पंचाली भोग, पितृपक्षात या नैवेद्याचं आहे अत्यंत महत्त्व

panchali bhog
पितृपक्षात पाच लावल्याने पितरांची आत्मा आणि प्रसन्न होऊन वंशजांना खूप स्नेह आणि आशीर्वाद देतात. जाणून घ्या या पंचाली भोगाबद्दल...
पितृपक्षात सर्व यथाशक्ती पितरांच्या निमित्ताने करतात, परंतू या 15 दिवसात पंचबली भोग लावल्याने पितरांची आत्मा तृप्त होते असे मानले गेले आहे. शास्त्रांप्रमाणे भूतयज्ञ या माध्यमाने 5 विशेष प्राण्यांना श्राद्धाचे भोजन देण्याचा नियम आहे. या प्राण्यांना भोजन दिल्याने पितृ तृप्त होतात.

विभिन्न योनींमध्ये संव्याप्त जीव चेतनेच्या तृष्टीसाठी भूतयज्ञ केलं जातं. एका मोठ्या पत्रावळीवर पाच जागी खाद्य पदार्थ विशेष करुन उडीद डाळाचे वडे आणि दही ठेवलं जातं. यांचे पाच भाग करुन गाय कुत्रा, कावळा, देवता आणि मुंग्यांना दिलं जातं. सर्वासाठी वेगवेगळं मंत्र उच्चारण करत प्रत्येक भागावर अक्षत सोडत पंचबल समर्पित केली जाते.

गौ बली अर्थात पहिलं पवित्रतेचं प्रतीक असलेल्या गायीला खाऊ घालावं.
मंत्र-
ॐ सौरभेय: सर्वहिता: पवित्रा: पुण्यराशय: ।
प्रतिगृह्णन्तु गोग्रासं गावस्त्रैलोक्यमातर: ।।
इदं गोभ्य: इदं न मम् ।

कुक्कुर बली अर्थात दुसरं नैवेद्य कत्वर्यनिष्ठेचं प्रतीक कुत्र्याला खाऊ घालावं.
मंत्र-
ॐ द्वौ श्वानौ श्यामशबलौ, वैवस्वतकुलोद्भवौ ।।
ताभ्यामन्नं प्रदास्यामि, स्यातामेतावहिंसकौ ॥
इदं श्वभ्यां इदं न मम ॥
काक बली अथार्त तिसरं नैवेद्य मलिनता निवारण करणार्‍या कावळ्याला खाऊ घालावं.
मंत्र-
ॐ ऐन्द्रवारुणवायव्या याम्या वै नैर्ऋतास्तथा।
वायसा प्रतिगृहणन्तु भूमौ पिण्डं मयोज्झितम् ॥
इदम् अन्नं वायसेभ्यो इदं न मम।

देव बली अर्थात चौथं नैवेद्य देवत्व संवर्धक शक्तींनिमित्त गायीला खाऊ घालावं.
मंत्र-
ॐ देवा: मनुष्या: पशवो वयांसि सिद्धा: सयक्षोरगदैत्यसङ्घा:।
प्रेता: पिशाचास्तरव: समस्ता:, ये चान्नमिच्छन्ति मया प्रदत्तम् ॥
इदं देवादिभ्यो इदं न मम।

पिपीलिकादि बली अर्थात पाचवं नैवेद्य श्रमनिष्ठा आणि सामूहिकतेचे प्रतीक म्हणून मुंग्यांना खाऊ घालावं.
मंत्र-
ॐ पिपीलिका: कीटपतङ्गकाद्या, बुभुक्षिता: कर्मनिबन्धबद्धा:।
तेषां हि तृप्त्यर्थमिदं मयान्नं, तेभ्यो विसृष्टं सुखिनो भवन्तु ॥
इदं पिपीलिकादिभ्यो इदं न मम।


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

देवपूजा कशी करावी? संपूर्ण माहिती जाणून घ्या

देवपूजा कशी करावी? संपूर्ण माहिती जाणून घ्या
नियम लक्षात घेऊन नित्य देवपूजा केल्याने मन:शांति लाभते. घरात पवित्र आणि प्रसन्न वातावरण ...

महाभारत काळात हनुमानने केलेल्या पराक्रमाबद्दल जाणून घ्या

महाभारत काळात हनुमानने केलेल्या पराक्रमाबद्दल जाणून घ्या
महाभारत काळात म्हणजेच द्वापर युगात हनुमानाचे अस्तित्व आणि त्यांनी केलेल्या ...

गुरूचरित्र – अध्याय त्रेपन्नावा

गुरूचरित्र – अध्याय त्रेपन्नावा
॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ श्रीगुरुदेवदत्तात्रेयचरणारविंदाभ्यां नमः । गुरुर्ब्रह्मा ...

गुरूचरित्र – अध्याय बावन्नावा

गुरूचरित्र – अध्याय बावन्नावा
।। श्रीगणेशाय नमः ।। नामधारक विनवी सिद्धासी । श्रीगुरु निघाले शैल्ययात्रेसी । पुढें ...

कोरोना काळात महात्मा विदुर यांच्या 5 गोष्टी लक्षात ठेवा

कोरोना काळात महात्मा विदुर यांच्या 5 गोष्टी लक्षात ठेवा
कठीण काळात आपण स्वतःला कशा प्रकारे वाचवू शकतो, या संदर्भात वेद, पुराण, रामायण आणि ...

पंढरपुरात विठू-रखुमाईची शासकीय महापूजा पहाटे उत्साहात

पंढरपुरात विठू-रखुमाईची शासकीय महापूजा पहाटे उत्साहात संपन्न
कार्तिकी एकादशीला पंढरपुरात श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात विठू-रखुमाईची शासकीय महापूजा ...

शैक्षणिक प्रवेश प्रक्रियेला हिरवा कंदिल, राज्य सरकार वादात ...

शैक्षणिक प्रवेश प्रक्रियेला हिरवा कंदिल, राज्य सरकार वादात सापडण्याची चिन्हे
मराठा आरक्षणाला सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या हंगामी स्थगितीनंतर ठप्प झालेली २०२०-२१ या ...

दिग्गज फुटबॉलर डिएगो मॅराडोना यांचे वयाच्या 60 व्या वर्षी ...

दिग्गज फुटबॉलर डिएगो मॅराडोना यांचे वयाच्या 60 व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले
अर्जेंटिनाचा महान फुटबॉलर आणि प्रशिक्षक डिएगो मॅराडोना यांचे वयाच्या 60 व्या वर्षी निधन ...

चमोलीच्या नीती खोर्‍यात पहिल्यांदा वाजतील मोबाइल, JIOने ...

चमोलीच्या नीती खोर्‍यात पहिल्यांदा वाजतील मोबाइल, JIOने प्रथमच दोन 4 जी टॉवर्स सुरू केले
उत्तराखंडच्या चमोलीतील भारत-तिबेट सीमेला लागणारी नीती खोर्‍यात रिलायन्स जिओचे दोन 4 जी ...

आई हेच आपले खरे दैवत

आई हेच आपले खरे दैवत
प्रत्येकाच्या आयुष्यात महत्त्वाची भूमिका कोणी बजावत तर ती आपली आई असते. खरं तर आई हा शब्द ...