नागपूर महानगरपालिका आयुक्त २०२५-२६ आर्थिक वर्षाचा सुधारित अर्थसंकल्प आणि २०२६-२७ आर्थिक वर्षाचा प्रस्तावित अर्थसंकल्प सादर करण्याच्या एक दिवस आधी परिवहन विभागाचा अर्थसंकल्प सादर करण्याची तयारी सुरू आहे. १३ तारखेला महानगरपालिका आयुक्त विपिन इटनकर स्थायी समितीसमोर अर्थसंकल्प सादर करतील असे वृत्त आहे.
त्याचप्रमाणे, परिवहन विभागाने १-२ दिवसांत परिवहन समिती अध्यक्षांना अर्थसंकल्प सादर करण्याचा मानस व्यक्त केला आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, अर्थसंकल्पाचे काम जवळजवळ पूर्ण झाले आहे, फक्त भाषणाचे भाग शिल्लक आहेत. नेहमीप्रमाणे या आर्थिक वर्षातही परिवहन विभाग तुटीचे बजेट सादर करेल असे वृत्त आहे.
गेल्या वर्षी महानगरपालिकेच्या अनुपस्थितीमुळे परिवहन विभागाने प्रशासकांना ५९७ कोटी रुपयांचे बजेट सादर केले होते. यावर्षी सुमारे ६४० कोटी रुपयांचे बजेट अपेक्षित आहे. पहिल्यांदाच आपली बसेससाठी महिला चालक नियुक्त करण्याचा प्रस्ताव अध्यक्षांच्या अर्थसंकल्पात समाविष्ट केला जाणार असल्याचे वृत्त आहे. सुरुवातीला, हा उपक्रम १० बसेसपासून सुरू होईल.
आयुक्तांनी अनुदान कमी केले, स्थायी समितीकडून मागणी
शहर बस वाहतुकीचे व्यवस्थापन हाती घेतल्यापासून, परिवहन विभागाने सातत्याने तुटीचे बजेट सादर केले आहे. उत्पन्न आणि खर्चातील ही तफावत भरून काढण्यासाठी, महानगरपालिकेने सातत्याने अनुदानाची विनंती केली आहे, जे बस ऑपरेशन्सचा आधार आहेत. गेल्या वर्षी महानगरपालिकेने परिवहन विभागाला १७० कोटी रुपयांचे अनुदान दिले होते, परंतु यावर्षी महानगरपालिका आयुक्तांनी परिवहन विभागाला फक्त १६० कोटी रुपयांचे अनुदान देण्याचा मानस व्यक्त केला आहे, जो १३ तारखेला सादर होणाऱ्या अर्थसंकल्पात उघड होईल.
आधीच तोट्यात असलेल्या परिवहन विभागाला अनुदान कमी केल्याने विभागाच्या अधिकाऱ्यांमध्ये चिंता निर्माण झाली आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आयुक्तांनी अनुदान कमी केले असले तरी, स्थायी समितीसमोर सर्वसाधारण अर्थसंकल्प सादर होण्यापूर्वी परिवहन अध्यक्षांनी सादर केलेल्या अर्थसंकल्पात वाढीची मागणी केली जाईल.
१-२ दिवसांत वाहतूक अर्थसंकल्प सादर करण्याची तयारी
१० बसेसपासून सुरुवात
बजेट सुमारे ६४० कोटी रुपये असेल
महापालिकेकडून फक्त १६० कोटी रुपये अनुदान मिळाले
२०० कोटी रुपयांची विनंती
सूत्रांनुसार, परिवहन समिती अध्यक्ष त्यांच्या अर्थसंकल्पात स्थायी समितीकडून २०० कोटी रुपयांच्या अनुदानाची विनंती करणार आहेत. अधिकाऱ्यांचा असा विश्वास आहे की हा आकडा १-२ दिवसांत सादर होणाऱ्या तात्पुरत्या परिवहन प्रशासन अर्थसंकल्पात प्रतिबिंबित होणार नाही, परंतु अध्यक्षांनी नंतर सादर केलेल्या सुधारित अर्थसंकल्पात त्याचा उल्लेख केला जाईल.
परिवहन अंतर्गत बसेसच्या संचालनात काही नवीन आयाम जोडण्याचा ठराव आहे, ज्यासाठी निधीची आवश्यकता असेल. म्हणूनच ही रक्कम स्थायी समितीकडून मागितली जाईल. अधिकाऱ्यांनी सूचित केले की या संदर्भात स्थायी समिती अध्यक्षांशीही चर्चा झाली आहे आणि सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला आहे.
बस थांब्यांवर लावलेल्या होर्डिंग्जपासून उत्पन्नाचे लक्ष्य
परिवहन समिती अध्यक्ष त्यांच्या अर्थसंकल्पात महसूल वाढवण्यावरही भर देतील, त्यासाठी बस थांब्यांवर लावण्यासाठी नवीन पर्यायांचा विचार केला जात आहे. या संदर्भात अंतिम निर्णय जवळजवळ घेण्यात आला आहे असे वृत्त आहे. शहरात शेकडो बस थांबे आहेत जिथे पर्याय म्हणून होर्डिंग्ज देऊ शकतात, ज्यामुळे परिवहन विभागाला लक्षणीय उत्पन्न मिळण्याची अपेक्षा आहे.
मोर भवन डेपोचे नूतनीकरण, १० कोटी रुपये खर्च होणार
मोर भवन येथून चालणाऱ्या बसेसना अनेक अडचणी येत असल्याचे वृत्त आहे. लोकांना उभे राहण्यासाठी योग्य शेड नाहीत, पिण्याचे पाणी नाही आणि दिवसभर बसेसच्या हालचालींमुळे धुळीचे ढगही सतत वाढत असतात. या पार्श्वभूमीवर, मोर भवन बस डेपोच्या नूतनीकरणासाठी अर्थसंकल्पात १० कोटी रुपयांची तरतूद अपेक्षित आहे.