक्ष्मीची पूजा आयुलक्ष्मी म्हणून केली जाते. देवीचे हे रूप शारीरिक आणि मानसिक आजारांपासून मुक्तता देते आणि व्यक्तीचे आयुष्य वाढवते.

ॐ आयुलक्ष्म्यै नम:

4  वाहनलक्ष्मी - वाहनाची इच्छा असलेल्यांसाठी वाहन लक्ष्मीची पूजा करणे शुभ मानले जाते. तिच्या आशीर्वादामुळे वाहनाला आराम मिळतो आणि त्याचा योग्य वापर सुनिश्चित होतो. 

 ॐ वाहनलक्ष्म्यै नम: 

5  स्थिरलक्ष्मी - स्थिरलक्ष्मीची पूजा केल्याने अन्नपूर्णाच्या रूपात देवी लक्ष्मी घरात कायमची राहते. तिच्या आशीर्वादाने घर नेहमीच संपत्ती आणि समृद्धीने भरलेले असते.

ॐ स्थिरलक्ष्म्यै नम:

ALSO READ: लक्ष्मी पूजनात या चुका टाळा-नाही तर कमी होऊ शकतो धनप्रवाह!

6  सत्यलक्ष्मी - सत्यलक्ष्मीच्या कृपेने, एखाद्या व्यक्तीला घराची लक्ष्मी म्हणजेच त्याच्या पसंतीची पत्नी मिळते, जी नेहमीच एक चांगला मित्र, सल्लागार आणि जीवनसाथी बनून त्याला साथ देते.

 ॐ सत्यलक्ष्म्यै नमः

7  संतानलक्ष्मी - निपुत्रिक जोडप्यांनी संतान लक्ष्मीची पूजा केल्याने मुलाचा जन्म होतो आणि त्यांच्या वंशाची वाढ होते. संतान लक्ष्मीच्या रूपात, देवी माता इच्छितेनुसार संतान प्रदान करते. 

ॐ संतानलक्ष्म्यै नम:

8 गृहलक्ष्मी - देवी लक्ष्मीची गृहलक्ष्मी स्वरूपात पूजा केल्याने घराचे स्वप्न पूर्ण होते. शिवाय, इतर घरगुती समस्या देखील लवकर सुटतात. या स्वरूपात, देवी धन प्रदान करते.

ॐ गृहलक्ष्म्यै नम:

1 धनलक्ष्मी किंवा वैभवलक्ष्मी 2 गजलक्ष्मी 3 अधिलक्ष्मी 4 विजयालक्ष्मी 5 ऐश्वर्या लक्ष्मी 6 वीर लक्ष्मी 7 धन्या लक्ष्मी 8 संतान लक्ष्मी  .

याशिवाय काही ठिकाणी तिची  1 आद्यलक्ष्मी, 2 विद्यालक्ष्मी, 3 सौभाग्यलक्ष्मी, 4 अमृतालक्ष्मी, 5 कमलालक्ष्मी, 5 सत्यलक्ष्मी, 6 विजयालक्ष्मी,  भोगलक्ष्मी आणि योगलक्ष्मी म्हणून पूजा केली जाते .

Edited By - Priya Dixit  

महाराष्ट्रात लक्ष्मी पूजन २० ऑक्टोबर २०२५ (सोमवार) रोजी संध्याकाळी करावे असे सांगितले जात आहे. योग्य मुहूर्त हा प्रदोष काळ आणि वृषभ काळाच्या संयोगात असतो, ज्याला स्थिर लग्न म्हणतात. हे मुहूर्त शहरानुसार थोडे वेगळे असतात, पण सामान्यतः संध्याकाळी ७ ते ९ च्या दरम्यान.

मुंबई मध्ये संध्याकाळी ७:४१ ते ८:४० अर्थात ५९ मिनिटे

पुणे येथे संध्याकाळी ७:३८ ते ८:३७ अर्थात ५९ मिनिटे

नागपूर येथे संध्याकाळी ७:१५ ते ८:१४ अर्थात ५९ मिनिटे

कारण आणि तर्क: अमावस्या २० ऑक्टोबर दुपारी सुरू होत असल्याने, संध्याकाळच्या प्रदोष काळात (सूर्यास्तानंतर २.५ तास) अमावस्या असते. वृषभ काळ (स्थिर लग्न) यामुळे पूजनासाठी शुभ असते, ज्यामुळे लक्ष्मी देवीची कृपा स्थिर राहते अशी श्रद्धा आहे. हे द्रिक पंचांगानुसार आहे. संभ्रमाचे कारण म्हणजे काही स्थानिक पंचांग किंवा ज्योतिषी अमावस्येच्या समाप्तीवर आधारित सल्ला देतात, पण मुख्य तज्ञ प्रदोष-अमावस्या संयोगावर जोर देतात.

भारतात लक्ष्मी पूजनाची तारीख आणि मुहूर्त राज्यानुसार थोडे वेगळे असतात, कारण सूर्योदय/सूर्यास्त आणि स्थानिक परंपरा यावर अवलंबून असते. बहुतेक राज्यांत २० ऑक्टोबरलाच होते, पण पूर्वेकडील राज्यांत (जसे प. बंगाल) मुख्य लक्ष्मी पूजन कोजागिरी पौर्णिमेला असते, तर दिवाळीत काली पूजा होते. खाली मुख्य राज्यांची माहिती:

दिल्ली (उत्तर भारत): २० ऑक्टोबर २०२५ - संध्याकाळी ७:०८ ते ८:१८ 

गुजरात: २० ऑक्टोबर २०२५ - संध्याकाळी ७:३६ ते ८:४० (अहमदाबाद)

कर्नाटक: २० ऑक्टोबर २०२५ - संध्याकाळी ७:१८ ते ८:१३ (बेंगळुरू)

दक्षिण भारतात दीपावली चतुर्दशीला (१९ ऑक्टोबर) मुख्य सण, पण लक्ष्मी पूजन अमावस्येला.

तमिळनाडू - २० ऑक्टोबर २०२५ - संध्याकाळी ६:५९ ते ७:५४ (चेन्नई) मुख्य दीपावली १९ ऑक्टोबर (नरक चतुर्दशी), पण लक्ष्मी पूजन अमावस्येला.

पश्चिम बंगाल : ६ ऑक्टोबर २०२५ (कोजागिरी लक्ष्मी पूजन); दिवाळीत काली पूजा २० ऑक्टोबर- संध्याकाळी ११:०० ते ११:४९ (कोलकाता, कोजागिरीसाठी) मुख्य लक्ष्मी पूजन शरद पौर्णिमेला. दिवाळी अमावस्येला काली पूजा. काही स्रोत २०/२१ ऑक्टोबर सांगतात, पण परंपरेनुसार काली पूजा.

उत्तर प्रदेश : २० ऑक्टोबर २०२५ - संध्याकाळी ७:०७ ते ८:१८ (नोएडा) दिल्लीसारखेच.

राजस्थान : २० ऑक्टोबर २०२५ - संध्याकाळी ७:२४ ते ८:३१ (जयपूर) 

शहरानुसार बदलतात, त्यामुळे स्थानिक पंचांग किंवा ज्योतिषीशी सल्ला घ्या. काही स्रोतांमध्ये २१ ऑक्टोबर सांगितले आहे, पण बहुसंख्य तज्ञ २० ऑक्टोबरला मान्यता देतात कारण अमावस्या प्रदोषात २० ला आहे.

लक्ष्मीपूजनाचा खरा दिवस कोणता? पंचांगकर्ते गौरव देशपांडे यांचे स्पष्टीकरण

पंचांगकर्ते आणि खगोल अभ्यासक गौरव देशपांडे यांनी सोशल मीडियावर दिवाळीतील लक्ष्मीपूजनाचा योग्य दिवस कोणता याबाबत सविस्तर माहिती दिली आहे. त्यांनी धर्मशास्त्रातील निर्णयसिंधू ग्रंथाचा संदर्भ देत सांगितले आहे की -

“जेव्हा अमावास्या दोन दिवस प्रदोषकाळात (म्हणजे सूर्यास्तानंतरच्या काळात) येते, तेव्हा त्या दिवशी सूर्यास्तानंतर एक दंड (सुमारे २४ मिनिटे) किंवा त्यापेक्षा जास्त काळ अमावास्या राहते, तर त्या दिवशीच लक्ष्मीपूजन करावे. 

पण जर अमावास्या सूर्यास्तानंतर २४ मिनिटांपेक्षा कमी वेळ असेल, तर आदल्या दिवशी पूजन करणे योग्य ठरते.” म्हणजेच अमावास्येचा कालावधी सूर्यास्तानंतर किती वेळ टिकतो यावर लक्ष्मीपूजनाचा दिवस ठरतो.

देशपांडे यांनी सांगितले की, पुरुषार्थचिंतामणी ग्रंथात या विषयावर वेगळं मत दिलं असलं तरी ते मत इतर प्रमुख धर्मशास्त्रग्रंथांनी स्वीकारलेलं नाही. त्यामुळे निर्णयसिंधू आणि धर्मसिंधू या ग्रंथांनुसार खालीलप्रमाणे पूजनाचा दिवस योग्य मानला जाईल - 

ऑक्टोबर २०२५ रोजी लक्ष्मीपूजन असलेले प्रदेश

महाराष्ट्र (संपूर्ण ३६ जिल्हे)

गुजरात

कर्नाटक

राजस्थान

आंध्र प्रदेशातील काही भाग

तामिळनाडू इत्यादी

या सर्व ठिकाणी सूर्यास्तानंतर अमावास्या २४ मिनिटांपेक्षा अधिक काळ राहणार असल्याने, २० ऑक्टोबर २०२५ रोजीच पूजन करणे योग्य ठरेल.

२१ ऑक्टोबर २०२५ रोजी लक्ष्मीपूजन असलेले प्रदेश

गोरखपूर

प्रयागराज

बिहार

ओडिशा

पश्चिम बंगाल

या भागांत प्रदोषकाळात अमावास्या दुसऱ्या दिवशी अधिक काळ असल्याने २१ ऑक्टोबर योग्य ठरते.

इतर देशांसाठी मार्गदर्शन

मध्यपूर्व (दुबई, अबुधाबी), युरोप, अमेरिका आणि कॅनडा — २० ऑक्टोबर २०२५

आशिया, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड — २१ ऑक्टोबर २०२५

पूजनाची योग्य वेळ (मुहूर्त)

गौरव देशपांडे यांच्या माहितीनुसार, तुमच्या स्थानिक सूर्यास्ताच्या वेळेनंतर अडीच तासांचा कालावधी म्हणजे प्रदोषकाळ, आणि हाच काळ लक्ष्मीपूजनासाठी सर्वात उत्तम आहे.

लक्ष्मी पूजन का साजरे केले जाते?

लक्ष्मी पूजन हे केवळ आर्थिक समृद्धीच नव्हे, तर मानसिक आणि आध्यात्मिक समृद्धीचे प्रतीक आहे. ही परंपरा कुटुंबांना एकत्र आणते आणि नवीन सुरुवातीसाठी प्रेरणा देते. तसेच दीपावलीच्या दिवशी लक्ष्मी पूजन करण्यामागे पौराणिक आणि धार्मिक कारणे आहे. हिंदू धर्मात लक्ष्मी ही संपत्ती, समृद्धी आणि सौभाग्याची देवी मानली जाते. दीपावली हा सण अंधारावर प्रकाशाचा आणि अज्ञानावर ज्ञानाचा विजय दर्शवतो, आणि या दिवशी लक्ष्मी पूजनाला विशेष महत्त्व आहे. 

देवी लक्ष्मीच्या आगमनामागील कथा-

लक्ष्मीच्या आगमनाची कथा प्रामुख्याने समुद्रमंथनाशी (क्षीरसागर मंथन) जोडली जाते. ही कथा पुराणांमध्ये, विशेषतः विष्णुपुराण आणि भागवत पुराणात सविस्तर सांगितली आहे:

समुद्रमंथनाची पार्श्वभूमी-

प्राचीन काळी देव आणि दानव यांच्यात अमृत मिळवण्यासाठी स्पर्धा होती. यासाठी त्यांनी एकत्र येऊन क्षीरसागराचे मंथन करण्याचे ठरवले. मंथनासाठी मंदार पर्वताचा वापर मथानी म्हणून केला गेला, तर वासुकी नागाला दोरी म्हणून उपयोगात आणले गेले.भगवान विष्णू यांनी कच्छप (कूर्म) अवतार घेऊन मंदार पर्वताला आधार दिला.

लक्ष्मीचे आगमन-

समुद्रमंथनातून अनेक रत्नं, अमृत आणि इतर दैवी वस्तू प्राप्त झाल्या. त्यापैकी एक म्हणजे देवी लक्ष्मी. लक्ष्मी समुद्रातून कमळावर उभी राहून प्रकट झाली, तिच्या हातात कमळ आणि सौंदर्याने सर्वजण मंत्रमुग्ध झाले. ती समृद्धी, सौंदर्य आणि ऐश्वर्याची देवी म्हणून ओळखली गेली.

लक्ष्मी आणि विष्णू-

लक्ष्मीने भगवान विष्णूला आपला पती म्हणून स्वीकारले आणि ती त्यांची शक्ती म्हणून वैकुंठात वास करू लागली. असे मानले जाते की लक्ष्मी जिथे शुद्धता, सात्विकता आणि भक्ती असते तिथे ती वास करते.

दिवाळीशी संबंध-

दिवाळीच्या रात्री लक्ष्मी पृथ्वीवर भ्रमण करते आणि जिथे स्वच्छता, प्रकाश आणि भक्ती असते तिथे ती प्रवेश करते. म्हणूनच, लोक दीप प्रज्वलन करतात आणि लक्ष्मीला आपल्या घरी येण्यासाठी आमंत्रित करतात.

दिवाळीच्या लक्ष्मीपूजनाची पौराणिक कथा

दिवाळीच्या दिवशी देवी लक्ष्मी आणि भगवान गणेशाची पूजा केली जाते. या दिवशी देवी लक्ष्मीची पूजा केल्याने व्यक्तीला आयुष्यात कधीही संपत्ती आणि समृद्धीची कमतरता भासत नाही. दिवाळीच्या पूजेदरम्यान, देवी महालक्ष्मीची ही पौराणिक कथा देखील वाचली पाहिजे. ती वाचल्याने देवी लक्ष्मीचा आशीर्वाद तुमच्यावर कायम राहील. 

दिवाळीच्या पूजेची कथा

प्राचीन काळी, एका शहरात एक सावकार राहत होता. त्याला एक मुलगी होती जी दररोज पिंपळाच्या झाडाची पूजा करत असे. एके दिवशी, देवी लक्ष्मी सावकाराच्या मुलीसमोर प्रकट झाली आणि म्हणाली, "मी तुझ्यावर खूप प्रसन्न आहे, म्हणून कृपया माझी मैत्री स्वीकार." मुलीने उत्तर दिले, "कृपया मला माफ करा, मी माझ्या पालकांना विचारून तुम्हाला कळवीन." यानंतर, तिने तिच्या पालकांची परवानगी घेतली आणि देवी लक्ष्मीची मैत्रीण बनली. देवी महालक्ष्मी तिच्यावर खूप प्रेम करत होती. एके दिवशी, देवी महालक्ष्मीने मुलीला तिच्यासोबत जेवायला बोलावले. मुलगी आहार घेण्यासाठी गेल्यावर, देवी लक्ष्मीने तिला सोन्या-चांदीच्या भांड्यांमध्ये खायला दिले, तिला सोन्याच्या पाटावर बसवले आणि ओढण्यासाठी एक मौल्यवान दिव्य शाल दिली.

लक्ष्मीजींनी सावकाराच्या मुलीला सांगितले की ती उद्या तिच्या घरी जेवायला येईल. मुलीने होकार दिला आणि तिच्या पालकांना सर्व काही सांगायला गेली. सावकार आणि त्याची पत्नी मुलीची कहाणी ऐकून खूप आनंदित झाले. तथापि मुलगी दुःखी झाली. मुलीचा उदास चेहरा पाहून तिच्या पालकांनी तिला याचे कारण विचारले. तेव्हा तिने तिच्या वडिलांना सांगितले की देवी लक्ष्मीची संपत्ती अफाट आहे आणि ती तिला कशा प्रकारे संतुष्ट करू शकते? तिच्या वडिलांनी तिला सांगितले, "मुली, घर स्वच्छ करुन भक्ती आणि प्रेमाने तिला जे काही असेल ते खाऊ घाल." वडील हे सांगण्यापूर्वीच अचानक एक गरुड चक्कर मारत आला आणि त्याने एका राणीचा नऊ मोत्यांच्या हार खाली टाकला. सावकाराची मुलगी खूप आनंदी झाली. तिने तो हार एका ताटात ठेवला आणि त्यावर एक सुंदर शाल झाकली.

ALSO READ: लक्ष्मी पूजन म्हणजे काय? या दिवसाचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

तोपर्यंत श्री गणेश आणि महालक्ष्मी देखील तिथे पोहोचले. त्यांनी मुलीच्या घरी प्रेमाने अन्न ग्रहण केले. लक्ष्मी आणि गणेश प्रकट होताच सावकाराचे घर आनंद आणि संपत्तीने भरले. हे महालक्ष्मी, जसे तू सावकाराचे घर संपत्तीने भरलेस, तसेच तूही सर्वांचे घर संपत्तीने भरून टाक आणि सर्वांना आनंदी कर.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: दीपावलीच्या दिवशी लक्ष्मी पूजन का करतात? पौराणिक कारण जाणून घ्या

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: देवी लक्ष्मीचे 8 रूपे अष्टलक्ष्मी आणि त्यांचे अर्थ जाणून घ्या

लाल रंग: समृद्धी, शुभता आणि ऊर्जेचे प्रतीक. लक्ष्मीपूजनात लाल फुले, चंदन किंवा वस्त्रे वापरली जातात, म्हणून हा रंग कपड्यांमध्येही शुभ आहे. पुराणांमध्ये (जसे भागवत पुराण) लक्ष्मीला लाल वस्त्रे परिधान केलेली दाखवले जाते.

पिवळा किंवा सोनेरी रंग: धन, समृद्धी आणि सौभाग्याचे प्रतीक. हा रंग लक्ष्मीच्या सोन्याशी संबंधित आहे आणि गृहिणींसाठी विशेषतः शुभ मानला जातो. ज्योतिषशास्त्रात पिवळा गुरू ग्रहाशी जोडला जातो, जो धनदायी असतो.

 दिवाळीच्या दिवशी लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी पिवळे कपडे घालणे खूप शुभ मानले जाते कारण हा रंग गुरु ग्रहाशी संबंधित आहे. पिवळा रंग जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धीचे प्रतीक देखील मानला जातो. पिवळा रंग अध्यात्माचे देखील प्रतीक आहे. लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी पिवळे कपडे परिधान केल्याने गुरु ग्रहाशी संबंधित शुभ परिणाम मिळतील आणि देवी लक्ष्मीचा आशीर्वाद देखील मिळेल.

गुलाबी किंवा हलका लाल: प्रेम, सौंदर्य आणि आनंदाचे प्रतीक, जे पूजनाच्या उत्सव वातावरणाला साजेसे पडतात. लक्ष्मी पूजनात गुलाबी किंवा हलका लाल रंगाचे कपडे घालणे शुभ आणि विशेषतः सौभाग्यवर्धक मानले जाते, कारण हे रंग श्रीमती लक्ष्मी देवीच्या प्रेम, सौंदर्य, आनंद आणि नरम समृद्धीच्या गुणांशी जोडलेले आहेत. पुराणांमध्ये (जसे विष्णुपुराण आणि भागवत पुराण) लक्ष्मीला लाल किंवा गुलाबी वस्त्रे परिधान केलेली दाखवले जाते, जे तिच्या सौंदर्य आणि करुणामय स्वरूपाचे प्रतीक आहे. गुलाबी रंग हा "हलका लाल" असल्याने तिच्या नाजूक आणि आकर्षक रूपाशी जुळतो, ज्यामुळे पूजनकर्त्याच्या मनातील सकारात्मक ऊर्जा वाढते आणि देवीची कृपा आकर्षित होते. लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी या रंगांचे कपडे परिधान केल्याने तुमच्या जीवनात आनंद, समृद्धी आणि शांती येते आणि धनाची देवी लक्ष्मी तुमच्यावर नेहमीच प्रसन्न राहील. गुलाबी रंग कमलाच्या फुलासारखा नाजूक आणि शुभ मानला जातो, तर लक्ष्मी कमलावर विराजमान असते. हा रंग पूजनाच्या वातावरणात उत्सवाची आणि प्रेमाची भावना निर्माण करतो.

मंगल ग्रहाशी जोड: लाल आणि गुलाबी रंग मंगळ ग्रहा शी संबंधित आहेत, जो ऊर्जा, उत्साह आणि धनप्राप्ती देणारा असतो. लक्ष्मी पूजन अमावस्या असते, जेव्हा मंगळाची सकारात्मक ऊर्जा वाढते, म्हणून हा रंग धन-लक्ष्मी आकर्षित करण्यास मदत करतो.

टाळावयाचे रंग: काळा, निळा किंवा तमाचे रंग (डार्क शेड्स) घालू नयेत, कारण हे रंग अशुभ, दुःख किंवा नकारात्मक ऊर्जेचे प्रतीक मानले जातात. ज्योतिष आणि वास्तुशास्त्रात काळा शनि ग्रहाशी जोडला जातो, जो पूजनाच्या शुभ दिवशी टाळावा. उदाहरणार्थ, लक्ष्मी पूजनाच्या विधींमध्ये काळे वस्त्रे किंवा रंग वापरले जात नाहीत, ज्यामुळे कपडेही या श्रेणीत येतात.

हे महत्त्व प्रामुख्याने स्कंद पुराण, लक्ष्मी तंत्र आणि ज्योतिष ग्रंथांवर आधारित आहे, ज्यात शुभ रंगांचा उल्लेख धनप्राप्तीसाठी केला आहे. पूजनाच्या दिवशी हे रंग घालून सकारात्मकता वाढवल्यास लाभ अधिक होतो. हे नियम प्रामुख्याने हिंदू धार्मिक ग्रंथ, ज्योतिष परंपरा आणि स्थानिक रीतींवर आधारित आहेत, ज्यात लक्ष्मीला आकर्षित करण्यासाठी शुभ रंगांचा उल्लेख आहे. 

ALSO READ: Dhanteras 2025 : फक्त धनत्रयोदशीला या मंदिराचे दरवाजे उघडतात, भगवान धन्वंतरींना औषधी वनस्पती अर्पण केल्या जातात

उज्जैन

मध्य प्रदेशातील उज्जैन हे महाकालचे शहर म्हणून ओळखले जाते. नरक चतुर्दशीला महाकालेश्वर मंदिरात विशेष भस्म आरती आणि महापूजा आयोजित केली जाते. भक्त भगवान शिवाचे दर्शन घेतात आणि मोक्ष मिळवतात.

वृंदावन आणि मथुरा

उत्तर प्रदेशातील वृंदावन आणि मथुरा येथे छोटी दिवाळी साजरी करतात. भगवान श्रीकृष्णाच्या बालपणीच्या लीलाची भूमी असलेल्या मथुरा आणि वृंदावनमध्ये या दिवशी दिवे लावले जातात आणि संकीर्तन केले जाते. भाविक बांके बिहारी मंदिर आणि द्वारकाधीश मंदिरात विशेष पूजा करतात आणि पवित्र स्नान करतात.

ALSO READ: धनत्रयोदशीला भगवान धन्वंतरीचे दर्शन करण्यासाठी या मंदिरांना भेट द्या

द्वारका

गुजरातमधील द्वारका हे भगवान श्रीकृष्णाचे शहर म्हणून ओळखले जाते. द्वारकेत नरक चतुर्दशीचा उत्सव मोठ्या थाटामाटात साजरा केला जातो. द्वारकाधीश मंदिरात एक विशेष अभिषेक आणि दीपदान समारंभ आयोजित केला जातो. भाविक दूरदूरून दर्शनासाठी येतात.

वाराणसी

उत्तर प्रदेशातील वाराणसीमध्ये, नरक चतुर्दशीला गंगेच्या काठावर विशेष स्नान आणि दीपदान समारंभ आयोजित केले जातात. असे म्हटले जाते की या दिवशी गंगेत स्नान केल्याने सर्व पापे धुऊन जातात.

हरिद्वार

उत्तराखंडमधील हरिद्वारमध्ये, नरक चतुर्दशीला हर की पौडी येथे स्नान करणे आणि दिवे लावणे याला विशेष महत्त्व आहे. पुण्य मिळविण्यासाठी हजारो भाविक येथे गंगा आरतीमध्ये सहभागी होतात.

तिरुपती बालाजी

आंध्र प्रदेश मध्ये तिरुपती बालाजी मंदिर आहे. तिरुपतीमधील भाविक नरक चतुर्दशीला भगवान विष्णूचे अवतार श्री वेंकटेश्वराची विशेष प्रार्थना करतात. या दिवशी दिव्यांचा उत्सव आणि अन्नदान कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

ALSO READ: इंदूरच्या राजवाडा येथील १९३ वर्षे जुने महालक्ष्मी मंदिर; दिवाळी विशेष दर्शनाने होईल फलप्राप्ती

श्रीकृष्णाने जसा नरकासुराचा केला नाश, 

तसाच तुमच्या सर्व दु:खांचा होवो नाश; 

नरक चतुर्दशीच्या तुम्हाला हार्दिक शुभेच्छा!

आपल्याकडून नेहमी सत्कर्म घडो! 

आपणास स्वर्ग सुख नित्य लाभो! 

नरक चतुर्दशीच्या खूप खूप शुभेच्छा!

सुंदर क्षण, प्रेम आणि हास्य यांनी भरलेल्या 

आनंदी नरक चतुर्दशीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

नरक चतुर्दशीच्या तुम्हाला खूप खूप शुभेच्छा! 

हा दिवस तुमच्या आयुष्यातील अंधार दूर करून नवीन सुरुवात घेऊन येवो.

नरक चतुर्दशीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

या दिवशी आपल्या आयुष्यातील अंधार नाहीसा होवो 

आणि आनंद, आरोग्य व समृद्धीचा प्रकाश पसरू दे.

नरकासुरावर विजय मिळवण्याचा दिवस!

आपल्या जीवनातही सर्व संकटांवर विजय मिळो

अशी प्रभू श्रीकृष्णचरणी प्रार्थना. 

शुभ नरक चतुर्दशी!

नरक चतुर्दशीच्या मंगल शुभेच्छा!

सकाळी स्नान, सुगंध, दीप आणि आरतीने दिवसाची सुरुवात करा 

आणि सर्व दु:खांपासून मुक्त व्हा.

नरक चतुर्दशीचा प्रकाश तुमच्या जीवनात सुख-समृद्धी घेऊन येवो!

आयुष्य उजळून निघो 

शुभेच्छा!

या नरक चतुर्दशीला नकारात्मक विचारांचा नाश करून 

सकारात्मकतेचा प्रकाश पसरवा.

तुमच्या संपूर्ण कुटुंबाला शुभेच्छा !

प्रभू श्रीकृष्णाच्या कृपेने तुमच्या आयुष्यातील 

सर्व अडचणी दूर होवोत!

नरक चतुर्दशीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

या दिवशी दीप लावा, अंधार हटवा 

आणि नव्या ऊर्जेने जीवन उजळवा.

आरोग्य, आनंद आणि ऐश्वर्य लाभो 

हीच नरक चतुर्दशीच्या दिवशी प्रार्थना!

आपणास आणि आपल्या परिवारास हार्दिक शुभेच्छा!

नरकासुरावर विजयाचा संदेश देणारा हा दिवस 

आपल्यालाही प्रेरणा देवो!
 

धर्म, सत्य आणि प्रेमाचा प्रकाश नेहमी मनात ठेवूया.

नरक चतुर्दशीच्या शुभप्रसंगी दारिद्र्य, दुःख आणि रोग यांचा नाश होवो,

आणि सुख, शांती, समृद्धी तुमच्या घरी नांदो!

या विविध रत्नांचे देव आणि राक्षसांनी वाटप करून घेतले. भगवान विष्णूने लक्ष्मीचा आपल्या अर्धांगिनीच्या रूपात स्वीकारले. तेव्हापासून लक्ष्मीला विष्णूप्रिया, विष्णू पत्नी किंवा विष्णू वल्लभा असे म्हटले जाऊ लागले. समुद्रमंथनापासून उत्पन्न झाल्यामुळे सिंधुसुता हेही एक नाव तिला देण्यात आहे. लक्ष्मीचा रंग गोरा आणि चार भुजा आहेत. तिने किरीट मुकूट आणि दिव्य वस्त्रालंकार धारण केले आहेत. लोक तिला ऐश्वर्य आणि समृद्धीची अधिष्ठात्री मानतात. घुबड हे तिच्या वाहनाच्या रूपात आहे. ती स्वभावाने अतिशय चंचल आहे.

कमल थिर न रहीम कही यही जानत सब कोय।

पुरूष पुरातन की वधु क्यूं न चंचला होय।।

लक्ष्मी कधीच एका जागेवर स्थिर राहत नाही. परंतु, ती विष्णू पत्नी असल्यामुळे विष्णूच्या आराधनेबरोबर तिचीही नियमीतपणे आराधना केली जाते. तिथे ती स्थिर रूपात निवास करते. तिचे आसन कमळ असल्यामुळे तिला कमला किंवा कमलासना असेही म्हटले जाते. कार्तिक कृष्णा अमावस्येला ‍दीपावलीच्या रात्री महालक्ष्मीची विशेष पूजा केली जाते. या दिवशी लक्ष्मी विशेष रूपात विश्वभ्रमणासाठी निघते. महालक्ष्मीची उपासना केल्यामुळे दु:ख, दारिद्रयापासून मुक्ती मिळून ऐश्वर्य प्राप्त होते.

Narak Chaturdashi 2025:अभ्यंग स्नानाचा धार्मिक अर्थ आणि योग्य पद्अश्विन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला नरक चतुर्दशीचा सण साजरा केला जातो. याला रूप चौदस आणि नरक निर्वाण चतुर्दशी,छोटी दिवाळी असेही म्हणतात. नरक चतुर्दशीला अभ्यंग स्नान करतात, या दिवशी अभ्यंग स्नान करण्याचं महत्त्व आहे. जे या उत्सवाच्या मुख्य पैलूंपैकी एक आहे. हिंदू मान्यतेनुसार, जे लोक नरक चतुर्दशीला अभ्यंग स्नान करतात ते स्वतःला नरकात जाण्यापासून रोखू शकतात.

नरक चतुर्दशी 2025 महत्त्व
या दिवशी कृष्ण, सत्यभामा आणि काली यांनी नरकासुर राक्षसाचा वध केला. या दिवशी भाविक लवकर उठतात आणि आंघोळीपूर्वी अंगावर सुगंधी तेल लावतात आणि सुगन्धी उटण्याने अंघोळ करतात. नवीन वस्त्रे परिधान करतात. आणि देवळात जाऊन कृष्णाचे किंवा विष्णूंचे दर्शन करतात. संध्याकाळी फटाक्यांची आतषबाजी करून उत्सवाचा आनंद लुटला जातो.

या दिवशी पुरुषांच्या अभ्यंगस्नानाचे विशेष महत्त्व आहे. सूर्योदयापूर्वी तिळाचे तेल लावतात. असं केल्याने त्यांचे गरिबी आणि दुर्दैवापासून संरक्षण होते या विश्वासाने हे सण साजरे केले जाते. असे मानले जाते की या दिवशी अभ्यंग स्नान केल्याने लोक नरकात जात नाही.

या दिवशी दिवे लावणे आणि पूजा करणे महत्त्वाचे असले तरी, सर्वात खास विधी म्हणजे स्नान करणे आणि उटणे लावणे. हा विधी शरीर शुद्ध करण्यासाठी आणि त्याचे सौंदर्य वाढविण्यासाठी केला जातो.

शुद्धीकरण आणि पवित्रता: अभ्यंग स्नानामुळे शरीर आणि मन शुद्ध होते. तेलाने मालिश केल्याने शरीरातील नकारात्मक ऊर्जा निघून जाते आणि सकारात्मक ऊर्जेचा संचार होतो, असे मानले जाते.

देवतांचे आशीर्वाद: सणांच्या दिवशी अभ्यंग स्नान केल्याने लक्ष्मी, विष्णू किंवा इतर देवतांचे आशीर्वाद मिळतात. विशेषतः दिवाळीच्या नरक चतुर्दशीला अभ्यंग स्नान केल्याने नरकापासून मुक्ती मिळते, अशी श्रद्धा आहे.

आयुर्वेदिक महत्त्व: आयुर्वेदानुसार, अभ्यंग स्नानामुळे त्वचा, स्नायू आणि सांधे निरोगी राहतात. याला धार्मिकदृष्ट्या "देहशुद्धी" आणि "आत्मशुद्धी" चा भाग मानले जाते.

पापांचे प्रायश्चित्त: काही शास्त्रांनुसार, अभ्यंग स्नानामुळे पापांचे प्रायश्चित्त होते आणि व्यक्तीच्या जीवनात सुख-समृद्धी येते.

ऋतूंनुसार महत्त्व: थंडीच्या काळात (हिवाळ्यात) अभ्यंग स्नान केल्याने शरीराला उष्णता मिळते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते, जे धार्मिक आणि शारीरिक दृष्टिकोनातून महत्त्वाचे मानले जाते.

अभ्यंग स्नानाची योग्य पद्धत:

साहित्य:

तेल: तिळाचे तेल, नारळाचे तेल किंवा आयुर्वेदिक औषधी तेल

उटणे: उटणे हे चंदन, हळद, बेसन, दूध, गुलाबपाणी यांचे मिश्रण असते. याचा उपयोग त्वचेची शुद्धी आणि चमक वाढवण्यासाठी होतो.

स्नानासाठी पाणी: गरम किंवा कोमट पाणी.

अभ्यंग स्नान सकाळी लवकर, सूर्योदयापूर्वी (ब्रह्ममुहूर्तावर) करणे शुभ मानले जाते.

पद्धत:

संकल्प: स्नानापूर्वी स्वच्छ कपडे घालून, देवापुढे दिवा लावून संकल्प करा. उदाहरणार्थ, "मी आज अभ्यंग स्नान करून शरीर आणि मन शुद्ध करतो/करते आणि देवाचे आशीर्वाद मिळवतो/मिळवते."

तेल मालिश: संपूर्ण शरीरावर तिळाचे किंवा औषधी तेल लावून हलक्या हाताने मालिश करा. विशेषतः डोके, कान, हात, पाय, पाठ यावर लक्ष द्या. तेल 15-20 मिनिटे शरीरावर राहू द्या.

