राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी वंदे मातरम विधेयकाला मंजुरी दिली, अपमान करणाऱ्यांना दंड होणार
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी मंगळवारी 'वंदे मातरम' विधेयकाला मंजुरी दिली, ज्यामुळे या राष्ट्रगीताला राष्ट्रगीताप्रमाणेच कायदेशीर संरक्षण मिळाले आहे. संसदेने गेल्या महिन्यात 'राष्ट्रीय सन्मानाचा अपमान प्रतिबंधक कायदा, १९७१' मध्ये सुधारणा करणारे 'राष्ट्रीय सन्मानाचा अपमान प्रतिबंधक (सुधारणा) विधेयक, २०२६' मंजूर केले होते. या कायद्याचा उद्देश 'वंदे मातरम'ला राष्ट्रगीत 'जन गण मन' प्रमाणेच कायदेशीर संरक्षण देणे हा आहे.
राष्ट्रपतींची संमती मिळाल्यानंतर, या विधेयकाचे आता कायद्यात रूपांतर झाले आहे. अशा गुन्ह्यांसाठी आता तीन वर्षांपर्यंत तुरुंगवास, दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात. यापूर्वी, 'राष्ट्रीय सन्मानाचा अपमान प्रतिबंधक कायद्या'नुसार राष्ट्रगीत ('जन गण मन') गाण्यास हेतुपुरस्सर प्रतिबंध करणे किंवा ते गायले जात असताना सभेमध्ये व्यत्यय आणण्यास मनाई होती. या गुन्ह्यांसाठी तीन वर्षांपर्यंत तुरुंगवास, दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होती, तसेच दुसऱ्यांदा आणि त्यानंतरच्या प्रत्येक गुन्ह्यासाठी किमान एक वर्षाच्या तुरुंगवासाची शिक्षा होती. जुन्या कायद्यात राष्ट्रगीतासाठी असे संरक्षण दिले नव्हते.
विधेयकात असे नमूद केले आहे की, 'वंदे मातरम'ला राष्ट्रगीताचा दर्जा दिलेला असूनही, त्याच्या गायनाचा अपमान रोखण्यासाठी सध्या कोणतीही विशिष्ट कायदेशीर तरतूद नाही. त्यामुळे, कोणतीही व्यक्ती हेतुपुरस्सर राष्ट्रगीत गाण्यास प्रतिबंध करू नये किंवा असे गायन करणाऱ्या कोणत्याही सभेत व्यत्यय आणू नये, यासाठी कायद्याच्या कलम ३ मध्ये सुधारणा करून राष्ट्रगीताची व्याप्ती वाढवून अशी कृत्ये शिक्षापात्र ठरवण्याचा प्रस्ताव आहे.
या विधेयकात पुढे असे म्हटले आहे की, संविधान सभेचे अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी २४ जानेवारी १९५० रोजी सांगितले होते की, भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यात ऐतिहासिक भूमिका बजावलेल्या बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी संगीतबद्ध केलेल्या 'वंदे मातरम' या गीताला 'जन गण मन' या राष्ट्रगीताप्रमाणेच आदर आणि दर्जा दिला जाईल.
Edited By - Priya Dixit
