testwebdunia1
testwebdunia0
testwebdunia2

काय आहे 'पेमेंट बँक'?

नागरिकांना बचतीची सवय लागावी यासाठी त्यांच्यापर्यंत बँकेची सुविधा पोहोचवणं गरजेचं आहे. मात्र आजही भारताचा साठ टक्के ग्रामीण भाग बँकेच्या सुविधेपासून दूर आहे. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करताना विद्यार्थ्यांना या विषयाचा अभ्यास करावा लागतो. यूपीएससीच्या सामान्य अध्ययन पेपर नं. 3 मध्ये या संबंधी दहा ते साडेबारा गुणांसाठी प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.
'पेमेंट बँक' ही एक एक महत्त्वपूर्ण संकल्पना आहे. या संकल्पनेत बँकिंग क्षेत्राबाहेर असणार्‍या व्यक्ती अथवा संस्थांना बँकांशी जोडण्याचा प्रयत्न होत आहे. 1969 मध्ये बँकांचं राष्ट्रीयीकरण झालं तेव्हापासून सर्व नागरिकांना बँकिंग प्रणालीमध्ये समावून घेण्याचं धोरण होतं मात्र, यात फारशी प्रगती झाली नाही. आजही ग्रामीण भागातील निम्नवर्गीय बँकांमार्फत व्यवहार करण्याबाबत अनभिज्ञ दिसतात.

ग्रामीण भागातील घरगुती व्यावसायिकांना, शेती कामगारांना या सुविधेची जाण नसते. ही संकल्पना बँकेची सुविधा गावातील शेवटच्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचवण्याची महत्त्वाकांक्षा ठेवते. हे साधलं तर समाजातील प्रत्येक घटक आपल्या आर्थिक गरजांसाठी बँकांची मदत घेतील. पर्यायाने सावकारांच्या जोखडातून बाहेर पडतील आणि आर्थिक शोषण थांबेल. अर्थात यासाठी पायाभूत सोयी सुविधांची गरज विद्यार्थ्यांनी लक्षात घ्यावी. उदा. ग्रामीण भागामध्ये वाहतुकीची समस्या असते. त्याचप्रमाणे वाड्या वस्त्या जवळ नसल्याने बँकेपर्यंत कसं पोहोचायचं हा देखील कळीचा मुद्दा ठरतो. म्हणूनच ग्रामीण भागामध्ये मोबाईल बँकिंगची गरज विद्यार्थ्यांनी लक्षात घ्यावी. ग्रामीण भागामध्ये शेतमजूरांना रोजंदारीवर पैसे मिळतात. हे पैसे वेळीच गुंतवले गेले नाही तर खर्च होऊन जातात. मोबाईल
बँकिंगची सुविधा उपलब्ध झाल्यास हा दोष दूर होईल यावरदेखील विद्यार्थ्यांनी विचार करावा.


यावर अधिक वाचा :

भाऊ कदमने दिला स्वच्छतेचा संदेश

national news
दिवाळीचा उत्साह सध्या सर्वत्र पाहायला मिळत आहे. दिव्यांची आरास आणि रांगोळीने सजलेल्या या ...

स्मार्टफोन्सच्या विक्रीत भारताने अमेरिकेला मागे टाकले

national news
स्मार्टफोनच्या बाजारपेठेत भारतानं अमेरिकेला मागे टाकत दुसऱ्या स्थानी झेप घेतली आहे. जुलै ...

मराठा समाज आरक्षण : आयोगाचा अहवाल बुधवारी सादर होणार

national news
मराठा समाजाविषयीचा राज्य मागासवर्ग आयोगाचा अहवाल बुधवारी किंवा गुरुवारी राज्य सरकारला ...

भारत आणि केनियामध्ये प्रसारमाध्यम साक्षरतेसाठी कार्यक्रम

national news
बीबीसीच्या ‘बियाँड फेक न्यूज’ या उपक्रमाची सुरुवात 12 नोव्हेंबर रोजी होत आहे. खोटी बातमी ...

मोबाईल मार्केटमध्ये मागे राहिल्या भारतीय कंपन्या, चिनी ...

national news
भारतीय मोबाइल मार्केटमध्ये पाच वर्षांपूर्वी 50 टक्क्यांहून अधिक शेअर्स असलेल्या स्वदेशी ...

पार्टनरचा मूड ऑफ करतात आपल्या या सवयी

national news
एक रिलेशनमध्ये असून आपल्या पार्टनरला आपल्या कोणत्या गोष्टी आवडत नाही हे माहीत करणे कठिण ...

हिवाळ्यातल्या खांदेदुखीवर कसे मात कराल

national news
खांदा हा आपल्या शरीरातील सर्वात जास्त हालचाल असणाऱ्या सांध्यापैकी एक आहे. खांद्याच्या या ...

त्वचेची काळजी कशी घ्याल वयोमानानुसार ..

national news
विशीच्या वयात त्वचा मुलायम, मऊ आणि घट्ट असते. त्वचेचा रंग सफरचंदाच्या सालीसारखा दिसतो, पण ...

ऑनलाईन डेटिंग करा पण सावधगिरी बाळगा...

national news
आधुनिक तंत्रज्ञान आणि इंटरनेटच्या जगात अनेक सामाजिक परंपरा लोप पावत चालल्या आहेत. ऑनलाइन ...

सेक्ससाठी सर्वात अनुकूल ऋतू

national news
तसे तर संभोगासाठी रात्रीची वेळ सर्वात योग्य मानली गेली आहे परंतू ऋतुबद्दल बोलायचं तर ...