तिन्हीसांजेला देवापुढे तेलाचा दिवा का लावण्यात येतो? आध्यात्मिक, वैज्ञानिक आणि मानसिक कारणे जाणून घ्या

संध्याकाळी देवापुढे दिवा लावणे ही केवळ एक धार्मिक परंपरा नसून त्यामागे आध्यात्मिक, वैज्ञानिक आणि मानसिक कारणे दडलेली आहेत. हिंदू धर्मात 'तिन्हीसांज' किंवा 'संध्याकाळ' हा काळ अतिशय महत्त्वाचा मानला जातो.

संध्याकाळी तेलाचा दिवा का लावावा, याची काही प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे
१. नकारात्मकतेचा नाश
असे मानले जाते की संध्याकाळच्या वेळी (दिवस आणि रात्र एकत्र येताना) वातावरणात नकारात्मक ऊर्जा वाढते. दिव्याची ज्योत ही प्रकाशाचे प्रतीक आहे. दिवा लावल्याने घरातील अंधार आणि त्यासोबत येणारी नकारात्मकता किंवा 'अलक्ष्मी' दूर होते आणि सकारात्मक ऊर्जेचा संचार होतो.

२. समृद्धी आणि लक्ष्मीचे आगमन
भारतीय संस्कृतीत संध्याकाळची वेळ ही महालक्ष्मीच्या आगमनाची वेळ मानली जाते. 'शुभं करोति' म्हणत दिवा लावल्याने घरात मांगल्याचे वातावरण निर्माण होते. ज्या घरात संध्याकाळी प्रकाश आणि स्वच्छता असते, तिथे लक्ष्मी वास करते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.

३. वैज्ञानिक दृष्टिकोन
जंतुनाशक: दिव्यात वापरले जाणारे तेल (विशेषतः तीळ किंवा सरसोचे तेल) जेव्हा जळते, तेव्हा त्यातून निघणारा धूर वातावरणातील सूक्ष्म जंतू आणि विषाणू नष्ट करण्यास मदत करतो.
हवेचे शुद्धीकरण: दिव्याच्या उष्णतेमुळे आजूबाजूची हवा शुद्ध होते, जी आरोग्यासाठी फायदेशीर असते.

४. एकाग्रता आणि मानसिक शांती
दिवसाच्या धावपळीनंतर संध्याकाळी दिव्याच्या मंद प्रकाशात देवापुढे बसल्याने मनाला शांतता मिळते. दिव्याची स्थिर ज्योत ही एकाग्रतेचे प्रतीक आहे. यामुळे मनातील विचारांचा कोलाहल कमी होऊन मानसिक प्रसन्नता लाभते.

५. तेलाचा दिवाच का?
अध्यात्मशास्त्रानुसार, तेलाचा दिवा हा 'सात्विक' लहरी प्रक्षेपित करतो.

तुपाचा दिवा हा 'आकाश' आणि 'वायू' तत्वाशी संबंधित मानला जातो, तर तेलाचा दिवा हा वातावरणात जास्त वेळ टिकून राहणारी ऊर्जा निर्माण करतो.

विशेषतः तिळाच्या तेलाचा दिवा लावणे अत्यंत शुभ मानले जाते, कारण त्यातून निघणाऱ्या लहरींनी वास्तू दोष दूर होण्यास मदत होते.

दिवा लावताना पाळायचे काही नियम-
दिशेचे महत्त्व: दिव्याची वात उत्तर किंवा पूर्व दिशेला असणे उत्तम मानले जाते. दक्षिण दिशेला वात ठेवणे टाळावे.
स्वच्छता: दिवा लावण्यापूर्वी देवापाशी असलेली जागा स्वच्छ करावी.
सातत्य: शक्यतो रोज एकाच निश्चित वेळी दिवा लावल्याने घराला शिस्त आणि सात्विकता लाभते.

"तमसो मा ज्योतिर्गमय" म्हणजेच अंधाराकडून प्रकाशाकडे नेणारा हा छोटासा दिवा आपल्या आयुष्यातील अज्ञान आणि नैराश्य दूर करून यशाचा मार्ग मोकळा करतो.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik