मुंबईच्या तुरुंगांमध्ये एलपीजीचे संकट अधिकच गडद. पुन्हा चुलीवर पोळ्या भाजल्या जाणार?
इराण-इस्रायल युद्धामुळे मुंबईच्या तुरुंगांमध्ये स्वयंपाकाच्या गॅसचा तीव्र तुटवडा निर्माण झाला आहे. भायखळा तुरुंगातील ८०० कैद्यांच्या जेवणासाठी आता पर्यायी व्यवस्था केली जात आहे.
इराण-इस्रायल संघर्ष आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीशी संबंधित समस्यांमुळे जागतिक पुरवठा साखळीत निर्माण झालेल्या व्यत्ययांमुळे मुंबई सध्या स्वयंपाकाच्या गॅसच्या (एलपीजी) तुटवड्याचा सामना करत आहे. याचा परिणाम आता तुरुंगांच्या स्वयंपाकघरांमध्येही जाणवत आहे. या संदर्भात, मुंबईतील भायखळा जिल्हा तुरुंगात गॅस सिलिंडरचा तुटवडा प्रशासनासमोर एक मोठे आव्हान उभे करत आहे. २६२ महिला आणि २०० पुरुष कैद्यांची क्षमता असलेल्या भायखळा तुरुंगात ८०० हून अधिक कैदी आहे. दररोज त्यांच्यासाठी जेवण तयार केले जाते, ज्यासाठी मोठ्या प्रमाणात स्वयंपाकाच्या गॅसची आवश्यकता असते.
मात्र, तुरुंग प्रशासनाच्या दक्षतेमुळे, संकट उद्भवण्यापूर्वीच त्याचा सामना करण्यासाठी तयारी करण्यात आली आणि सुमारे तीन दिवसांचा स्वयंपाकाच्या गॅसचा साठा करून ठेवण्यात आला.
भायखळा जिल्हा तुरुंग प्रशासनाच्या माहितीनुसार, येथे अंदाजे ५०० महिला आणि ३०० पुरुष कैदी आहे. त्यांना सकाळचा चहा आणि नाश्ता, तसेच दुपारचे आणि रात्रीचे पूर्ण जेवण दिले जाते. दुपारच्या आणि रात्रीच्या जेवणासाठी भात, डाळ, पोळ्या आणि भाज्या यांचा समावेश असलेले पूर्ण जेवण तयार केले जाते आणि दिवसातून दोनदा गरम चहा आणि दूधही दिले जाते. या कैद्यांसाठी दररोज २,००० हून अधिक पोळ्या भाजल्या जातात. एकाच वेळी इतक्या लोकांसाठी अन्न तयार करण्यासाठी दररोज ७-८ एलपीजी सिलिंडर लागतात.
महाराष्ट्र सरकार आणि अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे की एलपीजी पुरवठ्यासाठी संरक्षण क्षेत्र, रेल्वे, हवाई वाहतूक, पोलीस आणि कारागृहांना प्राधान्य दिले जात आहे. एलपीजीच्या तुटवड्याचा सामना करण्यासाठी कारागृहाबाहेरील लोक रॉकेल, इंडक्शन स्टोव्ह, हॉटेल किंवा रस्त्यावरील खाद्यपदार्थ (वडा पाव, सँडविच इत्यादी) आणि नाश्ता यांसारख्या विविध पर्यायांचा वापर करू शकतात, परंतु कैद्यांना कारागृहाच्या स्वयंपाकघरावर अवलंबून राहण्याशिवाय दुसरा पर्याय नाही. ते बाहेरचे अन्न किंवा घरातून आणलेले काहीही खाऊ शकत नाहीत; ही त्यांची सक्ती आहे आणि जर हे संकट असेच चालू राहिले तर समस्या आणखी गंभीर होऊ शकते.
भायखळा जिल्हा कारागृहाचे अधीक्षक अशोक करकर म्हणाले की, या संकटाचा सामना करण्यासाठी कारागृहात पर्यायी व्यवस्था करण्यात आली आहे. वर्षभरापासून बंद असलेल्या जुन्या कॅन्टीनच्या नूतनीकरणाचे काम सुरू करण्यात आले आहे. जेणेकरून संकट अधिक गंभीर झाल्यास लाकडी चुलीवर भात आणि डाळ शिजवता येईल, यासाठी पर्यायी लाकडाची व्यवस्था करण्यात आली आहे. कैद्यांच्या अन्नात कोणतीही कमतरता किंवा विलंब होऊ नये, हा आमचा प्रयत्न आहे.
Edited By- Dhanashri Naik
