शुक्रवार, 12 एप्रिल 2024
  1. लाईफस्टाईल
  2. करिअर
  3. करिअर मार्गदर्शन
Written By
Last Modified: बुधवार, 7 फेब्रुवारी 2024 (15:52 IST)

व्यावसायिक पायलट होण्यासाठी प्रक्रिया जाणून घ्या

व्यावसायिक पायलट बनणे ही एक मागणी आणि आव्हानात्मक काम आहे, परंतु ते खूप फायदेशीर करियर देखील असू शकते. व्यावसायिक पायलट होण्यासाठी भरपूर प्रशिक्षण आणि व्यावहारिक आवश्यकता आवश्यक आहे. भारतात दोन प्रकारचे पायलट आहेत - पहिले, जे भारतीय हवाई दलात सामील होतात आणि दुसरे, जे व्यावसायिक वैमानिक होतात.
 
व्यावसायिक वैमानिक प्रवासी आणि मालवाहू विमाने नेव्हिगेट करतात आणि उड्डाण करतात. त्यांचे प्रशिक्षण, अनुभव आणि पात्रता यावर अवलंबून ते अग्निशमन आणि बचाव कार्यात वापरले जाणारे विमान देखील उडवू शकतात.काहींना चार्टर फ्लाइट, क्रॉप डस्टिंग आणि एरियल फोटोग्राफीचे काम देखील दिले जाते.
 
मोठ्या विमानात सहसा दोन पायलट विमान उडवण्याची जबाबदारी घेतात. अधिक अनुभवी पायलट कॅप्टन म्हणून काम करतो, विमान आणि क्रूला कमांड देतो. दुसरा पायलट हा पहिला अधिकारी म्हणून ओळखला जातो, ज्याची प्राथमिक जबाबदारी कॅप्टनला विमान चालवण्यात आणि आवश्यकतेनुसार हाताळण्यात मदत करणे असते. प्रथम अधिकारी देखील सामान्यतः नियंत्रण टॉवरशी संवाद साधतो आणि सुधारात्मक उपाययोजना करतो.
 
व्यावसायिक वैमानिकांना उत्कृष्ट दृष्टी आवश्यक आहे आणि एकाच वेळी अनेक विमान प्रणालींचे निरीक्षण करताना ते वस्तूंचे अंतर मोजण्यास सक्षम असले पाहिजेत. नियंत्रणातील एक छोटासा बदल देखील विमानाच्या वेगावर आणि कार्यक्षमतेवर लक्षणीय परिणाम करू शकतो, त्यामुळे सर्व काही योजनेनुसार कार्य करत आहे याची खात्री करण्यासाठी वैमानिकांनी बारकाईने लक्ष दिले पाहिजे आणि डायल आणि गेजचे निरीक्षण केले पाहिजे.
 
व्यावसायिक पायलट कसे व्हावे?
 
जवळजवळ कोणीही योग्य प्रशिक्षण घेऊन विमान उडवणे आणि चालवणे शिकू शकतो. तथापि, व्यावसायिक पायलट होण्यासाठी काही विशिष्ट पायऱ्या पार करणे आवश्यक आहे. व्यावसायिक पायलट होण्यासाठी तुम्ही सहा पायऱ्या फॉलो केल्या पाहिजेत:
 
1. खाजगी पायलट प्रमाणपत्र मिळवा.
2. इन्स्ट्रुमेंट रेटिंग मिळवा.
3. व्यावसायिक पायलट परवाना मिळवा.
4. फ्लाइट इन्स्ट्रक्टर प्रमाणपत्र मिळवा.
5. अनुभव मिळवा.
6. नंतर व्यावसायिक पायलट म्हणून काम करा.
 
व्यावसायिक पायलट होण्यासाठी मूलभूत आवश्यकता:
 
- तो भारतीय नागरिक असणे आवश्यक आहे.
 
- त्याचे वय 18 ते 32 वर्षांच्या दरम्यान असावे.
 
- त्याची दृष्टी 6/6 असावी. चष्मा लावायला हरकत नाही.
 
- त्याला रंगांधळेपणा नसावा.
 
- तो भौतिकशास्त्र, गणित आणि इंग्रजीमध्ये 55% गुणांसह 12वी उत्तीर्ण असावा. जर तुम्ही कॉमर्सचे विद्यार्थी असाल किंवा जीवशास्त्राचे विद्यार्थी असाल तर तुम्हाला हे विषय ओपन स्कूलमधून उत्तीर्ण करावे लागतील. त्यानंतर तुम्हाला तुमची मार्कशीट बोर्डाकडून सत्यापित करावी लागेल आणि तुम्हाला ती डीजीसीएकडे पाठवावी लागेल.
- तो इंग्रजी भाषेत प्रवीण असावा.
- त्याच्याकडे वर्ग 2 आणि वर्ग 1 वैद्यकीय प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे.
- परीक्षेसाठी अर्ज करण्यासाठी त्याला/तिने केंद्रीय परीक्षा संस्थेकडून संगणक क्रमांकासाठी अर्ज करावा लागेल.
- पोलिस व्हेरिफिकेशन करावे लागेल.
 
अर्ज करणे 
 
तुम्ही फ्लाइंग स्कूल प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे. हे प्रामुख्याने हवामानशास्त्र, नेव्हिगेशन, नियमांवरील आपल्या ज्ञानाची चाचणी घेते. या अभ्यासक्रमाचा कालावधी अंदाजे 18 महिने ते 2 वर्षे आहे. कोर्समध्ये 200 तासांच्या फ्लाइट वेळेसह सिद्धांत आणि व्यावहारिक समावेश आहे. या कोर्समध्ये तुम्हाला अंदाजे रु. 38-45 लाख रुपये खर्च करावे लागतील.
 
2- नोकरीसाठी अर्ज करा 
फ्लाइंग स्कूलमधील प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, तुम्ही कोणत्याही भारतीय एअरलाइन्समध्ये नोकरीसाठी अर्ज करू शकता.
 
3- प्रकार रेटिंग 
येथे तुम्हाला मोठी विमाने उडवण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. यावर तुम्हाला अंदाजे रु. त्याची किंमत 15-20 लाख रुपये आहे. पायलट होण्यासाठी सरासरी एकूण खर्च रु. सुमारे 60-80 लाख असू शकतात.
 
पगार:
निवड झाल्यानंतर, किमान 25,000 रुपये स्टायपेंडचे आश्वासन दिले जाते. जरी ते 75,000 ते 1 लाख रुपयांपर्यंत जाऊ शकते. हे विमान कंपन्यांवर अवलंबून आहे. 
पदोन्नती मिळाल्यानंतर आणि प्रथम अधिकारी झाल्यानंतर, तुम्हाला दरमहा 2 लाख रुपये पगार मिळू शकतो. कॅप्टनला महिन्याला 6 लाख रुपये आणि चेक पायलटला 7.5-12  लाख रुपये पगार मिळू शकतो. 
 
Edited By- Priya Dixit