उटणे लावणे: तेल मालिश केल्यानंतर उटणे संपूर्ण शरीरावर लावून हलक्या हाताने घासा. यामुळे त्वचेवरील मृत पेशी निघून त्वचा स्वच्छ आणि मऊ होते.

स्नान: कोमट पाण्याने स्नान करा. साबणाऐवजी नैसर्गिक साहित्य उदा., बेसन, वापरणे चांगले.

पूजा आणि दान: स्नानानंतर स्वच्छ कपडे परिधान करून देवाची पूजा करा. शक्य असल्यास गरजूंना दान द्या.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit

ALSO READ: पहाटे लवकर स्नान का करायचे? वैज्ञानिक दृष्ट्या महत्त्व जाणून घ्या

अभ्यंग हा संस्कृत शब्द आहे ज्याचा अर्थ "स्नान" असा होतो. अभ्यंग स्नान प्रामुख्याने दिवाळीला केले जाते. तथापि, गेल्या काही दशकांमध्ये ते एक दैनंदिन दिनचर्या बनले आहे.सकाळी ब्रह्ममुहूर्तावर उठून स्नान केल्याने शरीरातील आळस दूर होतो. 

अभ्यंग स्नान पद्धतीमध्ये मूलतः डोक्यापासून पायापर्यंत संपूर्ण शरीराला तेलाने मालिश करणे आणि स्नान करणे समाविष्ट आहे, ज्यामध्ये बेसनआणि हळद यासारख्या नैसर्गिक घटकांचा वापर केला जातो.

या स्नानात वापरले जाणारे तेल "स्नानतन" नावाची पावडर आहे, वला, सुगन्धिकाचोरा, गुलाब तीळ आणि मुलतानी माती पासून बनवली जाते.

जर आपण 60 वर्षांपूर्वी भारतीय बाथरूमकडे पाहिले तर आजच्यासारखे साबण, शाम्पू किंवा कंडिशनर नव्हते. त्याऐवजी, ते मुलतानी माती, हळद, लिंबू, गुलाब, कडुनिंब आणि नैसर्गिक तेलांनी भरलेले होते.

ALSO READ: Narak Chaturdashi 2025: नरक चतुर्दशीला काय दान करावे?

आयुर्वेदानुसार, अभ्यंग स्नान सकाळी प्रथम कोमट पाणी पिण्याने सुरू होते. वैज्ञानिकदृष्ट्या, सकाळी कोमट पाणी पिणे आणि नंतर आंघोळ केल्याने शरीराचे अंतर्गत आणि बाह्य तापमान समान राहण्यास मदत होते.

गरम पाण्याने  आंघोळ केल्यानंतर डोकेदुखी होते हे अनेकदा दिसून आले आहे. याचे मुख्य कारण शरीराच्या अंतर्गत आणि बाह्य तापमानातील फरक आहे. म्हणूनच, आयुर्वेद सांगतो की कोमट पाण्याने आंघोळ करण्यापूर्वी कोमट पाणी पिणे शरीराचे अंतर्गत आणि बाह्य तापमान स्थिर ठेवण्यासाठी आवश्यक आहे.

खाण्यापूर्वी आंघोळ करणे खूप महत्वाचे आहे, कारण अन्नाला अग्नि निर्माण करणारा पदार्थ म्हणून वर्गीकृत केले आहे. खाल्ल्यानंतर आंघोळ केल्याने निश्चितच अपचन होऊ शकते, कारण पाणी आणि अग्नी एकत्र राहू शकत नाहीत.

आपण भारतीयांना शतकानुशतके वापरत असलेले ज्ञान असल्याचा अभिमान आहे. परंतु दुर्दैवाने, बरेच लोक ते वैज्ञानिकदृष्ट्या स्पष्ट करू शकत नाहीत, म्हणून ते त्याला अंधश्रद्धा मानतात आणि त्याचे महत्त्व लक्षात घेत नाहीत.

ALSO READ: नरक चतुर्दशीसाठी घरगुती उटणे तयार करण्याची सोपी पद्धत

अभ्यंग स्नानाचे फायदे

स्नायूंची लवचिकता राखते

त्वचा कोरडी होण्यापासून रोखते

त्वचेला चमक देते

कोरड्या त्वचेला बाहेर काढते

त्वचेवर वंगणाचा थर तयार होतो, ज्यामुळे त्वचा निरोगी राहते

केसांची मुळे मजबूत होतात

मानसिक आणि शारीरिक आघात सहन करण्याची क्षमता वाढते

मासिक पाळीच्या वेळी महिलांनी अभ्यंग स्नान टाळावे

दृष्टी सुधारते

शरीरातील वात, पित्त आणि कफ यांचे संतुलन राखते.

रक्तदाबाचा त्रास नाहीसा होतो.

हृदय विकारांपासून बचाव.तणावापासून मुक्ती 

अभ्यंग स्नानाचा क्रम

प्रथम, डोके

मान आणि चेहरा

हात आणि खांदे

छाती आणि पाठ

आणि शेवटी, पाय आणि बोटे

या संपूर्ण प्रक्रियेत केवळ पाण्याने आंघोळ करणेच नाही तर संपूर्ण शरीराची मालिश करणे देखील समाविष्ट आहे, तरच अभ्यंग स्नान अर्थपूर्ण होईल.

योग्य पद्धत -

सर्वप्रथम कोमट तेल घ्या डोक्यापासून खालपर्यंत मॉलिश करा नंतर थोड्यावेळ  तेलाला मुरू द्या. नंतर अंघोळ करा.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: Narak Chaturdashi 2025: नरक चतुर्दशीला काय दान करावे?

शारीरिक आरोग्य आणि रक्ताभिसरण (Circulation Boost):

हिवाळ्यात (कार्तिक महिन्यात) रात्री थंडी जास्त असते. पहाटे लवकर स्नान केल्याने शरीरातील रक्तवाहिन्या सक्रिय होतात. थंड पाण्याने स्नान (किंवा कोमट पाण्याने) केल्याने रक्ताभिसरण वाढते, ज्यामुळे ऑक्सिजन आणि पोषक तत्त्वे शरीराच्या अवयवांपर्यंत पोहोचतात. यामुळे थकवा दूर होतो आणि दिवसभर ऊर्जा टिकते.

आयुर्वेदानुसार, अभ्यंग (तेल मालिश) त्वचेच्या छिद्रांमधून तेल शोषले जाते, जे सांधेदुखी, मांसपेशी दुखणे कमी करते. वैज्ञानिक अभ्यासानुसार (जसे की Journal of Ayurveda and Integrative Medicine मधील संशोधन), तेल मालिशमुळे एंडोर्फिन हार्मोन्स सोडले जातात, जे तणाव कमी करतात आणि मूड सुधारतात.

त्वचा आणि detox (Detoxification):

उटणे लावणे हे नैसर्गिक exfoliation (मृत त्वचा काढणे) आहे. हळद अँटी-बॅक्टेरियल आणि अँटी-इंफ्लेमेटरी गुणधर्म असल्याने त्वचेचे संक्रमण टाळते. मुलतानी माती तेलकटपणा शोषते आणि छिद्र साफ करते.

पहाटे स्नान केल्याने रात्रीच्या घाम आणि धूळ काढली जाते, ज्यामुळे त्वचेचे pH संतुलन राखले जाते. वैज्ञानिकदृष्ट्या, सकाळी स्नान केल्याने शरीरातील टॉक्सिन्स (विषारी द्रव्ये) बाहेर पडतात, कारण रात्रीच्या विश्रांतीनंतर मेटाबॉलिझम सक्रिय होते.

ALSO READ: नरक चतुर्दशी पूजेची संपूर्ण विधी, मंत्र आणि साहित्य यादी

मानसिक आरोग्य आणि सर्केडियन रिदम

पहाटे लवकर उठणे आणि स्नान केल्याने शरीराची नैसर्गिक घड्याळ (circadian rhythm) नियंत्रित होते. सकाळी सूर्यप्रकाश आणि थंड हवा मेलाटोनिन (झोपेचे हार्मोन) कमी करून कॉर्टिसॉल (जागृत हार्मोन) वाढवते, ज्यामुळे दिवसभर सतर्कता आणि एकाग्रता वाढते.

अभ्यासानुसार (जसे की Harvard Medical School च्या संशोधनात), सकाळी लवकर स्नान केल्याने सेरोटोनिन (खुशीचे हार्मोन) वाढते, जे डिप्रेशन कमी करते. हिवाळ्यात सूर्यप्रकाश कमी असतो, त्यामुळे हे विशेष उपयुक्त.

ALSO READ: Narak Chaturdashi 2025:अभ्यंग स्नानाचा धार्मिक अर्थ आणि योग्य पद्धत

स्वच्छता आणि रोगप्रतिबंध

दिवाळीच्या काळात मिठाया, फराळ आणि गर्दीमुळे संसर्ग होण्याची शक्यता असते. पहाटे स्नान केल्याने जीवाणू आणि व्हायरस दूर होतात. WHO च्या मार्गदर्शनानुसार, नियमित स्नान रोगप्रतिकार शक्ती वाढवते.

पर्यावरणीय दृष्ट्या: कार्तिक महिन्यात धूर, धूरकण (pollution) जास्त असतात (दिवाळीच्या फटाक्यांमुळे). स्नान केल्याने हे कण त्वचेवरून निघून जातात, श्वसन समस्या टाळण्यास मदत होते.

आधुनिक वैज्ञानिक संदर्भ

आयुर्वेद आणि मॉडर्न मेडिसिनमध्ये अभ्यंग स्नानाला सपोर्ट आहे. उदाहरणार्थ, American Journal of Physiology मधील अभ्यास सांगतो की मालिश आणि स्नानमुळे लिम्फॅटिक सिस्टम सक्रिय होते, जे रोगप्रतिकार वाढवते.

हिवाळ्यातील थंडीमुळे शरीराची रोगप्रतिकार शक्ती कमी होते (व्हिटॅमिन D कमी होणे), त्यामुळे सकाळचे स्नान आणि तेल मालिश हे नैसर्गिक बूस्टर आहे.

 खबरदारी -

ज्यांना थंडीची अॅलर्जी किंवा हृदयरोग आहे, त्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने कोमट पाणी वापरावे.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit  

नरक चतुर्दशी पूजा-

या दिवशी शिव, माता कालिका, भगवान वामन, हनुमानजी, यमदेव आणि भगवान श्रीकृष्ण यांची पूजा केल्याने मृत्यूनंतर नरकात जावे लागत नाही. विष्णू मंदिर आणि कृष्ण मंदिरात देवाचे दर्शन घ्यावे. यामुळे पाप दूर होते आणि सौंदर्य प्राप्त होते.

साहित्य यादी-

पूजेची तयारी-घरातील पूजास्थळ स्वच्छ करा आणि गंगाजल शिंपडा. एका व्यासपीठावर स्वच्छ कापड पसरा आणि भगवान श्रीकृष्ण, देवी काली, हनुमान आणि यमराज यांच्या मूर्ती किंवा चित्रे स्थापित करा.

देवपूजा-

दिवा लावा, धूप, फुले, फळे, मिठाई आणि नैवेद्य अर्पण करा. भगवान श्रीकृष्णाला तुळशीची पाने आणि माखन-मिश्री, देवी कालीला लाल फुले आणि हनुमानाला लाडू अर्पण करा.

नरक चतुर्दशीची पूजा पद्धत-

नरक चतुर्दशीच्या दिवशी सूर्योदयापूर्वी स्नान करावे. अभ्यंगस्नानाची वेळ असल्यास तिळाच्या तेलाने अंगावर मसाज केल्यानंतर उटणे लावावे. तसेच नरक चतुर्दशीपूर्वी आश्विन कृष्ण पक्षातील अहोई अष्टमीला भांडे पाण्याने भरले जाते. नरक चतुर्दशीच्या दिवशी आंघोळीच्या पाण्यात या मडक्याचे पाणी मिसळून स्नान करण्याची परंपरा आहे. असे केल्याने नरकाच्या भीतीपासून मुक्ती मिळते. स्नानानंतर दक्षिण दिशेला हात जोडून यमराजाची प्रार्थना करावी. असे केल्याने पापांचा नाश होतो. या दिवशी यमराजाच्या दर्शनासाठी घराच्या मुख्य प्रवेशद्वाराबाहेर तेलाचा दिवा लावला जातो. नरक चतुर्दशीच्या दिवशी यमराज हनुमानजीसह श्रीकृष्णाची पूजा करतात. पूजा केल्यानंतर संध्याकाळी तेलाचा दिवा लावा आणि घराच्या दरवाजाच्या चौकटीच्या दोन्ही बाजूला, घराच्या बाहेर आणि कामाच्या ठिकाणी लावा. यामुळे घरात लक्ष्मीचा वास होईल. या दिवशी निशिथ काल (मध्यरात्रीच्या वेळी) निरुपयोगी वस्तू घराबाहेर फेकून द्याव्यात. या परंपरेला गरिबी निर्मूलन म्हणतात. काही लोक नरक चतुर्दशीच्या निशिथ काळात कालीची पूजा करतात. म्हणूनच याला काली चौदास असेही म्हणतात.

यमराज पूजेचा मंत्र-

'यमलोक दर्शनाभावकामो अहम्भ्यङ्ग्स्नानां करिष्ये'

हनुमान पूजेचा मंत्र-

मम शौर्यादर्यधैर्यादि व्रद्धयर्थं हनुमत्प्रीतिकाम्नाय हनुमञ्जयन्ति महोत्सवं करिष्यसे

काली पूजेचा मंत्र-

ॐ क्रीं क्रीं क्रीं हूँ हूँ ह्रीं ह्रीं दक्षिणे कालिके क्रीं क्रीं क्रीं हूँ हूँ ह्रीं ह्रीं स्वाहा या ॐ कालिकाय नम:।

कृष्ण मंत्र-:

कृष्णाय वासुदेवाय हरये परमात्मने, प्रणत क्लेशनाशाय गोविन्दाय नमो नमः।

पूर्व दिशेला दिवा लावताना या मंत्राचा जप करा-
दत्तो दीपश्चतुर्दश्यां नरकप्रीतये मया। चतुर्वर्ति समायुक्तः सर्वपापनुत्तये।

फटाके जाळण्यापूर्वी या मंत्राचा जप करा-

अग्निदग्धाश्च ये जीवा ये प्यदग्धाः कुले मम । उज्जवल्ज्योतिषा दग्धास्ते यान्तु परमां गतिम् ।।

नरक चतुर्दशीवरील इतर पूजा विधी-

*या दिवशी विशेषतः आंघोळीनंतर कडू तेलाने मालिश करण्याची प्रथा आहे, याला अभ्यंग स्नान म्हणतात.

*घराची स्वच्छता करून आणि दिवा लावून लक्ष्मीची पूजा केली जाते.

*चतुर्दशीच्या दिवशी यमराजासह भगवान विष्णू आणि महाकालीची पूजा करण्याची परंपरा आहे.

*संध्याकाळी घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर यमराजासाठी दिवा लावावा.

*या दिवशी सकारात्मक विचार ठेवा आणि कोणाशीही वाद घालू नका.

*गरजूंना दान करा, यामुळे पुण्य मिळते.

तसेच या दिवशी सकाळी स्नान करून तीळ दान केल्याने सर्व पापांचे क्षमा होते आणि नरकाचे भय नाहीसे होते. हा दिवस सौंदर्य आणि कृपा वाढवण्याचा काळ मानला जातो. भगवान श्रीकृष्णाने या दिवशी नरकासुराचा वध करून पृथ्वीला भीतीपासून मुक्त केले.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: Narak Chaturdashi हनुमान जन्मोत्सव वर्षातून दोनदा का साजरा केला जातो?

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: Yam Dev Aarti नरक चतुर्दशी आरती

नरक चतुर्दशी शुभ मुहूर्त

१९ ऑक्टोबर २०२५

चतुर्दशी तिथी सुरू होते: १९ ऑक्टोबर २०२५, दुपारी ०१:५१ वाजता.

चतुर्दशी तिथी समाप्त होईल: २० ऑक्टोबर २०२५, दुपारी ०३:४४ वाजता.

१९ ऑक्टोबर पूजा शुभ मुहूर्त:

संध्याकाळी ०५:४७ ते रात्री ०८:५७ पर्यंत.

पूजा गोधूलि मुहूर्त:

संध्याकाळी ०५:५८ ते ०६:२३.

पूजा निशीथ काल मुहूर्त

रात्री ११:४१ ते १२:३१ पर्यंत.

रूप चौदस अभ्यंग स्नान मुहूर्त 

२० ऑक्टोबर २०२५ रोजी सकाळी ०५:०९ ते ०६:२५ पर्यंत.

नरक चतुर्दशीला शुभ योग

सर्वार्थ सिद्धी योग : दिवसभर

अमृत ​​सिद्धी योग: संध्याकाळी ५:४९ ते दुसऱ्या दिवशी सकाळी ६:२५ पर्यंत.

नरक चतुर्दशी का साजरी केली जाते?

पौराणिक कथेनुसार, या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने अत्याचारी आणि दुष्ट राक्षस नरकासुराचा वध केला आणि नरकासुराच्या तुरुंगातून सोळा हजार शंभर मुलींना मुक्त केले आणि त्यांचा सन्मान केला. हा सण त्याच्या विजयाचे प्रतीक आहे. असे मानले जाते की नरकासुर राक्षसाचा वध केल्यानंतर भगवान श्रीकृष्णाने ब्रह्म मुहूर्तावर तेल स्नान केले. म्हणूनच सूर्योदयापूर्वी पूर्ण विधीसह तेल स्नान करणे खूप शुभ मानले जाते.

नरक चतुर्दशीचे महत्त्व

नरक चतुर्दशी, ज्याला छोटी दिवाळी असेही म्हणतात, दिवाळीच्या अगदी एक दिवस आधी साजरी केली जाते. त्याचे विशेष महत्त्व पुढील गोष्टींमध्ये आहे:

वाईटावर चांगल्याचा विजय: पौराणिक कथेनुसार, या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने अत्याचारी राक्षस नरकासुराचा वध केला आणि नरकासुराच्या तुरुंगातून सोळा हजार शंभर मुलींना मुक्त केले. म्हणून, हा सण वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचे प्रतीक मानला जातो.

पापांपासून मुक्तता: आश्विन कृष्ण चतुर्दशीच्या दिवशी सकाळी स्नान करून पूजा केल्याने व्यक्तीचे सर्व पाप दूर होतात आणि तो नैतिकदृष्ट्या शुद्ध होतो असे मानले जाते.

घरात आनंद आणि समृद्धी: या दिवशी धार्मिक पद्धतीने पूजा केल्याने घरात सकारात्मक ऊर्जा, समृद्धी आणि कल्याण येते.

आध्यात्मिक शुद्धीकरण: नरक चतुर्दशी आत्मनिरीक्षण आणि आध्यात्मिक शुद्धीकरणाची संधी प्रदान करते. या दिवशी केलेले धार्मिक विधी आणि दानधर्म मन आणि आत्मा दोन्ही शुद्ध करतात.

अशाप्रकारे, नरक चतुर्दशी केवळ धार्मिक महत्त्वच नाही तर एखाद्याच्या जीवनात नैतिकता, शुद्धता आणि समृद्धी देखील आणते.

नरक चतुर्दशी कशी साजरी करावी?

स्नान आणि शुद्धीकरण: सकाळी सूर्योदयापूर्वी कोमट तेलाने स्नान करा. याला "नरक मुक्ती स्नान" म्हणतात. असे केल्याने सर्व पापे धुऊन जातात असे मानले जाते.

घराची स्वच्छता: घराचा आणि अंगणाचा प्रत्येक कोपरा स्वच्छ करा. तुळशीचे रोप आणि प्रवेशद्वार हळद आणि कुंकूने सजवा.

दिवे लावा: अंधार आणि वाईटापासून मुक्तीचे प्रतीक म्हणून संपूर्ण घरात लहान दिवे लावा.

भोग आणि दान: या दिवशी अर्पण म्हणून मिठाई, फळे आणि पंचामृत तयार करा आणि ते गरजूंना दान करा.

नरक चतुर्दशी पूजा साहित्य यादी: 

दिवा आणि तूप किंवा तेल

हळद, कुंकू आणि रोली

फुले आणि तांदळाचे दाणे

पाण्याचे भांडे

मिठाई, फळे आणि पंचामृत

भगवान श्रीकृष्ण किंवा काली मातेची मूर्ती किंवा चित्र

धूपकाठी

कलश

नरक चतुर्दशी पूजा पद्धत: 

सकाळी सूर्योदयापूर्वी स्नान करा. तेलाने स्नान करणे अनिवार्य आहे.

पूजेचे ठिकाण स्वच्छ करा आणि तेथे लाल किंवा पिवळे कापड पसरवा.

भगवान श्रीकृष्ण किंवा देवी कालीची मूर्ती/चित्र स्थापित करा.

हळद, कुंकू, तांदळाचे दाणे आणि फुले अर्पण करा.

दीप प्रज्वलित करा आणि घराला अगरबत्तीने सुगंधित करा.

नैवेद्य (मिठाई, फळे आणि पंचामृत) तयार करा आणि देवतांना अर्पण करा.

या दिवशी देवतांना दान करणे विशेष शुभ मानले जाते. गरजूंना अन्न, कपडे किंवा पैसे दान करा.

पूजेनंतर, आरती करा आणि कुटुंबातील सर्व सदस्यांना आणि नातेवाईकांना प्रसाद वाटा.

अशा प्रकारे नरक चतुर्दशी साजरी केल्याने नरकासुराच्या पापांपासून मुक्तता होते आणि जीवनात सुख, समृद्धी आणि शांती प्राप्त होते.

नरक चतुर्दशी साजरी करण्याचे फायदे

सर्व पापांपासून आणि वाईट शक्तींपासून मुक्तता मिळते.

जीवनात सुख, समृद्धी आणि संपत्ती वाढते.

घरात सकारात्मक उर्जेचा प्रवाह वाढतो.

भगवान श्रीकृष्ण आणि देवी कालीच्या आशीर्वादाने, भय, त्रास आणि नकारात्मक प्रभाव दूर होतात.

कुटुंबात शांती, आरोग्य आणि सौभाग्य प्राप्त होते.

नरक चतुर्दशीला काय करावे?

सूर्योदयापूर्वी तेलाने स्नान करावे.

घर, अंगण आणि पूजास्थळ स्वच्छ करावे.

दिवा लावावा आणि घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर हळद आणि कुंकूचा तिलक लावावा.

विहित विधीनुसार भगवान श्रीकृष्ण किंवा देवी कालीची पूजा करावी.

मिठाई, फळे आणि पंचामृत अर्पण करावे.

गरजूंना दान करावे.

नरक चतुर्दशीला काय करू नये?

या दिवशी भांडणे किंवा वाद घालणे टाळावे.

घर आणि पूजास्थळ घाणेरडे सोडू नये.

टीका करणे, चुकीचा अर्थ लावणे किंवा अपशब्द वापरणे टाळावे.

आळस आणि झोपेत जास्त वेळ घालवू नका.

चुकीच्या किंवा अनैतिक कृत्यांमध्ये सहभागी होऊ नका.

नरक चतुर्दशीला स्नान आणि पूजा करण्याचे ६ महत्वाचे फायदे

या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठणे, शरीराला तेल लावणे आणि चिरचिडीच्या पानांनी पाण्याने स्नान करणे हे अत्यंत शुभ मानले जाते. यामुळे पापे कमी होतात आणि सौंदर्य आणि कृपा प्राप्त होते.

या दिवशी स्नान केल्यानंतर, आपल्या जोडीदारासह भगवान विष्णू आणि भगवान कृष्ण मंदिरात जाणे अत्यंत पुण्यपूर्ण मानले जाते. यामुळे सर्व पापांचा नाश होतो.

शास्त्रांनुसार, या सणाला दिवे दान करणाऱ्यांना देवी लक्ष्मीकडून विशेष आशीर्वाद मिळतो आणि त्यांचे जीवन धन आणि समृद्धीने भरलेले असते.

नरक चतुर्दशीला देवी कालीची पूजा करण्याचे विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी कालीची पूजा केल्याने जीवनातील सर्व संकटे दूर होतात असे मानले जाते.

या दिवशी अनेक ठिकाणी भगवान यमाची पूजा केली जाते आणि अकाली मृत्यूपासून संरक्षण आणि चांगल्या आरोग्यासाठी प्रार्थना केली जाते.

ALSO READ: Narak Chaturdashi 2025:अभ्यंग स्नानाचा धार्मिक अर्थ आणि योग्य पद्धत

ALSO READ: नरक चतुर्दशीला कोणत्या पदार्थांचे नैवेद्य दाखवावेत? सोपी रेसिपी देखील वाचा

ALSO READ: नरक चतुर्दशी पूजेची संपूर्ण विधी, मंत्र आणि साहित्य यादी

ALSO READ: या दिवाळीत तुमच्या चेहऱ्याची चमक कंटूरिंगने मिळवा, या टिप्स अवलंबवा

रूप चौदसवर उटणे लावण्याचे महत्त्व

रूप चौदस, ज्याला नरक चतुर्दशी असेही म्हणतात, दिवाळीच्या आदल्या दिवशी साजरी केली जाते. या दिवशी उटणे लावल्याने त्वचा पुनरुज्जीवित होते, ती केवळ खोलवर स्वच्छ होत नाही तर ती चमकदार राहते. असे मानले जाते की या दिवशी उटणे  लावल्याने दीर्घकाळ टिकणारी चमक टिकून राहण्यास मदत होते आणि दिवाळीच्या रात्री चेहऱ्याला नैसर्गिक चमक मिळते.

दिवाळीत चेहरा चमकदार करण्यासाठी उटणे साहित्य

हे उटणे बनवण्यासाठी आवश्यक असलेले घटक प्रत्येक घरात सहज उपलब्ध आहेत आणि ते लावणे सोपे आहे.

साहित्य:

बेसनाचे पीठ - 2 चमचे (त्वचा हलकी आणि मऊ करते)

हळद - 1/2 चमचे (नैसर्गिक अँटीसेप्टिक)

दूध -1-2 चमचे (त्वचेची ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी)

लिंबाचा रस - काही थेंब (क्लींझर आणि स्किन टोनर)

मुलतानी माती - 1 चमचा (खोल साफसफाईसाठी)

ALSO READ: दिवसातून किती वेळा चेहरा धुवावे, योग्य वेळ जाणून घ्या

रूप चौदसचे उटणे  कसे बनवायचे आणि लावायचे

हे उटणे  बनवायला खूप सोपे आहे आणि दिवाळीच्या रात्री पर्यंत त्याचे फायदे दिसून येतात .

सर्व साहित्य मिसळा: बेसन, हळद, दूध, लिंबाचा रस आणि मुलतानी माती एका भांड्यात घाला आणि  पेस्ट बनवा.

तुमचा चेहरा नीट धुवा: उबटण लावण्यापूर्वी तुमचा चेहरा कोमट पाण्याने धुवा. यामुळे अशुद्धता निघून जाईल आणि उटणे  खोलवर जाऊ शकेल.

तुमच्या चेहऱ्यावर आणि मानेवर स्क्रब लावा: हे स्क्रब तुमच्या चेहऱ्यावर आणि मानेवर हळूवारपणे लावा आणि 15-20 मिनिटे सुकू द्या.

स्वच्छ पाण्याने स्वच्छ धुवा: स्क्रब सुकल्यानंतर, कोमट पाण्याने चेहरा हळूवारपणे स्वच्छ धुवा. यामुळे तुमची त्वचा मॉइश्चरायझ होईल आणि ताजी होईल.

ALSO READ: जर तुम्हाला सुंदर चेहरा हवा असेल तर ही चूक करणे टाळा

उटण्याचे  फायदे:

1. खोल साफसफाई

या स्क्रबमधील बेसन आणि मुलतानी माती त्वचेला खोलवर स्वच्छ करते, ज्यामुळे ती स्वच्छ आणि निर्दोष दिसते.

2. डाग दूर करते

हळद आणि लिंबाचा रस डाग हलके करते आणि त्वचेचा रंग सुधारते.

3. नैसर्गिक चमक आणि ओलावा

दूध त्वचेला मॉइश्चरायझ करते आणि स्क्रबला मॉइश्चरायझिंग बनवते, ज्यामुळे तिला नैसर्गिक चमक मिळते.

4. ताजेतवाने वाटणे

हे स्क्रब चेहरा ताजेतवाने ठेवते, जे दिवाळीच्या रात्रीपर्यंत टिकते.

हे रूप चौदास उटणे  दिवाळीच्या रात्रीपर्यंत तुमचा चेहरा चमकदार दिसणार नाही तर तुमच्या त्वचेला खोलवर पोषण देईल. हे वापरून पहा आणि या खास दिवाळी प्रसंगी एक सुंदर, चमकदार चेहरा मिळवा. तर यावेळी, रूप चौदास येथील या खास उटण्यासह  तुमचा लूक वाढवा आणि आत्मविश्वासाने दिवाळीची रात्र साजरी करा.

अस्वीकरण  : आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पुराण इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया संबंधित माहितीची सत्यता पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणतीही माहिती वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: Narak Chaturdashi 2025:अभ्यंग स्नानाचा धार्मिक अर्थ आणि योग्य पद्धत

ALSO READ: Naraka Chaturdashi 2025: नरक चतुर्दशीला काय करावे आणि काय टाळावे

ALSO READ: नरक चतुर्दशी पूजेची संपूर्ण विधी, मंत्र आणि साहित्य यादी

नरक चतुर्दशीला नैवेद्य काय दाखवावा? 

करंजी- 

साहित्य-

एक कप मैदा 

आवश्यकतेनुसार दूध

अर्धा कप खोबर्‍याचा क‍िस 

१/४ कप पिठी साखर 

काजू 

किस‍मिस

बदाम

एक चमचा खसखस 

चारोळ्या

वेलची पूड 

जायफळ पूड 

तळण्यासाठी शुद्ध तूप 

कृती- 

सर्वात आधी मैदा बारीक चाळणीने चाळून घ्यावा. नांतर त्यामध्ये मोहन घालावे व दुध घालून मळून घावे. आता हा मळलेला गोळा बाजूला ठेऊन द्यावा. आता पण आतील सारणची तयारी करूया. आतील सारणासाठी खोबर्‍याच्या किसात पिठी साखर घालावी. त्यामध्ये काजू बदामाचे तुकडे, खसखस, चारोळ्या, वेलची पूड, जायफळ पूड घालावी. व सर्व मिश्रण एकजीव करावे. भ‍िजविलेल्या मैद्याचे छोटे गोळे तयार करून प्रत्येक गोळ्याला गोल आकारात लाटून घ्या. त्यात वरील सारण भरून करंजीचा आकार द्या. तसेच एका कढईत तूप गरम करून करंज्या मंद आचेवर खरपूस तळून घ्या. चला तर तयार आहे आपल्या दिवाळी फराळ स्पेशल करंजी. 

दही पोहे-

साहित्य-

जाडे पोहे एक वाटी

दही-अर्धा वाटी

मीठ 

साखर-एक चमचा  

कोथिंबीर 

कृती-

सर्वात आधी पोहे स्वच्छ धुऊन 5 मिनिटे पाण्यात भिजत ठेवा. नंतर पाणी काढून टाकून पोहे निथळून घ्या.एका भांड्यात पोहे, दही, मीठ आणि साखर मिसळा. वरून कोथिंबीर पेरून नैवेद्य दाखवावा.

तिळाच्या वडया-

साहित्य:

अर्धा कप- भाजलेल्या शेंगदाण्याचा कूट

अर्धा कप- किसून भाजलेले सुके खोबरे

अर्धा कप- तिळ

पाऊण कप- किसलेला गूळ

अर्धा टेस्पून- तूप

अर्धा टिस्पून- वेलचीपूड

सुकामेवा

कृती-

सर्वात आधी तीळ गुलाबी रंगाचे होईपर्यंत खमंग भाजून घ्यावे. त्यातले अर्धे तीळ मिक्सर मध्ये भरड वाटून घ्यावे. पोळपाटाला तूप लावून ग्रीस करुन घ्यावे. एका कढईत गूळ घालून बारीक गॅसवर विरघळून घ्यावे.गुळात भाजून वाटलेले तीळ, भाजलेले तीळ, दाण्याचे कूट, तूप, दूध, व वेलदोड्याची पूड घालावी. सर्व मिसळून गोळा तयार करावा. तूप लावलेल्या पोळपाटावर वरील मिश्रणाचा गोळा ठेऊन तूप लावलेल्या लाटण्याने अंदाजे अर्धा से. मी. जाड लाटून घ्यावं. वरून खोबरे पसरा व परत एकदा लाटणे फिरवावं. आवडीच्या आकाराचे काप करून घ्यावे.

तिळाचे लाडू 

साहित्य-

तीळ -एक वाटी

गूळ -३/४  वाटी  

तूप -एक चमचा

वेलची पूड- १/४ चमचा  

कृती-

सर्वात आधी तीळ स्वच्छ धुऊन कोरड्या तव्यावर मंद आचेवर खमंग भाजून घ्या. थंड होऊ द्या.एका कढईत तूप गरम करून गूळ वितळवून घ्या. गूळ पूर्णपणे वितळल्यावर गॅस बंद करा.वितळलेल्या गुळात भाजलेले तीळ आणि वेलची पूड मिसळा.

मिश्रण हलके थंड झाल्यावर हाताने लहान लहान लाडू वळा. लाडू थंड झाल्यावर देवाला अर्पण करा.

बेसन लाडू

साहित्य-

बेसन- दोन  कप

तूप -  एक कप

पिठीसाखर - एक  कप  

वेलची पावडर - अर्धा चमचा

काजू, बदाम  

मनुका  

कृती-

सर्वात आधी एका जाड बुडाच्या कढईत तूप गरम करा. त्यात बेसन घालून मंद आचेवर सतत ढवळत भाजा. बेसनाचा रंग हलका तपकिरी होईपर्यंत आणि सुगंध येईपर्यंत भाजा. बेसन भाजल्यानंतर कढई गॅसवरून खाली उतरवा आणि त्यात पिठीसाखर मिसळा. नीट ढवळा. चिरलेले काजू, बदाम आणि मनुका घाला. वेलची पावडर मिसळा. मिश्रण थंड झाल्यावर हाताने छोटे-छोटे लाडू वळा. जर मिश्रण कोरडे वाटले तर थोडे तूप घालून मळा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: धनत्रयोदशीला भगवान कुबेर आणि देवी लक्ष्मीसाठी बनवा या रेसिपी

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: Delicious and tasty Anarase दिवाळी स्पेशल अनारसे पाककृती

ALSO READ: नरक चतुर्दशीसाठी घरगुती उटणे तयार करण्याची सोपी पद्धत

ALSO READ: नरक चतुर्दशी पूजेची संपूर्ण विधी, मंत्र आणि साहित्य यादी

भोजन दान: ब्राह्मण किंवा गरजू व्यक्तींना पूर्ण भोजन दान करावे. यामुळे पूर्वजांना नरकातून मुक्ती मिळते.

