संबंधित माहिती
- अधिक मास पौर्णिमा २०२६: चंद्राला अर्घ्य देण्याचे महत्त्व आणि पूजा विधी
- बुधवारी या ५ पैकी कोणतीही एक गोष्ट करा, समस्यांपासून मुक्ती मिळेल!
- Apara Ekadashi Vrat 2026 अपरा एकादशी पूजा विधी तसेच महत्त्व जाणून घ्या
- Narad Jayanti: नारद जयंती; पूजा विधी आणि जन्म कथा
- Narasimha Jayanti 2026: ३० एप्रिल रोजी साजरी होणार नृसिंह जयंती: जाणून घ्या शुभ मुहूर्त आणि पूजेची विधी
विभुवन संकष्टी चतुर्थी २०२६: ३ की ४ जून? जाणून घ्या अधिक मासातील चतुर्थीची अचूक तारीख, चंद्रोदय वेळ आणि पूजा विधी!
हिंदू धर्मात संकष्टी चतुर्थीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. मात्र यंदाची संकष्टी अधिक खास ठरली आहे, कारण ती 'अधिक मासात' (पुरुषोत्तम मास) आली आहे. अधिक मासात येणाऱ्या या चतुर्थीला 'विभुवन संकष्टी चतुर्थी' म्हणतात. ही चतुर्थी दर तीन वर्षांनी एकदाच येत असल्याने तिचे धार्मिक महत्त्व आणि मिळणारे पुण्य अनेक पटींनी जास्त असते. यंदा या चतुर्थीच्या तारखेबाबत भाविकांमध्ये काहीसा संभ्रम आहे. चला तर मग जाणून घेऊया नेमकी तारीख, शुभ मुहूर्त, चंद्रोदयाची वेळ आणि पूजा विधी:
३ की ४ जून? उपवास कधी करावा?
पंचांगानुसार, अधिक मासाच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथी बुधवार, ३ जून २०२६ रोजी रात्री ९ वाजून २२ मिनिटांनी सुरू होईल. तर ही तिथी दुसऱ्या दिवशी म्हणजे गुरुवार, ४ जून २०२६ रोजी रात्री ११ वाजून ३१ मिनिटांपर्यंत असेल.
जरी ४ जून रोजी पूर्ण दिवस चतुर्थी तिथी असली, तरी संकष्टी चतुर्थीच्या व्रतामध्ये रात्रीच्या चंद्रदर्शनाला आणि चंद्राला अर्घ्य देण्याला मुख्य महत्त्व असते. चंद्रोदयाची ही वेळ ३ जूनच्या रात्री येत असल्यामुळे, विभुवन संकष्टी चतुर्थीचा उपवास बुधवार, ३ जून २०२६ रोजीच केला जाईल.
चंद्रोदयाची अचूक वेळ
संकष्टी चतुर्थीचा उपवास चंद्र दर्शनानंतरच सोडला जातो. ३ जून रोजी रात्री १० वाजून ०४ मिनिटांनी चंद्रोदय होईल. या वेळेनंतर भाविक चंद्राची पूजा करून अर्घ्य देऊ शकतात आणि आपला उपवास सोडू शकतात.
महत्त्व आणि शुभ फल
धार्मिक मान्यतेनुसार, विभुवन संकष्टी चतुर्थीचे व्रत केल्याने जीवनातील सर्व प्रकारची संकटे, विघ्न आणि नकारात्मकता दूर होते. अधिक मासात भगवान विष्णूंची आणि संकष्टीला गणपती बाप्पाची अशी दोघांचीही कृपा मिळवण्याची ही दुर्मिळ संधी असते. या व्रतामुळे कुंडलीतील चंद्राची स्थिती मजबूत होते आणि घरात सुख-समृद्धी नांदते.
पूजा विधी
सकाळची पूजा: संकष्टीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्र परिधान करावे. गणपती बाप्पाच्या मूर्तीसमोर हात जोडून उपवासाचा संकल्प करावा.
बाप्पाची आराधना: गणपती बाप्पाला लाल फुले, अक्षता, चंदन आणि विड्याचे पान अर्पण करावे. बाप्पाचे आवडते 'दूर्वा' आणि मोदक किंवा लाडूचा नैवेद्य दाखवावा.
मंत्र पठण: 'ओम गं गणपतये नमः' या मंत्राचा जप करावा तसेच गणेश चालिसा किंवा आरती म्हणावी.
रात्रीची पूजा: रात्री चंद्रोदय झाल्यानंतर चंद्राला दूध आणि पाण्याचे अर्घ्य द्यावे. चंद्राची पूजा करून बाप्पाची आरती करावी आणि त्यानंतर सात्विक अन्नाचे ग्रहण करून उपवास सोडावा.
