बुधवार, 8 फेब्रुवारी 2023
  1. लाईफस्टाईल
  2. आरोग्य
  3. घरचा वैद्य
Written By
Last Updated: गुरूवार, 3 नोव्हेंबर 2022 (08:41 IST)

Remedies to control diabetes at home साखरेची पातळी कमी करण्यासाठी घरगुती उपाय

अनेक डायबिटीज या आजरामुळे त्रस्त असतात. आतापर्यंत फक्त 3 रोग होते ज्यावर उपचार करणे शक्य नव्हते. पण आता या आजारांची संख्या 4 वर पोहोचली असून त्यातील एक म्हणजे मधुमेह. लोक मधुमेहाच्या आजाराला अगदी सामान्यपणे हलकेच घेतात. जरी हा एक प्राणघातक रोग आहे. लोकांना हे देखील माहित नाही की हा एक अतिशय गंभीर आजार आहे, ज्यामुळे मृत्यूचा धोका सर्वात जास्त असतो. भारतातील सुमारे 70% ते 75% लोक मधुमेहाने ग्रस्त आहेत.
 
तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की ज्या लोकांना मधुमेहाचा हा आजार आहे त्यांना या आजाराशी संबंधित गंभीर तथ्यांबद्दल काहीच माहिती नाही. मधुमेहाचा आजार फक्त साखर खाल्ल्याने होतो किंवा साखर खाणे बंद केल्याने कमी होतो हे लोकांना माहीत आहे. जेव्हा स्वादुपिंड आपल्या शरीरात योग्य प्रकारे इन्सुलिन तयार करत नाही किंवा आपल्या शरीराच्या पेशी ते इन्सुलिन योग्य प्रकारे स्वीकारू शकत नाहीत तेव्हा आपल्या शरीरात साखरेचा रोग होतो. अनेक प्रकारच्या अन्नावरही त्याचा परिणाम होतो. तुम्ही हे देखील पाहिले असेल की बरेच लोक जेवण करण्यापूर्वी साखरेचे औषध घेतात आणि या आजाराने ग्रस्त लोक इन्सुलिनचे इंजेक्शन घेतात. इन्सुलिनचे इंजेक्शन घेत असलेल्या लोकांकडून थोडीशी चूक झाली, तर ते वेळेवर जेवण करत नाहीत किंवा इंजेक्शन घेत नाहीत, तर ते त्यांच्या मृत्यूचे कारण बनते.
 
मधुमेहाची लक्षणे कोणती Diabetes Symptoms
• जास्त भूक आणि तहान
• जास्त लघवी होणे
• नेहमी थकवा जाणवणे
• वजन वाढणे किंवा कमी होणे
• वारंवार कोरडे तोंड
• शरीराला संसर्ग होण्याची अधिक शक्यता असते
• डोळ्यांच्या समस्या, अंधुक दृष्टी
• शरीरावरील कोणतीही जखम लवकर भरून येत नाही
• स्त्रियांमध्ये वारंवार स्पष्ट संक्रमण
• रक्तातील अतिरिक्त साखर नसांना नुकसान पोहोचवू शकते. त्या व्यक्तीला हात आणि पायांमध्ये मुंग्या येणे, तसेच हात आणि पाय दुखणे आणि जळजळ जाणवते. ज्याला पुन्हा पुन्हा हात पाय सुन्न होणे असेही म्हणता येईल.
• मधुमेहामध्ये, व्यक्तीची संसर्गाशी लढण्याची क्षमता कमकुवत होते, ज्यामुळे हिरड्यांचा संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो आणि हिरड्या कमकुवत झाल्यामुळे दात मोकळे होतात. तोंडातून दुर्गंधी येण्याचाही धोका असतो.
 
जरी मधुमेहाचे 4 प्रकार आहेत, परंतु बहुतेक लोक एकतर उच्च रक्तातील साखर किंवा कमी रक्तातील साखर ग्रस्त असतात. या आजारावर औषध नाही. या आजारात जे औषध दिले जाते ते तुमचे इन्सुलिन नियंत्रित करण्यासाठी दिले जाते. काही सोप्या घरगुती उपायांनीही तुम्ही या आजारापासून आराम मिळवू शकता. यासाठी तुम्हाला कोणतेही औषध घ्यावे लागणार नाही.
 