वस्त्र दान: नवीन किंवा स्वच्छ कपडे दान करणे. हे गरजूंना देऊन पुण्य मिळते.

दीप दान: संध्याकाळी यमराजांसाठी दीप (दिवा) दान करणे. घराबाहेर किंवा नदीत दीप प्रज्वलित करून दान म्हणून समर्पित करावे.

अन्य दान: आपल्या इच्छेनुसार फळे, धान्य किंवा पैसे दान करावेत. मात्र, तेलाचे दान करू नये, कारण माता लक्ष्मी तेलात वास करतात आणि ते दान केल्याने ते नाराज होतात.

हे दान सकाळच्या अभ्यंगस्नानानंतर किंवा संध्याकाळच्या पूजेनंतर करणे उत्तम.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: नरक चतुर्दशीला कोणत्या पदार्थांचे नैवेद्य दाखवावेत? सोपी रेसिपी देखील वाचा

साहित्य-

रवा  - १ कप

तूप - १/२  कप

साखर - ३/४  कप

दूध - १ कप

केशर - दुधात भिजवलेले

वेलची पावडर

काजू, बदाम, पिस्ता

मनुका

कृती-

सर्वात आधी कढईत तूप गरम करा आणि त्यात रवा घालून मंद आचेवर सोनेरी रंग येईपर्यंत भाजा.

एका भांड्यात दूध आणि पाणी एकत्र गरम करा. रवा भाजला गेल्यावर हळूहळू हे गरम मिश्रण कढईत घाला आणि ढवळत राहा जेणेकरून गुठळ्या होणार नाहीत. रवा शिजल्यानंतर साखर आणि भिजवलेले केशर घाला. साखर वितळेपर्यंत ढवळा. तुपात परतलेले काजू, बदाम, पिस्ता आणि मनुका घाला. वेलची पावडर मिसळा. शीरा तयार झाल्यावर थंड करून स्वच्छ ताटात ठेवा.  

काजू कतली

साहित्य-

एक कप काजू बारीक केलेले 

१/३ कप साखर

एक चमचा तूप

अर्धा टीस्पून वेलची पूड

गरजेनुसार दूध

सजावटीसाठी चांदीचे वर्क 

कृती-

सर्वात आधी काजू काही तास उन्हात वाळवा किंवा हलके भाजून घ्या आणि नंतर बारीक पूड करा.  आता एक चतुर्थांश कप पाण्यात साखर मिक्स करा. तसेच काजूचे मिश्रण चांगले घट्ट होण्यासाठी पाक शिजवा. आता हळूहळू काजू पावडर सिरपमध्ये घाला आणि सतत ढवळत राहा जेणेकरून गुठळ्या होणार नाहीत. जेव्हा मिश्रण पॅनच्या बाजूने निघू लागते तेव्हा त्यात १ चमचा तूप आणि वेलची पूड घाला. जर तुम्हाला  काजू कतली अधिक स्वादिष्ट बनवायची असेल तर तुम्ही त्यात केशर किंवा गुलाबजलचे काही थेंब घालू शकता. केशर त्याचा रंग हलका सोनेरी बनवतो आणि त्याची चव उत्कृष्ट होते. तर गुलाबपाणी सौम्य सुगंध देते.आता एका प्लेटला तूप लावून सर्व मिश्रण काढून घ्या व तयार मिश्रणावर चांदीचा वर्क लावा व सुरीच्या मदतीने आकारात कापून घ्या. तर चला तयार आहे आपली काजू कतली रेसिपी. 

अनारसे 

साहित्य-

तांदूळ - एक वाटी

खसखस - दोन चमचे

गूळ - ३/४ वाटी  

पाणी - १/४ वाटी  

तूप  

मीठ चिमूटभर

कृती-

सर्वात आधी तांदूळ स्वच्छ धुऊन ३-४ दिवस पाण्यात भिजवावेत. दररोज पाणी बदलावे. आता चौथ्या दिवशी तांदूळ निथळून सावलीत वाळवावेत. पूर्णपणे कोरडे झाल्यावर बारीक कुटून पीठ बनवावे. आता एका पॅनमध्ये गूळ आणि पाणी घालून मंद आचेवर गूळ वितवावा. गूळ पूर्णपणे वितळल्यानंतर गाळून घ्या. आता गुळाचा पाक एकतारी होईपर्यंत उकळवावा. आता तांदळाच्या पिठात हळूहळू गुळाचा गरम पाक घाला आणि पीठ मळा. पीठ खूप घट्ट किंवा खूप सैल नसावे. मळलेल्या पिठात एक चमचा तूप घालून चांगले मळावे. पीठ मऊ आणि एकजीव होईल. मळलेले पीठ रात्रभर झाकून ठेवावे. आता पिठाचे लहान गोळे बनवावेत. एका ताटलीत किंवा प्लास्टिक शीत वर खसखस पसरावी. प्रत्येक गोळा खसखशीवर ठेवून हलक्या हाताने पातळ गोल थापावे. आता कढईत तूप गरम करावे आणि अनारसे तुपात हलक्या हाताने सोडावेत. खसखशीची बाजू वर ठेवावी. तसेच मंद आचेवर दोन्ही बाजूंनी सोनेरी रंग येईपर्यंत तळावे. तळलेले अनारसे टिश्यू पेपरवर काढून अतिरिक्त तूप निथळू द्यावे. थंड झाल्यावर अनारसे हवाबंद डब्यात ठेवल्यास पंधरा दिवस टिकतात.

राजभोग मिठाई

साहित्य- 

पनीर 

वेलची पावडर

बदाम

पिस्ता

केशर

फूड कलर 

कृती-

सर्वात आधी प्रथम वेलची पावडर, बदाम, पिस्ता आणि केशर एकत्र मिसळा. यानंतर, पाण्यात साखर घाला आणि ते पूर्णपणे विरघळेपर्यंत मंद आचेवर ढवळत रहा. यानंतर, एका मोठ्या प्लेटमध्ये पनीर मॅश करा. आता त्यात मैदा घाला आणि मऊ पेस्ट तयार करा, आता त्याचे छोटे गोळे बनवा. तसेच आता ते पातळ करा आणि त्यात ड्रायफ्रूट मिश्रण घाला आणि एक गोल गोळा बनवा आणि गॅस बंद करा. आता साखर पाण्यात चांगले विरघळवा. यानंतर त्यात फूड कलर घाला, आता या पाण्यात पनीर पेस्टचे बनलेले गोळे घाला आणि काही वेळ शिजू द्या. जास्त घट्ट होऊ नये तुम्ही त्यात पाणी देखील घालू शकता. काही वेळात राजभोग मिठाई तयार होईल. तर चला तयार आहे आपली राजभोग मिठाई रेसिपी, थंड झाल्यावर नक्कीच सर्व्ह करा.

मुगाचे लाडू  

साहित्य-   

एक वाटी मूग डाळ  

३/४ वाटी साखर 

अर्धा वाटी तूप

१/४ वाटी खोबरं  

एक चमचा वेलची पूड

काजू आणि बदाम  

किशमिश  

कृती-

सर्वात आधी हिरवी किंवा पिवळी मूग डाळ स्वच्छ धुऊन कोरडी करा. नंतर कढईत मंद आचेवर डाळ खरपूस भाजून घ्या. डाळीचा रंग हलका तपकिरी होईपर्यंत आणि सुगंध येईपर्यंत भाजा. भाजलेली डाळ थंड करून मिक्सरमध्ये बारीक पूड करा. साखर मिक्सरमध्ये बारीक करून घ्या. जर गूळ वापरत असाल, तर तो बारीक चिरून किंवा खिसून घ्या. कढईत १/२ वाटी तूप गरम करा. त्यात चिरलेले काजू आणि बदाम घालून हलके परतून घ्या. किशमिश घालून हलके तळा. त्याच तुपात मूग डाळीची पूड घालून ४-५ मिनिटे मंद आचेवर परतून घ्या. जर खोबरं वापरत असाल, तर तेही परतून घ्या. परतलेल्या मिश्रणात साखरेची पावडर आणि वेलची पूड घाला. सर्व मिश्रण नीट एकजीव करा. मिश्रण थोडे कोमट असतानाच त्याचे छोटे छोटे लाडू बांधा. लाडू बांधताना हाताला थोडे तूप लावल्यास लाडू गुळगुळीत होतील. लाडू थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात ठेवा.  

तांदळाचे लाडू 

साहित्य- 

एक वाटी- तांदूळ  

३/४ वाटी साखर (किंवा गूळ, चवीप्रमाणे)

अर्धा वाटी तूप

वाटी खोबरं (खवलेले, पर्यायी)

एक चमचा वेलची पूड

काजू आणि बदाम  

किशमिश  

कृती-

कृती-

सर्वात आधी तांदूळ स्वच्छ धुऊन कोरडे करा. नंतर कढईत मंद आचेवर तांदूळ खरपूस भाजून घ्या. तांदूळ हलके तपकिरी आणि सुगंधी होईपर्यंत भाजा. भाजलेले तांदूळ थंड करून मिक्सरमध्ये बारीक पूड करा. साखर मिक्सरमध्ये बारीक करून घ्या. आता गूळ वापरत असाल, तर तो बारीक चिरून किंवा खिसून घ्या. कढईत १/२ वाटी तूप गरम करा. त्यात चिरलेले काजू आणि बदाम घालून हलके परतून घ्या. किशमिश घालून हलके तळा. त्याच तुपात तांदळाची पूड घालून ४-५ मिनिटे मंद आचेवर परतून घ्या. तांदळाचा कच्चा वास जाईल. खोबरं वापरत असाल, तर तेही परतून घ्या. परतलेल्या मिश्रणात साखरेची पावडर किंवा गूळ आणि वेलची पूड घाला. सर्व मिश्रण नीट एकजीव करा. मिश्रण कोमट असतानाच त्याचे छोटे छोटे लाडू बांधा.  लाडू बांधताना हाताला थोडे तूप लावल्यास लाडू गुळगुळीत होतील.  लाडू थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात ठेवा.  

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: दिवाळी फराळात बनवा सर्वांना आवडणारी खमंग कुरकुरीत शेव पाककृती

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: नात्यांमध्ये गोडवा आणेल आणि चवही वाढवेल अशी चंद्रकला करंजी दिवाळीत नक्की ट्राय करा

ALSO READ: दीपोत्सव-गोवर्धन पूजा विशेष उत्तर प्रदेशातील मंदिरांना भेट देऊन साजरे करा दिवाळीचे खास पर्व

या देशांमध्ये दिवाळी साजरी केली जाते

नेपाळ

नेपाळमध्ये, दिवाळीच्या सणाला तिहार आणि स्वाती म्हणतात. भारताप्रमाणेच, नेपाळमध्येही पाच दिवसांचा सण साजरा केला जातो. पहिल्या दिवशी लोक कावळ्यांना आणि दुसऱ्या दिवशी कुत्र्यांना खायला घालतात. तिसऱ्या दिवशी देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते आणि हा दिवस नेपाळ संवतची सुरुवात देखील दर्शवितो. चौथा दिवस नवीन वर्ष म्हणून साजरा केला जातो आणि पाचव्या दिवशी भाई टीका साजरी केली जाते, जी भाऊदूज सारखीच साजरी केली जाते.

त्रिनिदाद आणि टोबॅगो

येथे दिवाळी ही राष्ट्रीय सुट्टी आहे, जिथे सर्व धर्मांचे लोक एकत्र येऊन ती साजरी करतात.

मलेशिया

मलेशियाची दिवाळी देखील खूप लोकप्रिय आहे. मलेशियामध्ये, हिंदू सौर कॅलेंडरच्या सातव्या महिन्यात दिवाळी साजरी केली जाते.

कॅनडा

टोरंटो आणि व्हँकुव्हरमध्ये मोठ्या प्रमाणात दिवाळी मेळे आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.  

मॉरिशस

येथे दिवाळी ही सार्वजनिक सुट्टी आहे. लोक दिवे आणि मिठाईने त्यांची घरे सजवतात.

श्रीलंका

भगवान रामाने रावणाचा वध केल्यानंतर, त्याचा भाऊ विभीषण लंकेचा राजा झाला. वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचे प्रतीक म्हणून विभीषणाने दिव्यांचा सण साजरा करण्याचे आदेश दिले. तेव्हापासून, श्रीलंकेत अमावस्येच्या दिवशी दिवे लावून हा सण साजरा करण्याची परंपरा सुरू झाली आणि आजही तेथे दिवाळी साजरी केली जाते.

सिंगापूर

सिंगापूरसारख्या देशांमध्येही दिवाळी साजरी केली जाते. सिंगापूरमध्ये या निमित्ताने सार्वजनिक सुट्टी पाळली जाते आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.    

ALSO READ: इंदूरच्या राजवाडा येथील १९३ वर्षे जुने महालक्ष्मी मंदिर; दिवाळी विशेष दर्शनाने होईल फलप्राप्ती

पण याचा ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक अर्थ केवळ “जुगार” इतकाच नाही, तर त्यामागे धार्मिक आणि प्रतीकात्मक महत्त्व आहे.

वैदिक काळापासून हिंदू धर्म या खेळाशी परिचित आहे. प्राचीन काळी तो "द्युत क्रीडा" म्हणून ओळखला जात असे. ज्या घन, सपाट पृष्ठभागावर तो खेळला जात असे त्याला चौपर किंवा चौपर असे म्हणतात आणि फासे "पाश" म्हणून ओळखले जात असे. प्राचीन काळात फासेऐवजी कवड्या वापरल्या जात असत. आधुनिक भारतात, हा खेळ जुगार म्हणून ओळखला जातो आणि अनेक कुटुंबांमध्ये जुगारावर बंदी आहे. भारतातील बहुतेक राज्यांनी जुगाराशी संबंधित सर्व क्रियाकलापांवर बंदी घातली आहे. तथापि धार्मिक परंपरेमुळे अनेक कुटुंबे दिवाळीत प्रतीकात्मक जुगार खेळत राहतात.

असे मानले जाते की चौपरचा खेळ स्वतः भगवान शिव यांनी शोधून काढला होता आणि तो प्रथम भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांच्यात खेळला गेला होता. भगवान शिव देवी पार्वतीला म्हणाले, "हे देवी, मी हा फासेचा खेळ त्यांच्यासाठी तयार केला आहे ज्यांना वेळ घालवायचा आहे, ज्यांना अचानक संपत्ती मिळवायची आहे आणि ज्यांना कोणाची संपत्ती नष्ट करायची आहे."

हिंदू धर्मग्रंथांनुसार, भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांनी कार्तिक प्रतिपदेच्या दिवशी प्रथम फासे खेळले. कार्तिक प्रतिपदेला देवी पार्वती विशेष आशीर्वाद देते. या शुभ दिवसाला बली प्रतिपदा आणि गोवर्धन पूजा असेही म्हणतात. म्हणून, जो कोणी या दिवशी जुगार खेळतो त्याला देवी पार्वतीचा आशीर्वाद मिळतो.

कार्तिक प्रतिपदा हा एक आवश्यक प्रथा आहे. कार्तिक प्रतिपदा हा हिंदू संवत वर्षाचा पहिला दिवस आहे, ज्याला गुजराती नववर्ष असेही म्हणतात. जुगार खेळण्याचा सर्वोत्तम वेळ म्हणजे सकाळ. धार्मिक ग्रंथांनुसार, कार्तिक महिन्याच्या पहिल्या दिवशी, अभ्यंग स्नान केल्यानंतर, नवीन कपडे परिधान केल्यानंतर आणि कुटुंबातील महिलांना मंगल आरती करण्यास सांगितल्यानंतर, जुगार खेळला पाहिजे.

बहुतेक लोक दिवाळीच्या रात्री जुगार खेळतात, ज्याचे कोणतेही धार्मिक महत्त्व नाही. दिवाळीच्या रात्री जुगार खेळण्याचा उल्लेख कोणत्याही धार्मिक ग्रंथात नाही. तथापि, बहुतेक ग्रंथ एकमताने कार्तिक प्रतिपदेला जुगार खेळण्याची शिफारस करतात. शिवाय, बहुतेक लोकांचा असा विश्वास आहे की दिवाळी हा जुगार खेळण्यासाठी एक शुभ दिवस आहे आणि जो कोणी या दिवशी जुगार खेळतो तो जिंकेल. आपल्या सर्वांना माहित आहे की हे शक्य नाही, कारण एखाद्याला जिंकण्यासाठी, दुसऱ्याला हरावे लागते. धार्मिक ग्रंथांमध्ये जुगार खेळण्याची शिफारस केली जाते कारण हा दिवस जिंकण्यासाठी शुभ असतो असे मानणे चुकीचे आहे. उलट, ही केवळ येणाऱ्या वर्षाची भविष्यवाणी करण्याची प्रक्रिया आहे. जर कोणी कार्तिक प्रतिपदेला फासेचा खेळ जिंकला तर पुढील वर्ष त्या व्यक्तीसाठी फायदेशीर मानले जाते. जर कोणी या दिवशी फासेचा खेळ हरला तर ते येणाऱ्या वर्षासाठी अशुभ मानले जाते.

ALSO READ: दिवाळी रेसिपी : सुरणाची भाजी

ALSO READ: धनत्रयोदशीला अख्खे धणे आणि मीठ का विकत घेतले जाते?

२१ ऑक्टोबर, मंगळवार, दिवाळी लक्ष्मीपूजनासाठी आणि त्यानंतर २२ ऑक्टोबर, बुधवार, बलिप्रतिपदानिमित्त बीएसई आणि एनएसई बंद राहतील. मंगळवारी दोन्ही स्टॉक एक्सचेंजसाठी एकमेव ट्रेडिंग एक तासाचा मुहूर्त ट्रेडिंग सत्र असेल. संवत २०८२ च्या सुरुवातीचे हे विशेष सत्र २१ ऑक्टोबर रोजी दुपारी १:४५ ते २:४५ पर्यंत आयोजित केले जाईल. एक्सचेंजने सांगितले की इक्विटी, फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स, करन्सी आणि कमोडिटी डेरिव्हेटिव्ह्ज आणि सिक्युरिटीज लेंडिंग आणि बोरोइंग (एसएलबी) मध्ये देखील ट्रेडिंग होईल. मुहूर्त ट्रेडिंग दिवशी दुपारी २:५५ पर्यंत ट्रेडिंगमध्ये बदल करता येतील.

२० ऑक्टोबर रोजी लक्ष्मी पूजा होणार

चंद्र दिनदर्शिकेनुसार, आश्विन महिन्यातील अमावस्या तिथी २० ऑक्टोबर रोजी संध्याकाळी सुरू होते आणि २१ ऑक्टोबर रोजी संध्याकाळी संपते. परिणामी, प्रदोष काळ आणि निशीथ काळातील अमावस्या तिथी दरम्यान लक्ष्मी पूजेचा शुभ मुहूर्त २० ऑक्टोबर रोजी संध्याकाळी येतो. या कारणास्तव, बहुतेक लोक २० ऑक्टोबर रोजी दिवाळी साजरी करतील. तथापि, नवीन हिंदू संवत वर्षाची सुरुवात म्हणून दलाल स्ट्रीटवरील मुहूर्त व्यापार सत्र दुसऱ्या दिवशी, २१ ऑक्टोबर रोजी आयोजित केले जाईल.

दुपारी मुहूर्त व्यापार सत्र आयोजित केले जाईल

मागील वर्षांच्या परंपरेला मागे टाकत, या वर्षी २१ ऑक्टोबर रोजी दुपारी विशेष मुहूर्त व्यापार सत्र आयोजित केले जाईल. हे विशेष सत्र सहसा संध्याकाळी आयोजित केले जात असे. पूर्वी, शनिवार, १८ ऑक्टोबर आणि रविवार, १९ ऑक्टोबर रोजी नियमित आठवड्याच्या शेवटी शेअर बाजार बंद राहतील. धनतेरस १८ ऑक्टोबर रोजी आहे, तर नरक चतुर्दशी १९ ऑक्टोबर रोजी आहे.

मुहूर्त म्हणजे "शुभ काळ". मुहूर्त व्यापार हा केवळ एक विशेष बाजार सत्र नाही. तो नवीन हिंदू आर्थिक वर्षाचे प्रतीक आहे, ज्यामध्ये व्यापारी येणाऱ्या नवीन आर्थिक वर्षाची झलक पाहण्याचा प्रयत्न करतात. हा नवीन हिंदू आर्थिक वर्ष, संवत २०८२ ची सुरुवात दर्शवितो.

बाजार १८ पैकी १४ वेळा वाढीसह बंद झाला आहे

मुहूर्त व्यापार ही एक परंपरा आहे जी दशकांपासून चालत आली आहे आणि अनेकदा गुंतवणूकदारांना सकारात्मक परतावा दिला आहे. गेल्या १८ मुहूर्त सत्रांपैकी १४ मध्ये सेन्सेक्स वाढीसह बंद झाला आहे. २००८ मध्येही, जागतिक आर्थिक संकटाच्या काळात, मुहूर्त व्यापार सत्रादरम्यान निर्देशांक ५.८६% वाढला. २०२४ मध्ये, उत्सवाच्या उत्साहाचा ट्रेंड सुरू ठेवत, तो ३३५ अंकांनी किंवा ०.४२% ने वाढला.

मुहूर्त सत्रांमध्ये व्यापाराचे प्रमाण कमी असते

विशेष मुहूर्त ट्रेडिंग सत्र फक्त एक तास चालते. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की या काळात व्यापाराचे प्रमाण कमी असते, ज्यामुळे अनेकदा अस्थिरता येते. तथापि, काही लोक हा सामान्य व्यापार दिवस म्हणून पाहतात. उलट, हा एक असा प्रसंग आहे जिथे व्यापारी, कुटुंबे आणि दलाल नवीन वर्षाची शुभ सुरुवात करण्यासाठी सहभागी होतात.

ALSO READ: धनत्रयोदशीला अख्खे धणे आणि मीठ का विकत घेतले जाते?

ALSO READ: Dhanteras 2024 Muhurat धनत्रयोदशी पूजन शुभ मुहूर्त आणि विधी

मेष- मेष राशीच्या लोकांनी धनत्रयोदशीला तांब्याच्या वस्तू किंवा सजावटीच्या वस्तू खरेदी कराव्यात. या दिवशी कोणत्याही प्रकारची भांडी खरेदी करणे खूप शुभ मानले जाते. जर तुम्हाला हवे असेल तर तुम्ही तांब्याचे ताट, लोटा किंवा कलश देखील खरेदी करू शकता. मेष राशीला मंगळाचे चिन्ह मानले जाते आणि या उपायाने मंगळ ग्रह मजबूत होतो आणि घरात उर्जेचा प्रवाह वाढतो.

वृषभ- वृषभ राशीच्या लोकांनी धनत्रयोदशीला चांदीच्या वस्तू नक्कीच खरेदी कराव्यात. या दिवशी चांदीचे नाणे, भांडी किंवा लक्ष्मी-गणेशाची मूर्ती खरेदी केल्याने शुक्र ग्रह मजबूत होतो.

मिथुन- मिथुन राशीच्या लोकांनी धनत्रयोदशीला कांस्य भांडी किंवा हिरवे कपडे खरेदी करावेत. या दिवशी घरात तुळशीचे रोप लावल्याने सकारात्मक ऊर्जा वाढते.

कर्क- कर्क राशीच्या लोकांनी धनत्रयोदशीला चांदीच्या वस्तू खरेदी करणे खूप शुभ मानले जाते. जर तुम्हाला हवे असेल तर तुम्ही चांदीची भांडी किंवा चांदीची नाणी खरेदी करू शकता. यामुळे चंद्र मजबूत होतो आणि शांती राहते. शिवाय, यामुळे मानसिक शांती देखील मिळते.

सिंह- धनत्रयोदशीला सोने किंवा पितळाच्या वस्तू खरेदी करणे सिंह राशीच्या लोकांसाठी खूप फायदेशीर मानले जाते. याशिवाय, या दिवशी तुम्ही धणे खरेदी करायला हवे कारण त्यामुळे आर्थिक फायदा होतो.

कन्या- धनत्रयोदशीला मीठ आणि धणे खरेदी करणे कन्या राशीच्या लोकांसाठी शुभ मानले जाते. या दिवशी झाडू देखील खरेदी करायला हवा. यामुळे तुमच्या घरात लक्ष्मी येते आणि संपत्ती येते.

तूळ- धनत्रयोदशीला लक्ष्मी आणि गणेशाच्या मूर्ती खरेदी करणे तूळ राशीच्या लोकांसाठी खूप शुभ मानले जाते. या दिवशी चांदीच्या वस्तू खरेदी करणे देखील शुभ मानले जाते.

वृश्चिक- धनत्रयोदशीला तांब्याची भांडी खरेदी करणे वृश्चिक राशीच्या लोकांसाठी खूप शुभ मानले जाते. यामुळे त्यांच्या कुंडलीत मंगळाची स्थिती मजबूत होते.

धनु- धनत्रयोदशीच्या लोकांसाठी, धनत्रयोदशीला पितळेच्या वस्तू किंवा पिवळे कपडे खरेदी करणे शुभ मानले जाते. याव्यतिरिक्त, या दिवशी हळदीचा गोळा खरेदी करणे देखील शुभ मानले जाते.

मकर- जर मकर राशीच्या लोक धनत्रयोदशीला झाडू खरेदी करतात तर ते खूप शुभ परिणाम देते. या दिवशी अशा प्रकारची कोणतीही वस्तू खरेदी करणे टाळावे.

कुंभ- कुंभ राशीच्या लोकांनी धनत्रयोदशीला निळ्या रंगाच्या वस्तू खरेदी कराव्यात, जसे की निळे कपडे. या दिवशी चांदीचे नाणे खरेदी करणे खूप फायदेशीर आहे.

मीन- मीन राशीच्या लोकांसाठी चांदीची वस्तू किंवा पितळेचा दिवा खरेदी करणे शुभ राहील. तसेच या दिवशी देवी लक्ष्मीला कमळाचे फूल अर्पण करणे तुमच्यासाठी शुभ राहील.

अस्वीकारण: हा लेख ज्योतिष शास्त्रावर आधारित असून केवळ माहितीसाठी दिला जात आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.

ALSO READ: धनतेरस 2025: घरच्या घरी धनतेरस पूजन कसे करावे? योग्य पद्धत जाणून घ्या

 या दिवशी देवी लक्ष्मी आणि भगवान धन्वंतरीची पूजा केल्याने घरात आनंद, समृद्धी आणि आरोग्य येते. हा दिवस व्यावसायिकांसाठी विशेषतः महत्त्वाचा आहे, कारण तो त्यांच्या नवीन वर्षाची सुरुवात आहे. या वर्षी 18 ऑक्टोबर रोजी धनतेरस आहे. 

धनतेरस पूजा विधी

आंघोळ आणि स्वच्छ कपडे: धनतेरसच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून आंघोळ करा आणि स्वच्छ कपडे घाला.

मंदिराची स्वच्छता: घरातील मंदिर पूर्णपणे स्वच्छ करा.

पूजेचा पाट सजवणे: भगवान धन्वंतरी, कुबेर जी आणि देवी लक्ष्मीची मूर्ती किंवा चित्र लाल किंवा पिवळ्या कापडावर ठेवा.

ALSO READ: Dhanteras 2025 : फक्त धनत्रयोदशीला या मंदिराचे दरवाजे उघडतात, भगवान धन्वंतरींना औषधी वनस्पती अर्पण केल्या जातात

देवतांचे आवाहन: गणपतीचे आवाहन करून पूजा सुरू करा.

तिलक आणि फुले: देवतांना चंदनाचा तिलक लावा आणि तांदूळ, फुले, रोली इत्यादी अर्पण करा.

नैवेद्य आणि मंत्र: मिठाई आणि फळे अर्पण करा. "ॐ ह्रीम कुबेराय नमः" या कुबेर मंत्राचा 108 वेळा जप करा.

स्तोत्र आणि आरती: धन्वंतरी स्तोत्राचा पाठ करा आणि लक्ष्मी, धन्वंतरी आणि कुबेराची आरती करा.

झाडूची पूजा: नवीन झाडूला लक्ष्मी मानून त्याची पूजा करा, पवित्र धागा बांधा आणि तिलक आणि तांदूळ अर्पण करा.

ALSO READ: धन्वंतरी देव कोण आहेत? आयुर्वेदाचे जनक आणि त्यांचे महत्त्व

धणे आणि मीठ: पूजेमध्ये अर्पण केलेली धणे दुसऱ्या दिवशी तिजोरीत ठेवा आणि मीठ घरात कुठेतरी पुरून टाका.

दान आणि प्रसाद: तुमच्या श्रद्धेनुसार दान करा आणि पूजा झाल्यानंतर प्रसाद वाटा.

नवीन झाडूची देवी लक्ष्मी म्हणून पूजा केल्याने घरात समृद्धी येते. ते दान केल्याने सौभाग्य आणि देवाचा आशीर्वाद मिळतो.

सोने, चांदी, नवीन भांडी, झाडू, दिवा आणि उपयुक्त घरगुती वस्तू खरेदी करणे शुभ मानले जाते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit  

साहित्य- 

1 लिटर क्रीम दूध 

अर्धा कप किसलेले नारळ 

अर्धा कप खवा 

साखर चवीनुसार 

काजू, वेलची, बदाम, पिस्ता 

केशर 

गुलाबाच्या पाकळ्या 

कृती-

कोकोनट रबडी बनवण्यासाठी सर्वात आधी एका पातेलीत पाणी गरम करावे. त्यामध्ये काजू भिजत टाकून 15 मिनिटांसाठी बाजूला ठेवावे. मग पॅनमध्ये क्रिमी दूध घालून ते उकळवावे. दूध आटल्यानंतर त्यामध्ये केशर, खवा घालावा. नंतर भजवलेले काजू बारीक करून त्याची पेस्ट बनवावी. आता या मिश्रणामध्ये साखर आणि नारळाचा किस घालावा. मग नंतर काजूची पेस्ट घालावी. यानंतर वेलची घालून चांगल्याप्रकारे मिक्स करा. आता तयार झालेली रबडी थंड होऊ द्यावी. मग यावर गुलाबाच्या पाकळ्या आणि कापलेला मेवा टाकून सजवावे. तर चला तयार आहे आपली चविष्ट, गोड कोकोनट रबडी जी सर्वांनाच आवडेल. 

कलाकंद 

साहित्य-

तीन कप- दूध

तीन चमचे- व्हिनेगर

एक कप- ताजे दूध

चार चमचे-साखर

दोन चमचे-तूप किंवा बटर

दोन चमचे- वेलची पूड

काजू

बदाम

कृती-

सर्वात आधी दूध उकळवा. दूध उकळले की पाणी आणि दूध वेगळे होतील. पण जर उकळल्यानंतरही छेना वेगळा झाला नाही तर तुम्ही त्यात लिंबू किंवा व्हिनेगर घालू शकता. पाण्यात व्हिनेगर मिसळा. आता ते कापडात गाळून वेगळे करा. यासाठी तुम्ही स्वच्छ आणि सुती कापडाचा वापर करावा. यानंतर,छेन्याला   चांगले पिळून घ्या. यामुळे छेन्यातील सर्व पाणी निघून जाईल. एका मोठ्या भांड्यात छेना ठेवा. आता ते हाताने मॅश करा. यानंतर या भांड्यात दोन चमचे दूध पावडर घाला. व त्यात २०० ग्रॅम कंडेन्स्ड मिल्क घाला. सर्व साहित्य चांगले मिसळा. आता गॅसवर पॅन ठेवा. त्यात हे मिश्रण मिसळा. मंद आचेवर काही वेळ शिजवा. ते कडक होईपर्यंत शिजवा. एका गुळगुळीत प्लेटमध्ये कलाकंद काढा. ते व्यवस्थित सेट करा. अर्धा तास असेच राहू द्या. यानंतर त्याचे लहान तुकडे करा. आता कलाकंदला पिस्ता, बदाम आणि केशराने सजवा. तर चला तयार आहे आपली कलाकंद रेसिपी.  

केसर मलाई मालपुआ

साहित्य-

एक कप मैदा

अर्धा कप खवा

अर्धा कप दूध

दोन टेबलस्पून रवा

दोन चमचे दही

1/4 टीस्पून वेलची पूड

एक चिमूटभर केशर  

अर्धा टीस्पून बेकिंग पावडर

तळण्यासाठी तूप

एक कप साखर

3/4 कप पाणी

1/4  टीस्पून वेलची पावडर

एक टीस्पून गुलाब पाणी

अर्धा कप फ्रेश क्रीम

दोन टेबलस्पून कंडेन्स्ड मिल्क

एक टेबलस्पून पिठीसाखर

1/4 टीस्पून वेलची पावडर

बारीक चिरलेले बदाम

पिस्ता  

कृती-

सर्वात आधी एका मोठ्या बाऊलमध्ये मैदा, रवा आणि खवा घ्यावा. त्यामध्ये आता दही, दूध आणि वेलची पूड घाला आणि चांगले मिसळा. नंतर त्यात गुलाबजल आणि केशरयुक्त दूध घाला, ज्यामुळे पिठात  केशर रंग येईल. आता ते  ते चांगले फेटून घ्या आणि झाकून ठेवा जेणेकरून मिश्रण चांगले फुगेल. आता त्यात बेकिंग पावडर घाला आणि हलके मिक्स करा. एका पॅनमध्ये साखर आणि पाणी घालून मंद आचेवर शिजवा. साखर विरघळली पाक तयार झाला की त्यात वेलची पूड, गुलाबपाणी आणि केशर घाला. ते गॅसवरून काढा आणि थोडे कोमट राहू द्या. आता एका पॅनमध्ये तूप गरम करा आणि आच मध्यम ठेवा. तयार केलेले पीठ चमच्याच्या मदतीने गरम तुपात ओता आणि गोल मालपुआ बनवा.मालपुआ मंद आचेवर दोन्ही बाजूंनी सोनेरी तपकिरी होईपर्यंत तळा. तळलेले मालपुआ गरम पाकात दोन मिनिटे बुडवा जेणेकरून ते पूर्णपणे रसाने भरेल. सर्व मालपुआ काढा आणि एका प्लेटमध्ये ठेवा.

