बुधवार, 18 फेब्रुवारी 2026
  1. लाईफस्टाईल
  2. आरोग्य
  3. आरोग्य सल्ला
Written By
Last Modified: सोमवार, 12 जानेवारी 2026 (14:50 IST)

दररोज कमी पाणी पिण्याची सवय मुतखड्याचा धोका वाढवू शकते

Kidney Stone
धावपळीच्या दैनंदिन दिनचर्येमुळे लोकांसाठी पाणी पिणे हे नेहमीच प्राधान्याचे काम बनते. ऑफिसचे काम, घरातील जबाबदाऱ्या आणि तहान न लागणे या सर्व गोष्टी एकत्रितपणे शरीराला आवश्यक प्रमाणात पाण्यापासून वंचित ठेवतात. ही सवय सुरुवातीला क्षुल्लक वाटू शकते, परंतु या निष्काळजीपणामुळे दीर्घकाळात गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात.
 
शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर काढण्यात पाणी महत्त्वाची भूमिका बजावते. जेव्हा शरीरात पुरेसे द्रवपदार्थ नसतात तेव्हा त्याचे संतुलन बिघडू लागते, ज्यामुळे हळूहळू मूत्रपिंडांवर परिणाम होतो. तज्ञांच्या मते, जास्त वेळ कमी पाणी पिल्याने किडनी स्टोनामूत्रपिंडातील दगडांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात, ज्याची सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा दुर्लक्षित केली जातात.
 
अपुऱ्या पाण्यामुळे किडनी स्टोन कसे होतात?
तज्ज्ञांच्या मते, जेव्हा शरीरात पुरेसे पाणी नसते तेव्हा मूत्र तयार होण्याचे प्रमाण कमी होते. हे मूत्रपिंडातील खनिजे आणि क्षारांचे उत्सर्जन रोखते आणि हळूहळू जमा होते. हे साचलेले पदार्थ अखेरीस दगड तयार करतात.
 
कमी पाणी पिल्याने मूत्र एकाग्र होते, ज्यामुळे दगड तयार होण्याचा धोका आणखी वाढतो. जास्त घाम येणे, कमी द्रवपदार्थांचे सेवन, मीठ आणि प्रथिनेयुक्त आहार, जास्त काळ लघवी रोखून ठेवणे आणि हिवाळ्यात कमी पाणी पिणे हे सर्व घटक किडनी स्टोनचा धोका वाढवतात.
 
शरीर डिहायड्रेशनचे संकेत कसे देते
जेव्हा शरीर डिहायड्रेट होते तेव्हा थकवा, कोरडे तोंड आणि डोकेदुखी अशी लक्षणे दिसतात. गडद पिवळ्या रंगाचे लघवी देखील डिहायड्रेशनचे लक्षण मानले जाते. कधीकधी चक्कर येणे, बद्धकोष्ठता आणि कोरडी त्वचा देखील अनुभवली जाते.
 
जर ही स्थिती दीर्घकाळ टिकली तर किडनीशी संबंधित समस्या वाढू शकतात आणि पोटात किंवा पाठीच्या खालच्या भागात वेदना होऊ शकतात.
 
किडनी स्टोन कसे टाळायचे
किडनी निरोगी ठेवण्यासाठी दिवसभर पुरेसे पाणी पिणे आवश्यक आहे. तहान लागली नसली तरीही नियमित अंतराने पाणी पिण्याची सवय लावा. हिवाळ्यातही पाण्याचे सेवन कमी करू नका.
 
जास्त मीठ आणि जंक फूड टाळा, लघवी रोखून ठेवण्याची सवय सोडा आणि कोणतीही समस्या वाढल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. योग्य वेळी घेतलेले हे छोटे उपाय तुम्हाला गंभीर आजारांपासून वाचवू शकतात.