होम हवन करताना स्वाहा का म्हणतात, जाणून घ्या यामागील गूढ

Last Modified शुक्रवार, 15 मे 2020 (19:59 IST)
हवन करताना स्वाहा का म्हटले जाते हे अनेक लोकांना ठाउक नसेल. खरं तर अग्निदेवांची पत्नी स्वाहा असे. म्हणून प्रत्येक हवनामध्ये मंत्र म्हटल्यावर स्वाहा असं उच्चार केलं जातं.
स्वाहाचा अर्थ आहे योग्य पद्धतीने देणे. थोडक्यात दुसऱ्या शब्दांमध्ये सांगायचे झाल्यास एक अत्यावश्यक वस्तूला दुसऱ्या पर्यंत पोहोचविणे.

श्रीमद्भागवत आणि शिव पुराणात स्वाहाशी निगडित वर्णन केले आहे.
मंत्र पठण करताना स्वाहा म्हणून भगवंताला हवन साहित्य अर्पण केले जाते.

हवन किंवा कोणतीही धार्मिक विधीमध्ये मंत्र पठण करताना स्वाहा म्हणून देवाला हवनाचे साहित्य अर्पण केलं जातं. पण मंत्राच्या शेवटी स्वाहा बोलण्याच्या मागे काय अर्थ दडलेला आहे ह्याचा विचार आपण कधी केला आहे का?

खरं तर हवन साहित्य अर्पण केल्याशिवाय कोणतेही यज्ञ पूर्ण रूपाने यशस्वी मानले जात नाही. स्वाहा म्हटल्यावर ते हवन साहित्य अग्नीला अर्पण करतो. श्रीमद्भगवत आणि शिव पुराणात स्वाहाशी निगडित वर्णन केले गेले आहे. या शिवाय ऋग्वेद, यजुर्वेद सारख्या वैदिक ग्रंथामध्ये अग्नीच्या महत्वानुसार अनेक सूक्त निर्मित केले आहे.

पौराणिक दंतकथा -
पौराणिक कथेनुसार स्वाहा दक्ष प्रजापतींची कन्या असे. त्यांचे लग्न अग्निदेवांसोबत झाले होते. अग्निदेव स्वाहाचा द्वारे हविष्य ग्रहण करतात आणि त्यांचा माध्यमाने हविष्य आव्हान केलेल्या देवाला मिळते. अग्निदेवांच्या पत्नी स्वाहा यांना पावक, पवमान, आणि शुची असे तीन मुले होतात.
अजून एक कथा स्वाहाशी निगडित आहे. स्वाहा ही निसर्गाची कला असे. देवांच्या आग्रहामुळे अग्निदेवांशी त्यांचं लग्न झालं होतं. भगवान श्रीकृष्णांनी स्वतः स्वाहाला वर दिले होते की फक्त तिच्या मार्फतच देव हविष्य ग्रहण करु शकतील. यज्ञात पूर्णता तेव्हा होते ज्या वेळी आव्हान करुन बोलवलेल्या देवांना त्यांच्या आवडीच्या नैवेद्य दिला जातो.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

कोरोना मुळे हरिद्वार कुंभ मेळ्यात जाऊ शकत नाही तर काय करा

कोरोना मुळे हरिद्वार कुंभ मेळ्यात जाऊ शकत नाही तर काय करा
प्रयागे माघ पर्यंत त्रिवेणी संगमे शुभे। निवासः पुण्यशीलानां कल्पवासो हि कश्यते॥- ...

रविवारी व्रत आणि सूर्याची पूजा केल्याचे 5 फायदे

रविवारी व्रत आणि सूर्याची पूजा केल्याचे 5 फायदे
हिन्दू धर्मानुसार रविवार भगवान विष्णु आणि सूर्यदेवाचा दिवस आहे. या दिवशी त्यांची आराधना ...

श्री तुळजाभवानी माहात्म्य - अध्याय १७

श्री तुळजाभवानी माहात्म्य - अध्याय १७
श्रीगणेशायनमः ॥ वंदेश्रीतुरजादेवी तच्छक्तीगजवाहिनी ॥ यातुधानंरणेहत्वाययाविश्वसुरक्षितं ...

श्री तुळजाभवानी माहात्म्य - अध्याय १६

श्री तुळजाभवानी माहात्म्य - अध्याय १६
श्रीगणेशायनमः ॥ श्रीमत्कल्पतोदभूतायमुनागिरीगव्हरे ॥ श्रुताकरोतिसुखीनंदर्शनात्सेवन्नाकि ...

कड्यावरील गणपती देवस्थान आंजर्ले

कड्यावरील गणपती देवस्थान आंजर्ले
महाराष्ट्रातील कोकण या समुद्रतटीय परिसरात असंख्य मन मोहणारी स्थाने आहेत. तटाशी लागलेली ...

Mi 10i आज 108 मेगापिक्सेल कॅमेर्‍यासह भारतात लॉन्च होईल! ...

Mi 10i आज 108 मेगापिक्सेल कॅमेर्‍यासह भारतात लॉन्च होईल! किंमत किती असेल जे जाणून घ्या
शाओमी (Xiaomi) 2021 च्या पहिल्या व्हर्च्युअल लाँच इव्हेंटसाठी सज्ज आहे. कंपनी आज (5 ...

New Covid lockdown in England: नवीन कोरोना विषाणूच्या ...

New Covid lockdown in England: नवीन कोरोना विषाणूच्या वाढत्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर पुन्हा ब्रिटनमध्ये कडक लॉकडाउन लागू करण्यात आला
बोरिस जॉनसन यांनी लोकांना या घोषणेसह घरी राहण्याचे आवाहन केले. लॉकडाऊनच्या घोषणेनंतर आता ...

लॉकडाउननंतर मद्यपान करणार्‍यांची संख्या दुप्पट, रूग्णालयात ...

लॉकडाउननंतर मद्यपान करणार्‍यांची संख्या दुप्पट, रूग्णालयात 48.5 टक्के रुग्ण पोहोचले
कोरोना साथीच्या चिंतेमुळे एकीकडे लोक स्वत:ला घरातच कैद करू लागले. दुसरीकडे, लोकांनीही ...

बारावीच्या परीक्षेचे अर्ज भरण्यास मुदतवाढ

बारावीच्या परीक्षेचे अर्ज भरण्यास मुदतवाढ
राज्य मंडळातर्फे घेण्यात येणार्‍या बारावीच्या परीक्षेचे अर्ज भरण्यास १५ डिसेंबरपासून ...

गजबजलेल्या रस्त्यावर एकतर्फी प्रेमातून २२ वर्षीय तरुणीची ...

गजबजलेल्या रस्त्यावर एकतर्फी प्रेमातून २२ वर्षीय तरुणीची हत्या
मुंबईच्या गजबजलेल्या रस्त्यावर एका तरुणाने एकतर्फी प्रेमातून २२ वर्षीय तरुणीची हत्या करत ...