एका भांड्यात ताजी क्रीम, कंडेन्स्ड मिल्क, पिठीसाखर आणि वेलची पावडर एकत्र करा आणि चांगले फेटून घ्या. ते थंड राहण्यासाठी दहा मिनिटे फ्रीजमध्ये ठेवा. आता गरम मालपुआ एका प्लेटमध्ये ठेवा आणि त्यावर क्रीमचा थर घाला. बदाम, पिस्ता आणि केशर धाग्यांनी सजवा.  

केशरी पेढा

साहित्य-

खवा - दोन कप

साखर - अर्धा कप

केशर - 1/4 टीस्पून 

वेलची पूड -1/4 टीस्पून 

दूध 

कृती-

केशरी पेढा तयार करण्यासाठी सर्वात आधी एका बाऊलमध्ये खवा घ्यावा. व तो चांगल्या प्रकारे मोकळा करून घ्यावा. आता एका छोट्या बाऊलमध्ये केशरधागे घालावे. त्यामध्ये 1 चमचा दूध घालून केशर घोळून घ्यावे. आता एका नॉनस्टिक पॅन गॅसवर ठेऊन खवा घालून भाजून घ्यावा. खवा 7 ते 8 मिनट पर्यंत भाजून घ्यावा. आता हा खवा एका प्लेटमध्ये पसरवून घ्यावा. व थंड होऊ द्यावा.15 मिनट नंतर त्यामध्ये वेलची पूड, केशर दूध आणि चवीनुसार साखर घालून चांगल्याप्रकारे मिक्स करावे. तसेच हा खवा अर्धा तास झाकण झाकून ठेऊन द्यावा. व नंतर कणिक मळतो तसा मळून घ्यावा. आता एक एक गोळा घेऊन त्याला तुम्हाला आवडेल तसा पेढयाचा आकार द्यावा. यानंतर प्रत्येक पेड्यावर एक किंवा दोन केशर धागे ठेवा आणि हलके दाबा. जेव्हा सर्व पेढे तयार होतील, तेव्हा ते पुन्हा एकदा चांगले झाकून ठेवा आणि 4-5 तास फ्रीजमध्ये ठेवा जेणेकरून पेडे व्यवस्थित गोठतील. तर चला तयार आहे केशरी पेढा, चविष्ट केशरी पेढा नैवेद्यात नक्कीच ठेवा. 

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: धनत्रयोदशीला भगवान कुबेर आणि देवी लक्ष्मीसाठी बनवा या रेसिपी

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: घरी बनवा स्वादिष्ट अशी गुलाब श्रीखंड पाककृती

धनत्रयोदशीची शुभ मुहूर्त

१८ ऑक्टोबर २०२५ 

त्रयोदशी तिथी रोजी दुपारी १२:१८ वाजता सुरू होईल.

त्रयोदशी तिथी १९ ऑक्टोबर २०२५ रोजी दुपारी १:५१ वाजता संपेल.

धनत्रयोदशीच्या पूजेचा शुभ मुहूर्त

संध्याकाळी ७:१५ ते ८:१९.

प्रदोष काल : संध्याकाळी ५:४८ ते रात्री ८:१९.

यम दीपम वेळ: प्रदोष काल दरम्यान.

धनत्रयोदशीच्या खरेदीसाठी शुभ मुहूर्त

अभिजित मुहूर्त: सकाळी ११:४३ ते दुपारी १२:२९.

लाभ चोघडिया: दुपारी १:३२ ते दुपारी २:५७ पर्यंत.

अमृत ​​चोघडिया: दुपारी २:५७ ते दुपारी ४:२३ पर्यंत.

लाभ चौघडिया: संध्याकाळी ५:४८ ते ७:२३.

धनत्रयोदशी शुभ योग

ब्रह्मा - १८ ऑक्टोबर, सकाळी १:४८ - १९ ऑक्टोबर, सकाळी १:४७

इंद्र - १९ ऑक्टोबर, सकाळी १:४७ - २० ऑक्टोबर, सकाळी २:०४

धनत्रयोदशी शुभ योग

धनतेरस पूजा करण्यासाठी, प्रथम घर स्वच्छ करा आणि पूजा स्थळी लक्ष्मी, धन्वंतरी आणि गणपती यांच्या मूर्ती किंवा प्रतिमा ठेवा. त्यानंतर, पूजा करण्यासाठी दिवे लावा, फुले, तांदूळ आणि धूप अर्पण करा आणि मंत्रांचा जप करा. शेवटी, लक्ष्मी आणि धन्वंतरीची आरती करा. 

धनत्रयोदशी पूजा पद्धत

सुरुवातीला घराची स्वच्छता करा. अंगणात आणि देवासमोर रांगोळी काढा.

पूजा स्थळी एक चौरंग मांडून त्यावर स्वच्छ लाल किंवा पिवळा रंगाचा कापड पसरा. 

एक तांब्याचे किंवा मातीचे भांडे घ्या, त्यात गंगाजल किंवा स्वच्छ पाणी भरा, त्यात आंब्याची पाने घाला आणि त्यावर एक नारळ ठेवा.

चौरंगावर श्री गणपती, लक्ष्मी आणि भगवान धन्वंतरी यांच्या मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापित करा. 

पूजेच्या ठिकाणी हळद-कुंकु, अक्षता, फुले, आणि धूप अर्पण करा. 

पूजेदरम्यान, गायीच्या तुपाचा एक मोठा दिवा आणि १३ लहान दिवे लावा.

प्रथम गणपतीची पूजा करा आणि त्यानंतर भगवान धन्वंतरीची पूजा करा. 

धनत्रयोदशीच्या दिवशी काही नवीन वस्तू खरेदी केल्या जातात, जसे की सोने, चांदी किंवा भांडी, जे समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. 

गोडाचा नैवेद्य दाखवा.

देवासमोर नवीन खरेदी केलेली वस्तू ठेवून त्याची पूजा करा.

लक्ष्मी आणि धन्वंतरीची प्रार्थना करा. 

संध्याकाळी घराच्या प्रवेशद्वारावर किंवा घराच्या बाहेर दक्षिण दिशेला यमराजासाठी एक दिवा प्रज्वलित करा. याला 'यमदीपदान' म्हणतात. 

पूजा झाल्यावर लक्ष्मी आणि धन्वंतरीची आरती करा. 

धन्वंतरीची आरती

कमलनयन शामवर्ण, पीतांबर साजे

मनमोहन वस्त्राने, आदिदेव विलसे

शंखचक्र जलौका, अमृतघट हाती

चर्तुभुजजांनी अवघ्या, दुखाला पल्लवी

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

सकलजनांना धावा आरोग्य देवा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

नमामि धनवंतरी, नमामि धनवंतरी

देवांयानी दैत्यानी, मंथन ते केले

त्यातुन अमृतकलशा, घनेऊनिया आले

भय दुख सरण्या, जरा मृत्यु हरण्या

सकलांना त्याचे, संजीवीनी झाले

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

सकलजनांना धावा, आरोग्य देवा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

नमामि धनंवतरी, नमामि धनवंतरी

शास्त्रांचे परिशीलन, अनुभव कर्मांचा

बुध्दीने तर्काने, तत्पर ती सेवा

शुचिदर्श सत्यधर्म, संयत उदारता

श्रीकांतासह सालया, आशिर्वच धावा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

सकलजनांना धावा, आरोग्य देवा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा।।

या दिवशी सोने, चांदी किंवा भांडी खरेदी करणे खूप शुभ मानले जाते. या वेळी धनत्रयोदशीचा सण 18  ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जाणार आहे. धनत्रयोदशीच्या संध्याकाळी काही अशी कामे आहेत जी चुकूनही करू नयेत. या गोष्टी केल्याने सुख-समृद्धी मध्ये बाधा येते आणि वर्षभर त्याचा त्रास होतो.चला कोणती कामे आहेत जी करावी /करू नये. 

ALSO READ: धनतेरस दिवशी कोणते मंत्र म्हणावे? लक्ष्मी-धन्वंतरि मंत्र मराठीमध्ये

घराची स्वच्छता करणे

घर स्वच्छ आणि सुंदर ठेवावे. रांगोळी काढावी आणि घरात सकारात्मक वातावरण निर्माण करावे.

दिवे लावणे:

संध्याकाळी घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर आणि घरात तुपाचे किंवा तेलाचे दिवे लावावेत. यामुळे नकारात्मक ऊर्जा दूर होते.

धन्वंतरी पूजन करा:

धन्वंतरी, आयुर्वेदाचे देवता, यांचे पूजन करावे. यामुळे आरोग्य आणि दीर्घायुष्य मिळते.

यासाठी धन्वंतरी मंत्राचा जप करू शकता.

दान-धर्म करा:

गरजूंना अन्न, वस्त्र किंवा पैशाचे दान करावे. यामुळे पुण्य मिळते आणि धनवृद्धी होते.

नवीन व्यवसाय किंवा गुंतवणूक करा:

नवीन व्यवसाय सुरू करणे किंवा गुंतवणूक करणे यासाठी हा दिवस शुभ मानला जातो.

संध्याकाळी या दिशेला यम दिवा लावा-

धनत्रयोदशीच्या दिवशी दक्षिण दिशेला दिवा लावायला विसरू नका. दिव्यात एक नाणे आणि कवडी ठेवा आणि नंतर दक्षिणेकडे तोंड करून पितरांचे ध्यान करा. असे केल्याने अकाली मृत्यूचे भय नाहीसे होऊन रोगमुक्त जीवन प्राप्त होते. तसेच पितरांचे स्मरण केल्याने घरात सुख, शांती आणि समृद्धी नांदते.

ALSO READ: धनत्रयोदशीला अख्खे धणे आणि मीठ का विकत घेतले जाते?

संध्याकाळी येथे पाच दिवे लावा-

धनत्रयोदशीच्या दिवशी पाच दिवे लावा आणि धनाची देवी लक्ष्मी देवीजवळ पूजेच्या खोलीत ठेवा. यानंतर प्रवेश दारा जवळ, विहीर, नळ, हातपंप अशा पाण्याची जागा प्रत्येकी एक दिवा लावावा. असे केल्याने घरात देवी लक्ष्मी वास करते आणि घरात कधीही धन आणि धान्याची कमतरता भासत नाही.

धनत्रयोदशीच्या दिवशी संपूर्ण धणे खरेदी करायला विसरू नका. धणे हे समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते, म्हणून धनत्रयोदशीच्या दिवशी धणे खरेदी करणे आवश्यक आहे. धनत्रयोदशीच्या पूजेच्या वेळी देवी लक्ष्मी आणि भगवान धन्वंतरी यांच्या चरणी धणे अर्पण करावेत, असे मानले जाते. यानंतर दिवाळीत लक्ष्मीपूजनात धण्याच्या समावेश करा. असे केल्याने वर्षभर धन-समृद्धी आणि सुख-समृद्धी राहते आणि भगवान कुबेरांचा आशीर्वाद राहतो.

ALSO READ: Dhanteras 2025 फसवणूक टाळण्यासाठी या धनत्रयोदशीला सोने खरेदी करताना लक्षात ठेवा या गोष्टी

धनत्रयोदशीच्या दिवसापासून लक्ष्मीपूजन सुरू होते, त्यामुळे संध्याकाळी घर रिकामे ठेवू नका. अनेक वेळा धनत्रयोदशीच्या खरेदीमुळे लोक घराला कुलूप लावून बाहेर पडतात, असे करणे अशुभ मानले जाते. संध्याकाळच्या वेळी घरात कोणीतरी सदस्य असला पाहिजे आणि घराचे प्रवेश द्वार उघडे ठेवा.

संध्याकाळी पैशांचे व्यवहार करू नका-

धनत्रयोदशीच्या संध्याकाळी कोणाशीही पैशाचा व्यवहार करू नये. धनत्रयोदशीच्या दिवशी देवी लक्ष्मीला घरी बोलावून पूजा केली जाते. त्यामुळे या दिवशी कोणाकडूनही पैसे घेऊ नका आणि देऊ नका. धनत्रयोदशीच्या दिवशी कोणताही पैशांचा व्यवहार केल्यास देवी लक्ष्मी येण्याऐवजी निघून जाते. त्यामुळे पैशाचे व्यवहार संध्याकाळी करू नयेत.

लोखंडी वस्तू खरेदी करू नका - 

लोह हा शनिदेवाचा कारक मानला जातो. अशा परिस्थितीत धनत्रयोदशीच्या मुहूर्तावर लोखंडापासून बनवलेल्या वस्तू खरेदी करू नयेत. लोखंडी वस्तू विकत घेतल्यास भगवान कुबेरांचा आशीर्वाद मिळत नाही. 

स्टीलच्या वस्तू खरेदी करणे टाळा-

धनत्रयोदशीच्या दिवशी लोक स्टीलच्या वस्तू खरेदी करून त्यांच्या घरी आणतात. पण स्टील शुद्ध धातू नाही. मान्यतेनुसार त्यावर राहूचा प्रभाव जास्त असतो. धनत्रयोदशीच्या निमित्ताने तुम्ही स्टीलची वस्तू घेणे टाळा.

उधार देणे किंवा घेणे टाळा :

या दिवशी कोणाकडून पैसे उधार घेऊ नयेत किंवा कोणाला उधार देऊ नयेत. यामुळे आर्थिक नुकसान होऊ शकते.

विवाद आणि भांडणे टाळा:

कोणाशीही वाद किंवा भांडणे टाळावीत. यामुळे घरातील सकारात्मक ऊर्जा कमी होऊ शकते.

अपवित्र गोष्टी करणे टाळा:

घरात अस्वच्छता ठेवू नये. तसेच मांसाहार, मद्यपान किंवा इतर अपवित्र गोष्टी टाळाव्यात.

नकारात्मक विचार:

नकारात्मक विचार किंवा चिंता टाळावी. या दिवशी सकारात्मक आणि शांत मनाने पूजा करावी.

जुन्या वस्तूंचा वापर करणे टाळा:

शक्यतो जुन्या भांड्यांऐवजी नवीन भांडी वापरावीत. तसेच फाटलेले कपडे किंवा खराब वस्तूंचा वापर टाळावा.

अंधार ठेवणे:

घरात अंधार ठेवू नये. संध्याकाळी सर्वत्र दिवे लावून प्रकाशमय वातावरण ठेवावे.

Edited by - Priya Dixit  

ALSO READ: Diwali Lakshmi Pujan : दिवाळीला मुंबईतील प्रसिद्ध देवी लक्ष्मीच्या 3 मंदिरांना भेट द्या

ALSO READ: Dhanteras 2025 : फक्त धनत्रयोदशीला या मंदिराचे दरवाजे उघडतात, भगवान धन्वंतरींना औषधी वनस्पती अर्पण केल्या जातात

ALSO READ: धन्वंतरी देव कोण आहेत? आयुर्वेदाचे जनक आणि त्यांचे महत्त्व

साहित्य -

यामध्ये आसन, पाद्य, अर्घ्य, आचमन (सुगंधी पिण्याचे पाणी), स्नान, वस्त्र, दागिने, गंध (केशर-चंदन), फुले, धूप, दिवा, नैवेद्य, आचमन (शुद्ध पाणी), दक्षिणायुक्त तांबूल, आरती, परिक्रमा इत्यादींचा समावेश होतो.

धनतेरस पूजाविधी

या दिवशी सकाळी लवकर उठा, तुमची दैनंदिन कामे पूर्ण करा आणि पूजेची तयारी करा. तुमच्या घराच्या ईशान्य कोपऱ्यात पूजा करा. पूजेदरम्यान, तुमचे तोंड ईशान्य, पूर्व किंवा उत्तरेकडे असले पाहिजे.

- पूजेदरम्यान, पंचदेवांची स्थापना करा. सूर्यदेव, भगवान गणेश, दुर्गा, शिव आणि विष्णू यांना पंचदेव म्हणतात. सर्वांनी एकत्र येऊन पूजा करावी. पूजेदरम्यान कोणताही आवाज करू नका.

ALSO READ: Dhanteras 2025: धनत्रयोदशीला काय करावे आणि काय टाळावे

- या दिवशी, भगवान धन्वंतरीची षोडशोपचार पूजा करावी. याचा अर्थ 16 विधींनी पूजा करणे: पद्य (पाणी), अर्घ्य (पाणी), आचमन (पाण्याचा घोट), स्नान, कपडे, दागिने, सुगंध, फुले, धूप, दिवे, नैवेद्य (पाणी), आचमन (तंबाखू पिणे), सुपारीची पाने, स्तोत्रांचे पठण, प्रार्थना, तर्पण (पाणी अर्पण) आणि नमस्कार (प्रार्थना). पूजा संपल्यानंतर, इच्छित फळ प्राप्त करण्यासाठी दक्षिणा (भेट) अर्पण करा.

- यानंतर, भगवान धन्वंतरी यांच्यासमोर धूप आणि दिवा लावा. त्यानंतर, त्यांच्या कपाळावर हळद, सिंदूर, चंदन आणि तांदूळ लावा. त्यानंतर, त्यांना माला आणि फुले अर्पण करा.

- पूजा करताना, अनामिका बोटाने सुगंध (चंदन, कुंकू, अबीर, गुलाल, हळद इ.) लावा. त्याचप्रमाणे, वरील षोडशोपचारातील सर्व घटकांनी पूजा करा. पूजा करताना त्यांचा मंत्र जप करा.

- पूजा केल्यानंतर, प्रसाद अर्पण करा. लक्षात ठेवा की नैवेद्यात मीठ, मिरपूड आणि तेल वापरले जात नाही. प्रत्येक ताटात तुळशीचे पान ठेवले जाते.

ALSO READ: Dhanteras 2025 : फक्त धनत्रयोदशीला या मंदिराचे दरवाजे उघडतात, भगवान धन्वंतरींना औषधी वनस्पती अर्पण केल्या जातात

- शेवटी, त्यांची आरती करून आणि नैवेद्य अर्पण करून पूजा संपवली जाते.

- मुख्य पूजा झाल्यानंतर, प्रदोष काळात मुख्य प्रवेशद्वारावर किंवा अंगणात दिवे लावा. तसेच यमाच्या नावाने दिवा लावा. रात्री घराच्या सर्व कोपऱ्यात दिवे लावा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit  

धनत्रयोदशीला तुम्ही किन्नर लोकांना नाणी दान करावीत. ही सामान्य नाणी असू शकतात किंवा तुम्ही तुमच्या साधनांनुसार चांदी किंवा सोन्याची नाणी देखील देऊ शकता. यामुळे तुम्हाला शुभेच्छा मिळतात.

किन्नरला पैसे देणे शुभ का मानले जाते?

धनतेरस हा देवी लक्ष्मीला प्रसन्न करण्याचा दिवस आहे. या दिवशी अनेक घरांमध्ये भगवान धन्वंतरी तसेच देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते. किन्नरांना देवी लक्ष्मीचा विशेष आशीर्वाद असतो. किन्नरांना मंगलमुखी असेही म्हणतात. अशात धनत्रयोदशीला किन्नरकडे पाहणे देखील शुभ मानले जाते. जर तुम्ही त्यांना काही नाणी दान केली आणि किन्नर ते नाणे दातांमध्ये धरून तुम्हाला परत करतो, तर समजून घ्या की देवी लक्ष्मीने तुम्हाला आशीर्वाद दिला आहे."

किन्नरने दिलेल्या पैशाचे तुम्ही काय करावे?

जर किन्नर तुम्हाला पैसे देत असेल तर ते चुकूनही खर्च करू नका. हे पैसे तुमच्या तिजोरीत लाल कपड्यात बांधून ठेवा. कारण किन्नरने दिलेले पैसे तुमच्या नशिबाचे दरवाजे उघडू शकतात, तुमच्या जीवनातील गरिबी दूर करू शकतात आणि तुम्हाला श्रीमंत बनवू शकतात.

धनत्रयोदशी हा केवळ संपत्ती वाढवण्याचा प्रसंग नाही तर सकारात्मक ऊर्जा आणि आशीर्वाद मिळविण्याचा सण देखील आहे. शास्त्रांनुसार, या दिवशी भक्तीभावाने किन्नर लोकांना नाणी किंवा पैसे दान केल्याने शंभरपट पुण्य मिळते. 

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याला दुजोरा देत नाही.

मनमोहन वस्त्राने, आदिदेव विलसे

शंखचक्र जलौका, अमृतघट हाती

चर्तुभुजजांनी अवघ्या, दुखाला पल्लवी

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

सकलजनांना धावा आरोग्य देवा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

नमामि धनवंतरी, नमामि धनवंतरी

देवांयानी दैत्यानी, मंथन ते केले

त्यातुन अमृतकलशा, घनेऊनिया आले

भय दुख सरण्या, जरा मृत्यु हरण्या

सकलांना त्याचे, संजीवीनी झाले

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

सकलजनांना धावा, आरोग्य देवा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

नमामि धनंवतरी, नमामि धनवंतरी

शास्त्रांचे परिशीलन, अनुभव कर्मांचा

बुध्दीने तर्काने, तत्पर ती सेवा

शुचिदर्श सत्यधर्म, संयत उदारता

श्रीकांतासह सालया, आशिर्वच धावा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा

सकलजनांना धावा, आरोग्य देवा

जय देव, जय देव, धनवंतरी देवा।।


****************** 
धन्वंतरि स्तोत्र

नमामि धन्वन्तरीमादिदेवं सुरासुरैर्वन्दितपादपड्कजम्।

लोके जरारुग्भयमृत्युनाशनं दातारमीशं विविधौषधीनाम्।

शड्खं चक्रं जलौकां दधदममृतघटं चारुदोभिश्चतुर्भि:।

सूक्ष्मस्वच्छातिहृद्यांशुक परिविलसन्मौलिमंभोजनेत्रम।

कालाम्भोदोज्ज्वलाङ्गं कटितटविलसच्चारूपीताम्बराढ्यम

वन्दे धन्वन्तरिं तं निखिलगदवनप्रौढदावाग्निलीलम ॥

ॐ नमो भगवते महासुदर्शनाय वासुदेवाय धन्वन्तरायेः

अमृतकलश हस्ताय सर्व भयविनाशाय सर्व रोगनिवारणाय्

त्रिलोकपथाय त्रिलोकनाथाय श्री महाविष्णुस्वरूप

श्रीधनवन्तरी स्वरूप श्री श्री श्री औषधचक्र नारायणाय नमः।।

इति श्रीधन्वन्तरिस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

ALSO READ: धनतेरस 2025: घरच्या घरी धनतेरस पूजन कसे करावे? योग्य पद्धत जाणून घ्या

निरोगी जीवनशैलीला प्रोत्साहन: धनत्रयोदशी आयुर्वेदाचे महत्त्व सांगते, जे निरोगी जीवनशैलीसाठी नैसर्गिक उपायांवर भर देते. यामुळे आधुनिक काळात जीवनशैलीशी संबंधित अनेक आजारांवर नियंत्रण मिळवता येते. 

प्रतिबंधात्मक आरोग्य: हा दिवस केवळ उपचार नव्हे, तर आजार होण्यापूर्वीच प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यावर जोर देतो. 

आधुनिक वैद्यकीय उपायांना पर्याय: आयुर्वेदाच्या मदतीने, पर्यावरणास हानिकारक असलेल्या काही आधुनिक वैद्यकीय प्रक्रियांवर अवलंबून राहणे कमी करता येते, ज्यामुळे एक संतुलित आणि नैसर्गिक आरोग्य पद्धतीला प्रोत्साहन मिळते. 

ALSO READ: धनतेरस दिवशी कोणते मंत्र म्हणावे? लक्ष्मी-धन्वंतरि मंत्र मराठीमध्ये

सर्वांगीण आरोग्याचा उत्सव: धनत्रयोदशी हा केवळ संपत्तीचा सण नाही, तर तो 'आरोग्याला संपत्ती' मानून संपूर्ण आरोग्याचा उत्सव आहे. आयुर्वेदाच्या शिकवणीनुसार, आरोग्य हे बाह्य संपत्तीपेक्षा अधिक महत्त्वाचे आहे. 

दानधर्माचे महत्त्व: या दिवशी आरोग्यसेवा किंवा औषधे दान करण्याचा संकल्प करणे खूप महत्त्वाचे मानले जाते, कारण याने गरजूंच्या जीवनात आरोग्य आणि आनंद मिळतो. 

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: धन्वंतरी देव कोण आहेत? आयुर्वेदाचे जनक आणि त्यांचे महत्त्व

या धनत्रयोदशीच्या पवित्र सणानिमित्त माता लक्ष्मी तुमच्या जीवनात धन आणि वैभवाचा वर्षाव करो. 

तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला नेहमी उत्तम आरोग्य लाभो, 

हा सण तुमच्या आयुष्यात नवीन ऊर्जा आणि सकारात्मकता घेऊन येवो!

धनतेरसचा सण सुखाचा आणि निरोगी!

धनत्रयोदशीच्या या मंगलमय दिवशी तुमच्या जीवनात धनलक्ष्मीचा प्रकाश पडो 

आणि तुमचे आरोग्य धनापेक्षाही मौल्यवान रत्नासारखे चमकत राहो. 

तुमच्या प्रत्येक स्वप्नाला यश मिळो आणि तुमचे कुटुंब सुख, समृद्धी आणि निरोगीपणाने बहरत राहो. 

शुभ धनतेरस!

या धनत्रयोदशीच्या शुभ प्रसंगी तुमच्या जीवनात धनसंपत्ती आणि उत्तम आरोग्य यांचा सुंदर मिलाफ होवो. 

माता लक्ष्मी तुमच्या प्रत्येक प्रयत्नाला यश देवो आणि 

तुमच्या शरीराला निरोगी ठेवण्यासाठी सकारात्मक ऊर्जा प्रदान करो. 

हा सण तुमच्या आयुष्यात नवीन प्रेरणा घेऊन येवो!

धनत्रयोदशीच्या या पावन सणानिमित्त तुमच्या घरात धनधान्याची आणि आरोग्याची भरभराट होवो. 

तुमच्या जीवनातील प्रत्येक क्षण सुख, समृद्धी आणि निरोगीपणाने भरलेला असो. 

माता लक्ष्मी आणि धन्वंतरी यांच्या आशीर्वादाने तुमचे आयुष्य उजळून निघो! 

शुभ धनतेरस!

या धनत्रयोदशीला माता लक्ष्मी तुमच्या जीवनात समृद्धीचा सागर घेऊन येवो 

आणि भगवान धन्वंतरी तुम्हाला निरोगी आणि दीर्घायुष्य प्रदान करो. 

तुमचे प्रत्येक नवीन पाऊल यशाकडे जावो आणि 

तुमचे कुटुंब धन आणि स्वास्थ्याच्या आनंदात सदा तल्लीन राहो. 

शुभ धनतेरस!

या धनत्रयोदशीच्या शुभ दिवशी तुमच्या जीवनात धनसंपत्तीचा प्रवाह अविरत वाहत राहो 

आणि तुमचे आरोग्य सूर्यासारखे तेजस्वी राहो. 

तुमच्या कुटुंबात प्रेम, सौहार्द आणि समृद्धी यांचा संगम होवो. 

हा सण तुमच्या आयुष्यात नवीन आशा आणि उमेद घेऊन येवो!

धनत्रयोदशीच्या या पवित्र सणानिमित्त 

तुमच्या जीवनात धनलक्ष्मी आणि धन्वंतरी यांचे आशीर्वाद मिळो. 

तुम्हाला सुदृढ आरोग्य आणि अखंड समृद्धी लाभो, 

जेणेकरून तुम्ही जीवनातील प्रत्येक आव्हानाला सामोरे जाऊ शकाल. 

तुमचे घर सुख, प्रेम आणि वैभवाने नेहमी बहरलेले राहो! 

शुभ धनतेरस!

धनत्रयोदशीच्या हार्दिक शुभेच्छा! 

या मंगलमय सणाच्या निमित्ताने माता लक्ष्मी आणि कुबेर यांच्या कृपेने 

तुमच्या जीवनात सुख, समृद्धी आणि वैभव यांची बरसात होवो. 

तुमचे घर धनधान्याने आणि आनंदाने भरून जावो. 

हा सण तुम्हाला नवीन यश आणि प्रगतीच्या मार्गावर नेल, अशी माझी प्रार्थना!

शुभ धनत्रयोदशी! 

या पवित्र दिवशी तुमच्या जीवनात धन, स्वास्थ्य आणि सौभाग्य यांचा प्रकाश पडो. 

तुमच्या प्रत्येक स्वप्नाला यश मिळो आणि तुमचे कुटुंब नेहमी सुखी आणि समृद्ध राहो. 

हा सण तुमच्या आयुष्यात नवीन उमेद आणि उत्साह घेऊन येवो!

धनत्रयोदशीच्या मंगलमय शुभेच्छा! 

या सणाच्या पावन अवसरावर माता लक्ष्मी तुमच्यावर कृपादृष्टी ठेवो 

आणि तुमच्या जीवनात समृद्धी, शांती आणि आनंद यांची भरभराट होवो. 

तुमच्या प्रत्येक प्रयत्नाला यश मिळो 

आणि हा सण तुमच्या कुटुंबासाठी सुखाचा ठरो!

धनत्रयोदशीच्या खूप खूप शुभेच्छा! 

हा सण तुमच्या आयुष्यात नवीन आशा, नवीन स्वप्ने आणि नवीन संधी घेऊन येवो. 

माता लक्ष्मी आणि कुबेर यांच्या आशीर्वादाने 

तुमचे घर धनसंपत्तीने आणि प्रेमाने भरलेले राहो. 

तुम्हा सर्वांना सुखी आणि समृद्ध भविष्य लाभो!

शुभ धनत्रयोदशी! 

या सणाच्या शुभ अवसरावर तुमच्या जीवनात सकारात्मक ऊर्जा आणि समृद्धी येवो. 

तुमच्या प्रत्येक कार्यात यश मिळो आणि तुमचे कुटुंब नेहमी सुखी आणि एकत्र राहो. 

हा सण तुमच्या आयुष्यात नवीन प्रकाश घेऊन येवो!

धनत्रयोदशीच्या पवित्र सणाच्या शुभेच्छा! 

माता लक्ष्मी तुमच्या जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धी यांचा वर्षाव करो. 

तुमच्या घरात नेहमी आनंदाचे आणि प्रेमाचे वातावरण राहो. 

हा सण तुमच्या कुटुंबासाठी नवीन यश आणि प्रगती घेऊन येवो!

ALSO READ: धनतेरसला तुमच्या राशीनुसार वस्तू खरेदी करा; देवी लक्ष्मीच्या कृपेने आयुष्यात कधीही पैशाची कमतरता भासणार नाही

धनत्रयोदशीला काही धातू खरेदी करणे अशुभ मानले जाते. भेटवस्तू म्हणून देणे किंवा घेणे देखील अशुभ मानले जाते. 

लोखंडी वस्तू 

धनत्रयोदशीला घरी लोखंड किंवा स्टीलच्या भेटवस्तू आणणे टाळा. वास्तु आणि ज्योतिषशास्त्रानुसार, लोखंडाचा संबंध शनि ग्रहाशी आहे, जो दिवसाची शुभ ऊर्जा कमी करतो. तथापि, लोखंड किंवा स्टीलऐवजी, तुम्ही चांदी किंवा पितळाच्या वस्तू भेट देऊ शकता. या देवी लक्ष्मीच्या आवडत्या धातू मानल्या जातात आणि समृद्धीचे प्रतीक आहेत .

ALSO READ: Dhanteras 2025 धनत्रयोदशीला किन्नरला दिलेली ही एक वस्तू सौभाग्य आणते, हे दान १०० उपायांपेक्षा श्रेष्ठ

काळे किंवा गडद रंगाचे कपडे  काळे कपडे नकारात्मक ऊर्जा आणि दुःखाचे प्रतीक मानले जातात. म्हणून, धनतेरस किंवा दिवाळीसारख्या शुभ सणांना काळे कपडे भेट देणे किंवा परिधान करणे अशुभ परिणाम देऊ शकते. त्याऐवजी, लाल, पिवळा, सोनेरी किंवा गुलाबी रंग शुभ आणि सौभाग्याचे प्रतीक मानले जातात. हे भेट द्या किंवा परिधान करा.

ALSO READ: धनत्रयोदशी २०२५ शुभ मुहूर्त, पूजा पद्धत आणि आरती

काचेच्या वस्तू:  

धनत्रयोदशीला कोणालाही काच किंवा आरशाच्या वस्तू भेट देऊ नयेत. या दिवशी घरी काच आणणे अशुभ मानले जाते. म्हणून, भेट म्हणून आरसे किंवा काच देणे चांगले नाही.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. कोणतेही उत्पादन वापरण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: वसुबारसला सुहासिनी महिलांनी कोणते नियम पाळावेत?

ALSO READ: Vasu Baras 2025 : वसुबारस या दिवशी काय करावे आणि काय टाळावे – शुभ-अशुभ गोष्टी

ALSO READ: वसुबारस पूजा मुहूर्त 2025: शुभ वेळ आणि तिथी माहिती

ALSO READ: गाईचे महत्त्व हिंदू धर्मात-वसुबारसच्या निमित्ताने जाणून घ्या

गायीचे पावित्र्य-

वसुबारस हा गायीला समर्पित सण आहे. गाय हिंदू धर्मात पवित्र मानली जाते आणि ती लक्ष्मीस्वरूप मानली जाते. गायीचे दूध, दही, तूप यांसारखे पदार्थ पवित्र मानले जातात. या दिवशी दूध आणि दही खाऊन गायीप्रती कृतज्ञता व्यक्त केली जाते आणि तिच्या उत्पादनांचे महत्त्व स्मरणात ठेवले जाते.

ALSO READ: वसुबारसला सुहासिनी महिलांनी कोणते नियम पाळावेत?

समृद्धीचे प्रतीक

गायीला संपत्ती आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. वसुबारसला दूध आणि दही यांसारखे पदार्थ खाणे हे लक्ष्मीच्या कृपेने घरात समृद्धी यावी यासाठी शुभ मानले जाते. दूध-दही खाणे हे घरात सुख, शांती आणि समृद्धी आणणारे मानले जाते.

सात्त्विकता- 

दूध आणि दही हे सात्त्विक आहार मानले जातात. वसुबारस हा सण दीपावलीच्या आधी येतो, जेव्हा लोक उपवास किंवा सात्त्विक आहार घेण्यास प्राधान्य देतात. दूध आणि दही यांचा आहार हलका, पौष्टिक आणि पचायला सोपा असतो, जो या सणाच्या उपास आणि पूजेसाठी योग्य मानला जातो.