शुगर कमी करण्याचे उपाय Treatment of diabetes
1. 6 बेलची पाने, 6 कडुलिंबाची पाने, 6 तुळशीची पाने, 6 वांग्याची हिरवी पाने, 3 अख्खी काळी मिरी बारीक करून रिकाम्या पोटी पाण्याने सेवन केल्यास मधुमेह नियंत्रणात राहू शकतो. लक्षात ठेवा, ते प्यायल्यानंतर किमान अर्धा तास काहीही खाऊ नका.
 
2. 10 मिलीग्राम आवळ्याच्या रसात 2 ग्रॅम हळद मिसळून ते सेवन केल्याने मधुमेहावर नियंत्रण मिळवता येते. हा उपाय दिवसातून दोनदा घ्या.
 
3. तुळशीच्या पानांमध्ये अँटी-ऑक्सिडंट, अँटीबायोटिक, अँटीबॅक्टेरियल, अँटीएजिंग, अँटीफंगल गुणधर्म आढळतात. ज्यापासून इजेनॉल, मिथाइल इझिनॉल आणि कॅरिओफिलीन तयार होतात. हे सर्व घटक एकत्रितपणे इन्सुलिन साठवून सोडणाऱ्या पेशींना योग्य प्रकारे कार्य करण्यास मदत करतात. याशिवाय त्यात असे अनेक घटक आढळतात जे स्वादुपिंडाच्या बीटा पेशींना इन्सुलिनच्या दिशेने सक्रिय करतात. या पेशी इन्सुलिनचा स्राव वाढवतात. सकाळी रिकाम्या पोटी दोन ते तीन तुळशीची पाने चावून खावीत किंवा वाटल्यास तुळशीचा रसही पिऊ शकता. यामुळे तुमची रक्तातील साखर नियंत्रणात येईल. तुळशीच्या सेवनासोबतच जर तुम्ही साखर कमी करणारी औषधे घेत असाल तर काळजी घ्या आणि डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. कारण ते साखर लवकर कमी करण्याचे काम करते.
 
4. अमलतासची काही पाने धुवून त्यांचा रस काढा. याचा एक चतुर्थांश कप रोज सकाळी रिकाम्या पोटी प्यायल्याने साखरेच्या उपचारात फायदा होतो.
 
5. ग्रीन टीमध्ये पॉलिफेनॉलचे प्रमाण जास्त असते. हे एक सक्रिय अँटी-ऑक्सिडंट आहे. जे रक्तातील साखरेवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत करते. रोज सकाळी आणि संध्याकाळी ग्रीन टी पिणे फायदेशीर ठरेल.
 
6. जेवणानंतर बडीशेपचे नियमित सेवन करा. बडीशेप खाल्ल्याने मधुमेह नियंत्रणात राहतो. या घरगुती उपायांचा अवलंब करण्यासोबतच मधुमेहाच्या रुग्णांनी वर्ज्य करण्याची विशेष काळजी घ्यावी.
 
7. जांभळच्या मोसमात काळे मीठ टाकून जामुन खाल्ल्याने मधुमेहाचा आजार कमी होतो. याशिवाय बेरीच्या दाण्या सुकवून बारीक करून पावडर बनवून 2-2 चमचे कोमट पाण्यासोबत सकाळ-संध्याकाळ घेतल्यास मधुमेहाच्या आजारात खूप फायदा होतो.
 
8. ड्रमस्टिक दक्षिण भारतातील जेवणातील प्रमुख भाग असून आयुर्वेदिक औषधांमध्ये याचा वापर केला जातो. ड्रमस्टिकच्या शेंगा आणि पानांच्या रसाचे सेवन देखील मधुमेहाची समस्या कमी करण्यास उपयुक्त आहे.
 
9. सलाद किंवा भाजी म्हणून सलगम खा. साखरेच्या उपचारादरम्यान सलगमचे सेवन खूप फायदेशीर आहे.
 
