बाथरूममध्ये सत्संग ऐकणे पाप की पुण्य? जाणून घ्या प्रेमानंद जी महाराजांचे आश्चर्यकारक उत्तर

Download

Written By: रूपाली बर्वे

Updated: Tue, 7 Jul 2026 (15:52 IST)

आजच्या डिजिटल युगात, मोबाईल फोन आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनले आहेत. सकाळी उठल्यापासून ते रात्री झोपेपर्यंत, बहुतेक लोक मोबाईलच्या स्क्रीनमध्येच मग्न असतात. काम, मनोरंजन, अभ्यास, बातम्या किंवा आध्यात्मिक प्रवचने—सर्व काही आता मोबाईलद्वारे सहज उपलब्ध आहे. म्हणूनच, अनेकांसाठी काही मिनिटेही मोबाईलपासून दूर राहणे कठीण होते. अनेक लोक तर स्नानगृहातही मोबाईल सोबत नेतात; पण हे योग्य आहे का? अशा ठिकाणी धार्मिक प्रवचने किंवा आध्यात्मिक गुरूंचे विचार ऐकणे योग्य मानले जाते का? एका तरुणाने संत प्रेमानंद जी महाराज यांना एका खाजगी संभाषणादरम्यान याबद्दल विचारले. महाराज जींनी दिलेल्या उत्तरात केवळ व्यावहारिकच नव्हे, तर आध्यात्मिक दृष्टिकोनही समाविष्ट होता.

एका तरुणाचा स्नानगृहात मोबाईल फोन नेण्याबाबत प्रश्न

एका खाजगी संवादादरम्यान, एका तरुणाने प्रेमानंद जी महाराज यांना विचारले की, तो स्नानगृहात मोबाईल फोन नेऊन तिथे महाराजांची प्रवचने किंवा उपदेश ऐकू शकतो का. आज लाखो लोकांच्या मनात हा प्रश्न निर्माण होतो, कारण अनेक लोकांना आंघोळ करताना किंवा नित्यकर्मे उरकताना आध्यात्मिक आशय (कंटेंट) ऐकायला आवडते. यावर उत्तर देताना महाराज जी म्हणाले की, स्नानगृहात मोबाईल फोन नेणे मुळात चुकीचे नाही; तर त्याचा वापर कसा केला जातो, हे सर्वात महत्त्वाचे आहे.

बाथरूममध्ये मोबाईल फोनचा वापर करू नका; तो केवळ ऐकण्यासाठी तिथे ठेवा

प्रेमानंद जी महाराज यांच्या मते, जर एखाद्या व्यक्तीला आंघोळ करताना किंवा इतर आवश्यक कामे करताना 'सत्संग' (आध्यात्मिक प्रवचन) ऐकायचे असेल, तर त्यांनी ऑडिओ किंवा व्हिडिओ आधीच सुरू करावा. त्यानंतर, मोबाईल फोन एका सुरक्षित आणि उंचावरच्या ठिकाणी ठेवावा. त्यांनी यावर भर दिला की, वारंवार फोनला स्पर्श करणे, स्क्रीनकडे पाहणे किंवा इतर कामांसाठी त्याचा वापर करणे अयोग्य आहे. असे केल्याने मानसिक एकाग्रता भंग पावते आणि पावित्र्याची भावना कमी होते. जर केवळ आध्यात्मिक प्रवचन ऐकणे हाच उद्देश असेल, तर ते सुरू करून फोन बाजूला ठेवावा आणि काम पूर्ण झाल्यानंतरच तो पुन्हा हातात घ्यावा. 

पावित्र्य राखणे का महत्त्वाचे आहे?

आपल्या उत्तरात प्रेमानंद जी महाराज यांनी पावित्र्याच्या महत्त्वावर विशेष भर दिला. त्यांनी नमूद केले की, मोबाईल फोन ही अशी वस्तू आहे जी आपण दिवसभर आपल्यासोबत बाळगतो; तो आपल्यासोबत घरी, कामाच्या ठिकाणी, बाजारात आणि इतर अनेक ठिकाणी असतो. त्यामुळे, त्याची स्वच्छता आणि पावित्र्य राखणे अत्यंत आवश्यक ठरते. महाराजजींच्या मते, जेव्हा एखादी व्यक्ती आपल्या जीवनात शारीरिक आणि मानसिक शुद्धतेला महत्त्व देते, तेव्हा तिची बुद्धी अधिक स्पष्ट आणि सकारात्मक बनते. धार्मिक दृष्टिकोनातून, आध्यात्मिक साधना आणि प्रगतीसाठी शुद्धता हा एक अत्यंत महत्त्वाचा पाया मानला जातो. त्यांनी असेही सुचवले की, आधुनिक जीवनात तंत्रज्ञानाचा वापर करतानाही योग्य आचरण आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे पालन केले पाहिजे.

शौचालयात असताना मोबाईल फोन वापरण्याच्या सवयीबद्दल महाराजजी काय म्हणाले?

आजकाल, शौचालयात बसलेले असताना सोशल मीडिया पाहणे, व्हिडिओ पाहणे किंवा फोनवरील संभाषणात मग्न राहणे हा एक ट्रेंड—किंवा कदाचित एक वाईट सवय—बनला आहे. प्रेमानंदजी महाराज यांनी या सवयीला अयोग्य म्हटले आहे. त्यांच्या मते, अशा वेळी मोबाईल फोन वापरणे केवळ आध्यात्मिकदृष्ट्याच अयोग्य नाही, तर त्याचा व्यक्तीच्या दैनंदिन दिनचर्येवर आणि मानसिक स्थितीवरही नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. शिवाय, वैद्यकीय शास्त्रानुसार, शौचालयात बसून दीर्घकाळ मोबाईल फोन वापरल्याने मूळव्याध आणि बद्धकोष्ठता यांसारख्या गंभीर आजारांचा धोका वाढतो.

तंत्रज्ञान आणि अध्यात्म यांच्यात समतोल राखण्याची गरज

प्रेमानंदजी महाराज यांच्या प्रतिसादाचा मुख्य संदेश असा आहे की, तंत्रज्ञानाचा वापर करणे मुळात चुकीचे नसले तरी, त्याचा वापर योग्य प्रकारे आणि योग्यतेची (शिष्टाचाराची) जाणीव ठेवून केला पाहिजे. मोबाईलद्वारे भजन, सत्संग आणि धार्मिक उपदेश ऐकणे फायदेशीर आहे, परंतु त्यासोबतच शुद्धता, शिस्त आणि श्रद्धेची भावना असणे आवश्यक आहे. ज्या काळात स्मार्टफोनने आपल्या जीवनशैलीवर वर्चस्व गाजवले आहे, त्या काळात आपण बसलेले असो, जेवण करत असो किंवा ईश्वराचे स्मरण करत असो—आपल्या वागण्या-बोलण्याबाबत आपण जागरूक राहिले पाहिजे. जर विवेकाने वापर केला, तर तंत्रज्ञान खरोखरच आध्यात्मिक प्रगतीसाठी उपयुक्त ठरू शकते.