कृषी संस्कृतीशी नाते-

भारतात गायींचे पालन आणि कृषी संस्कृती यांचा जवळचा संबंध आहे. वसुबारस हा सण ग्रामीण भागात विशेष उत्साहाने साजरा केला जातो, जिथे गायींच्या दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांचा वापर रोजच्या जीवनात महत्त्वाचा आहे. या दिवशी दूध-दही खाणे हे गायींच्या योगदानाला मान देण्याचे प्रतीक आहे.

परंपरागत रीतिरिवाज-

वसुबारसला गायी आणि वासरांना सजवून त्यांची पूजा केली जाते. या पूजेचा भाग म्हणून दूध आणि दही यांचा नैवेद्य अर्पण केला जातो. त्यानंतर हे पदार्थ प्रसाद म्हणून खाल्ले जातात, जे शुभ आणि पवित्र मानले जाते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: वसुबारस 2025 : गाई-वासराच्या पूजेचे सोपे मंत्र आणि आरती

बाजरीची भाकरी-या दिवशी बाजरीची भाकरी बनवून तिला तूप लावून नैवेद्यात ठेवतात. 

गवार शेंगांची भाजी- या दिवशी गावराच्या शेंगांची भज्जी केली जाते. साधी सोपी सात्विक अशी भाजी नैवेद्यात ठेवली जाते. 

दहीभात-दही आणि भाताचा साधा पण सात्त्विक पदार्थ, जो या दिवशी खूप लोकप्रिय आहे. याला साखर घालून खाल्ले जाते.

खीर-गायीच्या दुधापासून बनवलेली खीर हा वसुबारसचा प्रमुख गोड पदार्थ आहे. यात केशर, वेलची आणि सुकामेवा घालून ती अधिक स्वादिष्ट बनवली जाते.

बासुंदी-गायीच्या दुधापासून बनवलेली गोड बासुंदी हा महाराष्ट्रीयन पदार्थ वसुबारसला विशेषतः तयार केला जातो.

पुरणपोळी-गायीच्या तुपात बनवलेली पुरणपोळी हा महाराष्ट्रातील पारंपरिक पदार्थ आहे. चणाडाळ आणि गूळ यांचे मिश्रण असलेली ही पोळी गायीला नैवेद्य म्हणून अर्पण केली जाते.

लाडू-गायीच्या तुपात बनवलेले बेसनाचे लाडू, रव्याचे लाडू किंवा नारळाचे लाडू या सणाला बनवले जातात.

ALSO READ: वसुबारसला गाई-वासराचे पूजन का केले जाते? कथा आणि महत्त्व जाणून घ्या

वसुबारसला बनवले जाणारे पदार्थ साधारणपणे सात्त्विक आणि शाकाहारी असतात, कारण हा सण गायीच्या पवित्रतेशी आणि सात्त्विकतेाशी जोडलेला आहे. तसेच काही ठिकाणी स्थानिक परंपरेनुसार वेगवेगळे पदार्थ बनवले जातात. 

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: वसुबारस 2025 : गाई-वासराच्या पूजेचे सोपे मंत्र आणि आरती

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: वसुबारसला दूध-दही खाण्याची परंपरा का आहे? जाणून घ्या कारण

ALSO READ: नात्यांमध्ये गोडवा आणेल आणि चवही वाढवेल अशी चंद्रकला करंजी दिवाळीत नक्की ट्राय करा

ALSO READ: वसुबारस निमित्त घरी झटपट बनणार बाजरीची भाकरी आणि गवारीची भाजी

ALSO READ: दिवाळीला बनवा कुरकुरीत असा मक्याचा चिवडा

एके दिवशीं काय झालं ? आश्विनमास आला. पहिल्या द्वादशीच्या दिवशीं म्हातारी सकाळीं उठली, शेतावर जाऊं लागली. सुनेला हांक मारली, मुली मुली इकडे ये ! सून आली, काय म्हणून म्हणाली. तशी म्हातारी म्हणाली, मी शेतावर जातें. दुपारीं येईन. तूं माडीवर जा, गव्हाचे, मुगांचे दाणे काढ, गव्हाळे-मुगाळे शिजवून ठेव असं सांगितलं. 

आपण शेतावर निघून गेली. सून माडीवर गेली. गहूं मूग काढून ठेवले. खालीं आली, गोठ्यांत गेली. गव्हाळीं मुगाळीं वसरं उड्या मारीत होती. त्यांना ठार मारलीं, चिरलीं व शिजवून ठेवून सासूची वाट पहात बसलीं. दुपार झाली तशी सासू घरी आली. सुनेनं पान वाढलं. सासूनं देखलं. तांबडं मांस दृष्टीस पडलं. तिनं हे काय म्हणुन सुनेला पुशिलं. सुनेनं सर्व हकीकत सांगितली. सासू घाबरली. न समजतां चुकी घडली म्हणून तशीच उठली. देवापाशीं जाऊन बसली. प्रार्थना केली. देवा, हा सुनेच्या हातून अपराध घडला. तिला ह्याची क्षमा कर ! गाईवासरं जिवंत कर ! असं न होईल तर संध्याकाळीं मीं आपला प्राण देईन ! असा निश्चय केला. 

देवापाशीं बसून राहिली. देवानं तिचा एकनिश्चय पाहिला. निष्कपट अंतकरण देखिलं. पुढं संध्याकाळीं गाई आल्या. हंबरडा फोडू लागल्या तशी देवाला चिंता पडली. हिचा निश्चय ढळणार नाहीं असं देवास वाटलं. मग देवान काय केलं ? गाईचीं वासरं जिवंत केलीं. तीं उड्या मारीत मारीत प्यायला गेलीं. गाईंचे हंबरडे बंद झाले. म्हातारीला आनंद झाला. सुनेला आश्चर्य वाटलं. तसा सर्वांना आनंद झाला. नंतर म्हातारीनं गाईगोर्‍ह्यांची पूजा केली. स्वयंपाक करून नैवेद्य दाखविला. देवाचे आभार मानले. नंतर आपण जेवली. आनंदी झाली. तसे तुम्ही आम्ही होऊं. ही साठां उत्तरांची कहाणी पांचां उत्तरीं, देवाब्राह्मणाचे दारीं, पिंपळाच्या पारीं, गाईंच्या गोठी सुफळ संपूर्ण.

वसुबारसच्या पवित्र सणानिमित्त, 

गाय मातेच्या कृपेने तुमचे जीवन समृद्धी, 

सुख आणि आरोग्याने भरले जावो. 

हा सण तुमच्या कुटुंबात आनंद आणि एकता घेऊन येवो. 

शुभ वसुबारस!

स्वदुग्धे सदा पोशिते जी जगाला

स्वपुत्रास दे जी कृषी चालवाया

नमस्कार त्या दिव्य गो देवतेला

वसुबारसच्या हार्दिक शुभेच्छा

गायीच्या पूजेचा हा पवित्र दिवस तुमच्या जीवनात 

प्रकाश, प्रेम आणि समृद्धी घेऊन येवो. 

वसुबारसच्या निमित्ताने तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला हार्दिक शुभेच्छा!

जिच्या सेवेने सर्व संकट दूर होतात 

अशा गाय मातेमध्ये आहे सर्व देवांचा अंश 

वसुबारसच्या हार्दिक शुभेच्छा

वसुबारसचा हा सण तुमच्या घरात सुख-शांती आणि समृद्धीचा संदेश घेऊन येवो. 

गाय मातेच्या आशीर्वादाने तुमचे जीवन आनंदमय होवो. 

शुभ वसुबारस!

दीपावलीच्या या प्रारंभिक सणात, 

गायीच्या पूजेच्या माध्यमातून तुमच्या जीवनात 

सकारात्मकता आणि समृद्धी येवो. 

वसुबारसच्या तुम्हाला आणि तुमच्या प्रियजनांना मनःपूर्वक शुभेच्छा!

वसुबारसच्या या शुभ दिनी, 

गाय मातेच्या कृपेने तुमचे मन शांत 

आणि जीवन समृद्ध होवो. 

हा सण तुम्हाला नवीन ऊर्जा आणि प्रेरणा देईल. शुभेच्छा!

वसुबारसचा हा पवित्र सण तुमच्या जीवनात 

नवचैतन्य आणि समृद्धी घेऊन येवो. 

गाय मातेच्या आशीर्वादाने तुमचे प्रत्येक स्वप्न पूर्ण होवो. 

शुभ वसुबारस!

वसुबारसच्या या शुभ प्रसंगी, 

तुमचे जीवन गाय मातेच्या कृपेने 

आनंद, समृद्धी आणि यशाने भरले जावो. 

हा सण तुमच्यासाठी मंगलमय ठरो!

गायीच्या पूजेचा हा सण 

तुमच्या जीवनात नवीन प्रकाश आणि आनंद घेऊन येवो. 

वसुबारसच्या निमित्ताने तुम्हाला आणि तुमच्या प्रियजनांना मनापासून शुभेच्छा!

हा वसुबारस तुमच्या जीवनात 

नवीन आशा, उत्साह आणि समृद्धी घेऊन येवो. 

गाय मातेच्या कृपेने तुमचे प्रत्येक कार्य यशस्वी होवो. 

शुभ वसुबारस!

वसुबारसच्या शुभ दिनी, 

गाय मातेच्या पूजेच्या माध्यमातून 

तुमच्या जीवनात सकारात्मक बदल आणि समृद्धी येवो. 

तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला हार्दिक शुभेच्छा!

या वसुबारसच्या शुभ प्रसंगी, 

तुमच्या घरात सुख, समृद्धी आणि आनंदाचा प्रकाश पसरावा. 

गाय मातेच्या कृपेने तुमचे जीवन मंगलमय होवो. शुभ वसुबारस!

वसुबारसच्या या पवित्र सणात, 

गाय मातेच्या आशीर्वादाने 

तुमच्या जीवनातील सर्व अडचणी दूर होवोत 

आणि तुम्हाला यश मिळो. 

हार्दिक शुभेच्छा!

गायीच्या पूजेच्या या शुभ दिनी, 

तुमच्या जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धी येवो. 

वसुबारसचा हा सण तुमच्या कुटुंबासाठी आनंददायी ठरो. 

शुभेच्छा!

ALSO READ: Vasubaras Katha वसुबारस कथा

वसुबारस हा सण विशेषतः महाराष्ट्रात आणि दक्षिण भारतात साजरा केला जातो. गायीला माता आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. या दिवशी गायीची पूजा करून तिला गव्हाचा खुराक, पुरणपोळी किंवा इतर नैवेद्य अर्पण केला जातो. हा सण कृतज्ञता आणि पर्यावरण संरक्षणाचा संदेश देतो.

ALSO READ: वसुबारस पूजा मुहूर्त 2025: शुभ वेळ आणि तिथी माहिती

हिंदू धर्मात गाईला महत्वाचे स्थान असून तिचा सन्मान करण्याचा हा दिवस. या दिवशी गाईची पाडसासह पूजा करतात. समुद्र मंथनातून उत्पन्न झालेल्या नंदा नावाच्या गायीला उद्देशून हे व्रत केले जाते. या दिवशी गायीची पूजा करतात. एकवेळ उपास करून संध्याकाळी गायीची पूजा वासऱ्यासह करतात. या दिवशी काही गोष्टी करणे वर्ज्य मानले आहे. चला तर मग जाणून घेऊ या की या दिवशी काय करावे आणि काय करू नये. 

काय करू नये-

गोवत्स एकादशीला गहू मूग खात नाही तसेच दूध आणि दुधाचे पदार्थ ,तळलेले आणि तव्यावरील पदार्थ खाणे वर्ज्य असल्याची आख्यायिका आहे. 

केस कापणे किंवा नखे कापणे: या दिवशी केस किंवा नखे कापू नका, कारण ते नकारात्मक ऊर्जा आणते.

गायींचे पूजन: गायींना हळद-कुंकू लावून सजवा. त्यांना ताजे घास, गुड़, गव्हाचे धान्य आणि भाज्या अर्पण करा. गायींच्या पूजेचा लाभ घ्या.

मांसाहार किंवा तामसिक भोजन: मांस, मद्य किंवा तिखट/मसालेदार पदार्थ खाणे टाळा. सात्त्विक व्रत किंवा शाकाहार ठेवा.

गोवर्धन पूजा: गोवर्धन पर्वताची पूजा करा. मातीचा गोवर्धन बनवून त्याची पूजा करा आणि भगवान कृष्णाची कथा वाचा.

विवाद किंवा नकारात्मक बोलणे: कौटुंबिक भांडणे किंवा नकारात्मक चर्चा टाळा, जेणेकरून शांती भंग होणार नाही.दान-पुण्य: गायींसाठी किंवा गौशाळेसाठी दान करा (जसे घास, धान्य किंवा पैसा). ब्राह्मण किंवा गरजू व्यक्तींना दान द्या.

प्राण्यांना इजा: कुणालाही प्राण्यांना (विशेषतः गायींना) इजा पोहोचवू नका किंवा त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करू नका.

व्रत आणि भोजन: दिवसभर व्रत ठेवा किंवा सात्त्विक भोजन (दूध, दही, फळे) घ्या. संध्याकाळी पौर्णिमेच्या तयारीसाठी दिवा लावा.

कर्ज किंवा आर्थिक निर्णय: नवीन कर्ज घेणे किंवा मोठे आर्थिक निर्णय घेणे टाळा, कारण हा दिवस स्थिरतेसाठी आहे.

ALSO READ: वसुबारसला सुहासिनी महिलांनी कोणते नियम पाळावेत?

काय करावे-

या दिवसापासून अंगणात रांगोळी काढून दिवाळीची सुरुवात होते.

घरी गुरे, वासरे असणार्‍यांकडे ह्या दिवशी पुरणा-वरणाचा स्वयंपाक करुन नैवेद्य दाखवला जातो. 

सौभाग्यवती स्त्रिया एकभुक्त राहून सायंकाळी संवत्स म्हणजे वासरासह असलेल्या गायीचे पूजन करतात.

सवाष्ण बायका गाईच्या पायावर पाणी घालतात. 

नंतर हळद-कुंकू, फुले, अक्षता वाहून फुलांची माळ त्यांच्या गळ्यात घालतात. 

निरांजनाने ओवाळून केळीच्या पानावर पुरणपोळी वगैरे पदार्थ वाढून गाईला खाऊ घालतात. 

स्त्रिया बाजरीची भाकरी व गवारीच्या शेंगाची भाजी खाऊन उपवास सोडतात.

आपल्या मुला-बाळांना चांगले आरोग्य मिळावे व सुख लाभावे म्हणून ही पूजा करतात.

या दिवशी दूध, दुधाचे पदार्थ, तळलेले पदार्थ खात नाहीत. 

घरांत लक्ष्मीचे आगमन व्हावे या हेतूनेही या दिवशी सवत्स धेनूची पूजा करण्याची पद्धत आहे. 

 गोवर्धन पर्वताची पूजा करा. मातीचा गोवर्धन बनवून त्याची पूजा करा आणि भगवान कृष्णाची कथा वाचा.

गायींसाठी किंवा गौशाळेसाठी दान करा (जसे घास, धान्य किंवा पैसा). ब्राह्मण किंवा गरजू व्यक्तींना दान द्या.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: Diwali 2025: यंदा दिवाळी कधी आहे? वसुबारस ते भाऊबीज तारखा याबद्दल माहिती

ALSO READ: धनत्रयोदशीला भगवान धन्वंतरीचे दर्शन करण्यासाठी या मंदिरांना भेट द्या

गोवर्धन हे भगवान श्रीकृष्णाच्या बालपणीच्या मनोरंजनासाठी एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे. असे मानले जाते की जेव्हा भगवान इंद्राला त्यांच्या शक्तींचा खूप अभिमान वाटला तेव्हा भगवान श्रीकृष्णाने त्यांचा अहंकार तोडण्यासाठी येथे एक खेळकर कृती केली. एकदा गोकुळात, जेव्हा सर्वजण विविध पदार्थ बनवत होते आणि आनंदाने नाचत आणि गाणी गात होते, तेव्हा भगवान श्रीकृष्णाने त्यांची आई यशोदा यांना विचारले की ते कोणत्या सणाची तयारी करत आहे. आई यशोदा यांनी त्यांना भगवान इंद्राच्या पूजेबद्दल आणि भगवान इंद्राच्या आशीर्वादामुळे ब्रजमधील सर्व रहिवाशांना चांगला पाऊस कसा पडतो, ज्यामुळे चांगले अन्न उत्पादन होते याबद्दल सांगितले. त्यांच्या आईचे शब्द ऐकून भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले की जर हे खरे असेल तर आपण गोवर्धन पर्वताची पूजा केली पाहिजे, कारण येथे आपल्या गायी चरतात आणि तेथील झाडे आणि वनस्पती चांगल्या पावसासाठी जबाबदार आहे. गोकुळातील लोकांना हा सल्ला खरा वाटला. सर्वांनी देवांचा राजा इंद्राऐवजी गोवर्धन पर्वताची पूजा करण्यास सुरुवात केली. जेव्हा इंद्राला कळले की गोकुळातील लोक त्याच्याऐवजी गोवर्धनाची पूजा करत आहे, तेव्हा त्याला खूप अपमान वाटला आणि तो संतापला आणि त्याने गोकुळातील लोकांना धडा शिकवण्यासाठी मुसळधार पाऊस पाडण्यास सुरुवात केली. हा मुसळधार पाऊस इतका विनाशकारी होता की त्यामुळे गोकुळातील लोकांची घरे उद्ध्वस्त झाली. सर्वांना वाचवण्यासाठी भगवान श्रीकृष्णाने गोवर्धन पर्वत आपल्या करंगळीवर उचलला, त्यानंतर गोकुळातील सर्व लोक त्यांच्या कुटुंबियांसह आणि गुराढोरांसह त्याखाली आश्रय घेतला. इंद्राने सात दिवस मुसळधार पाऊस पाडला. परंतु भगवान श्रीकृष्ण गोवर्धन पर्वताखाली असल्याने कोणालाही इजा झाली नाही. नंतर इंद्रदेवाला कळले की तो एका मुलाविरुद्ध नाही तर भगवान विष्णूच्या अवताराशी लढत आहे. त्याचा अभिमान मोडण्यासाठी, लीलाधरने हा चमत्कार केला. त्याने भगवान श्रीकृष्णाची माफी मागितली आणि तो आपल्या निवासस्थानी परतला. असे म्हटले जाते की त्या दिवसापासून गोवर्धन पूजा सुरू झाली.

ALSO READ: इंदूरच्या राजवाडा येथील १९३ वर्षे जुने महालक्ष्मी मंदिर; दिवाळी विशेष दर्शनाने होईल फलप्राप्ती

गोवर्धनातील प्रमुख पर्यटन स्थळे-

दंघाटी-येथे श्री गिरिराज मुखारबिंदचे सुंदर दृश्य पाहता येते आणि नव्याने बांधलेल्या मंदिरात भगवानांच्या असंख्य मूर्ती आहे. श्रीकृष्ण आणि त्यांचे मित्र या खोऱ्यात ब्रिज गोपिकांना थांबवत असत आणि दूध आणि दह्याचे दान घेत असत. यात्रेकरू सहसा दंघाटी येथून गोवर्धन परिक्रमा सुरू करतात.

जतिपुरा-या ठिकाणी श्रीनाथजी गिरिराज खडकाखाली प्रकट झाले. या ठिकाणी श्रीनाथजींच्या विविध दिव्य कृत्यांचे जतन केले आहे. नंतर, औरंगजेबाने हिंदू मंदिरांवर केलेल्या हल्ल्यांमुळे, श्रीनाथजींना नाथद्वारा येथे नेण्यात आले.

अन्यौर-हे तेच ठिकाण आहे जिथे नंद बाबा आणि यशोदा मैय्यांनी ब्रिजच्या सर्व रहिवाशांसह श्री गिरिराजजींना विविध प्रकारचे पदार्थ अर्पण केले. भगवान श्रीकृष्ण स्वतः गिरिराजाच्या रूपात प्रकट झाले आणि सर्व पदार्थ अर्पण केले. 

पुंछरी का लौठा- हे गोवर्धन पर्वताचे शेपूट असल्याचे म्हटले जाते. येथे श्रीनाथजींचे मित्र मानल्या जाणाऱ्या लौठा पैलवानाचे मंदिर आहे. जेव्हा श्रीनाथजी ब्रिज सोडून राजस्थानला जात होते, तेव्हा त्यांनी लौठाला त्यांच्यासोबत येण्यास सांगितले. लौठाजी म्हणाले, "गोपाळ, मी प्रतिज्ञा केली आहे की मी ब्रिज सोडणार नाही आणि तू परत येईपर्यंत काहीही खाणार नाही किंवा पिणार नाही." श्रीनाथजी म्हणाले, "मी तुला वरदान देतो की तू अन्न किंवा पाण्याशिवाय निरोगी आणि जिवंत राहशील."

मानसी गंगा-कारण ती भगवान श्रीकृष्णाच्या मनातून उद्भवली होती, म्हणून तिचे नाव मानसी गंगा ठेवण्यात आले. असे मानले जाते की जेव्हा नंद बाबा आणि गोकुळातील इतर रहिवासी गंगेत स्नान करण्यासाठी निघाले तेव्हा त्यांनी रात्रीसाठी गोवर्धनमधील एक रमणीय ठिकाण निवडले. भगवान श्रीकृष्णांना मग प्रश्न पडला की ब्रिजमधील रहिवाशांनी गंगेत स्नान करण्यासाठी इतके दूर का जावे, कारण ब्रिजधाम हे सर्व पवित्र स्थळांचे घर आहे. या विचारातून, गंगा माता गोवर्धनच्या पायथ्याशी मानसी गंगेच्या रूपात प्रकट झाली.

गोविंद कुंड- याच ठिकाणी भगवान इंद्र आणि भगवान श्रीकृष्ण यांच्यात संवाद झाला, जिथे इंद्राने आपली चूक मान्य करून भगवान श्रीकृष्णाची माफी मागितली आणि कामधेनू गायीच्या दुधाने अभिषेक झालेल्या लीलाधरची पूजा केली.

राधा कुंड आणि श्याम कुंड-कंसाने पाठवलेल्या अरिष्टासूरला मारल्यानंतर, ज्याने स्वतःला बैलाचे रूप धारण करून वासरांच्या गटात मिसळले होते, राधाने राधा आणि इतर मित्रांच्या विनंतीवरून स्वतःला शुद्ध करण्यासाठी श्याम कुंड बांधले. त्यांनी राधा आणि इतर गोपींसाठी राधा कुंड बांधले. असे मानले जाते की या तलावांमध्ये स्नान केल्याने सर्व पापांपासून मुक्तता मिळते.

हरिदेव मंदिर- मानसी गंगेच्या दक्षिण तीरावर स्थित, तो गिरिराज गोवर्धनचा पूजनीय देवता आहे. एका रूपात श्रीकृष्ण गिरिधारी बनले आणि त्यांचे दुसरे रूप गिरिराजजी यांना आपल्या तळहातावर धारण केले आणि त्यांच्या एका रूपाने त्यांची पूजा केली.

कुसुम सरोवर-मानसी गंगा आणि राधा कुंड यांच्यामध्ये स्थित, हे ठिकाण भव्य आणि अद्वितीय आहे. राधा आणि कृष्णाच्या प्रेमाशी संबंधित अनेक महत्त्वाच्या कथा आहे. हे जाट शासक महाराजा सूरजमल यांच्या स्मारक छताचे ठिकाण देखील आहे. कुसुम सरोवरात नारद कुंड आहे, जिथे नारदांनी भक्तीपर श्लोक लिहिले होते आणि जवळच श्री राधा वन बिहारी मंदिर आहे.

ALSO READ: दीपोत्सव-गोवर्धन पूजा विशेष उत्तर प्रदेशातील मंदिरांना भेट देऊन साजरे करा दिवाळीचे खास पर्व

गोवर्धनमधील प्रमुख उत्सव-  

गोवर्धन पूजा-दिवाळीनंतर साजरा केला जाणारा हा उत्सव भगवान श्रीकृष्णाच्या गोवर्धन पर्वत उचलण्याच्या दैवी कृतीशी संबंधित आहे. असे मानले जाते की भगवान श्रीकृष्णाने गोवर्धन पर्वत आपल्या करंगळीवर उचलला होता जेणेकरून गोकुळातील लोकांना भगवान इंद्राच्या क्रोधापासून वाचवता येईल. या दिवशी लोक गोवर्धन पर्वताचे शेणापासून प्रतिरूप बनवून त्याची पूजा करतात आणि अन्नकुट साजरा करतात.

गोवर्धन परिक्रमा-ही एक अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाची धार्मिक तीर्थयात्रा आहे जी गोवर्धनमधील विविध धार्मिक स्थळे, मंदिरे आणि घाटांना श्रद्धांजली वाहण्याची संधी देते. भगवान श्रीकृष्णाच्या दैवी कृत्यांशी संबंधित स्थळांना भेट देण्यासाठी ही प्रदक्षिणा केली जाते. 

श्रीकृष्ण जन्माष्टमी उत्सव-हा भगवान श्रीकृष्णाच्या जन्माच्या स्मरणार्थ साजरा केला जाणारा एक प्रमुख हिंदू सण आहे. जन्माष्टमीला, भाविक दिवसभर उपवास करतात आणि मध्यरात्री भगवान श्रीकृष्णाची पूजा करतात. मथुरा, वृंदावन, गोवर्धन, द्वारका आणि इस्कॉन मंदिरांमध्ये जन्माष्टमी मोठ्या थाटामाटात साजरी केली जाते.  

राधा अष्टमी उत्सव- ब्रिजमध्ये राधा अष्टमी मोठ्या थाटामाटात साजरी केली जाते. ही राधेचा वाढदिवस म्हणून साजरी केली जाते आणि या दिवशी लाखो भाविक येतात. मंदिरांमध्ये विशेष पूजा आणि आरत्या केल्या जातात आणि भव्य चित्रे सजवली जातात.

गोवर्धन होळी-गोवर्धन होळीचा इतिहास भगवान कृष्ण आणि राधा यांच्याशी संबंधित असंख्य पौराणिक कथा आणि लीलांसोबत गुंफलेला आहे. ब्रिजमध्ये, तरुणपणी, कृष्ण राधा आणि इतर गोपींसोबत होळी खेळत असे. रंगांशी खेळणे आणि प्रेमाची देवाणघेवाण करणे हा कृष्णाच्या रासलीलेचा एक महत्त्वाचा भाग होता. ब्रिजमध्ये होळीचा सण कृष्ण आणि राधा यांच्या प्रेम आणि भक्तीचे प्रतीक आहे, ज्यामध्ये रंग प्रेम आणि एकतेचे प्रतीक आहे. गोवर्धनमध्ये, फुले, लाडू आणि रंगांनी होळी साजरी केली जाते, जिथे स्थानिक आणि पर्यटक एकमेकांना गुलाल फेकतात आणि रंग लावतात.

गोवर्धन पर्वत जावे कसे?

मथुरा भारतातील प्रमुख शहरांशी रस्ते, रेल्वे आणि हवाई मार्गाने चांगले जोडलेले आह।  

विमान मार्ग-मथुराचे सर्वात जवळचे विमानतळ दिल्लीचे इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे, जे १६० किमी अंतरावर आहे. तेथून,टॅक्सी किंवा बसने सहजपणे गोवर्धनला पोहचता येते 

रेल्वे मार्ग- मथुरा रेल्वे स्टेशन भारतातील प्रमुख शहरांशी जोडलेले आहे, जे जवळजवळ प्रत्येक ठिकाणी रेल्वे सेवा प्रदान करते. येथून टॅक्सी किंवा ऑटोने गोवर्धनला सहज पोहचता येते 

रस्ता मार्ग- मथुरा हे दिल्ली, आग्रा, जयपूर आणि लखनऊ सारख्या शहरांशी रस्त्याने चांगले जोडलेले आहे. नियमित बस सेवा देखील उपलब्ध आहे तसेच  स्वतःच्या वाहनाने येथे सहज पोहचता येते.

ALSO READ: Narak Chaturdashi 2025: जीवनातील अंधकार दूर करण्यासाठी दिवाळीच्या शुभ मुहूर्तावर या तीर्थस्थळांना भेट द्या

ALSO READ: वसुबारसला गाई-वासराचे पूजन का केले जाते? कथा आणि महत्त्व जाणून घ्या

गोवत्स द्वादशी हा सण दीपावली किंवा अमावस्येपूर्वी द्वादशी तिथीला साजरा केला जातो. गायी-वासरांची पूजा करण्याबरोबरच या दिवशी उपवास करण्याचीही परंपरा आहे. या दिवशी माता आपल्या मुलाच्या दीर्घायुष्यासाठी हे व्रत करतात. मान्यतेनुसार या दिवशी गाय आणि वासराची पूजा केल्याने सर्व देवतांचा आशीर्वाद प्राप्त होतो.

पूजा विधी

गाय आणि वासराला स्नान घालून स्वच्छ करावे.

त्यांना हळद, कुंकू, गंध, फुले आणि अक्षता (तांदूळ) लावावे.

गायीच्या पायांना हळद-कुंकू लावून नमस्कार करावा.

गाय आणि वासराला गूळ, चारा, किंवा फळे अर्पण करावी.

'क्षीरोदार्णवसम्भूते सुरासुरनमस्कृते। सर्वदेवमये मातर्गृहाणार्घ्य नमो नम:॥'

मंत्र जपत गाईला आंघोळ करावी.

वरील मंत्र म्हणत गायेची पूजा आणि प्रदक्षिणा करावी.

शेवटी आरती करावी.'

ALSO READ: वसुबारस पूजा मुहूर्त 2025: शुभ वेळ आणि तिथी माहिती

गाय-वासरू पूजेचे सोपे मंत्र

हा मंत्र गायेला नमस्कार करताना आणि पूजा करताना म्हणावा

ॐ सुरभ्यै नमः | ॐ गौमातायै नमः

वासराला पूजताना हा मंत्र म्हणावा.

ॐ वत्साय नमः |

ॐ गौमातायै विश्वमातायै सर्वं विश्वेन संनादति |

सर्वं गवां तपोमयं गौमातरं नमाम्यहम् |

ALSO READ: Vasu Baras 2025 : वसुबारस या दिवशी काय करावे आणि काय टाळावे – शुभ-अशुभ गोष्टी

आरती

धेनू माय जगत जननी, लोकत्रय त्रिताप शमनी।

अखिल जगतास मोक्ष दानी, जिचे नि सालकृंत अवनी

निगमागम जिला गाती

निगमागम जिला गाती

वंदीती सुरवर मुनिजन। पुनित पतित जन। घेता दर्शन।

प्रियकर शिव सांबा, सुरभि सौख्यद जगदंबा ।।1।।

गोमुत्रात वसे गंगा, कमला गोमयात रंगा।

अखिल देवता जिचे अंगा, सदाजी प्रियकर श्रीरंगा।

जियेचे नेत्र सूर्यचंद्र

जियेचे नेत्र सूर्यचंद्र

पहा उपेंद्र गोकुळी। कृष्णवाळ अवतार नखाग्री। गोवर्धन धरुनी।

रक्षी गोवत्स कृपा करुनी ।।2।।

धेनू माय...

Edited By - Priya Dixit  

हा सण दिवाळीच्या सुरुवातीचा दिवस आहे, जो गाई-वासरांची पूजा करून आणि घरातील समृद्धीसाठी केला जातो. या दिवशी तुळशीपुढे पणत्या लावून रोषणाई केली जाते आणि रांगोळी काढली जाते. गायीला मातेचा दर्जा दिला जातो कारण ती समाजाला पौष्टिक दूध आणि शेतीसाठी खत देऊन समृद्ध करते. या पूजनामुळे गाईच्या सात्त्विक गुणांचा स्वीकार करण्याची शिकवण मिळते.  

वसुबारस आणि भाकरी-भाजीचे महत्त्व

या दिवशी गाईला गुळ आणि बाजरीच्या भाकरीचा नैवेद्य दाखवला जातो, असे अनेक पारंपरिक पद्धतींमधून सांगितले जाते.  स्त्रिया बाजरीची भाकरी व गवारीची भाजी खाऊन उपवास सोडतात, जे आरोग्याच्या दृष्टीने फायदेशीर आहे. या दिवशी गाईच्या दूधापासून बनवलेले पदार्थ (दूध, तूप, ताक) आणि उडदाचे वडे खाल्ले जात नाहीत. 

मऊ लुसलुशीत बाजरीची भाकरी कशी करावी

ताजं दळलेलं दोन वाटी बाजरीचं पीठ घ्यावं. पिठात हळूहळू कोमट पाणी घालून मळून घ्यावं. अशाने भाकर तुटत नाही. मग मध्यम आकाराचे गोळे तयार करुन भाकरी कोरडं पीठ लावून थापून घ्या. थापणे जमत नसेल तर लाटून घ्या. मात्र गरजेपेक्षा जास्त पीठ लावू नका नाहीतर भाकर कडक होते. तवा गरम करुन दोन्ही बाजूने भाकर भाजून घ्या. नंतर गॅसवर शेकून घ्या.

चमचमीत गवारीची भाजी

एका पातेल्यात पाणी गरम करून त्यात २५० ग्रॅम गवारी थोडीशी शिजवून घ्या (अर्धवट शिजेपर्यंत). नंतर पाणी गाळून बाजूला ठेवा.

 कढईत तेल गरम करून मोहरी, जिरे, हिंग आणि हळद टाका.

लाल तिखट आणि गोडा मसाला टाका व एकत्र मिसळा. 

शिजवलेली गवारी घालून चांगलं हलवा. 

झाकण ठेवून ५-७ मिनिटे मंद आचेवर शिजू द्या, जेणेकरून मसाला नीट लागेल. 

शेवटी मीठ आणि ओलं नारळ आणि दाण्याचं कूट घालून वरुन बारीक चिरलेली कोथिंबीर घाला.

कामधेनू ही एक दिव्य गाय आहे, जी सर्व इच्छा पूर्ण करणारी मानली जाते. समुद्रमंथनाच्या वेळी बाहेर पडलेल्या चौदा रत्नांपैकी एक, कामधेनू ही देव आणि दानव दोघांनाही हवी होती. असे म्हटले जाते की देव आणि दानवांनी एकत्रितपणे समुद्रमंथन केले. या मंथनातून अमृत आणि कामधेनूसह अनेक रत्ने मिळाली.