10. रोज सकाळी रिकाम्या पोटी अंबाडीचे चूर्ण गरम पाण्यासोबत घेतल्याने मधुमेह कमी होतो. फ्लॅक्ससीडमध्ये फायबर मुबलक प्रमाणात आढळते, ज्यामुळे ते चरबी आणि साखर योग्यरित्या शोषण्यास मदत करते. फ्लॅक्ससीड्स मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये जेवणानंतरची साखर सुमारे 28 टक्क्यांनी कमी करतात.
 
11. दररोज सकाळी कारल्याचा रस किंवा कारल्याच्या भाजीचे सेवन केल्याने मधुमेहाचा आजार आटोक्यात येतो.
 
12. रात्री झोपण्यापूर्वी एका ग्लास पाण्यात मेथीचे दाणे टाका. हे पाणी सकाळी रिकाम्या पोटी प्या आणि मेथी दाणे चावून खा. याचे नियमित सेवन केल्याने मधुमेह नियंत्रणात राहतो.
 
13. कोरफडीचा रस आवळ्याच्या रसात मिसळून सकाळी घेतल्यास मधुमेहातही चांगला फायदा होतो.
 
14. रक्तातील साखरेची पातळी कमी ठेवण्यासाठी महिनाभर रोजच्या आहारात एक ग्रॅम दालचिनीचा वापर करा. साखरेसाठी घरगुती औषध म्हणून तुम्ही दालचिनी वापरू शकता.
 
15. साखरेची पातळी कमी करण्यासाठी आंब्याच्या पानांचा वापर देखील खूप चांगला आहे. 1 ग्लास पाण्यात 10-15 आंब्याची पाने रात्रभर भिजवा आणि सकाळी ते पाणी प्या. हे मधुमेह कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरते.
 
तुम्हाला डॉक्टरांकडे कधी जावे लागेल :-
डॉक्टरांकडे गेल्यावर ते चाचणीची शिफारस करतात आणि अहवाल आल्यानंतरच उपचार लिहून देतात. लक्षात ठेवा की डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय डायबि‍टीजचे औषध कधीही घेऊ नका. ते आरोग्यासाठी हानिकारक असू शकते.
 
मधुमेहाच्या दोन तपासण्या आहेत, एक फास्टिंग म्हणजे रिकाम्या पोटी आणि एक खाल्ल्यानंतर. जेवणानंतरच्या चाचणीत शुगरचे प्रमाण वाढल्यास फास्टिंगच्या चाचणीकडे बरेच लक्ष दिले जाते. फास्टिंग टेस्टमध्ये शुगरचे प्रमाण जास्त असेल तर ती गंभीर बाब आहे.
 
तुम्हाला डॉक्टरांच्या सल्ल्याची खूप गरज आहे आणि आरोग्याकडे अधिक लक्ष देण्याची गरज आहे. तसेच तुम्ही तुमच्या आहाराबाबत खूप काळजी घेणे आवश्यक आहे. पण जर तुमची फास्टिंग शुगर नॉर्मल किंवा कमी असेल तर तुम्हाला जास्त काळजी करण्याची गरज नाही. तुम्हाला फक्त तुमच्या आहारावर थोडे नियंत्रण ठेवण्याची गरज आहे. तुमची आरोग्य तपासणी वेळोवेळी करून घ्या. विशेषत: गरोदरपणात आणि वयाच्या 40 नंतर, नियमितपणे तुमची आरोग्य तपासणी करा.
 
टीप:- बटाटा, तांदूळ, ऊस, केळी, आंबा, चिकू, डाळिंब, संत्री असे पदार्थ खाणे टाळावे. त्यामध्ये ग्लुकोजचे प्रमाण जास्त असते. जर तुम्ही शुगरफ्री द्रव आणि बाजारात उपलब्ध असलेल्या गोळ्या गोड बनवण्यासाठी वापरत असाल तर ते अत्यंत मर्यादित प्रमाणात घ्या. त्याचा जास्त काळ आणि जास्त प्रमाणात सेवन केल्याने आरोग्य बिघडते. यासोबतच तुमच्या आहाराबाबत डॉक्टरांचा सल्ला जरूर घ्या. तुमची थोडीशी निष्काळजीपणा आणि जेवणाची थोडीशी चूक तुमच्या मृत्यूचे कारण बनू शकते.