काशीमध्ये मणिकर्णिका घाट आणि देवी अहिल्याची मूर्ती तोडण्यात आली, इंदूरमध्ये संताप व्यक्त

वाराणसीमध्ये देवी अहिल्याबाई होळकर यांनी बांधलेल्या मणिकर्णिका घाटाचा काही भाग पाडण्यात आला आहे. पुनर्विकासाच्या नावाखाली पाडण्यात आलेल्या विध्वंसात देवी अहिल्याबाई होळकर यांच्या पुतळ्याचेही नुकसान झाले, ज्यामुळे इंदूरमध्ये मोठ्या प्रमाणात संताप व्यक्त होत आहे. लोक याला या ऐतिहासिक वारशाचा अपमान म्हणत आहेत. इंदूरमध्ये अहिल्याबाईंना मातेचा दर्जा देण्यात आला आहे, ज्यामुळे निदर्शने सुरू झाली आहेत. या घटनेबद्दल मराठी समाज विशेषतः नाराज आहे.

देवी अहिल्याबाई होळकर कोण होत्या? 

देवी अहिल्याबाई होळकर या होळकर राजवंशाच्या तिसऱ्या शासक होत्या, ज्यांनी २८ वर्षे आणि पाच महिने (१७६७-१७९५) राज्य केले. दोनशे तीस वर्षांनंतरही, त्यांच्या कार्याची नीतिमत्ता, व्यक्तिमत्त्व आणि परोपकाराचे स्मरण केले जाते. अलिकडेच देशभरात देवी अहिल्याबाईंच्या त्रि-जन्मशताब्दी सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले होते. त्यांनी अनेक सार्वजनिक आणि कल्याणकारी कामे केली होती.

मणिकर्णिका घाटाचे महत्त्व काय आहे

मणिकर्णिका घाट १७९१ मध्ये देवी अहिल्याबाई होळकर यांनी बांधला होता हे लक्षात घेतले पाहिजे. पौराणिक महत्त्वामुळे, तो ८४ प्रसिद्ध घाटांमध्ये समाविष्ट आहे. पांडुरंग वामन काणे यांनी लिहिलेल्या "धर्मशास्त्राचा इतिहास" या पुस्तकानुसार, या घाटावरील एका तलावात शिवाचे कानातले हरवले होते, म्हणून त्याला मणिकर्णिका घाट असे नाव पडले आहे. या घाटावर मृतदेहांचे अंत्यसंस्कार केले जातात हे लक्षात घेतले पाहिजे. हजारो आणि लाखो लोक मुक्ती आणि मोक्ष मिळवण्यासाठी येथे येतात.

अहिल्या मातेचे योगदान

देवी अहिल्याबाई होळकर यांनी देशभरात असंख्य सार्वजनिक आणि कल्याणकारी कामे केली होती. त्या महादेवांच्या भक्त होत्या, म्हणूनच मणिकर्णिका घाटाचे बांधकाम झाले. याव्यतिरिक्त देवी अहिल्याबाई होळकर यांनी १७८३ मध्ये सोमनाथ मंदिराच्या जीर्णोद्धारात योगदान दिले. या संदर्भात, देवी अहिल्याची मूर्ती जतन केली जाणार होती, परंतु ती उखडली गेली. इंदूरमध्ये, देवी अहिल्याबाई होळकर यांना मातृदेवता म्हणून पूजले जाते आणि येथे त्यांची पूजा केली जाते.

योजना काय आहे? 

जुलै २०२३ मध्ये, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मणिकर्णिका घाट पुनर्विकास प्रकल्पाची पायाभरणी केली. हा घाट कोलकाता येथील रूपा फाउंडेशनच्या निधीतून विकसित केला जात आहे आणि २९,३५० चौरस मीटर क्षेत्रफळावर काम केले जाणार आहे. मणिकर्णिका घाटावर अंत्यसंस्काराच्या धुरासाठी आणि पूर संरक्षणासाठी चिमणी बसवण्यात येणार आहे. तथापि, पुतळा हटवल्याने आणि त्याचे नुकसान झाल्याने इंदूरमध्ये, विशेषतः मराठी समुदायाकडून संताप आणि विरोध दर्शवला जात आहे.