Kalratri Devi Katha कालरात्री देवी कथा

Publish: Sat, 27 Sep 2025 (21:50 IST) Updated: Sat, 27 Sep 2025 (21:50 IST)

नवरात्रीच्या नऊ दिवसांत देवीची नऊ रूपे पूजली जातात: शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कुष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्री, महागौरी आणि सिद्धिदात्री. यापैकी एक देवी कालरात्री आहे, नवरात्रीच्या सातव्या दिवशी पूजा केली जाते, ज्याला महासप्तमी असेही म्हणतात. देवी दुर्गेने दुष्टांचा नाश करण्यासाठी हा अवतार घेतला. तिने शुंभ, निशुंभ आणि रक्तबीज या राक्षसांचा वध केला.

कथा: देवीचे हे रूप सर्वात शक्तिशाली मानले जाते. तिचा रंग दाट अंधारासारखा काळा आहे आणि तिचे केस अत्यंत लांब, उघडे आणि विस्कटलेले आहेत. माता कालरात्रीच्या गळ्यात विजेचा माळ चमकते. चार हात असलेली देवी कालरात्री गाढवावर बसली आहे. तिच्या डाव्या हातात लोखंडी काटेरी शस्त्र आहे आणि दुसऱ्या हातात एकच बाण आहे. माता कालरात्रीचा उजवा हात नेहमीच वर उचलला जातो आणि लोकांना तिच्या आशीर्वादांचा वर्षाव करतो. तिचा खालचा हात भक्तांना खात्री देतो की ते तिच्या संरक्षणाखाली निर्भयपणे जगू शकतात. तिला गुळाचा नैवेद्य खूप आवडतो आणि तिला लाल कपडे आणि रात्रराणीची फुले खूप आवडतात.

एकदा शुंभ, निशुंभ आणि रक्तबीज हे राक्षस तिन्ही लोकात दहशत पसरवू लागले. त्यावेळी सर्व देव भगवान शिवाकडे गेले. जेव्हा भगवान शिव यांनी सर्व देवांना काळजीत पाहिले तेव्हा त्यांनी त्यांना त्यांच्या काळजीचे कारण विचारले. देवांनी भगवान शिवांना म्हटले, "हे भोलेनाथ, शुंभ, निशुंभ आणि रक्तबीज या राक्षसांनी आपल्या कृत्यांनी आम्हा सर्वांना त्रास दिला आहे. कृपया आम्हाला मदत करा." हे ऐकून भगवान शिवांनी जवळ बसलेल्या माता पार्वतीकडे पाहिले आणि तिला राक्षसांचा वध करण्याची विनंती केली. भगवान शिवाची विनंती ऐकून देवी पार्वतीने त्यांच्यापुढे नतमस्तक झाले, त्यांचे आशीर्वाद मागितले आणि नंतर राक्षसांचा वध करण्यासाठी निघाले.

राक्षसांचा वध करण्यासाठी, देवी पार्वतीने दुर्गेचे रूप धारण केले. या रूपात ती सिंहावर स्वार होऊन मोहक आणि शक्तिशाली दिसली. तिला पाहून सर्व राक्षस आश्चर्यचकित झाले. तिन्ही राक्षसांनी देवीशी भयंकर युद्ध केले. राक्षसांनी त्यांची सर्व शक्ती पणाला लावली, पण तिला तोंड देऊ शकले नाहीत. आदिशक्तीने शुंभ आणि निशुंभाचा वध केला. त्यानंतर देवीने रक्तबीजशी युद्ध सुरू केले.

रक्तबीज हा काही सामान्य राक्षस नव्हता. त्याने कठोर तपश्चर्या केली होती आणि भगवान ब्रह्मदेवाकडून अमरत्वाचे वरदान मिळवले होते. ब्रह्मदेवाने त्याला वरदान दिले होते की जेव्हा जेव्हा कोणी त्याला मारण्याचा प्रयत्न करेल तेव्हा त्याच्या शरीरातील रक्ताचा एक थेंब जमिनीवर पडेल आणि त्यातून असंख्य रक्तबीज जन्माला येतील. या वरदानानुसार, देवीने त्याच्यावर हल्ला करताच त्याच्या रक्ताचे थेंब जमिनीवर पडतील आणि भयंकर रक्तबीज प्रकट होईल.

त्याच क्षणी, देवीने कालरात्रीचे रूप धारण केले. दुर्गा मातेच्या शरीरातून उर्जेचा एक लाट बाहेर पडली आणि कालरात्रीची निर्मिती झाली. राक्षस अत्यंत शक्तिशाली असला तरी, देवीला पराभूत करण्याची शक्ती त्याच्यात नव्हती. कालरात्रीने रक्तबीजला तिच्या खंजीराने मारले आणि त्याच्या शरीरातून रक्त वाहू लागल्याने तिने त्याचे रक्त प्यायले.

सप्तमीला कालरात्रीची पूजा करण्यामागे एक महत्त्वाचे कारण आहे. असे म्हटले जाते की सहा दिवस देवीची पूजा केल्यानंतर, सातव्या दिवशी आपले मन सहस्र चक्रात स्थित केले जाते. हे चक्र सर्वात शुद्ध आणि शुद्ध अवस्था आहे. यावेळी कालरात्रीची पूजा केल्याने आपल्याला विश्वातील सर्व सिद्धी प्राप्त होतात आणि सर्व आसुरी शक्तींना दूर नेले जाते.

कालरात्रीची पूजा करण्याचा मंत्र खालीलप्रमाणे आहे: तिचा जप केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.

ॐ देवी कालरात्र्यै नम:

अर्थ- ओम सारखी अपरिवर्तनीय, आई कालरात्री दुःखाच्या अंधकाराचा नाश करते. दुष्ट आणि राक्षसांचा नाश करणारी आई आपल्या सर्वांना आशीर्वाद देवो.

देवीचे हे कालरात्री रूप शुभ फळे प्रदान करते. म्हणूनच, तिला "शुभकारी" असेही म्हणतात. आई कालरात्रीचे डोळे विश्वासारखे गोल आहेत. प्रत्येक श्वासासोबत, तिच्या नाकपुड्यातून ज्वाला बाहेर पडतात. ती तलवार, लोखंडी शस्त्र, अभयमुद्रा (अभय मुद्रा) आणि वरद मुद्रा (गर्वी हावभाव) धरून तिच्या वाहनावर, गाढवावर स्वार होते.

दुर्गेचे हे अत्यंत शक्तिशाली रूप आपल्याला शिकवते की वाईट कितीही शक्तिशाली असले तरी, तिने चांगल्यासमोर शरण जावे. जो कोणी खऱ्या मनाने आईची पूजा करतो, तो कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपात अवतार घेईल आणि त्यांच्या जीवनातून सर्व वाईट गोष्टींचा नाश करेल.