ए.आर. रहमानवर शास्त्रीय संगीताची चोरी केल्याचा आरोप, सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी सुरू
प्रसिद्ध संगीतकार ए.आर. रहमान पुन्हा एकदा चर्चेत आहेत. यावेळी त्यांच्यावर गाणी चोरीचा आरोप झाला आहे. भारतीय शास्त्रीय गायक उस्ताद फैयाज वसिफुद्दीन डायर यांनी रहमान यांच्यावर हा आरोप केला आहे. त्यांनी संगीतकाराविरुद्ध सर्वोच्च न्यायालयात याचिकाही दाखल केली आहे.
फय्याज वसिफुद्दीन डागर यांनी आरोप केला आहे की ए.आर. रहमान यांनी "पोन्नियिन सेल्वन २" मधील "वीरा राजा वीरा" या लोकप्रिय गाण्यात त्यांच्या कुटुंबाच्या जुन्या रचना "शिव स्तुती" चे काही भाग चोरले आहेत. डागर कुटुंबाचा असा दावा आहे की या रचनेतील चाल आणि लय ही कुटुंबाची वारसा आहे, जी परवानगीशिवाय व्यावसायिकरित्या वापरली जात होती.
एप्रिल2025 मध्ये, दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या एकल खंडपीठाने, गाण्यांमध्ये साम्य आढळून, रहमानला ₹२ कोटी जमा करण्याचे आणि डागर बंधूंना श्रेय देण्याचे आदेश दिले. सप्टेंबर 2025 मध्ये, उच्च न्यायालयाच्या एका खंडपीठाने हा आदेश रद्द केला आणि म्हटले की "प्रदर्शन" (गायन) "ऑथरशीप बनवत नाही.
हे प्रकरण आता सर्वोच्च न्यायालयात पोहोचले आहे. मुख्य न्यायाधीश सूर्यकांत आणि न्यायमूर्ती जॉय माल्या बागची यांच्या खंडपीठाने या प्रकरणाची सुनावणी केली. न्यायालयाने उच्च न्यायालयाचा 2 कोटी रुपये जमा करण्याचा आदेश कायम ठेवला आणि रहमान यांना शास्त्रीय संगीत परंपरेला योग्य आदर आणि श्रेय देण्याचा विचार करण्यास सांगितले.
सर्वोच्च न्यायालयाचे महत्त्वाचे भाष्य
सुनावणीदरम्यान, सर्वोच्च न्यायालयाने विचारले, "जर या घराण्यांनी शास्त्रीय संगीतात योगदान दिले नसते, तर तुम्हाला वाटते का की आधुनिक गायक टिकले असते?" न्यायालयाने स्पष्ट केले की कॉपीराइटच्या कायदेशीर बाबी खटल्यातच ठरवल्या जातील, परंतु भारताचा सांस्कृतिक वारसा आणि शास्त्रीय गुरूंचा आदर सर्वोपरि आहे.
न्यायमूर्ती बागची म्हणाले, "आम्हाला खरे लेखक कोण आहेत याची चौकशी करायची आहे. फक्त गाणे गाण्याने ते कलाकृती बनत नाही. तुम्हाला हे सिद्ध करावे लागेल की यापूर्वी इतर कोणाकडेही अशीच धून नव्हती. तुम्ही आधीच कबूल केले आहे की प्रतिवादी डागर परंपरेचा भाग आहे. जर डागर कुटुंबाने भारतीय संगीतात इतके महत्त्वपूर्ण योगदान दिले नसते, तर आजचे आधुनिक गायक बाजारात टिकू शकले असते का?"
Edited By - Priya Dixit
