India Tourism : तुम्ही सोमनाथच्या यात्रेचे नियोजन करत असाल, तर योग्य नियोजनामुळे प्रवास, निवास आणि भोजनाचा खर्च सहज कमी होऊ शकतो. तसेच आजूबाजूच्या अनेक सुंदर परिसरांनाही भेट द्या. अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेले सोमनाथ ज्योतिर्लिंग हे भगवान शिवाच्या १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी पहिले मानले जाते.
सोमनाथ ज्योतिर्लिंग हे भारतातील १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी पहिले ज्योतिर्लिंग मानले जाते. हे हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र तीर्थक्षेत्र आहे. हे ज्योतिर्लिंग गुजरात राज्यातील सौराष्ट्र (गिर सोमनाथ जिल्हा, प्रभास पाटण वेरावळयेथे, अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर स्थापित आहे.
तसेच हे स्वयंभू ज्योतिर्लिंग आहे. येथे भगवान शिव सोमेश्वर महादेव म्हणून विराजमान आहे. सोमनाथ म्हणजे “चंद्राचा स्वामी”.
पौराणिक कथा
शिवपुराणानुसार, प्रजापती दक्ष यांच्या २७ मुलींचे (नक्षत्र) लग्न चंद्रदेवाशी झाले. चंद्रदेवाने रोहिणीला जास्त प्रेम दिल्याने दक्षाने त्याला शाप दिला. चंद्रदेवाने सोमनाथ येथे शिवाची पूजा करून शापमुक्ती मिळवली.
इतिहास-
हे मंदिर १७ वेळा नष्ट झाले आणि पुन्हा बांधले गेले. प्राचीन काळात सोने, चांदी, लाकूड आणि दगड यापैकी वेगवेगळ्या सामग्रीने बांधले गेले.तसेच सध्याचे मंदिर १९५१ मध्ये सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या प्रयत्नाने पुनर्निर्माण झाले. राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी ज्योतिर्लिंगाची प्राणप्रतिष्ठा केली.
वैशिष्ट्ये-
मंदिर मारू-गुर्जरा (चौलुक्या) शैलीत बांधले आहे.
मुख्य शिखर सुमारे १५० फूट उंच आहे.
येथे त्रिवेणी संगम (कपिला, हिरण्या आणि सरस्वती नद्या) आहे.
संध्याकाळी लाइट अँड साउंड शो खूप प्रसिद्ध आहे.
येथेच भगवान श्रीकृष्णाने देहत्याग केल्याचे मानले जाते.
सोमनाथ मंदिर ट्रस्ट भाविकांसाठी धर्मशाळा आणि कमी खर्चातील खोल्या देखील उपलब्ध करून देते. भाविक ऑनलाइन खोल्यांचे बुकिंग देखील करू शकतात. सोमनाथ मंदिर ट्रस्ट भाविकांसाठी भोजनाची सोय देखील करते. सर्व भाविकांना मोफत जेवण दिले जाते. ही सुविधा सकाळी ११ ते दुपारी ३ आणि संध्याकाळी ७ ते रात्री ११ पर्यंत उपलब्ध आहे. यामुळे कमी खर्चात प्रवास करणाऱ्या भाविकांसाठी हे खूप उपयुक्त ठरते.
सोमनाथ परिसरातील विशेष भेट देण्यासारखी ठिकाणे
त्रिवेणी संगम हे सोमनाथमधील एक पवित्र स्थान मानले जाते, जिथे हिरण, कपिला आणि सरस्वती नद्या एकत्र येतात. धार्मिक श्रद्धेनुसार, येथे स्नान करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. मोठ्या संख्येने भाविक दर्शन आणि पूजेसाठी येथे येतात.
बालका तीर्थ
पौराणिक श्रद्धेनुसार, हे ते ठिकाण आहे जिथे भगवान कृष्णाला एका शिकाऱ्याचा बाण लागला होता. येथे भगवान कृष्णाचे मंदिर आहे, ज्यात त्यांची शयनमुद्रा असलेली मूर्ती स्थापित आहे.
सोमनाथ बीच
सोमनाथ बीच त्याच्या सुंदर सागरी दृश्यांसाठी आणि शांत वातावरणासाठी प्रसिद्ध आहे. येथील सूर्यास्त एक मनमोहक दृश्य आहे. मंदिराला भेट दिल्यानंतर पर्यटक येथे वेळ घालवण्याचा आनंद घेतात.
सूर्य मंदिर
सूर्य मंदिर त्याच्या प्राचीन स्थापत्यकलेसाठी ओळखले जाते. हे मंदिर अनेकशे वर्षे जुने असल्याचे मानले जाते आणि आजही ते एक पर्यटन स्थळ आहे.
पंच पांडव गुहा
आख्यायिकेनुसार, पांडवांनी त्यांच्या वनवासाच्या काळात येथे काही काळ घालवला होता. गुहेपर्यंत पोहोचण्यासाठी पायऱ्या चढाव्या लागतात, जिथून अरबी समुद्राचे विस्मयकारक दृश्य दिसते.
