बजरंगबली हे रामभक्त, शक्ती, भक्ती आणि निर्भयतेचे प्रतीक आहेत. त्यांना मीठा आणि साधा प्रसाद खूप आवडतो. भक्त त्यांच्या पूजेत विशेषतः खालील प्रसाद अर्पण करतात, जे त्यांना प्रिय मानले जातात.
बजरंगबलींना आवडणारे मुख्य प्रसाद:
गूळ आणि फुटाणे (भाजलेले चणे): हा सर्वात सोपा आणि हनुमानजींचा अत्यंत लाडका प्रसाद आहे. प्रसादासाठी काहीही उपलब्ध नसल्यास गूळ-फुटाणे अवश्य अर्पण करावेत.
बुंदीचे लाडू: हनुमानजींना मीठी बुंदी किंवा बेसनाची मिठाई विशेष प्रिय आहे. हनुमान जयंतीला किंवा मंगलवारी घरात बनवून चढवतात. हनुमानजींना बुंदी अत्यंत प्रिय आहे. असे मानले जाते की मंगळवारी किंवा हनुमान जयंतीला बुंदी अर्पण केल्याने ग्रहांचे दोष दूर होतात.
ALSO READ: Boondi Laddu Recipe बुंदीचे लाडू
केसर भात : केशर मिसळलेला गोड भात.
मीठी रोट / रोठ / चूरमा लाडू: शुद्ध तुपाने बनवलेली मीठी रोटी किंवा चूरमा.
नारळ: मंगलवार आणि शनिवारला चढवण्याची प्रथा आहे.
इतर: केळे, पंचमेवा (काजू, बदाम, मनुका इ.), खीर किंवा साधे फळे.
सिंदूर आणि चमेलीचे तेल: हा खाद्यप्रसाद नसला तरी, हनुमानजींना सिंदूर अर्पण करणे (चोळा चढवणे) हा सर्वात मोठा प्रसाद मानला जातो. यामुळे हनुमानजी लवकर प्रसन्न होतात.
हनुमान जयंतीच्या दिवशी गूळ-चना, बुंदी लाडू किंवा रोट हे विशेष प्रसाद बनवून चढवले जातात. प्रसाद बनवताना शुद्धता आणि भक्तिभाव महत्त्वाचा आहे. प्रसाद वाटताना "जय बजरंगबली" म्हणत वाटावा.
हनुमान जयंती खास माहिती:
हनुमान जयंती हा हनुमानांचा जन्मोत्सव आहे. हिंदू धर्मात तो चैत्र महिन्यातील शुक्ल पक्ष पौर्णिमाला साजरा केला जातो. या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी हनुमानांचा जन्म झाला अशी कथा आहे.
जन्मकथा: अंजनी माता आणि केसरी यांच्या पोटी हनुमानांचा जन्म झाला. बालपणी त्यांनी सूर्याला फळ समजून गिळण्याचा प्रयत्न केला, त्यावेळी इंद्राने वज्राने त्यांची हनुवटी फोडली, म्हणून त्यांना हनुमान (हनु = हनुवटी) नाव पडले. ते पवनपुत्र, मारुती, बजरंगबली, आंजनेय अशी अनेक नावे आहेत. महाराष्ट्रात त्यांना मारुती म्हणतात.
महत्त्व: हनुमान हे शिवाचे अवतार मानले जातात. त्यांची पूजा केल्याने संकट दूर होतात, धैर्य, शक्ती, बुद्धी आणि रामभक्ती वाढते. या दिवशी हनुमान चालीसा, सुंदरकांड पठण, उपवास, दान आणि मंदिरात जाणे शुभ मानले जाते.
पूजा पद्धती: पहाटे स्नान करून हनुमान मंदिरात किंवा घरी पूजा करा. तेल, शेंदूर, रुईची फुले किंवा पाने अर्पण करा. षोडशोपचार पूजा किंवा कीर्तन करा. सूर्योदयानंतर प्रसाद वाटा.
२०२६ मध्ये हनुमान जयंती: चैत्र पौर्णिमा १ एप्रिलला सुरू होत असली तरी उदय तिथीनुसार २ एप्रिल २०२६ (गुरुवार) रोजी साजरी केली जाईल. शुभ मुहूर्त सकाळी सूर्योदयानंतरचा असतो.
पूजेसाठी काही महत्त्वाच्या टिप्स
हनुमानजींची पूजा करताना स्वच्छतेचे आणि ब्रह्मचर्याचे पालन करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
हनुमानजींची पूजा करण्यापूर्वी प्रभू रामाचे नाव घेतल्यास हनुमानजी लवकर प्रसन्न होतात.
या दिवशी सामूहिक रित्या हनुमान चालीसा किंवा सुंदरकांड पठण करणे घरासाठी सुख-शांती देणारे ठरते.
पूजेच्या वेळी लाल किंवा पिवळ्या रंगाचे कपडे परिधान करणे शुभ मानले जाते.