कामधेनू ही एक अद्भुत पांढरी गाय होती, जिच्या दुधातून सतत अमृताचे थेंब टपकत होते. असे मानले जाते की सर्व देवी-देवता कामधेनूमध्ये राहतात. कामधेनूला शांती, समृद्धी आणि आनंदाचे प्रतीक मानले जाते. आता जर तुमची एखादी इच्छा पूर्ण करायची असेल तर कामधेनूची पूजा करणे फायदेशीर ठरू शकते. या लेखात आपण कामधेनू पूजा पद्धत, साहित्य आणि महत्त्व याबद्दल तपशीलवार जाणून घेऊया.

कामधेनू गायीची पूजा करण्यासाठी कोणते साहित्य आहे?

कामधेनू गायीची पूजा करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यांबद्दल सविस्तर जाणून घ्या.

कामधेनू गायीची मूर्ती

गंगाजल

फुले

फळे

गोड

धूप आणि दिवे

अक्षत

रोली

दूध आणि दही

गवत

गवत

कामधेनू गायीची पूजा कशी करावी?

कामधेनूची मूर्ती प्रार्थनागृहात किंवा घरातील कोणत्याही शुभ ठिकाणी स्थापित करा. मूर्ती स्वच्छ कापडाने झाकून टाका.

पूजा सुरू करण्यापूर्वी, शेणाने जमिनीवर मलम लावा आणि नंतर कामधेनूची मूर्ती एका चौरंगावर ठेवा.

नंतर शंख वाजवून पूजा सुरू करा.

शुद्ध तुपाचा दिवा लावा.

मूर्तीवर गंगाजल शिंपडा.

कामधेनूला ताजी फुले आणि हार अर्पण करा.

कामधेनूला अक्षत अर्पण करा.

कामधेनूची पूजा करताना मंत्रांचा जप करा.

ॐ कामधेनु नमः

ॐ श्री कामधेनु देवी नमः

कामधेनुची आरती करा.

शेवटी, कामधेनु गायीला तुमच्या इच्छा व्यक्त करा.

कामधेनु गायीची पूजा करण्याचे नियम

प्रार्थना कक्षाच्या ईशान्य कोपऱ्यात कामधेनुची मूर्ती ठेवणे शुभ मानले जाते.

कामधेनु गायीला फक्त दुधापासून बनवलेले मिठाई अर्पण करा.

कामधेनु गायीची पूजा करताना देवी लक्ष्मीची पूजा अवश्य करा.

लाल किंवा पांढरे कपडे परिधान करून कामधेनु गायीची पूजा करा.

कामधेनुची पूजा केल्यानंतर, गोठ्यात जा आणि गायींची पूजा करा, त्यांना खीर आणि रोटी अर्पण करा. यामुळे पूजा पूर्ण होते.

कामधेनु गायीची पूजा करण्याचे महत्त्व

हिंदू धर्मात कामधेनु अत्यंत पवित्र आणि समृद्धीची देवी मानली जाते. ती एक पौराणिक गाय मानली जाते जी सर्व इच्छा पूर्ण करते. तिची पूजा केल्याने सुख, समृद्धी आणि मोक्ष मिळतो. कामधेनू गायीची पूजा केल्याने आर्थिक संकटातून मुक्तता मिळते. कामधेनू गायीची पूजा केल्याने व्यक्तीच्या जीवनातील सर्व समस्या दूर होतात. कामधेनूला सर्व देवांचे निवासस्थान मानले जाते, म्हणून कामधेनूची पूजा केल्याने सर्व देवांचे आशीर्वाद मिळतात.

कामधेनू गायीची पूजा करताना मंत्रांचा जप करा.

कामधेनू मंत्राचा जप केल्याने व्यक्तीच्या इच्छा पूर्ण होतात.

शुभकामायै विद्महे कामदात्र्यै च धीमहि । तन्नो धेनुः प्रचोदयात् ॥

सर्वमये देवि सर्वदेवैरलड्कृते। मातर्ममाभिलाषितं सफलं कुरु नन्दिनी।।

।। कामधेनू आरती ।। 

ऊँ जय कामधेनु गौ माता, मैया जय जय गौ माता । तुमको हरदिन सेवत, हर देव गण त्राता ।। 

नन्दा – सुभद्रा- सुरभि, सुशीला- बहुला जग माता । सूर्य-चन्द्रमा-ध्यावत, सर्व देव गाता ।। 

विश्व रूप तुम हो, सुख सम्पति दाता । जो कोर्इ तुमको पूजत, दुख दरिद्र नही आता ।। 

तीनों लोक निवासिनी अभय दान दाता । सर्व धर्म की मैया, पाप- ताप- हरता ।। 

दुसरी आवृत्ती

ॐ जय गौ माता, मैया जय धेनु माता । मुकुन्द विधाता उमापति, सीतापति ध्याता ।। 

सागर मंथन उपजी, कामधेनु माता । नमन किए सब देवता, अति पावन नाता ।। 

तनुजा जो तुझसे जन्मी, नंदिनी नाम रचे । ऋषि वशिष्ठ की शक्ति, राजा दिलीप भजे ।। 

पाप विनाशिनी मैया, सुखद भंडार भरे । तैंतीस कोटि दैवत, अंग निवास करे ।। 

वसूबारस पूजन विधी-

वसुबारसच्या दिवशी संध्याकाळच्या शुभ मुहूर्तावर (प्रदोषकाळात) पूजा केली जाते. 

अंगणात सुंदर रांगोळी काढा. 

प्रथम गाय आणि वासरू यांना स्वच्छ करा आणि त्यांना व्यवस्थित जागा द्या.

गाय आणि वासराच्या पायांवर पाणी वाहून त्यांना हळद-कुंकू लावा. 

त्यांना फुलांच्या माळा घाला आणि अक्षता वाहा. 

गाय आणि वासराला निरंजनाने ओवाळा आणि त्यांच्या अंगाला स्पर्श करा. 

त्यांना नैवेद्य दाखवा. पुरणपोळी, गुळाचे लाडू, चुरमा, गोड भात अर्पण करावा. ताजी गवताची जुडी देखील नैवेद्य म्हणून अर्पण करावी.

घरामध्ये सुख-समृद्धी आणि ऐश्वर्य नांदण्यासाठी प्रार्थना करा. 

वसुबारसला गाई-वासरू नसल्यास, तुम्ही गाईची मूर्ती, चित्र किंवा फोटो वापरून पूजा करू शकता, ज्याला कामधेनू पूजा म्हणतात. पूजेमध्ये गाईला आणि वासराला नैवेद्य म्हणून गोडधोड, दूध, तूप, ताक आणि उडदाचे वडे खाऊ घालतात. पूजा संध्याकाळच्या शुभ मुहूर्तावर करतात आणि घरात लक्ष्मी येण्यासाठी ही पूजा केली जाते.  

या दिवशी काय करु नये

या दिवशी तेलात तळलेले पदार्थ खाल्ले जात नाहीत.

या दिवशी गहू आणि दुग्धजन्य पदार्थ खाणे टाळले जाते. 

आरती 

धेनू माय जगत जननी, लोकत्रय त्रिताप शमनी।

अखिल जगतास मोक्ष दानी, जिचे नि सालकृंत अवनी

निगमागम जिला गाती

निगमागम जिला गाती

वंदीती सुरवर मुनिजन। पुनित पतित जन। घेता दर्शन।

प्रियकर शिव सांबा, सुरभि सौख्यद जगदंबा ।।1।।

गोमुत्रात वसे गंगा, कमला गोमयात रंगा।

अखिल देवता जिचे अंगा, सदाजी प्रियकर श्रीरंगा।

जियेचे नेत्र सूर्यचंद्र

जियेचे नेत्र सूर्यचंद्र

पहा उपेंद्र गोकुळी। कृष्णवाळ अवतार नखाग्री। गोवर्धन धरुनी।

रक्षी गोवत्स कृपा करुनी ।।2।।

धेनू माय...

ALSO READ: Vasubaras Katha वसुबारस कथा

तुमचा महिमा किती वर्णु

आरती मोक्षधेनु ।। धृ ।।

गाईचे चरणतीर्थ ब्रह्मा विष्णु महेश्वर

म्हणुनि वंदिले यथार्थ 

शोडषोपचारी मंत्र 

नमियेला भगवंत 

आरती कामधेनु ।। १ ।।

तुझी सोनियाची शिंगे 

त्याला रूपियाचे खुर

पुच्छ तुझे वाहे गंगा 

पाप जाईल हो दूर 

आरती कामधेनु ।। २ ।।

विठोबा रखुमाई दोघे

गाई आणियेला वळवुनी

दूध जे काढियेलं

दिलं रखुमाई करी 

आरती कामधेनु ।। ३ ।।

मक्याचे पोहे-दोन वाट्या

शेंगदाणे-अर्धी वाटी

काजू-दोन चमचे

मनुके-दोन चमचे

तेल-तीन चमचे

मोहरी-अर्धा चमचा

कढीपत्ता 

हळद-१/४ चमचा

लाल तिखट-अर्धा चमचा 

मीठ चवीनुसार

पिठी साखर-एक चमचा 

ALSO READ: Delicious and tasty Anarase दिवाळी स्पेशल अनारसे पाककृती

कृती-

सर्वात आधी मक्याचे पोहे एका कढईत तळून घ्या आणि थंड होऊ द्या. आता कढईत तेल गरम करून शेंगदाणे, काजू आणि मनुके तळून घ्या. बाजूला काढून ठेवा. त्याच तेलात मोहरी, कढीपत्ता, हळद आणि लाल तिखट घालून फोडणी करा. मक्याचे पोहे आणि तळलेले शेंगदाणे, काजू, मनुके घालून मिक्स करा. आता मीठ आणि पिठी साखर घालून दोन मिनिटे परता. थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात साठवा. तसेच मक्याचे पोहे आधीच कुरकुरीत असतात, त्यामुळे जास्त तळण्याची गरज नाही.  

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: दिवाळीला बनवा पारंपरिक महाराष्ट्रीयन पोह्याचा चिवडा पाककृती

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: Diwali Sweet Dish : बदामाची बर्फी

ALSO READ: दीपावलीच्या दिवशी लक्ष्मी पूजन का करतात? पौराणिक कारण जाणून घ्या

 घराची संपूर्ण स्वच्छता करा आणि प्रवेशद्वारावर रांगोळी, दिवे आणि फुलांनी सजावट करा. प्रवेशद्वारावर केळीचे खांब  बांधा, कारण ते शुभ मानले जाते. घरात प्रवेश करताना लक्ष्मीच्या पावलांचे ठसे काढा, जे देवीच्या आगमनाचे प्रतीक आहेत. पूजा स्थानी ताजी फुले, कुंकू, तांदूळ आणि नारळ ठेवा. सकारात्मक वातावरण निर्माण करण्यासाठी घरामध्ये दिवे लावा.घराचे वातावरण पवित्र ठेवा. 

ALSO READ: लक्ष्मी पूजन म्हणजे काय? या दिवसाचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

लक्ष्मी पूजनाच्या शुभतेसाठी 5 उपाय:

स्वच्छता आणि प्रवेशद्वार सजावट: घराची पूर्ण स्वच्छता करा आणि प्रवेशद्वारावर रांगोळी, दिवे आणि फुलांनी आकर्षक सजावट करा. हे देवी लक्ष्मीच्या आगमनाचे स्वागत करते. 

तोरण - मुख्यदारात आंबा, पिंपळ, अशोकाच्या पानांचे तोरण लावल्याने वंशात वाढ होते. तोरण या गोष्टीचे प्रतीक आहे की देव या तोरणाच्या वासाने आकर्षित होऊन घरात येतात.

केळीच्या खांबाचा  वापर: घराच्या प्रवेशद्वारावर केळीचे खांब बांधा, कारण ते शुभ मानले जाते आणि अनेक शुभ प्रसंगी केले जाते. 

लक्ष्मीच्या पावलांचे ठसे काढा :  घराच्या प्रवेशद्वारापासून पूजा कक्षापर्यंत लक्ष्मीच्या पावलांचे ठसे काढा. हे घरात देवी लक्ष्मीच्या प्रवेशाचे प्रतीक आहे. 

दिव्यांची रोषणाई: घरात सकारात्मक वातावरण निर्माण करण्यासाठी सर्वत्र दिवे लावा. शक्य असल्यास, या सणाच्या पूर्वी घर रंगवून ताजेतवाने करू शकता.

ALSO READ: लक्ष्मी पूजनात या चुका टाळा-नाही तर कमी होऊ शकतो धनप्रवाह!

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

मुलांसाठी नावे (Boys’ Names Inspired by Lord Dhanvantari)

धन्वंतरि (Dhanvantari) – भगवान धन्वंतरि यांचे थेट नाव; आरोग्य आणि औषधाचे प्रतीक.

अश्विन (Ashwin) – देवांचे वैद्य, उपचारक देव अश्विनीकुमारांपासून प्रेरित नाव.

भेषज (Bhesaj) – ‘उपचारक’ किंवा ‘वैद्य’ असा अर्थ असलेले नाव.

आयुष (Ayush) – ‘आयुष्याशी संबंधित’; दीर्घायुष्य आणि आरोग्याचे प्रतीक.

वैद्य (Vaidya) – जो उपचार करतो, रोगनाशक; अत्यंत अर्थपूर्ण नाव.

धन्व (Dhanva) – धन्वंतरि यांच्या वडिलांचे नाव; ‘वक्र मार्गाने जाणारा’ असा अर्थ.

जनार्दन (Janardan) – भगवान विष्णूचे एक नाव, जे धन्वंतरि स्वरूपाशीही संबंधित आहे.

अनव (Anav) – भगवान विष्णूचा एक सुंदर स्वरूप; शांतता आणि स्थैर्याचे प्रतीक.

दिव्यांश (Divyansh) – ‘भगवानाचा अंश’, विष्णूचा आशीर्वाद सूचित करणारे नाव.

मुलींसाठी नावे (Girls’ Names Inspired by Lord Dhanvantari)

आयुषी (Ayushi) – दीर्घ आणि निरोगी आयुष्याची प्रतीक.

अंबिका (Ambika) – देवी पार्वतीचे एक नाव, ज्यांची पूजा धन्वंतरि सोबत केली जाते.

लक्ष्मी (Lakshmi) – भगवान धन्वंतरि यांच्या पत्नी; समृद्धी आणि सौभाग्याची देवी.

अमृता (Amrita) – अमृताशी संबंधित, जे धन्वंतरि यांनी समुद्रमंथनातून आणले.

पुष्पा (Pushpa) – फुलांशी संबंधित; पूजा आणि औषधींचा घटक असलेले नाव.

भगवान धन्वंतरि हे आरोग्य, आयुष्य आणि औषध यांचे दैवत आहेत. त्यांच्या नावावरून ठेवलेले नाव केवळ सुंदर उच्चाराचेच नसते, तर ते आपल्या बाळासाठी एक सकारात्मक, आरोग्यदायी आणि शुभ भविष्याची सुरुवात ठरते.

ALSO READ: दिवाळीला बनवा पारंपरिक महाराष्ट्रीयन पोह्याचा चिवडा पाककृती

ALSO READ: दिवाळी विशेष फराळ गोड आणि खुसखुशीत शंकरपाळी पाककृती

ALSO READ: Chakli Bhajani Recipe चकलीची भाजणी कशी करायची? योग्य प्रमाण जाणून घ्या

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनाच्या दिवशी घरात ठेवाव्यात या 7 वस्तू

ALSO READ: व्यापाऱ्यांसाठी लक्ष्मी पूजन पद्धत-दुकानात कसे करावे पूजन

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनानंतर करावयाच्या 5 शुभ गोष्टी

मैदा-एक वाटी

पिठी साखर- अर्धा वाटी

तूप-१/४ वाटी  

दूध- १/४वाटी  

मीठ चिमूटभर

तेल किंवा तूप- तळण्यासाठी

ALSO READ: दिवाळी फराळ स्पेशल : करंजी

कृती-

सर्वात आधी एका भांड्यात तूप आणि पिठी साखर एकत्र करून चांगले मिक्स करा. आता त्यात मैदा आणि चिमूटभर मीठ घालून मिक्स करा. हळूहळू दूध घालून कणिक मळा. कणकेला १५ मिनिटे झाकून ठेवा. आता कणकेचे लहान गोळे बनवून पातळ लाटा. चाकूने चौकोनी आकारात कापून घ्या. मध्यम आचेवर तेलात किंवा तुपात शंकरपाळ्या सोनेरी आणि खुसखुशीत होईपर्यंत तळा. थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात साठवा. तसेच शंकरपाळ्या खुसखुशीत ठेवण्यासाठी साखरेचे प्रमाण योग्य ठेवा आणि जास्त तळू नका.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

ALSO READ: दिवाळी फराळ रेसिपी : खमंग शेव

Edited By- Dhanashri Naik

ALSO READ: दिवाळीला बनवा पारंपरिक महाराष्ट्रीयन पोह्याचा चिवडा पाककृती

ALSO READ: सोने- चांदी महागले ! मग धनत्रयोदशीला फक्त १० रुपयांत ही एक वस्तू खरेदी करा, तुमचे नशीब बदलेल!

पुष्य नक्षत्राची वैशिष्ट्ये: पुष्य नक्षत्र इतके शक्तिशाली बनवते ते म्हणजे त्याचे देवता आणि प्रतिनिधी ग्रहांचे संयोजन:

• देवता: पुष्य नक्षत्राचा अधिष्ठाता देव गुरु ग्रह मानला जातो. गुरु शुभ, बुद्धी, ज्ञान, धर्म आणि संपत्तीचे प्रतीक आहे.

• दिशा प्रतिनिधी: शनि हा या नक्षत्राचा दिशात्मक प्रतिनिधी ग्रह मानला जातो. शनि स्थिरता, परिश्रम आणि दीर्घकालीन प्रभावाचे प्रतिनिधित्व करतो.

जेव्हा गुरूची शुभता आणि शनीची स्थिरता एकत्रित होते, तेव्हा पुष्य नक्षत्र एक महामुहूर्त बनते. याचा अर्थ असा की या काळात घेतलेले कोणतेही शुभ कार्य किंवा निर्णय अक्षय (कधीही न संपणारे) आणि चिरस्थायी शुभ परिणाम देते.

पुष्य नक्षत्र खरेदीसाठी विशेष का आहे? स्थायीत्वाचे हे तत्व खरेदीसाठी पुष्य नक्षत्राच्या विशेष शुभ काळाचा आधार देखील आहे. असे मानले जाते की:

1. अक्षय फळ: या मुहूर्तात खरेदी केलेली कोणतीही वस्तू, जसे की सोने, चांदी, वाहन किंवा मालमत्ता, दीर्घकाळ उपयुक्त राहते आणि घरात समृद्धी आणते.

2. कायमस्वरूपी फायदे: पुष्य नक्षत्रात गुंतवलेले पैसे किंवा खरेदी केलेली वस्तू नेहमीच शुभ परिणाम देते. ते केवळ भौतिक लाभच नाही तर आध्यात्मिक आणि मानसिक आनंद देखील सुनिश्चित करते.

3. बंधनातून मुक्तता: ज्योतिषशास्त्रानुसार, पुष्य नक्षत्र सर्व प्रकारच्या दोषांपासून मुक्त आहे. म्हणूनच कोणत्याही मोठ्या गुंतवणुकीसाठी किंवा नवीन उपक्रमाच्या सुरुवातीसाठी ते अत्यंत शुभ मानले जाते.

पुष्य नक्षत्रात काय खरेदी करावे?

पुष्य नक्षत्र शुभ आणि स्थिरतेचे प्रतीक असल्याने, विविध वस्तूंच्या खरेदीला महत्त्व आहे.

• सोने: पुष्य नक्षत्रात सोने खरेदी करणे अत्यंत मौल्यवान मानले जाते. ते घरात आर्थिक स्थिरता आणते असे मानले जाते.

• वाहने आणि मालमत्ता: कार, स्कूटर आणि बाईक, तसेच जमीन किंवा इमारत (घर) या दिवशी खरेदी करणे विशेषतः शुभ मानले जाते, कारण या खरेदी दीर्घकाळ टिकतात.

• इलेक्ट्रॉनिक वस्तू: टीव्ही, रेफ्रिजरेटर, वॉशिंग मशीन, संगणक आणि लॅपटॉप यासारख्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तू खरेदी करणे देखील या शुभ काळात शुभ मानले जाते.

• धातू आणि भांडी: सोने आणि चांदी व्यतिरिक्त, नवीन भांडी आणि इतर मौल्यवान धातू खरेदी करणे देखील शुभ मानले जाते.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यांचा वापर करण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनानंतर करावयाच्या 5 शुभ गोष्टी

लक्ष्मीची प्रतिमा निवडण्यासाठी 4 महत्त्वाचे नियम

पूजेच्या नियमांनुसार, देवी लक्ष्मीच्या मूर्ती किंवा प्रतिमेमध्ये काही विशिष्ट आसने आणि चिन्हे असणे आवश्यक आहे जे घरात देवी लक्ष्मीचे कायमचे आगमन दर्शवितात:

1. प्रतिमा बसलेल्या देवीची स्थितीत असावी: दिवाळीच्या पूजेसाठी, नेहमी बसलेल्या स्थितीत देवी लक्ष्मीची मूर्ती किंवा प्रतिमा निवडा. उभे राहण्याची मुद्रा चंचल आणि अस्थिर मानली जाते. तिचे उभे राहणे हे सूचित करते की ती जागा सोडणार आहे. याउलट, बसण्याची मुद्रा दर्शवते की देवी लक्ष्मीने तुमच्या घरात कायमचे वास्तव्य केले आहे आणि तिचे आशीर्वाद कायमचे राहतील.

ALSO READ: दिवाळी 2025: दिवाळीच्या रात्री पाल दिसणे शुभ की अशुभ?

2. कमळाच्या फुलावर बसलेली : प्रतिमा कमळाच्या फुलावर बसलेली असावी. कमळाचे फूल शुद्धता, दिव्यता आणि आध्यात्मिक परिपूर्णतेचे प्रतीक आहे. चिखलात वाढूनही कमळ शुद्ध राहते, जे सांसारिक प्रलोभनांमध्येही आपण शुद्ध राहिले पाहिजे असा संदेश देते. कमळावर बसलेल्या देवी लक्ष्मीची पूजा केल्याने संपत्ती, ज्ञान आणि शुभता येते.

3. उजव्या हाताची आशीर्वाद मुद्रा देणारी : देवी लक्ष्मीचा हात आशीर्वाद मुद्रेत असावा. या मुद्रेत, तिचा उजवा हात भक्तांकडे आशीर्वाद देताना किंवा वर उचलताना दिसतो. ही मुद्रा सुख, समृद्धी, भीतीपासून मुक्तता आणि इच्छा पूर्ण करण्याचे प्रतीक आहे. याचा अर्थ असा की देवी तिच्या भक्तांना सर्व संकटांपासून मुक्त करत आहे आणि त्यांना संपत्ती आणि समृद्धीचे आशीर्वाद देत आहे.

4. हातातून पडणारे सोन्याचे नाणे: चित्र किंवा मूर्तीमध्ये सोन्याचे नाणे पडताना किंवा तिच्या हातातून पडताना दाखवले पाहिजे. ही मुद्रा देवी लक्ष्मी तिच्या भक्तांवर सतत संपत्तीचा वर्षाव करत असल्याचे दर्शवते. हे समृद्धीचे सातत्य आणि अक्षय भांडाराचे प्रतीक आहे. शिवाय, देवी लक्ष्मीसोबत हत्तीची उपस्थिती अत्यंत शुभ मानली जाते, जी राजेशाही वैभव दर्शवते.

ALSO READ: Diwali Essay in Marathi : जगमगत्या दिव्यांचा सण दिवाळी निबंध

देवी लक्ष्मीच्या चित्रात काय असावे? भगवान गणेशाचे स्थान: दिवाळीला देवी लक्ष्मीची पूजा करणे भगवान गणेशाशिवाय अपूर्ण आहे. लक्षात ठेवा की पूजा करताना, भगवान गणेशाला नेहमी देवी लक्ष्मीच्या उजवीकडे ठेवले पाहिजे. भगवान गणेशाला बुद्धी देणारा आणि अडथळे दूर करणारा मानला जातो. त्यांची उपस्थिती सुनिश्चित करते की तुम्हाला मिळालेली संपत्ती सुज्ञपणे वापरली जाते आणि स्थिर राहते.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणतेही वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit 

१. घरच्या वस्तूंचा वापर करा

जुन्या साड्या, दुपट्टे किंवा रंगीत कापडांचा वापर करून पडदे, टेबल रनर किंवा भिंतींची सजावट करा. यांना फुलांचे हार किंवा रंगीत रिबन लावून आकर्षक बनवता येईल. तसेच घरातील काचेच्या बरण्या, बाटल्या किंवा भांड्यांमध्ये रंगीत वाळू, फुले किंवा मेणबत्त्या ठेवून सजावटीचे सामान बनवा.

२. DIY रांगोळी

साध्या पांढऱ्या रांगोळी पावडरने सुंदर रांगोळी काढा. यात रंग भरण्यासाठी स्वस्त बाजारातून मिळणारे रंग किंवा नैसर्गिक साहित्य (जसे, हळद, कुंकू, फुलांच्या पाकळ्या) वापरा.

रांगोळीत छोटे दिवे किंवा फुलांचा वापर करून आकर्षकता वाढवा.

३. पेपर आणि कार्डबोर्ड सजावट

रंगीत कागदापासून लँटर्न्स बनवा. यासाठी DIY ट्यूटोरियल्स पाहता येतील. यात छोटे LED दिवे टाकून सजवता येईल. कार्डबोर्डवर तारे, फुले किंवा "शुभ दीपावली" असे कटआउट्स बनवून भिंतींवर लटकवा. यावर ग्लिटर किंवा रंग लावून सुंदर बनवता येईल.

४. नैसर्गिक सजावट

बाजारातून स्वस्त फुले (झेंडू, गुलाब) घेऊन तोरण बनवा. घरातील झाडांची पाने किंवा फांद्या वापरून सजावट करा. झेंडूची फुले आणि आंब्याची पाने वापरून पारंपरिक तोरण बनवता येते, जे कमी खर्चात सुंदर दिसते.

५. दिव्यांची सजावट

मातीचे दिवे विकत घ्या आणि त्यांना रंग किंवा ग्लिटरने सजवा. यात तेल किंवा मेणबत्त्या लावून घरात ठेवा. स्वस्त LED लाइट्स (फेयरी लाइट्स) बाजारात मिळतात. त्या खिडक्या, पडदे किंवा भिंतींवर लावून उत्सवमय वातावरण तयार करा.

६. पुनर्वापर आणि रचनात्मकता

जुन्या बाटल्यांना रंगवून त्यात फुले किंवा मेणबत्त्या ठेवा. जुने कपाट किंवा फर्निचरवर रंगीत कापड किंवा स्टिकर्स लावून नवीन लूक द्या.

७. बाजारातून स्वस्त सजावटीचे साहित्य

स्थानिक बाजारातून स्वस्त सजावटीचे साहित्य, जसे की कागदी फुले, रंगीत टिश्यू पेपर, किंवा प्लास्टिकचे छोटे दिवे घ्या. ऑनलाइन मार्केटप्लेसवर देखील सवलतीत सजावटीचे सामान उपलब्ध असते, विशेषतः दिवाळीच्या काळात.

८. बजेट टिप्स

घरातील मुलांना सजावटीत सामील करा. ते रंगीत कागद, ग्लिटर किंवा रांगोळी बनवण्यात मदत करू शकतात, ज्यामुळे खर्च कमी होईल. स्थानिक दुकाने किंवा ऑनलाइन साइट्सवर सवलतींचा फायदा घ्या. सजावटीत कमी पण प्रभावी वस्तूंचा वापर करा, जसे की एकच मोठा दिवा किंवा एक सुंदर रांगोळी.

खर्च कमी करण्याचे मार्ग

बाजारातून थोकात साहित्य विकत घ्या.

शेजारी किंवा मित्रांसोबत सजावटीचे साहित्य शेअर करा.

जुन्या सजावटीच्या वस्तूंचा पुन्हा वापर करा.

ALSO READ: दिवाळीत पाल दिसल्यास लगेच करा हे एक काम, देवी लक्ष्मी तुमच्यावर धनाचा वर्षाव करेल

वास्तुशास्त्रानुसार, दिवाळीत घरात पाल दिसणे 

1. समृद्धी आणि सौभाग्याचे प्रतीक: घरात आनंद, शांती, समृद्धी आणि सकारात्मक ऊर्जा आणणारे मानले जाते.

2. संपत्तीची देवी लक्ष्मीचे चिन्ह: दिवाळीच्या रात्री सरडा पाहणे हे लक्ष्मीच्या आशीर्वादाचे लक्षण आहे, ज्यामुळे वर्षभर घरात समृद्धी येते असे मानले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, दिवाळीला पाल पाहणे हे घरात लक्ष्मीच्या आगमनाचे प्रतीक आहे. 

संपत्ती आणि समृद्धी: हे घरात आनंद, समृद्धी आणि संपत्ती वाढीचे लक्षण आहे.

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनाच्या दिवशी घरात ठेवाव्यात या 7 वस्तू

3 कर्ज आणि समस्यांपासून मुक्तता: काही मान्यतेनुसार, पाल पाहिल्याने आर्थिक समस्या कमी होतात आणि कर्जातून मुक्तता मिळते. असे मानले जाते की यामुळे आर्थिक अडचणी कमी होतात आणि वर्षभर आर्थिक लाभ मिळतो.

4 देवघरात पाल पाहणे खूप शुभ आहे: दिवाळीच्या रात्री घराच्या मंदिरात पाल  दिसल्यास ते विशेषतः शुभ मानले जाते आणि अफाट संपत्ती मिळण्याची पूर्वसूचना देते.

ALSO READ: Diwali 2025 : लक्ष्मी पूजनानंतर करावयाच्या 5 शुभ गोष्टी

5. सकारात्मक ऊर्जा: पाल  दिसणे हे घरात सकारात्मक ऊर्जा आणि सौभाग्याचे लक्षण आहे. दिवाळीच्या रात्री जर तुम्हाला पाल दिसली तर तिला हाकलून लावण्याचा प्रयत्न करण्याऐवजी, देवी लक्ष्मीचे ध्यान करा आणि तुमच्या घरात सुख आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना करा.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit 

ALSO READ: व्यापाऱ्यांसाठी लक्ष्मी पूजन पद्धत-दुकानात कसे करावे पूजन

देवी लक्ष्मीला धन, समृद्धी, सौभाग्य आणि कल्याणाची अधिष्ठात्री देवता मानले जाते. धार्मिक श्रद्धा आणि वास्तुशास्त्रानुसार, जर काही विशेष वस्तू घरात श्रद्धेने ठेवल्या आणि त्यांची नियमित पूजा केली तर देवी लक्ष्मी केवळ प्रसन्न होत नाही तर घरात संपत्ती, सुख आणि शांती देखील कायमचे वास करते.लक्ष्मी पूजनाच्या दिवशी घरात ठेवाव्यात अशा 7 वस्तू घरात ठेवल्याने सुख आणि समृद्धी येते. चला जाणून घेऊ या.

1. श्रीयंत्र:

श्रीयंत्र हे देवी लक्ष्मीचे प्रत्यक्ष रूप मानले जाते. ते तुमच्या घराच्या प्रार्थना क्षेत्राच्या ईशान्य दिशेला लाल कापडावर ठेवावे. दररोज त्याची पूजा करून, दिवा आणि फुले अर्पण केल्याने आर्थिक अडचणी दूर होतात आणि लक्ष्मीचा आशीर्वाद मिळतो.

2. कमलगट्टा माळ:

कमळ हे देवी लक्ष्मीचे आवडते फूल आहे आणि कमळाच्या बियांची माळ घालून मंत्रांचा जप केल्याने विशेष फायदे होतात. ते पूजास्थळी किंवा तिजोरीत ठेवल्याने संपत्ती वाढते आणि सौभाग्य मिळते.

ALSO READ: Diwali Essay in Marathi : जगमगत्या दिव्यांचा सण दिवाळी निबंध

3. पांढरी कवडी

धार्मिक श्रद्धेनुसार, पांढरी कवडी हा समुद्रमंथनातून मिळणाऱ्या वस्तूंपैकी एक आहे आणि तो देवी लक्ष्मीचे प्रतीक मानला जातो. लाल कापडात गुंडाळून पूजास्थळी किंवा संपत्तीमध्ये ठेवल्याने संपत्तीचा मार्ग मोकळा होतो आणि गरिबी दूर होते.

4. स्फटिक  कासव

कासव दीर्घायुष्य, स्थिरता आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे. विशेषतः, क्रिस्टल कासव वास्तु सुधारणा आणि आर्थिक समृद्धीसाठी शुभ मानले जाते. ते पाण्याने भरलेल्या काचेच्या पात्रात, उत्तरेकडे तोंड करून ठेवल्याने सकारात्मक ऊर्जा प्रसारित होण्यास मदत होते.

5. बासरी

ही बासरी प्रेम, सौंदर्य आणि शांतीचे प्रतीक मानली जाते. धार्मिकदृष्ट्या, ती भगवान श्रीकृष्णाशी संबंधित आहे आणि ती शुभ मानली जाते आणि देवी लक्ष्मीला देखील प्रिय आहे. घरात बासरीची जोडी ठेवल्याने शांती, आनंद आणि देवी लक्ष्मीची उपस्थिती सुनिश्चित होते.

6. श्रीफळ (नारळ)
नारळ हा पवित्र मानला जातो आणि तो लक्ष्मी पूजेमध्ये आवश्यक असतो.

ALSO READ: दिवाळीत पाल दिसल्यास लगेच करा हे एक काम, देवी लक्ष्मी तुमच्यावर धनाचा वर्षाव करेल

7. शंख

धर्म आणि वास्तु दोन्हीमध्ये शंखाचे खूप महत्त्व आहे. देवी लक्ष्मी स्वतः समुद्रातून प्रकट झाली आणि समुद्रमंथनातून शंख देखील प्राप्त झाला, ज्यामुळे तो देवी लक्ष्मीला अत्यंत प्रिय बनला. पूजेदरम्यान शंखाचे पाणी शिंपडल्याने नकारात्मक ऊर्जा दूर होते आणि घरात पवित्रता आणि सकारात्मक ऊर्जा येते. उजवीकडे फिरणारा शंख लक्ष्मी पूजेसाठी विशेषतः शुभ मानला जातो.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit

दिवाळीचा सण हा 6 दिवसाचा सण आहे. हा सण वसुबारस पासून सुरू होऊन भाऊबीज पर्यंत साजरा केला जातो. या सणामध्ये वसु-बारस, धनत्रयोदशी, नरक चतुर्दशी, लक्ष्मी-पूजन, पाडवा आणि भाऊबीज हे महत्त्वाचे दिवस असतात. दिवाळीचा सण प्रामुख्याने उत्साह आणि आनंदात साजरा केला जातो. 

