अधिकमासात जावयाला वाण का देतात? जाणून घ्या जाळीदार अनारशांची परफेक्ट रेसिपी आणि ३३ संख्येचे महत्त्व!
अधिकमासात (मलमास किंवा धोंड्याच्या महिन्यात) विष्णूरूपी जावयाला आणि देवाचा आशीर्वाद मिळवण्यासाठी जाळीदार अनारशांचे वाण देण्याची खूप जुनी आणि महत्त्वाची परंपरा आहे. अनारसे परफेक्ट जाळीदार कसे बनवायचे, त्याचे महत्त्व काय आणि ते किती संख्येत देतात, याबद्दलची संपूर्ण माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
जाळीदार अनारसे कसे बनवायचे? (परफेक्ट रेसिपी)
अनारसे बिघडण्याचे मुख्य कारण म्हणजे तांदूळ आणि गुळाचे व्यस्त प्रमाण. योग्य प्रमाण वापरल्यास अनारसे छान जाळीदार आणि कुरकुरीत होतात.
साहित्य:
तांदूळ: २ कप (शक्यतो जुना रेशनचा किंवा आंबेमोहोर तांदूळ, जो चिकट नसतो)
गूळ: २ कप पिठी साखर किंवा पाऊण कप, तांदळाच्या पिठाच्या वजनाइतकाच बारीक चिरलेला गूळ
खसखस: गरजेनुसार (अनारसे थापण्यासाठी)
तूप किंवा तेल: तळण्यासाठी
कृती:
१. तांदूळ भिजवणे: तांदूळ स्वच्छ धुवून ३ दिवस पाण्यात भिजत ठेवा. रोज सकाळी त्याचे पाणी बदलायला विसरू नका.
२. वाळवणे: चौथ्या दिवशी तांदूळ गाळून एका सुती कपड्यावर सावलीत (पंख्याखाली) सुकवून घ्या. तांदूळ पूर्ण कोरडा करायचा नाही, त्यात किंचित ओलसरपणा (दमटपणा) असला पाहिजे.
३. पीठ दळणे: हा दमट तांदूळ मिक्सरवर बारीक दळून घ्या आणि बारीक चाळणीने चाळून घ्या.
४. गूळ मिसळणे: जेवढे तांदळाचे पीठ भरेल, तेवढाच किंवा त्यापेक्षा किंचित कमी बारीक चिरलेला गूळ त्यात मिक्स करा. हे मिश्रण मिक्सरमधून एकदा फिरवून घ्या, जेणेकरून गूळ आणि पीठ एकजीव होईल.
५. मुरवणे: या मिश्रणाचे गोळे करून डब्यात ३ ते ४ दिवस मुरत ठेवा. जितके पीठ छान मुरेल, तितके अनारसे जाळीदार होतात.
६. थापणे व तळणे: पीठ हाताने थोडे मळून घ्या (गरज वाटल्यास १ चमचा दूध किंवा केळे मॅश करून घालू शकता). खसखसवर लहान गोळा ठेवून बोटांनी हलकेच थापा.
७. तळण्याची ट्रिक: कढईत तूप किंवा तेल मध्यम गरम करा. अनारसा खसखसची बाजू वर करून तेलात सोडा. अनारशावर झाऱ्याने सतत गरम तेल उडवत राहा. अनारसा कधीही उलथायचा (पलटायचा) नसतो, तो एकाच बाजूने तळायचा असतो. छान सोनेरी रंग आला की बाहेर काढा.
अधिकमासात अनारशांचे वाण का देतात? (धार्मिक व वैज्ञानिक महत्त्व)
अधिकमासाला 'धोंड्याचा महिना' असेही म्हणतात. या महिन्यात अपूप (म्हणजेच अनारसे) दानाला प्रचंड महत्त्व आहे.
३३ कोटी देवतांचे प्रतीक: अनारसा तयार करताना त्याला पडणाऱ्या जाळ्या (किंवा छिद्रे) हे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात. असे मानले जाते की अनारशाच्या प्रत्येक छिद्रात (जाळीत) एक-एक देवता निवास करते. त्यामुळे जाळीदार अनारसे दान केल्याने सर्व देवतांचा आशीर्वाद मिळतो.
आरोग्यदायी महत्त्व: अधिकमास हा ऋतू बदलाचा काळ असतो. या काळात पचनशक्ती सुधारावी म्हणून गूळ, तांदूळ आणि खसखस (जी उष्णता नियंत्रक आहे) यापासून बनवलेले अनारसे आरोग्यासाठी उत्तम मानले जातात.
अनारसे किती संख्येत देतात?
अधिकमासात वाण देताना संख्येला विशेष महत्त्व आहे:
३३ (तेहतीस) ही संख्या अधिकमासात सर्वात पवित्र मानली जाते.
जावयाला किंवा ब्राह्मणाला वाण देताना ३३ अनारसे दिले जातात.
हे अनारसे तांब्याच्या किंवा चांदीच्या ताटात (शक्य नसल्यास स्टीलच्या ताटात) ठेवून, त्यावर दिवा लावून वाण पुजले जाते आणि मग ते दान केले जाते.
वाण देण्याचे महत्त्व काय?
पापांचे क्षालन आणि पुण्य प्राप्ती: अधिकमास हा भगवान विष्णूंचा (पुरुषोत्तम) महिना आहे. या महिन्यात केलेले दान इतर महिन्यांपेक्षा अनंत पटीने फळ देते.
जावयाला मान देण्याचे कारण: हिंदू संस्कृतीत जावयाला विष्णूचे रूप मानले जाते. त्यामुळे विष्णूच्या महिन्यात जावयाला घरी बोलावून, त्याचा मान-सन्मान करून ३३ अनारशांचे वाण दिल्याने घरात सुख, समृद्धी आणि लक्ष्मीचा वास राहतो, अशी श्रद्धा आहे.
