प्रेशर कुकर वापरताना 'या' ५ चुका टाळा, नाहीतर होऊ शकतो मोठा अपघात!

प्रेशर कुकर हा आपल्या स्वयंपाकघरातील सर्वात महत्त्वाचा आणि वेळ वाचवणारा सोबती आहे. पण जर तो योग्य पद्धतीने वापरला नाही, तर मोठ्या अपघाताची शक्यता नाकारता येत नाही. प्रेशर कुकर वापरताना कोणती खबरदारी घ्यावी आणि कोणत्या चुका टाळाव्यात, याबद्दलची महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१. कुकरमध्ये प्रमाणापेक्षा अधिक पाणी भरणे

कुकरमध्ये अन्न शिजवताना पाण्याचे प्रमाण योग्य असणे गरजेचे आहे.

चूक: कुकर पूर्ण वरपर्यंत किंवा क्षमतेपेक्षा जास्त भरणे.

परिणाम: यामुळे कुकरमध्ये वाफेसाठी जागा उरत नाही आणि अन्न शिट्टीवाटे बाहेर येऊन कुकरचा व्हेंट पाईप (शिट्टीची जागा) ब्लॉक होऊ शकतो, ज्यामुळे कुकर फुटण्याचा धोका निर्माण होतो.

योग्य पद्धत: कुकर कधीही २/३ (दोन तृतीयांश) पेक्षा जास्त भरू नये. डाळ किंवा तांदूळ शिजवताना ते अर्ध्यापेक्षा कमीच असावे.

२. खराब गॅस्केट (रबर) आणि शिट्टी वापरणे

कुकरचे रबर आणि शिट्टी हे त्याचे सर्वात महत्त्वाचे सुरक्षा भाग आहेत.

चूक: सैल झालेले, कापलेले किंवा जुने रबर तसेच वापरत राहणे.

परिणाम: रबर खराब असेल तर वाफ कडेने निघून जाते आणि अन्न नीट शिजत नाही. तसेच, शिट्टीमध्ये अन्न अडकले असेल तर वाफ बाहेर पडू शकत नाही.

योग्य पद्धत: कुकर वापरण्यापूर्वी शिट्टीची छिद्रे स्वच्छ आहेत का ते तपासा. रबर सैल झाले असल्यास ते लगेच बदला.

३. जबरदस्तीने कुकरचे झाकण उघडणे

काम घाईत आटोपण्यासाठी अनेक जण ही चूक करतात.

चूक: कुकर गॅसवरून उतरवल्याबरोबर त्याची शिट्टी वर करून वाफ काढणे किंवा जबरदस्तीने झाकण उघडण्याचा प्रयत्न करणे.

परिणाम: कुकरमध्ये प्रचंड दाब असतो. जबरदस्ती झाकण उघडल्यास गरम अन्न अंगावर उडून गंभीर भाजण्याची शक्यता असते.

योग्य पद्धत: कुकर स्वतःहून पूर्णपणे थंड होऊ द्या आणि वाफ पूर्ण निघून गेल्यावरच झाकण उघडा.

४. कुकर कोरडा (पाण्याशिवाय) गॅसवर ठेवणे

चूक: कुकरमध्ये पुरसे पाणी न टाकता किंवा पाणी संपल्यावरही तो गॅसवर चालू ठेवणे.

परिणाम: यामुळे कुकरचे तळ जळू शकते, रबर वितळू शकते आणि कुकरचे नुकसान होऊन अपघात होऊ शकतो.

योग्य पद्धत: कोणत्याही पदार्थाला शिजवण्यासाठी किमान आवश्यक तितके पाणी कुकरमध्ये नक्की टाका.

५. अन्न शिजवताना योग्य आचेचा वापर न करणे

चूक: सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत गॅस अगदी मोठ्या आचेवर ठेवणे.

परिणाम: यामुळे पाणी लवकर आटते आणि अन्न शिजण्यापूर्वीच जळू लागते.

योग्य पद्धत: पहिली शिट्टी होईपर्यंत आच मोठी किंवा मध्यम ठेवावी, त्यानंतर गॅस बारीक करून अन्न मंद आचेवर शिजवावे.

महत्त्वाची टीप: कुकर स्वच्छ करताना त्याच्या सेफ्टी व्हॉल्व्ह कडे विशेष लक्ष द्या. जर तो खराब झाला असेल किंवा गंजला असेल, तर तो त्वरित बदलून घ्या.