नैतिक कथा : सिंह आणि माकड; ''शक्तीपेक्षा बुद्धिमत्ता श्रेष्ठ''
Kids story : एका जंगलात एक सिंह राहत होता. तो जंगलाचा राजा होता आणि खूप शक्तिशाली होता. सर्व प्राणी घाबरून त्याची स्तुती करत असत. त्याच जंगलात एक बुद्धिमान माकड राहत होते. तो सिंहाला घाबरला नाही आणि त्याची व्यर्थ प्रशंसा केली नाही.
एकदा सिंहाने माकडाला बोलावून सांगितले, "जंगलातील सर्व प्राणी माझी स्तुती करतात, नाही का? असे का?"
"मी तुझी स्तुती कशासाठी करावी?" माकडाने विचारले.
"मी बलवान आहे. जंगलातील सर्व प्राणी मला घाबरतात." सिंहाने उत्तर दिले.
"वनराज! मी बुद्धिमत्तेला सामर्थ्यापेक्षा श्रेष्ठ मानतो. म्हणून मी केवळ तुझ्या सामर्थ्याने तुझे गुणगान करणार नाही." माकड म्हणाला.
सिंहाला याचे वाईट वाटल्याने दोघांमध्ये वाद झाला. वादाचा विषय होता – ‘शहाणपणा शक्तीपेक्षा श्रेष्ठ’.
सिंहाच्या नजरेत ताकद श्रेष्ठ होती, पण माकडाच्या नजरेत बुद्धिमत्ता. दोघांचेही आपापले तर्क होते. आपापले युक्तिवाद करून ते एकमेकांना योग्य सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करू लागले.
माकड म्हणाले, "सिंहराजे, शहाणपण सर्वोत्तम आहे." जगातील प्रत्येक काम बुद्धिमत्तेने शक्य आहे, मग ते कितीही अवघड असले तरी? प्रत्येक समस्या कितीही गंभीर असली तरी बुद्धिमत्तेने सोडवणे शक्य आहे का? मी हुशार आहे आणि माझ्या बुद्धीचा वापर करून कोणत्याही समस्येतून सहज बाहेर पडू शकतो. कृपया हे मान्य करा.”
माकडाचा युक्तिवाद ऐकून सिंह संतापला आणि म्हणाला, "माकडा तुझं तोंड बंद कर, शक्ती आणि बुद्धीची तुलना करून तू म्हणतोस की बुद्धिमत्ता श्रेष्ठ आहे." कोणाचीही ताकद बळाच्या बरोबरीची नाही. मी बलवान आहे आणि तुझी बुद्धिमत्ता माझ्या सामर्थ्याच्या तुलनेत काहीच नाही. मला हवे असल्यास, मी या क्षणाचा उपयोग तुझा जीव घेण्यासाठी करू शकतो.”
माकड काही क्षण शांत राहिले आणि म्हणाले, "महाराजा, मी आता निघतो आहे. पण माझा विश्वास आहे की बुद्धिमत्ता शक्तीपेक्षा श्रेष्ठ आहे. एक दिवस मी तुम्हाला हे सिद्ध करीन. मी माझ्या बुद्धीने शक्तीचा पराभव करीन."
या घटनेला बरेच दिवस उलटून गेले.एके दिवशी जंगलात शिकार करून सिंह आपल्या गुहेत परतत होता. अचानक तो पानांनी झाकलेल्या खड्ड्यात पडला. त्याच्या पायाला दुखापत झाली. कसा तरी तो खड्ड्यातून बाहेर आला आणि समोर एक शिकारी त्याच्याकडे बंदुक घेऊन उभा असलेला दिसला. सिंह जखमी झाला. अशा अवस्थेत तो शिकारीला तोंड देऊ शकला नाही. मग अचानक कुठूनतरी शिकारीवर दगडांचा वर्षाव सुरू झाला. शिकारी घाबरला. काही समजण्यापूर्वीच त्याच्या डोक्यावर दगड पडला. वेदनेने तो थरथर कापला आणि जीव वाचवण्यासाठी तेथून पळून गेला.
शिकारीवर दगडांनी हल्ला कोणी केला आणि त्याचा जीव कोणी वाचवला याचे सिंहालाही आश्चर्य वाटले. आजूबाजूला पाहत असतानाच समोरच्या झाडावर बसलेल्या माकडाचा आवाज ऐकू आला, "महाराज, आज तुमच्या बळाला काय झालं? एवढी ताकद असूनही आज तुमच्या जीवाला धोका होता."
माकडाला पाहून सिंहाने विचारले, "तू इथे कसा आलास?" "महाराज, माझी त्या शिकारीवर अनेक दिवस नजर होती. एके दिवशी मी त्याला खड्डा खोदताना पाहिलं, तेव्हा मला समजलं की तो तुमची शिकार करण्याचा बेत आखत आहे. म्हणून मी बुद्धी वापरून या झाडावर खूप दगड गोळा केले, जेणेकरून गरज पडल्यास शिकारीच्या विरोधात वापरता येईल."
