चिंता करणे थांबवण्यासाठी Scheduled Worry Time पाळा

Publish: Thu, 22 Jan 2026 (07:00 IST) Updated: Thu, 22 Jan 2026 (08:22 IST)

आजच्या धावपळीच्या जीवनात, चिंता आणि ताणतणाव हे शब्द प्रत्येकाच्या शब्दकोशाचा भाग बनले आहेत. महाविद्यालयीन विद्यार्थी असो, नोकरी करणारा व्यावसायिक असो, गृहिणी असो किंवा निवृत्त व्यक्ती असो, प्रत्येकजण कशा ना कोणत्या गोष्टीची काळजी करत असतो. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की जर आपण आपली चिंता ही एक नियोजित क्रिया बनवली, म्हणजेच दिवसातील एक निश्चित वेळ फक्त काळजी करण्यासाठी काढला तर आपली मानसिक स्थिती सुधारू शकेल का? हे थोडे विचित्र वाटेल, परंतु संशोधन आणि माइंडफुलनेस तज्ञांच्या मते, "चिंतेसाठी वेळ निश्चित करणे" ही एक वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध तंत्र आहे ज्याद्वारे चिंता मोठ्या प्रमाणात नियंत्रित केली जाऊ शकते.

चिंतेशी संबंधित आपली सामान्य मानसिकता

आपल्यापैकी बहुतेक जण आपल्या दैनंदिन कामांमध्ये चिंता निर्माण करू देतात. कधी ऑफिसच्या डेडलाइनबद्दल, कधी मुलांच्या अभ्यासाबद्दल, कधी आर्थिक परिस्थितीबद्दल, कधी नातेसंबंधांबद्दल. या सर्वांमध्ये, आपण हे समजून घेत नाही की ही सततची आणि अनियंत्रित चिंता आपल्याला हळूहळू मानसिक थकवा, नैराश्य आणि कधीकधी शारीरिक आजारांकडे ढकलते. वारंवार येणारे नकारात्मक विचार आणि "जर..." सारखे विचार आपल्याला शांतपणे जगू देत नाहीत. म्हणूनच मानसिक आरोग्य तज्ञ आता या नवीन तंत्राकडे लक्ष वेधत आहेत - "Scheduled Worry Time"म्हणजे नियोजित काळजी वेळ.

'नियोजित काळजी वेळ' म्हणजे काय?

या तंत्रात तुमच्या दिवसाचा एक छोटासा भाग, म्हणजे 15 ते 30 मिनिटे, फक्त काळजी करण्यासाठी बाजूला ठेवावा असे सुचवले आहे. या काळात, तुमच्या मनात असलेल्या कोणत्याही भीती, काळजी, गोंधळ किंवा दुविधांबद्दल मोकळेपणाने विचार करा, अगदी त्या डायरीत लिहूनही ठेवा. पण जेव्हा हा वेळ संपेल तेव्हा स्वतःला वचन द्या की तुम्ही दिवसभर त्या काळजीवर राहणार नाही. अशाप्रकारे, आपण आपल्या मनाला "प्रशिक्षित" करतो की काळजी मर्यादित आहे आणि ती आपल्या आयुष्याचा 24/7 भाग असू शकत नाही.

कसे सुरू करावे?

ही पद्धत स्वीकारण्यासाठी, तुम्हाला काही सोप्या चरणांचे पालन करावे लागेल:

काळजी करण्यासाठी एक वेळ निश्चित करा - दररोज सकाळी 9 किंवा संध्याकाळी 6 वाजता एक निश्चित वेळ निवडा, जेव्हा तुम्ही तुमच्या काळजींसाठी थोडा वेळ देता.

एक शांत आणि एकांत जागा निवडा - अशी जागा जिथे कोणीही तुम्हाला त्रास देणार नाही, जेणेकरून तुम्ही तुमच्या विचारांशी मुक्तपणे जोडू शकाल.

लिहायला सुरुवात करा - तुम्हाला चिंताग्रस्त करणाऱ्या सर्व गोष्टी डायरी किंवा नोटबुकमध्ये लिहा.

विश्रांतीनंतर सकारात्मक क्रियाकलाप करा - 'चिंतेचा काळ' संपल्यावर, संगीत ऐकणे, फिरायला जाणे किंवा एखाद्याशी मजेदार गप्पा मारणे असे काहीतरी आरामदायी करा.

त्याचे फायदे काय आहेत?

जेव्हा तुम्ही तुमच्या चिंता तुमच्या आयुष्यात मर्यादित वेळेपुरत्या मर्यादित ठेवता तेव्हा ते केवळ चिंता कमी करत नाही तर तुमच्या मनाला एकाग्र होण्यास मदत करते. तुम्ही तुमच्या कामावर चांगले लक्ष केंद्रित करू शकता, नातेसंबंधांमधील ताण कमी करू शकता आणि मानसिक स्पष्टता मिळवू शकता. ही पद्धत तुम्हाला हे देखील समजण्यास मदत करते की बहुतेक चिंता तात्पुरत्या असतात आणि जेव्हा तुमच्याकडे त्याबद्दल विचार करण्यासाठी एक निश्चित वेळ असतो तेव्हा त्या इतक्या भयावह वाटत नाहीत.

आधुनिक जीवनशैलीत ते का महत्त्वाचे आहे?

आजचा काळ "तात्काळ", त्वरित बक्षिसे, त्वरित निकाल आणि त्वरित प्रतिक्रियांचा आहे. अशा परिस्थितीत, मानसिक आरोग्यासाठी मंदावणे आणि "विराम" निर्माण करणे अत्यंत महत्वाचे आहे. काळजी करण्यासाठी वेळ बाजूला ठेवणे ही या विरामाची सुरुवात आहे. ही पद्धत आपल्या मेंदूला संदेश देते की आपण आपले विचार आणि भावना नियंत्रित करतो, ते आपल्याला नियंत्रित करत नाहीत. यामुळे आत्मविश्वास वाढतो आणि जीवन अधिक जाणीवपूर्वक जगण्याची क्षमता विकसित होते. 

अस्वीकरण: आरोग्य, सौंदर्य काळजी, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर वेबदुनियावर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत, सार्वजनिक हित लक्षात घेऊन. वेबदुनिया या बाबींची सत्यता पुष्टी करत नाही. कोणताही वापरण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या. 

Edited By - Priya Dixit