दसऱ्याच्या 20 दिवसानंतर दिवाळी येते. दसऱ्या नंतरच दिवाळीसाठीची घरा घरात जय्यत तयारी सुरू असते. घराची डाग-डुजी, स्वच्छता करणे, रंग करणे, नवे कपडे घेणे, घरा -घरात नाना प्रकाराचे गोड-धोड केले जातात.प्रवेश दारावर,अंगणात रांगोळ्या काढतात. आकाश कंदील लावतात. नवे कपडे घालतात. फटाके फोडतात, रोषणाई करतात. दारावर झेंडूच्या फुलांचे तोरण बांधले जातात. 

 महत्त्व

या दिवशी भगवान श्रीराम पत्नी सीता आणि भाऊ लक्ष्मणासह चौदा वर्षाचा वनवास संपवून अयोध्येला परतले होते. त्यांनी लंकेवर विजय मिळवून रावणाचे वध केले त्याच्या प्रीत्यर्थ हा विजयोत्सव साजरा करण्याची प्रथा आहे. त्या वेळी लोकांनी आपल्या घरात दिवे लावून हा विजयोत्सव साजरा केला होता. त्यामुळे या दिवशी घरा-घरात दिवे लावतात. या शिवाय दिवाळीबद्दल आणखी काही पौराणिक कथा आणि माहिती देखील आहेत. चला जाणून घेऊया.

प्रत्येक समाज किंवा धर्म आपल्या सणाच्या माध्यमातून एकत्र येऊन आपला आनंद व्यक्त करतात. हिंदूंचे मुख्य सण , होळी, राखी, दसरा आणि दिवाळी आहे. दिवाळी सर्वात मोठा सण आहे. हा सण आश्विन अमावास्येला साजरा केला जातो. खरं तर अमावस्या म्हटलं की आपल्या डोळ्यासमोर येतो तो फक्त काळोखच. पण या दिवशीची अमावस्या असंख्य दिव्यांची असते. सर्वीकडे दिवे लखलखत असतात. अवसेच्या काळोखाची रात्र असंख्य दिव्यांनी झगमगते. सर्वीकडे आनंदाचे उत्साहाचे वातावरण असतं. लहान मुलांच्या आनंदाला पारावारच नसतो. सण कोणता ही असो मुलं त्याची अगदी आतुरतेने वाट बघत असतात. दिवाळीसाठी नवे परिधान घेतात, फटाके, फुलबाज्या सोडतात. वेगवेगळ्या व्यंजनांचा आस्वाद घेतात. लोक देवी लक्ष्मीच्या आगमनासाठी घराला स्वच्छ करतात. दिवाळी वासू बारसे पासून सुरु होते आणि भाऊबीजे पर्यंत असते. 6 दिवसांचा हा सण आल्हाददायक आणि उजळून नेणारा सण आहे. चला तर मग  दिवाळीच्या 6 दिवसाच्या सणांबद्दल माहिती

जाणून घेऊ या.

 वसु बारस -

दिवाळीच्या सणाचा पहिला दिवस वसु -बारसेचा असतो. या दिवशी गाय आणि त्याच्या वासराची पूजा केली जाते. बायका उपवास धरतात आणि संध्याकाळी गाय आणि वासराची पूजा करूनच उपवास सोडतात. गवारीची भाजी, बाजरीची भाकर आणि गूळ असा नैवेद्य असतो. आपल्या मुलां-बाळांना चांगले आरोग्य मिळावे आणि घरात सौख्य नांदावे यासाठी ही पूजा करतात. तसेच घरात लक्ष्मी आगमन व्हावे या हेतूने देखील गाय वासराची पूजा करतात.  या दिवसा पासून दिवे लावण्यास सुरुवात होते. दर रोज सडा-रांगोळी करतात.

 धनत्रयोदशी-

दुसरा दिवस असतो धन तेरस किंवा धनत्रयोदशीच्या. कृष्ण पक्षाच्या त्रयोदशीला धनतेरस साजरा करतात. या दिवशी खरेदी करणं शुभ मानतात. व्यापारी वर्ग या दिवशी आपल्या व्यवसायाची नवी पुस्तके बनवतात आणि त्याची पूजा करतात. या दिवशी सोनं, चांदी, नवे कपडे, भांडे, धणे, लक्ष्मी-गणेशाची मूर्ती, खेळणी, साळीच्या लाह्या-बत्ताशे इत्यादी विकत घेतात. या दिवशी लक्ष्मी, गणेश, कुबेर, धन्वंतरी आणि यमराजाची पूजा केली जाते. कोरडे धणे आणि गुळाचा नैवेद्य असतो. या दिवशी यम दीपदान करतात.

 नरक चतुर्दशी-

आश्विन कृष्ण पक्षाची चतुर्दशी नरक चतुर्दशी म्हणून साजरी करतात. या दिवशी अभ्यंग स्नानाचे महत्त्व आहे. या दिवशी सुवासिक तेल लावून उटण्याने स्नान करतात. यमासाठी दीपदान करतात. या दिवशी गव्हाच्या पिठाचे दिवे तयार करतात आणि घरातील पुरुष मंडळींना स्नान करताना दिवे ओवाळतात. या दिवशी श्रीकृष्णाने नरकासुर नावाच्या राक्षसाचा वध केला. त्याचा प्रीत्यर्थ नरकचतुर्दशी साजरी करतात. असे म्हणतात की या दिवशी जो कोणी सूर्योदयाच्या पूर्वी उठून अभ्यंग स्नान घेत नाही त्याला नरकाच्या त्रास भोगावा लागतो. या दिवशी सकाळी दिवे लावतात जेणे करून वाईट आसुरी शक्तींचा नायनाट होवो. संध्याकाळी दुकानात घरात, कार्यालयात दिवे लावतात. याच दिवशी हनुमानाचे जन्म देखील झाले होते.

 लक्ष्मी-पूजन-

आश्विन अमावास्येला संध्याकाळी ही पूजा केली जाते. या दिवशी लक्ष्मी देवी सर्वीकडे संचारते. स्वच्छ, योग्य असे स्थळ ती आपल्या वास्तव्यास शोधते. या दिवशी रात्री श्री गणेश, लक्ष्मी देवी आणि देवी सरस्वतीची पूजा करतात. अष्टदल कमळ किंवा स्वस्तिक वर लक्ष्मी स्थापित करून पूजा करतात. पंचामृत, साळीच्या लाह्या-बत्ताशे, धणे-गूळ, अनारसे, फळे यांचा नैवेद्य दाखवून सुवासिनी बायकांना हळदी-कुंकू देतात. या दिवशी नाणी, सोनं, चांदीची पूजा देखील करतात. रात्री फटाके उडवतात. व्यावसायिक किंवा व्यापारी वर्ग आपल्या दुकानाची पूजा करतात. मुले फुलबाज्या उडवून आपला आनंद साजरा करतात. घर लख्खं-लख्खं दिव्यांनी उजळून निघतं.

पाडवा-

दिवाळीचा पुढचा दिवस म्हणजे कार्तिक शुद्ध प्रतिपदेला बळी प्रतिपदा किंवा पाडवा असे ही म्हणतात. हा साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक मुहूर्त मानला गेला आहे. या दिवशी व्यापारी वर्ग नवं वर्षाची सुरुवात करतात. बळी राजाचे रांगोळीने चित्र काढतात आणि त्यांची पूजा करतात. तसेच नवीन कामाला सुरुवात करतात. याच दिवशी राजा बळीचे गर्वहरण श्री विष्णूनी वामनरूप धारण करून केले होते. या दिवशी घरातील स्त्रिया आपल्या वडीलधारी कर्ता पुरुषाचे औक्षण करतात. स्त्रिया आपल्या नवऱ्याला वडिलांना, सासऱ्यांना औक्षण करतात. नवरा, वडील, सासरे तिला काही भेट वस्तू देतात. तसेच मुली देखील आपल्या वडिलांचे, काकांचे औक्षण करतात.

भाऊबीज 

दिवाळीची सांगता भाऊबीजेच्या सणा नंतर होते. हा सण खास भाऊ -बहिणीचा आहे. कार्तिक शुद्ध द्वितीयेला ज्याला यम द्वितीया असे ही म्हणतात हा सण साजरा करतात. बहिणी या दिवशी भावाला बोलवून किंवा त्याचा कडे जाऊन गोड धोडाचे जेवण करतात. संध्याकाळी चंद्राची कोर बघून बहीण आधी चंद्राला नंतर भावाला ओवाळते. भाऊ बहिणीला ओवाळणी देतो. या मागील शास्त्र असे की भाऊ चिरंजीव व्हावा आणि त्याची प्रगती व्हावी. भाऊ आपल्या बहिणीला यथाशक्ती भेटवस्तू देतो. ज्या बहिणींना भाऊ नसतो त्या चंद्राला ओवाळतात. अश्या प्रकारे हा दिवाळीचा सण आनंदाने आणि उत्साहाने साजरा करण्याची पद्धत आहे.सासर आणि माहेराला एकत्र करण्याचा हा सण आहे. 

दिवाळीत लोक एकमेकांकडे जाऊन शुभेच्छा देतात, मिठाई देतात. एकमेकांसह आनंद साजरा करतात पण या दिवशी काही लोक जुगार खेळतात. ते फार वाईट असत. समाजासाठी ही अतिशय वाईट बाब आहे. खरं तर हा दिवस आपल्याला उत्साहाने आनंदाने जगण्याची शिकवण देतो. आपल्या या वाईट सवयी पासून दूर राहावे. फुलबाज्या आणि फटाके सोडताना अतिशय काळजी घ्यावी. या दिवशी काही अतरंगी मुले मुक्या प्राण्यावर फटाके सोडतात, असे करू नये.आपल्या व्यवहारामुळे कोणाला ही त्रास न होवो याची काळजी घ्यावी. मुलांनी देखील मोठ्यांच्या संरक्षणाखालीच फटाके सोडावे. आणि या सणाचा आनंद घ्यावा आणि दिवाळीचा सण दणक्यात साजरा करावा.

आपणांस सर्वांना दिवाळीच्या शुभेच्छा  

Edited By - Priya Dixit

ALSO READ: दिवाळी लक्ष्मीपूजन आरती

ALSO READ: लक्ष्मीपूजन 21 ऑक्टोबर रोजी का करावे? संभ्रम असला तर नक्की वाचा निर्णय घेणे सोपे होईल

ALSO READ: Diwali Lakshmi Pujan : दिवाळीला मुंबईतील प्रसिद्ध देवी लक्ष्मीच्या 3 मंदिरांना भेट द्या

ALSO READ: Dry Gulab Jamun दिवाळीत बाजारातून मिठाई खरेदी न करता घरीच तयार करा "सुका गुलाबजाम", खूप काळ साठवता येतील

ALSO READ: Delicious and tasty Anarase दिवाळी स्पेशल अनारसे पाककृती

ALSO READ: दिवाळी फराळ स्पेशल : करंजी

ALSO READ: महालक्ष्मी मंदिर डहाणू

ALSO READ: अहिल्याबाईंचे इंदूर आणि महेश्वर या दोन शहरांशी हृदयाचे नाते

ALSO READ: पर्यटन, खाद्यपदार्थांसाठी प्रसिद्ध असलेले प्रगत शहर इंदूर मध्य प्रदेश

जर तुम्हाला स्वच्छता करताना या 4 शुभ वस्तू आढळल्या तर समजून घ्या की लक्ष्मी देवीचे आशीर्वाद तुमच्यावर वर्षाव होणार आहेत आणि संपत्ती क्षितिजावर आहे.

1. अचानक पैसे सापडणे : दिवाळीच्या स्वच्छतेदरम्यान तुम्हाला अचानक जुन्या पेटीत, फाटलेल्या पर्समध्ये किंवा ड्रॉवरमध्ये काही जुने पैसे सापडले तर ते खूप शुभ लक्षण आहे. हे सूचित करते की तुमच्या आर्थिक बाबी लवकरच सोडवल्या जातील आणि तुम्हाला मागे ठेवलेले पैसे परत मिळू शकतात. ते जुने पैसे आहेत असे समजून ते फक्त खर्च करू नका. सापडलेले पैसे धुवून किंवा पुसून स्वच्छ करा. काही तुमच्या प्रार्थना कक्षात ठेवा आणि उर्वरित तुमच्या तिजोरीत किंवा कपाटात लाल कापडात गुंडाळून ठेवा. असे केल्याने तुमचे धन वाढते.

2. शंख आणि कौडी सापडणे : शंख आणि कौडी दोन्ही समुद्रमंथनाशी संबंधित आहेत आणि देवी लक्ष्मीला खूप प्रिय आहेत. शंख हे भगवान विष्णूंचे आवडते वाद्य आहे आणि भगवान विष्णूचा सन्मान केला जातो तिथे देवी लक्ष्मी वास करते. दरम्यान, कौडीचा वापर प्राचीन काळी चलन म्हणून केला जात असे आणि ते स्वतः संपत्तीच्या देवीचे प्रतीक आहे. जर तुम्हाला साफसफाई करताना शंख किंवा कौडी सापडली तर ते तुमच्या घरात कायमस्वरूपी समृद्धी आणि स्थिरता येईल याचे लक्षण आहे. शंख किंवा कौडीचे शंख गंगाजलाने शुद्ध करा, ते तुमच्या पूजास्थळावर ठेवा आणि दिवाळीला त्याची पूजा करा.

3. मोरपंख सापडणे : हिंदू धर्मात मोरपंख खूप पवित्र आणि शुभ मानले जातात. ते भगवान कृष्णाचे आवडते आहे आणि ते विद्याची देवी सरस्वतीशी देखील संबंधित आहे. ते शोधणे हे घरातून नकारात्मक ऊर्जा काढून टाकण्याचे आणि सकारात्मकतेच्या आगमनाचे स्पष्ट लक्षण आहे. मोरपंख सापडणे हे सूचित करते की तुमच्या घरातील वास्तुदोष दूर होत आहेत आणि तुम्ही ज्ञान आणि कलेच्या क्षेत्रात यशस्वी होणार आहात. ते वाईट नजरेपासून देखील संरक्षण करते. ते मंदिर किंवा मुलांच्या अभ्यासाच्या खोलीसारख्या पवित्र ठिकाणी ठेवा. ते कधीही जमिनीवर ठेवू नका.

4. लाल कापड सापडणे : लाल रंग शक्ती, धैर्य, सौभाग्य आणि वैवाहिक आनंदाचे प्रतीक आहे. हा रंग स्वतः देवी लक्ष्मी आणि देवी दुर्गेला समर्पित आहे. साफसफाई करताना जुने मंदिराचे कापड, लाल चुनरी किंवा लाल कापडाचा तुकडा अखंड सापडणे अत्यंत शुभ मानले जाते. लाल कापड सापडणे हे देवी तुमच्यावर प्रसन्न आहे आणि तुमच्या इच्छा लवकरच पूर्ण होतील याचे लक्षण आहे. ते तुमच्या वैवाहिक जीवनात सौभाग्य आणि गोडवा देखील आणते. हे कापड तुमच्या घरातील मंदिरात किंवा तिजोरीत आदराने ठेवा. तुम्ही ते कोणत्याही शुभ प्रसंगी देखील वापरू शकता.

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit  

ALSO READ: आपले नाते कसे मजबूत करावे, 5 गोष्टी लक्षात ठेवा

सरप्राईजेस महागडे किंवा भव्य असण्याची गरज नाही. लहानसे हावभाव देखील तुमच्या जोडीदाराच्या मनाला स्पर्श करू शकतात.तुमचे नाते अधिक घट्ट करणाऱ्या या  सोप्या आणि गोड सरप्राईजेस आयडिया जाणून घ्या.जे तुम्ही पती असो वा पत्नी, हे सरप्राईजेस तुमच्या जोडीदाराच्या चेहऱ्यावर हास्य आणि त्यांच्या हृदयात प्रेम नक्कीच आणतील.

एक पत्र लिहा आणि ते द्या

या दिवाळीत, तुमच्या जोडीदाराला एक हस्तलिखित पत्र द्या. हस्तलिखित पत्र वर्षानुवर्षे जपले जाईल. त्यामध्ये त्यांना दिवाळीच्या शुभेच्छा द्या. तुमच्या भावनांसह दिवाळीच्या शुभेच्छा देखील लिहा.

ALSO READ: वैवाहिक जीवनात शांती हवी असेल तर चाणक्य यांनी सांगितलेल्या या गोष्टी नेहमी लक्षात ठेवा

गिफ्ट बॉक्स 

बाजारात अनेक प्रकारच्या भेटवस्तू उपलब्ध आहेत. त्यांच्याकडून एक छोटी आणि गोंडस भेट निवडा आणि ती तुमच्या जोडीदाराला द्या. या बॉक्समध्ये तुम्ही तुमच्या जोडीदारासाठी काहीतरी खास देऊ शकता

तिला डेट नाईटवर घेऊन जा

जर तुमच्याकडे वेळ असेल तर तुमच्या जोडीदारासोबत डेट नाईटची योजना करा. जर तुम्ही दिवाळीला बाहेर जाऊ शकत नसाल तर घरी डेट नाईटची योजना करा. यासाठी, मेणबत्त्या आणि संगीतासह घरी जेवणाची योजना करा.

ALSO READ: लग्नानंतर कुटुंब आणि करिअर कसे संतुलित कराल, या टिप्स अवलंबवा

एकत्र घर सजवा

जर तुम्ही घरातील कामे वाटून घेत नसाल, तर तुमच्या जोडीदाराला तुम्ही त्यांच्यासाठी आहात हे कळवण्याची ही एक संधी आहे. एकत्र येऊन तुमचे घर सजवा. 

मिठाई तयार करा

तुमच्या जोडीदाराच्या  आवडती मिठाई बनवा. दिवाळीच्या पूजेनंतर त्यांना ही खास मिठाई खायला द्या. त्यांना ते खायला नक्कीच आवडेल. 

त्यांना दागिने, फोटो फ्रेम किंवा इतर काही देऊ शकता. 

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, जे जनहित लक्षात घेऊन आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. त्यापैकी कोणत्याही गोष्टी वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit 