आता माकडाने सिंहाचे प्राण वाचवले होते. तो त्याच्याबद्दल कृतज्ञ होता. त्याचे आभार मानले. त्याला स्वतःचा आणि माकडाचा वादही आठवला. तो म्हणाला, "माकड भाऊ, आज तू सिद्ध केलेस की बुद्धी शक्तीपेक्षा श्रेष्ठ आहे. मला माझी चूक कळली आहे.
माकडाने उत्तर दिले, "महाराज, तुम्हाला हे समजले याचा मला आनंद झाला. आजच्या घटनेकडे लक्ष द्या. शिकारी तुमच्यापेक्षा कमी सामर्थ्यवान होता, पण तरीही त्याने आपल्या बुद्धीने तुमच्यावर ताबा मिळवला. त्याचप्रमाणे मी शिकारीपेक्षा कमी सामर्थ्यवान होतो, परंतु माझ्या बुद्धीचा वापर करून मी त्याला घाबरवले. म्हणूनच बुद्धिमत्ता शक्तीपेक्षा खूप श्रेष्ठ आहे."
तात्पर्य : बुद्धिमत्तेचा वापर करून प्रत्येक समस्या सोडवता येतात.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
एकदा सिंहाने माकडाला बोलावून सांगितले, "जंगलातील सर्व प्राणी माझी स्तुती करतात, नाही का? असे का?"
"मी तुझी स्तुती कशासाठी करावी?" माकडाने विचारले.
"मी बलवान आहे. जंगलातील सर्व प्राणी मला घाबरतात." सिंहाने उत्तर दिले.
"वनराज! मी बुद्धिमत्तेला सामर्थ्यापेक्षा श्रेष्ठ मानतो. म्हणून मी केवळ तुझ्या सामर्थ्याने तुझे गुणगान करणार नाही." माकड म्हणाला.
सिंहाला याचे वाईट वाटल्याने दोघांमध्ये वाद झाला. वादाचा विषय होता – ‘शहाणपणा शक्तीपेक्षा श्रेष्ठ’.
सिंहाच्या नजरेत ताकद श्रेष्ठ होती, पण माकडाच्या नजरेत बुद्धिमत्ता. दोघांचेही आपापले तर्क होते. आपापले युक्तिवाद करून ते एकमेकांना योग्य सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करू लागले.
माकडाचा युक्तिवाद ऐकून सिंह संतापला आणि म्हणाला, "माकडा तुझं तोंड बंद कर, शक्ती आणि बुद्धीची तुलना करून तू म्हणतोस की बुद्धिमत्ता श्रेष्ठ आहे." कोणाचीही ताकद बळाच्या बरोबरीची नाही. मी बलवान आहे आणि तुझी बुद्धिमत्ता माझ्या सामर्थ्याच्या तुलनेत काहीच नाही. मला हवे असल्यास, मी या क्षणाचा उपयोग तुझा जीव घेण्यासाठी करू शकतो.”
माकड काही क्षण शांत राहिले आणि म्हणाले, "महाराजा, मी आता निघतो आहे. पण माझा विश्वास आहे की बुद्धिमत्ता शक्तीपेक्षा श्रेष्ठ आहे. एक दिवस मी तुम्हाला हे सिद्ध करीन. मी माझ्या बुद्धीने शक्तीचा पराभव करीन."
या घटनेला बरेच दिवस उलटून गेले.एके दिवशी जंगलात शिकार करून सिंह आपल्या गुहेत परतत होता. अचानक तो पानांनी झाकलेल्या खड्ड्यात पडला. त्याच्या पायाला दुखापत झाली. कसा तरी तो खड्ड्यातून बाहेर आला आणि समोर एक शिकारी त्याच्याकडे बंदुक घेऊन उभा असलेला दिसला. सिंह जखमी झाला. अशा अवस्थेत तो शिकारीला तोंड देऊ शकला नाही. मग अचानक कुठूनतरी शिकारीवर दगडांचा वर्षाव सुरू झाला. शिकारी घाबरला. काही समजण्यापूर्वीच त्याच्या डोक्यावर दगड पडला. वेदनेने तो थरथर कापला आणि जीव वाचवण्यासाठी तेथून पळून गेला.
शिकारीवर दगडांनी हल्ला कोणी केला आणि त्याचा जीव कोणी वाचवला याचे सिंहालाही आश्चर्य वाटले. आजूबाजूला पाहत असतानाच समोरच्या झाडावर बसलेल्या माकडाचा आवाज ऐकू आला, "महाराज, आज तुमच्या बळाला काय झालं? एवढी ताकद असूनही आज तुमच्या जीवाला धोका होता."
आता माकडाने सिंहाचे प्राण वाचवले होते. तो त्याच्याबद्दल कृतज्ञ होता. त्याचे आभार मानले. त्याला स्वतःचा आणि माकडाचा वादही आठवला. तो म्हणाला, "माकड भाऊ, आज तू सिद्ध केलेस की बुद्धी शक्तीपेक्षा श्रेष्ठ आहे. मला माझी चूक कळली आहे.
ALSO READ: नैतिक कथा : सिंह आणि जिराफची गोष्ट
तात्पर्य : बुद्धिमत्तेचा वापर करून प्रत्येक समस्या सोडवता येतात.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
