काय आहे 'पेमेंट बँक'?

Widgets Magazine

नागरिकांना बचतीची सवय लागावी यासाठी त्यांच्यापर्यंत बँकेची सुविधा पोहोचवणं गरजेचं आहे. मात्र आजही भारताचा साठ टक्के ग्रामीण भाग बँकेच्या सुविधेपासून दूर आहे. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करताना विद्यार्थ्यांना या विषयाचा अभ्यास करावा लागतो. यूपीएससीच्या सामान्य अध्ययन पेपर नं. 3 मध्ये या संबंधी दहा ते साडेबारा गुणांसाठी प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.

'पेमेंट बँक' ही एक एक महत्त्वपूर्ण संकल्पना आहे. या संकल्पनेत बँकिंग क्षेत्राबाहेर असणार्‍या व्यक्ती अथवा संस्थांना बँकांशी जोडण्याचा प्रयत्न होत आहे. 1969 मध्ये बँकांचं राष्ट्रीयीकरण झालं तेव्हापासून सर्व नागरिकांना बँकिंग प्रणालीमध्ये समावून घेण्याचं धोरण होतं मात्र, यात फारशी प्रगती झाली नाही. आजही ग्रामीण भागातील निम्नवर्गीय बँकांमार्फत व्यवहार करण्याबाबत अनभिज्ञ दिसतात.

ग्रामीण भागातील घरगुती व्यावसायिकांना, शेती कामगारांना या सुविधेची जाण नसते. ही संकल्पना बँकेची सुविधा गावातील शेवटच्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचवण्याची महत्त्वाकांक्षा ठेवते. हे साधलं तर समाजातील प्रत्येक घटक आपल्या आर्थिक गरजांसाठी बँकांची मदत घेतील. पर्यायाने सावकारांच्या जोखडातून बाहेर पडतील आणि आर्थिक शोषण थांबेल. अर्थात यासाठी पायाभूत सोयी सुविधांची गरज विद्यार्थ्यांनी लक्षात घ्यावी. उदा. ग्रामीण भागामध्ये वाहतुकीची समस्या असते. त्याचप्रमाणे वाड्या वस्त्या जवळ नसल्याने बँकेपर्यंत कसं पोहोचायचं हा देखील कळीचा मुद्दा ठरतो. म्हणूनच ग्रामीण भागामध्ये मोबाईल बँकिंगची गरज विद्यार्थ्यांनी लक्षात घ्यावी. ग्रामीण भागामध्ये शेतमजूरांना रोजंदारीवर पैसे मिळतात. हे पैसे वेळीच गुंतवले गेले नाही तर खर्च होऊन जातात. मोबाईल  बँकिंगची सुविधा उपलब्ध झाल्यास हा दोष दूर होईल यावरदेखील विद्यार्थ्यांनी विचार करावा. 



Widgets Magazine
Widgets Magazine
यावर अधिक वाचा :  

Widgets Magazine

करिअर

news

वाइनग्रेप उत्पादन, शेतकर्‍यांसाठी सुवर्ण संधी

नाशिक- राष्ट्रीय स्तरावरील विचार करता द्राक्ष उत्पादनात महाराष्ट्र व कर्नाटक राज्याचा ...

news

भारतातील सर्वात महागड्या शाळा, लाखो रुपये आहे वार्षिक फीस

प्रत्येक आई वडिलांची इच्छा असते की त्यांच्या मुलांनी चांगल्या शाळेत अभ्यास केला पाहिजे. ...

news

करिअर शिफ्ट करताना महत्तवाच्या गोष्टी ?

केवळ आपल्याला बदल हवा म्हणूनच आपण करिअर शिफ्ट केलं आणि नंतर आपल्याच पायावर आपण धोंडा ...

news

एम.एच.सीईटी परीक्षेसाठी इसेन्सतर्फे वेबसाईट

महाराष्ट्र आणि गुजरात मधील शाळांना ई लर्निंग साधन प्रदान करणाऱ्या इसेन्स या डिजिटल ...