ॐ श्रीमते नमः ।

ॐ धन्वन्तरये नमः ।

ॐ देवाय नमः ।

ॐ सर्वलोकैक-वन्दिताय नमः ।

ॐ सर्वाश्चर्यमयाय नमः ।

ॐ धामरूपिणे नमः ।

ॐ परबलार्दनाय नमः ।

ॐ नित्याय नमः ।

ॐ सर्वेश्वराय नमः ।

ॐ सत्याय नमः ।

ॐ सत्यनिष्ठाय नमः ।

ॐ परात्पराय नमः ।

ॐ चतुर्भुजाय नमः ।

ॐ प्रसन्नात्मने नमः ।

ॐ सर्वविघ्न-निवारकाय नमः ।

ॐ कामदाय नमः ।

ॐ करुणासिन्धवे नमः ।

ॐ कमलाकामुकाय नमः ।

ॐ परस्मै नमः ।

ॐ पुरुष्टुताय नमः । २०

ॐ पुण्यकीर्तये नमः ।

ॐ फुल्लाब्ज-दललोचनाय नमः ।

ॐ भवदुःख-भयध्वंसिने नमः ।

ॐ भगवते नमः ।

ॐ भक्तवत्सलाय नमः ।

ॐ नीलनीरद-सङ्काशाय नमः ।

ॐ कलिदोष-निवारकाय नमः ।

ॐ सर्वशक्तिमयाय नमः ।

ॐ अनन्ताय नमः ।

ॐ सर्वसाक्षिणे नमः ।

ॐ दामोदराय नमः ।

ॐ सर्वज्ञाय नमः ।

ॐ सर्वदाय नमः ।

ॐ सत्यवाचे नमः ।

ॐ सत्यविक्रमाय नमः ।

ॐ शिपिविष्टाय नमः ।

ॐ परन्धाम्ने नमः ।

ॐ शान्ताय नमः ।

ॐ उदाराय नमः ।

ॐ सनातनाय नमः । ४०

ॐ कल्याणगुण-पाथोधये नमः ।

ॐ प्रसन्न-वदनेक्षणाय नमः ।

ॐ क्षीरार्णव-समुद्भूताय नमः ।

ॐ अव्ययाय नमः ।

ॐ सुधाप्रदाय नमः ।

ॐ भैषज्य-कराय नमः ।

ॐ कल्याण-कारकाय नमः ।

ॐ हेमारविन्द-पीठस्थाय नमः ।

ॐ कामदुहे नमः ।

ॐ भक्तपालकाय नमः ।

ॐ सनकादि-महायोगि-वन्दिताङ्घ्रि-सरोरुहाय नमः ।

ॐ देवदेवाय नमः ।

ॐ जगन्नाथाय नमः ।

ॐ सर्वामय-कुलान्तकाय नमः ।

ॐ प्राणदाय नमः ।

ॐ प्राणरूपाय नमः ।

ॐ प्रणतार्तिहराय नमः ।

ॐ अच्युताय नमः ।

ॐ प्रियोपदेशकाय नमः ।

ॐ श्रीदाय नमः । ६०

ॐ श्रीमयाय नमः ।

ॐ श्रीनिकेतनाय नमः ।

ॐ आयुर्वेद-प्रवक्त्रे नमः ।

ॐ श्रुतिमौलि-स्थिताय नमः ।

ॐ हरये नमः ।

ॐ कर्त्रे नमः ।

ॐ कारयित्रे नमः ।

ॐ कार्यकारण-रूपवते नमः ।

ॐ सर्वजीवेश्वराय नमः ।

ॐ जिष्णवे नमः ।

ॐ भृश-व्यूहात्मकाय नमः ।

ॐ अभवाय नमः ।

ॐ अब्जारुहाय नमः ।

ॐ सहस्राक्षाय नमः ।

ॐ सहस्र-पादाय नमः ।

ॐ सहस्र-मस्तकाय नमः ।

ॐ सर्वार्थाय नमः ।

ॐ सर्वसाधकाय नमः ।

ॐ वेदवेदाङ्ग-रूपिणे नमः ।

ॐ सर्वकर्म-फलप्रदाय नमः । ८०

ॐ पावनाय नमः ।

ॐ पापसंहर्त्रे नमः ।

ॐ वात्सल्यैक-विभूषणाय नमः ।

ॐ जगत्-क्षेमङ्कराय नमः ।

ॐ शुद्धाय नमः ।

ॐ पूर्णेन्दु-सदृशाननाय नमः ।

ॐ लोकातीताय नमः ।

ॐ पुण्यकीर्तये नमः ।

ॐ लोकनाथाय नमः ।

ॐ आर्त-कल्पकाय नमः ।

ॐ मधुकैटभ-संहर्त्रे नमः ।

ॐ माननीयाय नमः ।

ॐ प्रतापवते नमः ।

ॐ सूर्यमण्डल-मध्यस्थाय नमः ।

ॐ चन्द्रमण्डल-संस्थिताय नमः ।

ॐ वह्निमण्डल-सञ्चारिणे नमः ।

ॐ वायुमण्डल-मध्यस्थाय नमः ।

ॐ विद्युन्मण्डल-मध्यस्थाय नमः ।

ॐ त्रिगुणाय नमः ।

ॐ त्रिगुणात्मकाय नमः । १००

ॐ अनादिमध्य-निधनाय नमः ।

ॐ अर्चारूपाय नमः ।

ॐ त्रिविक्रमाय नमः ।

ॐ कुत्सित-सर्व-ब्रह्माण्डाय नमः ।

ॐ कोटिसूर्य-प्रभायुताय नमः ।

ॐ अनन्त-विश्व-शान्तेश-स्तूयमानाय? नमः ।

ॐ जगत्प्रियाय नमः ।

ॐ सर्वात्मने नमः ।

ॐ सर्वगाय नमः ।

ॐ सर्वसिद्धि-प्रदायकाय नमः ।

ॐ अमृतार्णव-पर्यङ्काय नमः ।

ॐ पुराणपुरुषाय नमः ।

ॐ शुचये नमः ।

ॐ क्रतुभुजे नमः ।

ॐ क्रतुरूपाय नमः ।

ॐ विष्वक्सेनाय नमः ।

ॐ जनार्दनाय नमः ।

ॐ भोगेन्द्रभोग-माणिक्य-दीपिताङ्गाय नमः ।

ॐ दरस्मिताय नमः ।

ॐ शरणागत-रक्षैक-दीक्षाबद्धाय नमः । १२०

ॐ सुरोत्तमाय नमः ।

ॐ अव्यक्ताय नमः ।

ॐ व्यक्तरूपाय नमः ।

ॐ सर्वकर्म-फलात्मकाय नमः ।

ॐ चित्रोर्ध्व-पुण्ड्र-संशोभिताननाब्जाय नमः ।

ॐ प्रियव्रताय नमः ।

ॐ मीनाकृतये नमः ।

ॐ सोमकाख्य-दैतेय-प्राणभञ्जिताय नमः ।

ॐ मन्थानाद्रि-धराय नमः ।

ॐ शेषिणे नमः ।

ॐ कमठाय नमः ।

ॐ क्रोडरूपवते नमः ।

ॐ हिरण्याक्षासु-हर्त्रे नमः ।

ॐ नारसिंहाय नमः ।

ॐ वीर्यवते नमः ।

ॐ जटामण्डल-निर्भिन्न-वियच्चर-पयोधराय नमः ।

ॐ दैतेय-साध्वसाकाराय नमः ।

ॐ हिरण्यक-निषूदनाय नमः ।

ॐ प्रह्लाद-पालकाय नमः ।

ॐ दक्षाय नमः । १४०

ॐ धर्मविदुत्तमाय नमः ।

ॐ बलि-सर्वस्व-हारिणे नमः ।

ॐ भृगु-वंशोत्तमाय नमः ।

ॐ कृतिने नमः ।

ॐ राजवंश-कटासिंहाय नमः ।

ॐ कार्तवीर्य-मदान्तकाय नमः ।

ॐ विश्वामित्रानुयायिने नमः ।

ॐ विदेहानन्द-दायकाय नमः ।

ॐ पुंसां मोहनरूपाय नमः ।

ॐ वीरलोक-भयङ्कराय नमः ।

ॐ अभीष्ट-सुखदात्रे नमः ।

ॐ रामाय नमः ।

ॐ भक्त-मनोरमाय नमः ।

ॐ कल्पद्रुमवत्-सञ्चारिणे नमः ।

ॐ रत्नसिंहासनस्थिताय नमः ।

ॐ वसिष्ठ-वामदेवादि-मुन्यर्चित-पदाम्बुजाय नमः ।

ॐ अयोध्याधिपतये नमः ।

ॐ धन्विने नमः ।

ॐ रघुकुलोत्तमाय नमः ।

ॐ ज्ञानविज्ञान-हेतवे नमः । १६०

ॐ प्रज्ञारूपाय नमः ।

ॐ सुभोगभाजे नमः ।

ॐ रामभद्राय नमः ।

ॐ राजेन्द्राय नमः ।

ॐ जानकी-प्राणवल्लभाय नमः ।

ॐ खरदानव-विध्वंसिने नमः ।

ॐ जितक्रोधाय नमः ।

ॐ दृढव्रताय नमः ।

ॐ असूया-रहिताय नमः ।

ॐ कौसलेयाय नमः ।

ॐ धर्मपरायणाय नमः ।

ॐ विपुलांसाय नमः ।

ॐ महातेजसे नमः ।

ॐ सुप्रतापाय नमः ।

ॐ सुकीर्तिमते नमः ।

ॐ सुभगाय नमः ।

ॐ सुन्दराय नमः ।

ॐ शुनासीराभिवन्दिताय नमः ।

ॐ लोकात्मने नमः ।

ॐ लोककृते नमः । १८०

ॐ लोकेशाय नमः ।

ॐ लोकपावनाय नमः ।

ॐ सर्वसाधन-सम्पन्नाय नमः ।

ॐ सर्वभावनाय नमः ।

ॐ सर्वगोप्त्रे नमः ।

ॐ कोदण्डिने नमः ।

ॐ सुग्रीवप्राण-रक्षकाय नमः ।

ॐ अकल्मषाय नमः ।

ॐ निवृत्तात्मने नमः ।

ॐ धीरोदात्ताय नमः ।

ॐ सुवीर्यवते नमः ।

ॐ अनन्तदृष्टये नमः ।

ॐ कल्याणप्रकृतये नमः ।

ॐ सर्वकामदाय नमः ।

ॐ गुणश्रेष्ठाय नमः ।

ॐ अभिवन्द्याय नमः ।

ॐ वीतरागाय नमः ।

ॐ जनेश्वराय नमः ।

ॐ महाप्रभवे नमः ।

ॐ सुखदाय नमः । २००

ॐ सत्यवादिने नमः ।

ॐ विश्वकृते नमः ।

ॐ बुध-चूडामणये नमः ।

ॐ कर्त्रे नमः ।

ॐ कारणाय नमः ।

ॐ ब्रह्मवर्धनाय नमः ।

ॐ रक्षितर्षि-क्रतवे नमः ।

ॐ मारीचवध-कोविदाय नमः ।

ॐ विराध-प्राणहारिणे नमः ।

ॐ दम्याय नमः ।

ॐ दुःस्वप्न-नाशनाय नमः ।

ॐ कुण्डलिने नमः ।

ॐ कवचिने नमः ।

ॐ शङ्खिने नमः ।

ॐ चक्रिणे नमः ।

ॐ खड्गिने नमः ।

ॐ सर्वजिते नमः ।

ॐ जटायु-मोक्षदायिने नमः ।

ॐ सहिष्णवे नमः ।

ॐ वेदशास्त्र-विदे नमः । २२०

ॐ महाकान्तये नमः ।

ॐ विश्वयोनये नमः ।

ॐ स्थाणवे नमः ।

ॐ शत्रु-प्रमादकाय नमः ।

ॐ गुणाम्बुधये नमः ।

ॐ अजेयाय नमः ।

ॐ सर्वभूतहिते रताय नमः ।

ॐ उपेन्द्राय नमः ।

ॐ धनुर्वेत्त्रे नमः ।

ॐ जाम्बवताश्रिताय नमः ।

ॐ कृतसुग्रीव-सख्याय नमः ।

ॐ शरणागत-वत्सलाय नमः ।

ॐ वालि-प्रमथनाय नमः ।

ॐ मन्त्रिणे नमः ।

ॐ रोगहर्त्रे नमः ।

ॐ महाप्रभवे नमः ।

ॐ पदाङ्गुलि-नखोत्क्षिप्त-दैत्य-कङ्कालाय नमः ।

ॐ हनुमत्वत्सलाय नमः ।

ॐ तुर्याय नमः ।

ॐ सद्गतये नमः । २४०

ॐ लक्ष्मणाग्रजाय नमः ।

ॐ मनोवेग-समायुक्ताय नमः ।

ॐ पूर्णाय नमः ।

ॐ पुरुषर्षभाय नमः ।

ॐ सुरलोक-हितारम्भाय नमः ।

ॐ कौसल्यानन्द-वर्धनाय नमः ।

ॐ भक्तानुकूल-प्रदाय नमः ।

ॐ साधुशीलाय नमः ।

ॐ प्रमोदवते नमः ।

ॐ विभीषण-त्रासहर्त्रे नमः ।

ॐ सेतुबन्धन-पण्डिताय नमः ।

ॐ कुम्भकर्ण-प्रभेत्त्रे नमः ।

ॐ रावण-प्राणहारकाय नमः ।

ॐ दिव्यायुधधराय नमः ।

ॐ वन्द्याय नमः ।

ॐ गभीरात्मने नमः ।

ॐ प्रजागराय नमः ।

ॐ शब्दातिगाय नमः ।

ॐ कोमलाङ्गाय नमः ।

ॐ आत्मयोनये नमः । २६०

ॐ जितेन्द्रियाय नमः ।

ॐ निराकुलाय नमः ।

ॐ निर्लेपाय नमः ।

ॐ विविक्ताय नमः ।

ॐ श्रुतिवन्दिताय नमः ।

ॐ युगाय नमः ।

ॐ संवत्सराय नमः ।

ॐ ऋतवे नमः ।

ॐ मासाय नमः ।

ॐ पक्षाय नमः ।

ॐ अयनात्मकाय नमः ।

ॐ दिवसाय नमः ।

ॐ प्रहराय नमः ।

ॐ राकारूपिणे नमः ।

ॐ भानुमते नमः ।

ॐ सिनीवाल्यात्मकाय नमः ।

ॐ धर्माय नमः ।

ॐ अनुमतिरूपकाय नमः ।

ॐ कुहूरूपिणे नमः ।

ॐ भर्गाय नमः । २८०

ॐ कलाकाष्ठादि-रूपभृते नमः ।

ॐ शार्ङ्गपाणये नमः ।

ॐ गुडाकेशाय नमः ।

ॐ अहल्याशाप-मोक्षणाय नमः ।

ॐ ताटका-प्राणहन्त्रे नमः ।

ॐ सुबाहुवध-दीक्षिताय नमः ।

ॐ नीलकण्ठ-धनूर्ध्वंसिने नमः ।

ॐ सीता-चित्तापहारकाय नमः ।

ॐ भार्गव-स्मयभेदिने नमः ।

ॐ पितृभक्ति-परायणाय नमः ।

ॐ दण्डकावन-सञ्चारिणे नमः ।

ॐ शतकोटीन्दु-सङ्काश-श्वेतच्छत्र-विराजिताय नमः ।

ॐ अक्षयेशुधि-युक्ताय नमः ।

ॐ महाभाग्याधिनायकाय नमः ।

ॐ चित्रकूट-विहारिणे नमः ।

ॐ काकदानव-रक्षकाय नमः ।

ॐ सर्वभूतनिवासाय नमः ।

ॐ राघवाय नमः ।

ॐ सत्यविक्रमाय नमः ।

ॐ भक्तचिन्तामणये नमः । ३००

ॐ धीमते नमः ।

ॐ पुण्यश्लोकाय नमः ।

ॐ अङ्गदप्रियाय नमः ।

ॐ राजराजाय नमः ।

ॐ धनाध्यक्षाय नमः ।

ॐ प्लवङ्गाधिप-राज्यदाय नमः ।

ॐ पावकाय नमः ।

ॐ विश्वनेत्राय नमः ।

ॐ कीशपाय नमः ।

ॐ कामजिते नमः ।

ॐ सर्वलोक-शरण्याय नमः ।

ॐ लोकैक-प्रियदर्शनाय नमः ।

ॐ हलायुधधराय नमः ।

ॐ कामिने नमः ।

ॐ प्रलम्बासुर-मारकाय नमः ।

ॐ आत्मारामाय नमः ।

ॐ महामौनिने नमः ।

ॐ विधात्रे नमः ।

ॐ वारुणीप्रियाय नमः ।

ॐ यमलार्जुन-विध्वंसिने नमः । ३२०

ॐ स्वकान्त्युद्दीपित-व्रजाय नमः ।

ॐ शङ्खचूड-वधोद्योगिने नमः ।

ॐ यमुना-वरदायकाय नमः ।

ॐ कालियोरग-गर्वापहारिणे नमः ।

ॐ हरसमर्चिताय नमः ।

ॐ विजय-स्यन्दनारूढाय नमः ।

ॐ गीताचार्याय नमः ।

ॐ शुचिस्मिताय नमः ।

ॐ धर्ममार्गैकनिरताय नमः ।

ॐ वासुदेवाय नमः ।

ॐ सनातनाय नमः ।

ॐ कंसादि-दुष्टसंहर्त्रे नमः ।

ॐ भक्तिश‍ृङ्खल-बन्धिताय नमः ।

ॐ धरणीभारहारिणे नमः ।

ॐ द्रौपदी-मानरक्षकाय नमः ।

ॐ राधाहृदय-राजीवषट्पदाय नमः ।

ॐ शुभदायकाय नमः ।

ॐ ऋषभासुर-संहारिणे नमः ।

ॐ कालकालाय नमः ।

ॐ काश्यपेयाय नमः । ३४०

ॐ जरासन्ध-प्राणहर्त्रे नमः ।

ॐ भास्वराय नमः ।

ॐ लोकपूजिताय नमः ।

ॐ बृन्दावनान्त-सञ्चारिणे नमः ।

ॐ कमला-वाञ्छितार्थदाय नमः ।

ॐ दैत्यगर्व-विनाशिने नमः ।

ॐ गोपी-नाथाय नमः ।

ॐ धनुर्धराय नमः ।

ॐ मुकुन्दाय नमः ।

ॐ प्रणवातीताय नमः ।

ॐ निराकाराय नमः ।

ॐ निराश्रयाय नमः ।

ॐ ईशानाय नमः ।

ॐ त्रिदोषघ्नाय नमः ।

ॐ चक्रपाणये नमः ।

ॐ गदाधराय नमः ।

ॐ बदर्याश्रम-सञ्चारिणे नमः ।

ॐ मुरलीनाद-तत्पराय नमः ।

ॐ सामगानरताय नमः ।

ॐ जितामित्राय नमः । ३६०

ॐ जगन्मयाय नमः ।

ॐ करुणापूरित-स्वान्ताय नमः ।

ॐ पूर्णषाड्गुण्य-विग्रहाय नमः ।

ॐ विषयार्णव-सम्मग्न-दीनावन-समुत्सुकाय नमः ।

ॐ शङ्खचक्र-गदाध्रि-सरोरुहाय नमः ।

ॐ जगद्धात्रे नमः ।

ॐ जगद्भर्त्रे नमः ।

ॐ जगदानन्ददायकाय नमः ।

ॐ शरण्याय नमः ।

ॐ वरेण्याय नमः ।

ॐ भोगदाय नमः ।

ॐ सुखदाय नमः ।

ॐ शुचये नमः ।

ॐ क्षयवृद्धि-विहीनाय नमः ।

ॐ योगात्मने नमः ।

ॐ विजितेन्द्रियाय नमः ।

ॐ निरीश्वराय नमः ।

ॐ देवाधिदेवाय नमः ।

ॐ परपुरञ्जिताय नमः ।

ॐ अमृतानन्द-सम्पूर्ण-लोचनाय नमः । ३८०

ॐ पुरुषोत्तमाय नमः ।

ॐ निगमावेदितानन्त-गुणकर्मणे नमः ।

ॐ महामतये नमः ।

ॐ वरण्याक्षाय? नमः ।

ॐ शरण्याग्र्याय नमः ।

ॐ प्रधानाय नमः ।

ॐ जगत्कारणकारणाय नमः ।

ॐ पञ्चमात्रात्मकाय नमः ।

ॐ ज्ञानकर्मेन्द्रियेश्वराय नमः ।

ॐ सच्चिदानन्दरूपिणे नमः ।

ॐ ज्ञानकर्म-निरूपकाय नमः ।

ॐ श्रुतिस्मृत्यालवालाय नमः ।

ॐ यमाय नमः ।

ॐ यमवतां वराय नमः ।

ॐ तप्याय नमः ।

ॐ तपस्विने नमः ।

ॐ तापत्रयहराय नमः ।

ॐ बलिने नमः ।

ॐ नित्यमुक्तिप्रदायिने नमः ।

ॐ नित्यमुक्ताभिवन्दिताय नमः । ४००

ॐ दुर्लभाय नमः ।

ॐ सुलभाय नमः ।

ॐ सदसद्रेत्रकाय नमः ।

ॐ कवये नमः ।

ॐ कर्मिणे नमः ।

ॐ कर्मस्वरूपिणे नमः ।

ॐ गोविन्दाय नमः ।

ॐ गोकुलाधिपाय नमः ।

ॐ विष्णवे नमः ।

ॐ महाविष्णवे नमः ।

ॐ सदाविष्णवे नमः ।

ॐ यदूद्वहाय नमः ।

ॐ व्यापिनारायणाय नमः ।

ॐ गजेन्द्रप्राणदायकाय नमः ।

ॐ मायिने नमः ।

ॐ मायावतां मौलये नमः ।

ॐ धर्माधर्मविदे नमः ।

ॐ उत्तमाय नमः ।

ॐ कृष्णाय नमः ।

ॐ उत्कृष्टकर्मणे नमः । ४२०

ॐ चराय नमः ।

ॐ अक्षराय नमः ।

ॐ इष्टाय नमः ।

ॐ इष्टप्रदायिने नमः ।

ॐ वैष्णवेशाय नमः ।

ॐ अक्षराधिपाय नमः ।

ॐ जयिने नमः ।

ॐ विजयरूपाय नमः ।

ॐ विजयानन्ददायकाय नमः ।

ॐ स्वकिङ्करानुकम्पिने नमः ।

ॐ दृश्याय नमः ।

ॐ अदृश्याय नमः ।

ॐ श्रुताय नमः ।

ॐ अश्रुताय नमः ।

ॐ तारकाचन्द्रदीपाग्नि-विद्युदर्कादि-दीप्तिदाय नमः ।

ॐ जगन्मोहाय नमः ।

ॐ उरुकायाय नमः ।

ॐ पारिजातपहारकाय नमः ।

ॐ संसारसागर-समुत्तरणोपाय-बोधकाय नमः ।

ॐ स्वयम्भुवे नमः । ४४०

ॐ शम्भवे नमः ।

ॐ आदित्याय नमः ।

ॐ ब्रह्मण्याय नमः ।

ॐ ब्राह्मणप्रियाय नमः ।

ॐ क्षीराब्दिनन्दिनी-जानये नमः ।

ॐ ब्रह्मचर्य-परायणाय नमः ।

ॐ हंसाय नमः ।

ॐ हयाननाय नमः ।

ॐ ऋषभाय नमः ।

ॐ परमेश्वराय नमः ।

ॐ निर्जरामृत-सन्दात्रे नमः ।

ॐ ज्वलुराद्यामण्डकाय? नमः ।

ॐ नामजात्यादि-विहीनाय नमः ।

ॐ सर्वदोष-विवर्जिताय नमः ।

ॐ हव्यकल्य-स्वरूपिणे नमः ।

ॐ सर्वशब्दार्थाय नमः ।

ॐ विश्वक्सेनानन्तादि-दासदासैक-समावृताय नमः ।

ॐ हरमोहकराय नमः ।

ॐ यज्ञपोत्रिणे नमः ।

ॐ भानुमते नमः । ४६०

ॐ अनन्तभोग-शयनाय नमः ।

ॐ अनन्तभोग-समायुताय नमः ।

ॐ खगेश्वर-भुजारूढाय नमः ।

ॐ छत्रचामर-शोभिताय नमः ।

ॐ पद्मा-प्रकाशितोरस्काय नमः ।

ॐ ज्ञानगम्याय नमः ।

ॐ कृपानिधये नमः ।

ॐ धर्मिष्ठाय नमः ।

ॐ धर्मपालाय नमः ।

ॐ भवाय नमः ।

ॐ ब्रह्मणे नमः ।

ॐ त्रयीमयाय नमः ।

ॐ भक्त-पापापनोदिने नमः ।

ॐ गदापाणये नमः ।

ॐ दिशाम्पतये नमः ।

ॐ नरकासुरसंहारिणे नमः ।

ॐ सत्यभामारताय नमः ।

ॐ श्रुतये नमः ।

ॐ द्विजराजाय नमः ।

ॐ सुराधीशाय नमः । ४८०

ॐ केशवाय नमः ।

ॐ निरुपाधिकाय नमः ।

ॐ आधारकूर्मरूपिणे नमः ।

ॐ नयनानन्द-कारकाय नमः ।

ॐ अद्भुताकार-सम्पन्नाय नमः ।

ॐ जगद्रक्षाकराय नमः ।

ॐ अमलाय नमः ।

ॐ वरिष्ठाय नमः ।

ॐ वरेण्याय नमः ।

ॐ सर्पपापहराय नमः ।

ॐ व्रतिने नमः ।

ॐ तत्पुरुषाय नमः ।

ॐ धर्मात्मने नमः ।

ॐ दोषघ्नाय नमः ।

ॐ गरुडध्वजाय नमः ।

ॐ शान्ताय नमः ।

ॐ श्रुतिधराय नमः ।

ॐ दुर्निरीशाय नमः ।

ॐ दुर्धराय नमः ।

ॐ रमेशाय नमः । ५००

ॐ सरसाय नमः ।

ॐ स्निग्धाय नमः ।

ॐ मुक्ताय नमः ।

ॐ प्रियस्रवाय नमः ।

ॐ तोषितामर-सङ्घाताय नमः ।

ॐ सत्यवाचे नमः ।

ॐ सत्यसङ्गराय नमः ।

ॐ पूतना-प्राणहर्त्रे नमः ।

ॐ यशोदानन्द-वर्धनाय नमः ।

ॐ स्निग्धाञ्जनेक्षणाय नमः ।

ॐ बालाय नमः ।

ॐ शकटासुर-मारकाय नमः ।

ॐ गोपालसुन्दरी-जाराय नमः ।

ॐ परञ्ज्योतिषे नमः ।

ॐ परिस्फुटाय नमः ।

ॐ पद्मनाभाय नमः ।

ॐ अमरज्येष्ठाय नमः ।

ॐ गणाध्यक्षाय नमः ।

ॐ महामनसे नमः ।

ॐ राधाननाम्बुजादित्याय नमः । ५२०

ॐ कंसप्राणापहारकाय नमः ।

ॐ रुक्मिणीशाय नमः ।

ॐ यदुश्रेष्ठाय नमः ।

ॐ प्रद्युम्नाय नमः ।

ॐ महाबलिने नमः ।

ॐ वनमालालङ्कृताय नमः ।

ॐ महावीर्याय नमः ।

ॐ महाधनाय नमः ।

ॐ चैद्य-दर्पविनाशिने नमः ।

ॐ गरुडस्मय-भञ्चकाय नमः ।

ॐ तेजोरूपाय नमः ।

ॐ तमोरूपाय नमः ।

ॐ वह्निरूपाय नमः ।

ॐ विश्वजिते नमः ।

ॐ विष्णवे नमः ।

ॐ पुरुषाय नमः ।

ॐ सत्याय नमः ।

ॐ अच्युताय नमः ।

ॐ अनिरुद्धाय नमः ।

ॐ परस्मै नमः । ५४०

ॐ व्यूहाय नमः ।

ॐ विभवाय नमः ।

ॐ अन्तर्यामिने नमः ।

ॐ जगत्प्रियाय नमः ।

ॐ अर्चारूपाय नमः ।

ॐ भद्ररूपाय नमः ।

ॐ भावुकप्रदाय नमः ।

ॐ स्यमन्तकतधराय नमः ।

ॐ प्राज्ञाय नमः ।

ॐ चण्डकोपिने नमः ।

ॐ - नमः ।

ॐ महामुनये नमः ।

ॐ गोवर्द्धन-नगोद्धर्त्रे नमः ।

ॐ तिरस्कृत-शचीपतये नमः ।

ॐ प्रतिज्ञापालकाय नमः ।

ॐ ईशाय नमः ।

ॐ भक्त-चिन्तामणये नमः ।

ॐ स्वभुवे नमः ।

ॐ नारायणाय नमः ।

ॐ सदानन्दाय नमः । ५६०

ॐ श्रीकर्त्रे नमः ।

ॐ यशोधनाय नमः ।

ॐ प्रत्यगात्मने नमः ।

ॐ गुरवे नमः ।

ॐ अप्रमेयाय नमः ।

ॐ सदाशिवाय नमः ।

ॐ वेणुनाद-समानीत-गोपीजन-समीक्षिताय नमः ।

ॐ धरापतये नमः ।

ॐ अचिन्त्यात्मने नमः ।

ॐ शशिशेखर-पूजिताय नमः ।

ॐ नीलारविन्द-सङ्काश-श्यामलाय नमः ।

ॐ कोमलाकृतये नमः ।

ॐ अकलङ्काय नमः ।

ॐ शुद्धसत्वाय नमः ।

ॐ दुष्टवैरि-निबर्हणाय नमः ।

ॐ यमुनातीर-सञ्चारिणे नमः ।

ॐ भुवनावन-दीक्षिताय नमः ।

ॐ बलविक्रम-सम्पन्नाय नमः ।

ॐ द्विजराज-कुलेश्वराय नमः ।

ॐ अपूर्वदिव्य-श‍ृङ्गारमूर्तये नमः । ५८०

ॐ नागराजातिप्रियाय नमः ।

ॐ मित्रविन्दा-सखाय नमः ।

ॐ पुण्यश्लोकाय नमः ।

ॐ कीर्तिमते नमः ।

ॐ अशेषभाग्य-सम्पन्नाय नमः ।

ॐ द्वारकापुर-संस्थिताय नमः ।

ॐ सर्वजीव-दयायुक्ताय नमः ।

ॐ सद्वैद्याय नमः ।

ॐ सर्वमङ्गलाय नमः ।

ॐ स्वपदाश्रित-वन्दारु-भोगमोक्षैक-दायकाय नमः ।

ॐ सद्गुणैश्वर्य-सम्पन्नाय नमः ।

ॐ सर्वशास्त्र-विशारदाय नमः ।

ॐ सर्वोषधीशाय नमः ।

ॐ सर्वार्थाय नमः ।

ॐ सर्वसाधनसाधनाय नमः ।

ॐ मारजन्मने नमः ।

ॐ तद्दृष्टये नमः ।

ॐ जगन्नाटक-वैभवाय नमः ।

ॐ आर्तार्ति-हरणोपायाय नमः ।

ॐ पूर्णकामाय नमः । ६००

ॐ प्रतापवते नमः ।

ॐ पाण्डव-प्राणबन्धवे नमः ।

ॐ सुयोधन-कुलान्तकाय नमः ।

ॐ योगीश्वरेश्वराय नमः ।

ॐ क्षेत्रज्ञाय नमः ।

ॐ प्राणदायकाय नमः ।

ॐ नादबिन्दु-कलातीताय नमः ।

ॐ चतुर्वर्ग-फलात्मकाय नमः ।

ॐ योगमाया-समायुक्ताय नमः ।

ॐ सुषुम्नानाडि-मार्गगाय नमः ।

ॐ हरये नमः ।

ॐ विज्ञानादर्श-सन्दृश्याय नमः ।

ॐ जयदाय नमः ।

ॐ जपप्रियाय नमः ।

ॐ जापकप्रियकृते नमः ।

ॐ धात्रे नमः ।

ॐ श्रेयःपतये नमः ।

ॐ अतन्द्रिताय नमः ।

ॐ वाक्पतये नमः ।

ॐ भक्तिवश्याय नमः । ६२०

ॐ नित्यतृप्ताय नमः ।

ॐ अनुप्रथनाय नमः ।

ॐ त्रिदेहाय नमः ।

ॐ त्रितत्त्वज्ञाय नमः ।

ॐ तपोनिधये नमः ।

ॐ अन्नदाय नमः ।

ॐ अन्नरूपाय नमः ।

ॐ सद्योजाताय नमः ।

ॐ वैद्युताय नमः ।

ॐ गोब्राह्मणस्थिताय नमः ।

ॐ मृत्युमृत्यु-स्वरूपवते नमः ।

ॐ देवकी-पुण्यराशये नमः ।

ॐ सत्वोद्रिक्ताय नमः ।

ॐ सर्वगाय नमः ।

ॐ ग्रहताराधिपाय नमः ।

ॐ लोकपावनाय नमः ।

ॐ तपनाय नमः ।

ॐ रवये नमः ।

ॐ सर्वमङ्गल-माङ्गल्याय नमः ।

ॐ सर्वशोक-निवारकाय नमः । ६४०

ॐ सर्वाध्यक्षाय नमः ।

ॐ अपवर्गाय नमः ।

ॐ मूलप्रकृतये नमः ।

ॐ ईशित्रे नमः ।

ॐ अनन्तशक्तये नमः ।

ॐ आश्चर्यकर्मणे नमः ।

ॐ कैवल्यनायकाय नमः ।

ॐ कार्यकारणरूपिणे नमः ।

ॐ निकूटाय नमः ।

ॐ मनोलयाय नमः ।

ॐ विमुक्तसङ्ग-संयुक्ताय नमः ।

ॐ पञ्चप्राणाकृतये नमः ।

ॐ हिताय नमः ।

ॐ दुष्प्रापनाय नमः ।

ॐ स्वतन्त्राय नमः ।

ॐ गुणसङ्ग-विवर्जिताय नमः ।

ॐ शक्तित्रय-समेताय नमः ।

ॐ प्रपन्नपरिपालकाय नमः ।

ॐ अनन्तरूपिणे नमः ।

ॐ कर्मेन्द्रियाग्निव्याप्तिताय? नमः । ६६०

ॐ दुरत्ययाय नमः ।

ॐ सर्वाशिने नमः ।

ॐ महारौद्राय नमः ।

ॐ तमोघ्नाय नमः ।

ॐ शत्रुसूदनाय नमः ।

ॐ तप्त-जाम्बूनदाभाय नमः ।

ॐ विश्वकर्मणे नमः ।

ॐ मनवे नमः ।

ॐ कवये नमः ।

ॐ हिरण्यगर्भाय नमः ।

ॐ अग्निगर्भाय नमः ।

ॐ व्योमचारिणे नमः ।

ॐ त्रयीतनवे नमः ।

ॐ द्वादशात्मने नमः ।

ॐ तेजस्विने नमः ।

ॐ चतुर्विंशति-मूर्तिमते नमः ।

ॐ ज्योतिषे नमः ।

ॐ गणपतये नमः ।

ॐ वेदगर्भाय नमः ।

ॐ मधुसूदनाय नमः । ६८०

ॐ संसारोद्धारकाय नमः ।

ॐ गोपगोपी-चित्तापहारकाय नमः ।

ॐ बाण-बाहुवन-ध्वंसिने नमः ।

ॐ महेशानन्द-वर्धनाय नमः ।

ॐ धर्मध्वजाय नमः ।

ॐ धराशान्ताय? नमः ।

ॐ धर्माय नमः ।

ॐ धर्मनियामकाय नमः ।

ॐ कद्रुद्राय नमः ।

ॐ इन्दिरा-नाथाय नमः ।

ॐ व्योमकेशिने नमः ।

ॐ भीषणाय नमः ।

ॐ महामुनि-मनोलासाय नमः ।

ॐ त्रैकालिक-फलप्रदाय नमः ।

ॐ छत्त्रीकृत-फणीन्द्राय नमः ।

ॐ यशोदा-तल्प-लालिताय नमः ।

ॐ तृणावर्त-निहन्त्रे नमः ।

ॐ कुब्जानुग्रह-मानसाय नमः ।

ॐ वसुदेव-तपोमूर्तये नमः ।

ॐ बृन्दावन-जनप्रियाय नमः । ७००

ॐ रासक्रीडा-विलोलाय नमः ।

ॐ गोपीवस्त्रापहारकाय नमः ।

ॐ दन्तवक्त्र-शिरश्छेत्त्रे नमः ।

ॐ बर्हिबर्हा-विभूषणाय नमः ।

ॐ भीष्म-मुक्तिप्रदाय नमः ।

ॐ शौरये नमः ।

ॐ मथुरानगराधिपाय नमः ।

ॐ पौण्ड्रक-प्राणहारिणे नमः ।

ॐ मुचुकुन्द-वरप्रदाय नमः ।

ॐ धेनुकासुरहन्त्रे नमः ।

ॐ दृतगोगोपभूमिकाय नमः ।

ॐ कुरुपाण्डव-सन्धान-यत्नकारिणे नमः ।

ॐ दयानिधये नमः ।

ॐ धर्मसंस्थापनाचार्याय नमः ।

ॐ चतुर्वर्ण-विभागकृते नमः ।

ॐ साधुसज्जन-चन्दनाय नमः ।

ॐ दुष्टप्राणापहारकाय नमः ।

ॐ इन्द्रसूनु-बहिःप्राणाय नमः ।

ॐ पद्मनाभाय नमः ।

ॐ अर्थि-कल्पकाय नमः । ७२०

ॐ दुर्मर्षणाय नमः ।

ॐ विशुद्धात्मने नमः ।

ॐ विश्वरूपाय नमः ।

ॐ प्रतापवते नमः ।

ॐ सर्वावासाय नमः ।

ॐ पराकाशाय नमः ।

ॐ तारकाय नमः ।

ॐ महोदयाय नमः ।

ॐ यमलार्जुन-शापान्तकारकाय नमः ।

ॐ महामनसे नमः ।

ॐ प्रद्युम्न-कोटिलावण्याय नमः ।

ॐ इन्दुकोटि-सुशीतलाय नमः ।

ॐ अर्ककोटि-द्युतये नमः ।

ॐ मरुत्कोटि-महाबलाय नमः ।

ॐ विरिञ्चिगर्व-सर्वस्वहारकाय नमः ।

ॐ पुरुषोत्तमाय नमः ।

ॐ उलूखल-निबद्धाय नमः ।

ॐ कुचेल-परिपालकाय नमः ।

ॐ धन्वन्तरये नमः ।

ॐ महाभागाय नमः । ७४०

ॐ भिषगानन्द-वर्धनाय नमः ।

ॐ अहेय-गुणसम्पन्नाय नमः ।

ॐ कलानाथाय नमः ।

ॐ कालान्तकाय नमः ।

ॐ विश्वसृष्टिस्थिति-ध्वंसकारकाय नमः ।

ॐ स्वयम्प्रभवे नमः ।

ॐ यज्ञसूत्र-समाश्लिश्यत्-तुलसी-रत्नमालिकाय नमः ।

ॐ मन्दारदाम-सम्बद्ध-नीलकोमल-कुन्तलाय नमः ।

ॐ मल्लिका-कोरकरदाय नमः ।

ॐ सुधास्नुत-रदच्छदाय नमः ।

ॐ शतकोटीन्दु-सङ्काश-मुखमण्डल-शोभिताय नमः ।

ॐ कम्बुग्रीवाय नमः ।

ॐ महोरस्काय नमः ।

ॐ महोज्ज्वलाय नमः ।

ॐ पीताम्बरधराय नमः ।

ॐ स्रग्विने नमः ।

ॐ साक्षात्लावण्यविग्रहाय नमः ।

ॐ रत्नकङ्कण-केयूरकाञ्ची-नूपुरशोभिताय नमः ।

ॐ मौनि-हृत्पुण्डरीकस्थाय नमः ।

ॐ परमेष्ठिने नमः । ७६०

ॐ त्रिलोचनाय नमः ।

ॐ ज्ञानदाय नमः ।

ॐ ज्ञानरूपाय नमः ।

ॐ ज्ञानगम्याय नमः ।

ॐ चिरन्तनाय नमः ।

ॐ हनवे नमः ।

ॐ महोन्नताय नमः ।

ॐ स्थूलाय नमः ।

ॐ गुणभृते नमः ।

ॐ निर्गुणाय नमः ।

ॐ लघवे नमः ।

ॐ प्रजापतये नमः ।

ॐ परब्रह्मणे नमः ।

ॐ परमात्मने नमः ।

ॐ परेश्वराय नमः ।

ॐ मञ्चुवाचे नमः ।

ॐ दिव्यतेजसे नमः ।

ॐ दिवस्पतये नमः ।

ॐ अनुत्तमाय नमः ।

ॐ प्राज्ञाय नमः । ७८०

ॐ प्रज्ञावतां मौलये नमः ।

ॐ यज्ञाय नमः ।

ॐ यज्ञफलप्रदाय नमः ।

ॐ भवमग्न-समुद्धर्त्त्रे नमः ।

ॐ स्वकैङ्कर्य-रतादराय नमः ।

ॐ निरन्तरपदध्यान-भक्तहृत्-पङ्कजाश्रयाय नमः ।

ॐ निर्वेलकरुणा-पूरपूरितात्मने नमः ।

ॐ निरञ्जनाय नमः ।

ॐ विश्वेश्वराय नमः ।

ॐ कालमूर्तये नमः ।

ॐ कपिलाय नमः ।

ॐ विश्वरूपभृते नमः ।

ॐ दामोदराय नमः ।

ॐ पृथवे नमः ।

ॐ व्यासाय नमः ।

ॐ परमधार्मिकाय नमः ।

ॐ छन्दोमयाय नमः ।

ॐ चिदानन्दाय नमः ।

ॐ कृतघ्नघ्नाय नमः ।

ॐ ऋचाम्पतये नमः । ८००

ॐ ब्रह्माण्डान्तर्बहिर्व्याप्त-सुकुमाराय नमः ।

ॐ महाबलाय नमः ।

ॐ योगि-हृद्ध्यान-गम्याय नमः ।

ॐ भवतापहराय नमः ।

ॐ वराय नमः ।

ॐ विश्वरेतसे नमः ।

ॐ मेधाविने नमः ।

ॐ बभ्रवे नमः ।

ॐ शुचिस्वराय नमः ।

ॐ अमोघास्त्रधराय नमः ।

ॐ रुद्राय नमः ।

ॐ कृतज्ञाय नमः ।

ॐ धुरन्धराय नमः ।

ॐ नवब्रह्मात्मकाय नमः ।

ॐ सिद्धाय नमः ।

ॐ माधवाय नमः ।

ॐ महातपसे नमः ।

ॐ सर्वादये नमः ।

ॐ समदर्शिने नमः ।

ॐ स्थविष्ठाय नमः । ८२०

ॐ लोहिताम्बकाय नमः ।

ॐ प्रजाभवाय नमः ।

ॐ सर्वदर्शिने नमः ।

ॐ विश्वयोनये नमः ।

ॐ शाश्वताय नमः ।

ॐ वरारोहाय नमः ।

ॐ वेदाङ्गाय नमः ।

ॐ पञ्चात्मने नमः ।

ॐ जगदादिजाय नमः ।

ॐ धृतात्मने नमः ।

ॐ नियमाय नमः ।

ॐ प्रांशवे नमः ।

ॐ शालग्राम-स्वरूपभाजे नमः ।

ॐ वन्दारुजन-मन्दाराय नमः ।

ॐ त्रिदशानन्द-कन्दलाय नमः ।

ॐ वसुरूपिणे नमः ।

ॐ समात्मने नमः ।

ॐ नियमाय नमः ।

ॐ मधुसूदनाय नमः ।

ॐ लोकैक-विश्रुताय नमः । ८४०

ॐ विद्यामूर्तये नमः ।

ॐ पद्मासनस्थिताय नमः ।

ॐ धराधर-धराय नमः ।

ॐ विश्वव्यापिने नमः ।

ॐ निज-नमस्कृताय नमः ।

ॐ प्रतापनाय नमः ।

ॐ प्रसन्नाय नमः ।

ॐ चन्द्रांशवे नमः ।

ॐ लोकपावनाय नमः ।

ॐ सत्यधर्माश्रयाय नमः ।

ॐ कामाय नमः ।

ॐ समितिज्ञाय नमः ।

ॐ समयज्ञाय नमः ।

ॐ हविषे नमः ।

ॐ सर्वशुभ-लक्षणलक्षिताय नमः ।

ॐ दक्षाय नमः ।

ॐ हिरण्यगर्भाय नमः ।

ॐ महाभोगाय नमः ।

ॐ सुव्रताय नमः ।

ॐ सुदर्शनाय नमः । ८६०

ॐ उग्ररूपिणे नमः ।

ॐ सुघोषाय नमः ।

ॐ मनोहराय नमः ।

ॐ शत्रुघ्नाय नमः ।

ॐ पवनाय नमः ।

ॐ कालाय नमः ।

ॐ धनेशाय नमः ।

ॐ अंशुमते नमः ।

ॐ सुखिने नमः ।

ॐ सधर्मकृते नमः ।

ॐ महादेवाय नमः ।

ॐ सोमपाय नमः ।

ॐ चिरन्तनाय नमः ।

ॐ रसापतये नमः ।

ॐ सत्यसन्धाय नमः ।

ॐ दाशार्हाय नमः ।

ॐ शान्तविग्रहाय नमः ।

ॐ त्रिलोकरक्षकाय नमः ।

ॐ धन्विने नमः ।

ॐ सत्कीर्तये नमः । ८८०

ॐ मुक्तसंशयाय नमः ।

ॐ विभूतिनायकाय नमः ।

ॐ अर्चिष्मते नमः ।

ॐ अनिरुद्धाय नमः ।

ॐ प्रजापतये नमः ।

ॐ यज्ञाङ्गाय नमः ।

ॐ सत्पथाय नमः ।

ॐ सत्कृतये नमः ।

ॐ वसुप्रदाय नमः ।

ॐ अरिन्दमाय नमः ।

ॐ कुन्दहासाय नमः ।

ॐ चण्डाम्शवे नमः ।

ॐ जगदादिजाय नमः ।

ॐ अप्रमेयाय नमः ।

ॐ नगाधीशाय नमः ।

ॐ नारदाय नमः ।

ॐ सर्परूपभाजे नमः ।

ॐ उत्तमाय नमः ।

ॐ कामदृशे नमः ।

ॐ जेत्रे नमः । ९००

ॐ मातरिश्वने नमः ।

ॐ मनोरमाय नमः ।

ॐ लक्ष्मीप्रदाय नमः ।

ॐ परानन्दाय नमः ।

ॐ चतुर्नवतिमन्त्रदाय नमः ।

ॐ हिरण्मयाय नमः ।

ॐ खेचराय नमः ।

ॐ भूचराय नमः ।

ॐ वेदरूपकाय नमः ।

ॐ चतुर्विंशति-तत्त्वात्मने नमः ।

ॐ उद्गीताय नमः ।

ॐ विशाम्पतये नमः ।

ॐ अपस्मार-हराय नमः ।

ॐ स्वर्गद्वाराय नमः ।

ॐ अक्षराधिपाय नमः ।

ॐ ज्योतिर्ज्योतिषे नमः ।

ॐ नादरूपाय नमः ।

]]> Mon, 13 Oct 2025 13:28:00 +0530 Mon, 13 Oct 2025 13:36:04 +0530 Webdunia Desk https://marathi.webdunia.com/article/deepawali-marathi/don-t-buy-these-things-on-dhanteras-even-by-mistake-125101300016_1.html https://marathi.webdunia.com/article/deepawali-marathi/don-t-buy-these-things-on-dhanteras-even-by-mistake-125101300016_1.html https://nonprod-media.webdunia.com/public_html/_media/mr/img/article/2025-10/13/thumb/1_1/1760338629-9108.jpg

लोखंडी वस्तू: लोखंड हे राहू ग्रहाशी संबंधित मानले जाते, जे अशुभ प्रभाव देऊ शकते. त्यामुळे लोखंडापासून बनलेल्या वस्तू, जसे की लोखंडी भांडी किंवा उपकरणे, खरेदी करणे टाळावे.

तेल आणि तूप: धनत्रयोदशीला तेल किंवा तूप खरेदी करणे अशुभ मानले जाते, कारण यामुळे घरात नकारात्मक ऊर्जा येऊ शकते असे मानले जाते.

काचेच्या वस्तू: काचेच्या वस्तू खरेदी करणे टाळावे, कारण त्या नाजूक असतात आणि तुटण्याचा धोका असतो, जे समृद्धी आणि सौभाग्याच्या दृष्टीने अशुभ मानले जाते.

काळ्या रंगाच्या वस्तू: काळा रंग नकारात्मक ऊर्जेशी संबंधित आहे, त्यामुळे काळ्या रंगाच्या वस्तू, जसे की कपडे किंवा सजावटीच्या वस्तू, खरेदी करू नयेत.

खोट्या किंवा खराब वस्तू: खोट्या किंवा कमी दर्जाच्या वस्तू खरेदी करणे टाळावे, कारण यामुळे घरात समृद्धी आणि सकारात्मकता येण्यास अडथळा येऊ शकतो.

सुई आणि कात्रीसारख्या तीक्ष्ण वस्तू: सुई, कात्री किंवा इतर तीक्ष्ण वस्तू खरेदी करणे अशुभ मानले जाते, कारण यामुळे नकारात्मक ऊर्जा आणि तणाव वाढू शकतो.

प्लास्टिकच्या वस्तू: काही परंपरांनुसार, प्लास्टिकच्या वस्तू खरेदी करणे टाळावे, कारण त्या पर्यावरणाला हानिकारक ठरू शकतात आणि समृद्धीच्या दृष्टीने शुभ मानल्या जात नाहीत.

काय खरेदी करावे?

धनत्रयोदशीला सोने, चांदी, नवीन भांडी, लक्ष्मी-गणेश मूर्ती, झाडू (लक्ष्मीचे प्रतीक म्हणून), आणि इतर शुभ वस्तू खरेदी करणे शुभ मानले जाते.

ALSO READ: Diwali Sweet Recipe : बेसनाचे लाडू

ALSO READ: धनत्रयोदशीला भगवान कुबेर आणि देवी लक्ष्मीसाठी बनवा या रेसिपी

ALSO READ: Diwali Sweet Dish : बदामाची बर्फी

ALSO READ: Dhanteras 2025 : फक्त धनत्रयोदशीला या मंदिराचे दरवाजे उघडतात, भगवान धन्वंतरींना औषधी वनस्पती अर्पण केल्या जातात

ALSO READ: Diwali Lakshmi Pujan : दिवाळीला मुंबईतील प्रसिद्ध देवी लक्ष्मीच्या 3 मंदिरांना भेट द्या