दुर्मिळ दर्शन: "दापोलीच्या जंगलात दिसला राज्याचा मानबिंदू 'शेकरू'; निसर्गप्रेमींसाठी पर्वणी
दापोलीच्या घनदाट निसर्गातून एक अतिशय आनंदाची आणि सकारात्मक बातमी समोर आली आहे. महाराष्ट्राचा राज्यप्राणी असलेला 'शेकरू' (Giant Squirrel) दापोलीच्या जंगलात कॅमेऱ्यात कैद झाला आहे. एरवी सह्याद्रीच्या मुख्य रांगांमध्ये (विशेषतः भीमाशंकर परिसरात) आढळणारा हा देखणा प्राणी कोकणच्या किनारपट्टीवर दिसणे, ही निसर्गप्रेमींसाठी मोठी पर्वणीच आहे.
दापोलीतील डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठाच्या आवारात, तब्बल २८ वर्षांनी दुर्मिळ असा 'शेकरू' दिसून आला आहे. दापोली तालुक्यात शेकरू दिसल्याची शेवटची अधिकृत नोंद १९९८ साली कुडावळे येथे झाली होती. १९९८ मध्ये कुडावळे येथे दिसल्यानंतर, आता थेट २०२६ मध्ये (२८ वर्षांनंतर) शेकरूचे दर्शन झाले आहे.
शेकरूची वैशिष्ट्ये: का आहे हा इतका खास?
शेकरू हा केवळ एक प्राणी नसून तो महाराष्ट्राच्या जैवविविधतेचा 'मानबिंदू' मानला जातो. त्याची काही खास वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
देखणा रंग: गडद तांबूस-तपकिरी रंग आणि लांबसडक, झुपकेदार शेपटी हे याचे मुख्य आकर्षण असते.
आकार: ही खारूताईच्या जातीतील असली, तरी तिचा आकार सामान्य खारीपेक्षा खूप मोठा असतो. नाकापासून शेपटीपर्यंत याची लांबी सुमारे २ ते ३ फूट असू शकते.
उड्या मारण्यात पटाईत: शेकरू एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर साधारण १५ ते २० फुटांपर्यंत लांब उडी मारू शकतो.
लाजाळू स्वभाव: हा प्राणी अत्यंत लाजाळू असल्याने मानवी वावर दिसताच झाडाच्या शेंड्यावर किंवा पानांच्या आड लपतो. त्यामुळे त्याचे दर्शन होणे दुर्मिळ मानले जाते.
दापोलीतील वास्तव्याचे महत्त्व
दापोली परिसरातील आंबा, काजू आणि फणसाच्या बागा तसेच तिथले 'देवराई' सारखे घनदाट जंगल शेकरूसाठी पोषक वातावरण निर्माण करत आहेत. शेकरूचे अस्तित्व हे त्या भागातील जंगल निरोगी आणि समृद्ध असल्याचे लक्षण मानले जाते.
पर्यटनाला चालना
या दुर्मिळ दर्शनामुळे दापोलीतील इको-टूरिझमला मोठी चालना मिळण्याची शक्यता आहे. वाढत्या शहरीकरणामुळे या प्राण्यांचे नैसर्गिक अधिवास धोक्यात येत आहेत, अशा वेळी दापोलीत त्याचे दर्शन होणे ही संवर्धनाच्या दृष्टीने जमेची बाजू आहे.
जर तुम्हाला कधी जंगलात शेकरू दिसला, तर गोंधळ न घालता शांत राहून त्याचे निरीक्षण करा. फ्लॅश वापरून फोटो काढणे टाळा, कारण त्यामुळे हा लाजाळू प्राणी घाबरू शकतो.
