शक्ति उपासनेचे पीठ पावागढ

- अक्षेश सावलिया

pavaghadh
वेबदुनिया|
पंखिंडा तू उडी ने जजे पावागढ रे... नवरात्रोत्सवादरम्यान या गुजराती गरब्याच्या ठेक्यावर बहुतेकांची पावले थिरकली असणार. शक्ति उपासकांना आम्ही यावेळी येथील पावागढ मंदिराची भेट घडवणार आहोत. येथील काली मातेचे प्रसिद्ध मंदिर मातेच्या शक्तिपीठांपैकी एक आहे. सती मातेचा देह पडलेल्या ठिकाणास शक्तिपीठ म्हणून मान्यता आहे.
पुराणातील दाखल्यांनुसार वडिल दक्षांच्या यज्ञात अपमानित झालेल्या सती ने योगबळाच्या सामर्थ्यावर प्राण त्यागले होते. सतीच्या मृत्युने दुखावलेल्या भगवान शिवशंकराने तिचा मृतदेह घेऊन तांडव करत संपूर्ण ब्रम्हांड पालथे घातले होते.

यावेळी मातेचा देह जेथे जेथे पडला,
WD WD
त्याठिकाणी शक्तिपीठ निर्माण झाली. पावागढ येथे मातेचे वक्षस्थळ पडले होते, अशी मान्यता आहे.
विश्वमातेचे स्तन पडल्याने या ठिकाणास पावित्र्य प्राप्त झाले आहे. याठिकाणचे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे मातेची दक्षिणमुखी मूर्ति आहे. येथील पहाडास गुरू विश्वमि‍त्रांचेही वास्तव्य लाभले आहे.

विश्वामित्रांनी येथे काली मातेची तपस्या केली होती, अशी मान्यता आहे. काली मातेच्या मूर्तिची प्रतिष्ठापणा विश्वामित्रांनीच केली होती, असेही मानण्यात येते.

WD WD
पहाडास लागून वाहणारी नदीही 'विश्वामित्री' नावानेच परिचित आहे. पावागढच्या नावाविषयीही एक आख्यायिका आहे. दुर्गम असणारा हा पर्वत चढणे अशक्य कोटीतील गोष्ट होती. चारही बाजूंनी खोल दर्‍या असल्याने येथे चौबाजूंनी वेगात वारे वाहायचे. यामुळेच या ठिकाणास पावागढ म्हणजेच चारही बाजूंनी वार्‍याचे अस्तित्व असलेले ठिकाण.

बडोद्यापासून सुमारे पन्नास किलोमीटर अंतरावरील चंपारण्य या गुजरातच्या प्राचीन राजधानी पासून जवळच हे मंदिर आहे. पावागढ मंदिर उंच पर्वताच्या टोकावर वसले आहे. खूप उंचावर असलेल्या या मंदिरावर चढून जाणे खूप कठिण आहे.

सरकारने येथे आता रोप पे ची व्यवस्थ
WD WD
केली आहे. या रोप वे मुळे भाविकांना माछी येथून पावागढच्या पर्वतावर पोहचणे सहज झाले आहे. रोप वे मधून उतरल्यावर साधारणत: अडीचशे पायर्‍या चढल्यानंतर मंदिराच्या प्रवेशद्वारापर्यंत आपण पोहचतो. नवरात्रादरम्यान मंदिरात भाविकांची गर्दी जमते. येथे दर्शन घेतल्यास माता इच्छापूर्ति करते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.


कसे पोहचायचे -
विमानाने जायचे झाल्यास अहमदाबाद व बडोदा ही विमानतळ अनुक्रमे एकशे नव्वद व पन्नास किलोमीटर अंतरावर आहे. बडोदा जवळचे रेल्वे स्टेशन असून दिल्ली व अहमदाबादहून रेल्वेने जोडले आहे. बडोद्याहून बसने जाण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे. गुजरात मधील प्रमुख शहरांतून येथे पोहचण्यासाठी खाजगी व सरकारी बसेस, टॅक्सी सेवा उपलब्ध आहे.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

हनुमानाकडून Management शिका, नेहमी यश हाती लागेल

हनुमानाकडून Management शिका, नेहमी यश हाती लागेल
अंजनीपुत्र हनुमान एक कुशल व्यवस्थापक होते. मनावर, कृतीवर आणि वाणीवर संतुलन कसे ठेवायचं हे ...

गुरूचरित्र – अध्याय एकेचाळीसावा

गुरूचरित्र – अध्याय एकेचाळीसावा
॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ नामधारक शिष्य देखा । उभा राहोनि संमुखा । कर जोडुनी कौतुका । नमन ...

श्रीगोरक्षनाथ संकट मोचन स्तोत्र

श्रीगोरक्षनाथ संकट मोचन स्तोत्र
बाल योगी भये रूप लिए तब, आदिनाथ लियो अवतारों। ताहि समे सुख सिद्धन को भयो, नाती शिव गोरख ...

गुरुचरित्र – अध्याय चाळीसावा

गुरुचरित्र – अध्याय चाळीसावा
॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ सिद्ध म्हणे नामधारका । अपूर्व वर्तले आणिक ऐका । वृक्ष होता काष्ठ ...

गुरूचरित्र – अध्याय एकोणचाळीसावा

गुरूचरित्र – अध्याय एकोणचाळीसावा
॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ श्रीसरस्वत्यै नमः ॥ श्रीगुरुभ्यो नमः ॥ सिद्ध म्हणे नामधारका । पुढें ...

पंढरपुरात विठू-रखुमाईची शासकीय महापूजा पहाटे उत्साहात

पंढरपुरात विठू-रखुमाईची शासकीय महापूजा पहाटे उत्साहात संपन्न
कार्तिकी एकादशीला पंढरपुरात श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात विठू-रखुमाईची शासकीय महापूजा ...

शैक्षणिक प्रवेश प्रक्रियेला हिरवा कंदिल, राज्य सरकार वादात ...

शैक्षणिक प्रवेश प्रक्रियेला हिरवा कंदिल, राज्य सरकार वादात सापडण्याची चिन्हे
मराठा आरक्षणाला सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या हंगामी स्थगितीनंतर ठप्प झालेली २०२०-२१ या ...

दिग्गज फुटबॉलर डिएगो मॅराडोना यांचे वयाच्या 60 व्या वर्षी ...

दिग्गज फुटबॉलर डिएगो मॅराडोना यांचे वयाच्या 60 व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले
अर्जेंटिनाचा महान फुटबॉलर आणि प्रशिक्षक डिएगो मॅराडोना यांचे वयाच्या 60 व्या वर्षी निधन ...

चमोलीच्या नीती खोर्‍यात पहिल्यांदा वाजतील मोबाइल, JIOने ...

चमोलीच्या नीती खोर्‍यात पहिल्यांदा वाजतील मोबाइल, JIOने प्रथमच दोन 4 जी टॉवर्स सुरू केले
उत्तराखंडच्या चमोलीतील भारत-तिबेट सीमेला लागणारी नीती खोर्‍यात रिलायन्स जिओचे दोन 4 जी ...

आई हेच आपले खरे दैवत

आई हेच आपले खरे दैवत
प्रत्येकाच्या आयुष्यात महत्त्वाची भूमिका कोणी बजावत तर ती आपली आई असते. खरं तर आई हा शब्द ...