शनिवार, 19 नोव्हेंबर 2022
  1. लाईफस्टाईल
  2. बाल मैफल
  3. मराठी निबंध
Written By
Last Updated: मंगळवार, 30 ऑगस्ट 2022 (11:58 IST)

Ganesh Chaturthi Essay Marathi गणेश चतुर्थी वर निबंध

गणेश चतुर्थी हा हिंदूंचा महत्त्वाचा सण आहे.भारताततच नवे तर परदेशात देखील अप्रवासी भारतीय गणेश चतुर्थी मोठ्या थाटामाटात साजरा करतात. हा सण ऑफिस असो की शाळा-कॉलेज, सर्वत्र साजरा होतो. या दिवशी सर्व कार्यालये आणि शैक्षणिक संस्था बंद ठेवून गणेशाची पूजा करतात. लोक या सणाची आतुरतेने वाट पाहत असतात. हा सण देशातील वेगवेगळ्या राज्यात साजरा केला जातो, तसेच घरोघरी देखील साजरा केला जातो.हे महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत आहे. या सणाची सुरुवात महाराष्ट्रातून झाली आहे.हा उत्सव लोकमान्य टिळक (सामाजिक कार्यकर्ते, भारतीय राष्ट्रवादी आणि स्वातंत्र्यसैनिक) यांनी 1983 मध्ये सुरू केला होता. त्यावेळी भारतीयांना ब्रिटिश राजवटीपासून वाचवण्यासाठी गणेशपूजा करण्यात आली. म्हणून महाराष्ट्रात या सणाचे विशेष महत्व आहे.  
 
गणेश चतुर्थी हा हिंदूंचा एक महत्त्वाचा सण आहे हा सण दरवर्षी भाविक मोठ्या तयारीने आणि उत्साहाने साजरा करतात, गणेश चतुर्थी दरवर्षी भाद्रपदातील शुक्ल पक्षातील चतुर्थीला साजरा करतात.या दिवशी भगवान गणेशाचा वाढदिवस देखील असतो. भगवान गणेशाला विघ्नहर्ता म्हणजेच भक्तांचे सर्व अडथळे दूर करणारा आणि विघ्नहर्ता म्हणजे राक्षसांना त्रास देणारा या नावाने देखील संबोधले जाते.
 
गणेश चतुर्थी हा 11 दिवसांचा हिंदू सण आहे जो चतुर्थीच्या दिवशी घरी किंवा मंदिरात मूर्तीच्या स्थापनेपासून सुरू होतो आणि अनंत चतुर्दशीला गणेश विसर्जनासह समाप्त होतो. भाविक भगवान गणेशाची प्रार्थना करतात, विशेषत: मोदक, पंचखाद्याचा , लाडवाचा नैवेद्य दाखवून,  भक्तिगीते गाऊन, मंत्र पठण करून, आरती करतात आणि बाप्पा कडून बुद्धी आणि समृद्धीचा आशीर्वाद मागतात. 
 
भक्तगण आपल्या घरी आणून पूर्ण श्रद्धेने मूर्तीची स्थापना करतात. हिंदू धर्मात अशी श्रद्धा आहे की जेव्हा गणेशजी घरी येतात तेव्हा ते खूप आनंद, समृद्धी, बुद्धी आणि आनंद घेऊन येतात, परंतु जेव्हा ते आपल्या घरातून बाहेर पडतात तेव्हा ते आपले सर्व अडथळे आणि संकटे दूर करतात. लहान मुले गणपतीला खूप प्रिय असतात आणि त्यांच्याद्वारे त्यांना मित्र गणेश म्हटले जाते. 
 
हा उत्सव ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये 10 दिवस साजरा केला जातो. गणेश चतुर्थी पूजेमध्ये दोन प्रक्रियांचा समावेश होतो; पहिली मूर्ती प्रतिष्ठापना आणि दुसरी मूर्ती विसर्जन (याला गणेश विसर्जन असेही म्हणतात). हिंदू धर्मात, एक विधी म्हणजे प्राण प्रतिष्ठा पूजा (मूर्तीमध्ये त्याच्या पवित्र आगमनासाठी) आणि षोडसोपचार (16 मार्गांनी देवाचा आदर करणे). पूजेच्या दहा दिवसांत कापूर, लाल चंदन, लाल फुले, नारळ, गूळ, मोदक आणि दुर्वा गवत अर्पण करण्याची प्रथा आहे. पूजाअंती गणेश विसर्जनासाठी लोकांची मोठी गर्दी जमते आणि आपल्या विघ्नहर्ताला आनंदाने निरोप देतात  आणि पुढील वर्षी बाप्पा पुन्हा येण्याची वाट पाहतात आणि बुद्धी आणि समृद्धी प्राप्तीची कामना करतात. या सणाला विनायक चतुर्थी असे ही म्हणतात. 
 
सध्याच्या काळात ब्राह्मणेतर आणि ब्राह्मणेतर यांच्यातील विषमता दूर करण्यासाठी गणेश चतुर्थी हा राष्ट्रीय सण म्हणून साजरा केला जातो. भगवान गणेश अनेक नावांनी ओळखले जातात, त्यापैकी काही एकदंत, असीम, शक्तींचा स्वामी, हेरंबा (अडथळे), लंबोदर, विनायक, देवांचा देव, बुद्धी, समृद्धी आणि संपत्तीचा स्वामी इ. गणेश विसर्जनाच्या संपूर्ण हिंदू प्रथेसह 11व्या दिवशी (अनंत चतुर्दशी) लोक गणेशाला निरोप देतात. पुढच्या वर्षी पुन्हा यावे आणि आशीर्वाद द्यावा अशी ते देवाकडे प्रार्थना करतात.