गरुड पुराण: मृत्यूच्या वेळी या ४ गोष्टी मानल्या जातात अत्यंत शुभ; आत्म्याला मिळते सुख आणि शांती!

हिंदू धर्मात गरुड पुराण हे मृत्यू आणि मृत्यूनंतरच्या प्रवासाचे मार्गदर्शन करणारा अत्यंत पवित्र ग्रंथ मानला जातो. जीवनाचा प्रवास संपवून आत्मा जेव्हा नवीन प्रवासाला निघतो, तेव्हा त्याला मिळणारी 'गती' ही त्याच्या शेवटच्या क्षणांतील स्थितीवर अवलंबून असते. गरुड पुराणानुसार, मृत्यूच्या अंतिम क्षणी तुळस, गंगाजल, तीळ आणि कुशा या चार वस्तूंचा स्पर्श किंवा उपस्थिती आत्म्याला पापांतून मुक्त करते आणि पुढील प्रवास सुखकर बनवते.

१. तुळशीची पाने (Tulsi Leaves)

सनातन धर्मात तुळशीला केवळ रोप मानले जात नाही, तर ती साक्षात विष्णू प्रिया आणि देवीचे स्वरूप आहे.

महत्त्व: ज्या व्यक्तीच्या मृत्यूसमयी शरीराजवळ किंवा मुखात तुळशीचे पान असते, त्या व्यक्तीला यमदूत पीडा देत नाहीत, अशी धार्मिक मान्यता आहे.

विधी: परंपरेनुसार, व्यक्तीचे प्राण जात असताना तिला तुळशीच्या झाडाजवळ नेले जाते किंवा कपाळावर तुळशीचे दल ठेवले जाते. यामुळे आत्म्याला मोक्षाचा मार्ग मोकळा होतो.

२. पवित्र गंगाजल (Ganga Jal)

गंगा ही भगवान विष्णूच्या चरणांमधून उगम पावलेली नदी मानली जाते. गंगेच्या पाण्यात पापांचे क्षालन करण्याची अद्भुत शक्ती असते.

महत्त्व: मृत्यूपूर्वी मुखात गंगाजल टाकल्याने अंतर्मन शुद्ध होते.

फायदा: जे लोक गंगाजलाचा स्पर्श होऊन प्राण सोडतात, त्यांना नरकयातना भोगाव्या लागत नाहीत आणि त्यांना स्वर्गलोकाची प्राप्ती होते, असे गरुड पुराणात सांगितले आहे.

३. तीळ (Sesame Seeds)

धार्मिक विधींमध्ये तिळाचा वापर अनिवार्य असतो, विशेषतः पितृकार्यात काळ्या तिळाला विशेष महत्त्व आहे.

महत्त्व: तिळाची उत्पत्ती भगवान विष्णूच्या घामातून झाली आहे असे मानले जाते. मृत्यूसमयी काळे तीळ जवळ असणे किंवा त्याचे दान करणे अत्यंत शुभ असते.

फायदा: यामुळे आसपासच्या नकारात्मक शक्ती दूर होतात आणि आत्म्याची पुढची यात्रा अडथळ्यांशिवाय पार पडते.

४. कुश गवत (Kusha Grass)

कुश हे एक प्रकारचे पवित्र गवत आहे, ज्याचा वापर ऋषी-मुनी आणि देवकार्यात केला जातो.

महत्त्व: भगवान विष्णूच्या वराह अवताराच्या केसांपासून कुशाची निर्मिती झाली असल्याचे मानले जाते.

विधी: मृत्यूच्या वेळी व्यक्तीला जमिनीवर कुशाच्या चटईवर (कुशासनावर) झोपवले जाते. यामुळे आत्म्याला पवित्रता प्राप्त होते आणि त्याला मोक्षाप्रत जाण्यास मदत मिळते.

गरुड पुराणानुसार, या चार गोष्टी केवळ वस्तू नसून त्या आत्म्याला संसाराच्या मोहातून मुक्त करण्याचे माध्यम आहेत. या प्राचीन परंपरांचे पालन केल्यास मृतात्म्याला खऱ्या अर्थाने शांती मिळते आणि त्याचा मृत्यूत्तर प्रवास सुखद होतो.