Career Tips: T20 वर्ल्ड कप विजयानंतर स्पोर्ट्स मॅनेजमेंटमध्ये करिअरच्या संधी वाढल्या; जाणून घ्या कोर्सची माहिती आणि पगार

Download

Updated: Mon, 9 Mar 2026 (21:38 IST)

AI Image

स्पोर्ट्स मॅनेजमेंट (Sport Management)-

क्रीडा व्यवस्थापन हा भारतातील एक आशादायक करिअर पर्याय आहे, कारण त्यात क्रीडा संघ, कार्यक्रम, सुविधा आणि संघटनांचे व्यवस्थापन आणि प्रोत्साहन समाविष्ट आहे. यामध्ये क्रीडा क्षेत्रातील मार्केटिंग, प्रायोजकत्व, ऑपरेशन्स, इव्हेंट मॅनेजमेंट, टॅलेंट मॅनेजमेंट आणि अॅनालिटिक्समधील भूमिकांचा समावेश आहे. 

क्रीडा व्यवस्थापनातील करिअरच्या संधींमध्ये इव्हेंट मॅनेजमेंट, क्रीडा विपणन, प्रतिभा व्यवस्थापन, क्रीडा विश्लेषण आणि सुविधा व्यवस्थापन यांचा समावेश आहे. क्रीडा समुदायात कौशल्ये विकसित करणे, नेतृत्व, टीमवर्क, संवाद, विश्लेषणात्मक विचार आणि नेटवर्किंगला प्रोत्साहन देणे. अतिरिक्त शिफारसींमध्ये अतिरिक्त क्रियाकलाप आणि क्रीडा विश्लेषण, विपणन किंवा कार्यक्रम व्यवस्थापनातील अल्पकालीन अभ्यासक्रमांचा समावेश आहे.

आयपीएल सारख्या आजच्या काळात अनेक खेळांमध्येही प्रीमियर स्पर्धा सुरू झाल्या आहेत. या स्पर्धा पार पाडण्यात स्पोर्ट्स मॅनेजर ची भूमिका महत्त्वाची असते. आज क्रीडा व्यवस्थापन हा एक उदयोन्मुख करिअर पर्याय आहे. आज आपल्या देशात फक्त क्रिकेटच नाही तर फुटबॉल, हॉकी, बॅडमिंटन, कुस्ती, कबड्डी, टेनिस, बॉक्सिंग हे खेळ खूप लोकप्रिय होत आहेत, त्यामुळे क्रीडा व्यवस्थापनात करिअरचे अनेक पर्याय खुले झाले आहेत. खरे तर या खेळांना आणि खेळाडूंना लोकप्रिय करण्यात क्रीडा व्यवस्थापन व्यावसायिकांची महत्त्वाची भूमिका असते.

मॅच आयोजित करण्यापासून ते त्याची प्रसिद्धी, मार्केटिंग आणि व्यवस्थापनाची मुख्य भूमिका हे लोक करतात. आज जगभरात क्रीडा व्यवस्थापन व्यावसायिकांना मागणी आहे. क्रीडा व्यवस्थापन क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी या क्षेत्रातील पदवी किंवा पदविका आवश्यक आहे. देशातील बर्‍याच विद्यापीठांमध्ये स्पोर्ट्स मॅनेजमेंटमध्ये पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम चालवले जात आहेत, आपण यापैकी कोणत्याहीअभ्यासक्रमात प्रवेश घेऊ शकता.

11वी आणि 12वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी वाणिज्य हा एक आदर्श प्रवाह आहे, कारण त्यात व्यवसाय अभ्यास आणि अर्थशास्त्र यासारखे विषय समाविष्ट आहेत. इतर पर्यायांमध्ये शारीरिक शिक्षण, अर्थशास्त्र आणि गणित यांचा समावेश आहे.

शैक्षणिक पात्रता (Eligibility)

स्पोर्ट्स मॅनेजमेंटमध्ये करिअर करण्यासाठी तुम्ही खालीलपैकी कोणताही मार्ग निवडू शकता:

पदवी (Undergraduate): 12 वी नंतर (कोणत्याही शाखेतून) तुम्ही BBA in Sports Management किंवा Bachelor of Sports Management (BSM) करू शकता.

पदव्युत्तर (Postgraduate): पदवी पूर्ण झाल्यानंतर तुम्ही MBA in Sports Management किंवा Post Graduate Diploma करू शकता.

प्रवेश परीक्षा: काही मोठ्या संस्थांमध्ये प्रवेशासाठी MAH-CET, CAT, CMAT किंवा संस्थेची स्वतःची प्रवेश परीक्षा द्यावी लागते.

मुख्य कौशल्ये (Key Skills)

या क्षेत्रात यशस्वी होण्यासाठी तुमच्याकडे काही खास गुण असणे आवश्यक आहे:

खेळाची आवड आणि त्यातील तांत्रिक गोष्टींची जाण.

उत्तम संवाद कौशल्य (Communication Skills).

नियोजन आणि संघटन कौशल्य (Planning & Organizing).

नेटवर्किंग आणि मार्केटिंगची आवड.

करिअरच्या संधी (Job Roles)

कोर्स पूर्ण केल्यानंतर तुम्ही खालील पदांवर काम करू शकता:

• स्पोर्ट्स मॅनेजर: खेळाडूंचे वेळापत्रक आणि करारांचे व्यवस्थापन करणे.
• इव्हेंट मॅनेजर: आयपीएल (IPL), प्रो-कबड्डी सारख्या स्पर्धांचे आयोजन करणे.
• स्पोर्ट्स मार्केटिंग प्रोफेशनल: ब्रँड्स आणि जाहिरातींचे व्यवस्थापन.
• स्पोर्ट्स एजंट: खेळाडूंचे ब्रँड एन्डॉर्समेंट आणि कॉन्ट्रॅक्ट्स पाहणे.
• वेन्यू मॅनेजर: स्टेडियम आणि स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्सचे व्यवस्थापन.

पगार (Salary Structure)
पगार हा तुमच्या अनुभवावर आणि तुम्ही कोणत्या संस्थेत काम करता यावर अवलंबून असतो:अनुभव पातळीअंदाजे वार्षिक पगार (INR)सुरुवातीचा काळ (Fresher)₹3 लाख ते ₹5 लाखमध्यम स्तर (3-5 वर्षे अनुभव) ₹6 लाख ते ₹10 लाख वरिष्ठ स्तर (Senior Level)₹12 लाख ते ₹25 लाख+

भारतातील नामांकित संस्था

1.  IISM (International Institute of Sports Management), मुंबई.
2. Symbiosis School of Sports Sciences, पुणे.
3.  National Academy of Sports Management (NASM), मुंबई.
4.  Netaji Subhas National Institute of Sports (NSNIS), पतियाळा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit