Gardening Tips : वाळलेली पाने फेकून देऊ नका; झाडे हिरवीगार ठेवण्यासाठी पानांचे खत बनवा
तुमच्या बागेतील किंवा परिसरातील वाळलेली पाने हा कचरा नसून ते झाडांसाठी 'काळे सोने' आहे. वाळलेल्या पानांपासून बनवलेले खत झाडांना नैसर्गिक पोषण देते आणि मातीचा पोत सुधारते. वाळलेल्या पानांपासून घरच्या घरी खत बनवण्याची ही सोपी पद्धत आज आपण पाहणार आहोत.
साहित्याची जमवाजमव
-
वाळलेली पाने: पिंपळ, वड, आंबा किंवा इतर कोणत्याही झाडाची पाने.
-
साठवण्यासाठी जागा: एक जुनी प्लास्टिकची बादली, पोते किंवा बागेच्या कोपऱ्यात केलेला छोटा खड्डा.
-
ओलावा: थोडे पाणी.
खत बनवण्याची प्रक्रिया
पाने बारीक करणे: जर पाने मोठी असतील, तर ती हाताने चुरडून थोडी बारीक करा. पाने जितकी बारीक असतील, तितक्या लवकर त्यांचे खत होईल.
थरावर थर लावणे:
1. खड्ड्यात किंवा बादलीत आधी वाळलेल्या पानांचा एक जाड थर लावा.
2. त्यावर थोडे पाणी शिंपडा जेणेकरून ओलावा टिकून राहील.
3. प्रक्रिया जलद करण्यासाठी तुम्ही त्यावर थोडी माती किंवा शेणकाला टाकू शकता.
हवा खेळती ठेवा: खत बनवताना हवा लागणे गरजेचे असते. जर तुम्ही पोत्यात पाने भरली असतील, तर त्याला लहान छिद्रे पाडा.
खत तयार होण्यासाठी लागणारा वेळ-वाळलेल्या पानांचे पूर्ण खत होण्यासाठी साधारण ३ ते ६ महिने लागतात. महिन्यातून एकदा हे मिश्रण वर-खाली करावे, जेणेकरून सर्व पानांना हवा लागेल आणि कुजण्याची प्रक्रिया व्यवस्थित होईल.
या खताचे फायदे काय?
-
मातीचा ओलावा-हे खत मातीतील पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता वाढवते, ज्यामुळे झाडे उन्हाळ्यातही लवकर सुकत नाहीत.
-
नैसर्गिक पोषण-यात झाडांना आवश्यक असणारे कार्बन आणि सूक्ष्म पोषक घटक मुबलक प्रमाणात असतात.
-
पर्यावरण पूरक-पाने जाळल्याने प्रदूषण होते; खत बनवल्याने कचऱ्याचे रूपांतर संपत्तीत होते.
-
वापरण्यास सोपे-हे खत हलके असते, त्यामुळे कुंडीतील माती घट्ट होत नाही आणि मुळांची वाढ चांगली होते.
महत्त्वाच्या टिप्स:
निलगिरीची पाने टाळा: निलगिरीची पाने कुजायला खूप वेळ घेतात, त्यामुळे ती या खतात वापरू नयेत.
ओलावा टिकवून ठेवा: मिश्रण पूर्णपणे कोरडे पडू देऊ नका, वेळोवेळी पाण्याचा हबका मारत राहा.
खत तयार झाल्याची ओळख: जेव्हा पानांचा रंग पूर्णपणे काळा होईल आणि त्याला मातीसारखा छान वास येईल, तेव्हा समजावे की तुमचे 'लीफ कंपोस्ट' तयार आहे!
आता पुढच्या वेळी बागेतली वाळलेली पाने गोळा करताना तो फेकून देण्याऐवजी, आपल्या झाडांसाठी हे खत नक्की बनवा. तुमची बाग वर्षभर हिरवीगार राहील!
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
