भारतातील ही १० शहरे भविष्यात अस्तित्वात राहणार नाहीत का?

Publish: Fri, 18 Jul 2025 (13:05 IST) Updated: Fri, 18 Jul 2025 (13:08 IST)

हवामान बदल, खाणकाम आणि शहरीकरणामुळे भारतात अशी अनेक शहरे आहेत जी भविष्यात अस्तित्वात राहणार नाहीत. या संदर्भात प्रसिद्ध झालेला अहवाल जुना असला तरी सध्या तो व्हायरल होत आहे. भारतातील किनारी शहरांचे अस्तित्व धोक्यात असल्याचे सांगितले जात आहे. भारतात किमान १० शहरे आहेत ज्यांचे अस्तित्व धोक्यात आहे.

भारतातील ही शहरे ५ कारणांमुळे समुद्रात बुडतील:-

१. जागतिक तापमानवाढ: यामुळे सर्व मोठी बेटे वितळत आहेत ज्यामुळे समुद्राची पातळी वाढत आहे.

२. शहरीकरण: या शहरांमध्ये मोठ्या इमारती, रेल्वे ट्रॅक, मेट्रो, असंख्य पूल इत्यादी वेगाने वाढत आहेत.

३. वाळू उत्खनन: समुद्रातील वाळूचे अंदाधुंद उत्खनन केले जात आहे ज्यामुळे किनाऱ्यांवरील धूप वाढली आहे.

४. लोकसंख्येचा दबाव: या शहरांमध्ये वाढती लोकसंख्या ही देखील एक मोठी समस्या आहे.

५. बोअरिंग: लाखो बोअरिंगमुळे पाण्याची पातळी ५०० फुटांपेक्षा कमी झाली आहे. जमिनीचे पोषण करण्यात पाण्याची भूमिका कमी होत आहे.

वरील सर्व कारणांमुळे: १. मुंबई, २. विशाखापट्टणम, ३. पणजी, ४. तिरुवनंतपुरम, ५. बेंगळुरू, ६. कोची, ७. कोलकाता, ८. पुरी, ९. द्वारका, १०. चेन्नई. व्यापक अर्थाने, पश्चिम बंगाल, ओडिशा, तामिळनाडू, केरळ, कर्नाटक, महाराष्ट्र आणि गुजरातमधील अनेक किनारी भाग समुद्रात बुडतील.

याशिवाय, एनटीयू आणि बीबीसीच्या अभ्यासानुसार, अहमदाबाद, सुरत, दिल्ली, अमरावती आणि देशातील काही इतर शहरांची जमीन बुडत आहे. प्रदूषण, जमिनीखालील पाण्याची पातळी कमी होणे, पर्वतांचे जलद उत्खनन आणि शहरीकरणामुळे झाडे तोडणे, नद्या कोरड्या होणे ही अनेक मोठी आव्हाने आहेत जी या शहरांना गिळंकृत करत आहेत. काही शहरांवर लोकसंख्येचा दबाव इतका वाढत आहे की तेथील संसाधनांचे शोषणही वेगाने वाढले आहे. अशा परिस्थितीत, हवामान बदलाचा सामना करण्यासाठी, शहरीकरणाच्या आव्हानांचे निराकरण करण्यासाठी आणि शहरांना अधिक शाश्वत आणि लवचिक बनवण्यासाठी मार्ग शोधण्याची गरज आहे.