चैत्र नवरात्रीचा पाचवा दिवस (पंचमी तिथी) - सोमवार, २३ मार्च २०२६. हा 'लक्ष्मी पंचमी' किंवा 'श्री पंचमी' म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस धन, समृद्धी आणि सौभाग्याची देवता असलेल्या देवी महालक्ष्मीच्या विशेष उपासनेसाठी समर्पित आहे. या दिवशी लक्ष्मी स्तोत्रम्, कनकधारा स्तोत्रम् आणि श्री सूक्तम् यांचे पठण केल्याने आर्थिक अडचणी आणि दारिद्र्य दूर होते, अशी श्रद्धा आहे. लक्ष्मी पंचमीच्या दिवशी माता लक्ष्मीची शास्त्रोक्त विधी आणि पूर्ण श्रद्धेने पूजा (उपासना) केल्याने, तसेच व्रत (उपवास) केल्याने सुख आणि समृद्धीची प्राप्ती होते.
लक्ष्मी पंचमीचे महत्त्व आणि पूजा पद्धती:
चैत्र नवरात्रीच्या काळात, माता दुर्गेसोबतच देवी लक्ष्मीची उपासना केल्याने व्यक्तीच्या आयुष्यात स्थिरता आणि आर्थिक समृद्धी येते.
सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि घराची तसेच देवघराची स्वच्छता करावी.
लक्ष्मी देवीच्या मूर्तीसमोर किंवा फोटोसमोर बसून व्रत आणि पूजेचा संकल्प करावा.
एका पाटावर लाल वस्त्र अंथरून त्यावर माता लक्ष्मीची मूर्ती किंवा फोटो ठेवावा. सोबतच श्रीयंत्र असल्यास तेही ठेवावे.
मूर्तीला दूध, दही, तूप, मध आणि साखरेने (पंचामृत) अभिषेक करावा आणि नंतर शुद्ध पाण्याने पुसावे.
देवीला कुंकू, हळद, अत्तर आणि फुले अर्पण करावीत. शक्य असल्यास कमळाचे फूल अर्पण करणे खूप शुभ मानले जाते.
खीर किंवा पांढऱ्या मिठाईचा नैवेद्य दाखवावा.
"ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं श्री सिद्ध लक्ष्म्यै नमः" या मंत्राचा जप करावा.
या दिवशी श्री सूक्तम् चे १०८ वेळा पठण करत कमल अर्चन (कमळाच्या फुलांनी केली जाणारी पूजा) केल्यास देवी महालक्ष्मीची विशेष कृपा प्राप्त होते.
या दिवशी केवळ सात्त्विक आहाराचे सेवन करावे आणि तामसिक पदार्थांपासून पूर्णपणे दूर राहावे.
चैत्र नवरात्रीतील लक्ष्मी पंचमीचा विशेष योग: चैत्र शुक्ल पंचमी या दिवशी ज्ञान, समृद्धी आणि धनाची अधिष्ठात्री असलेल्या देवीची उपासना केल्याने केवळ आर्थिक अडचणीच दूर होत नाहीत, तर नोकरी आणि व्यवसायात यश मिळवण्यासाठीही हा काळ अत्यंत शुभ आणि फलदायी मानला जातो.
लक्ष्मी पंचमीची कथा
पौराणिक कथेनुसार, एकदा लक्ष्मी देवी देवांवर रागावून अदृश्य झाली होती. त्यामुळे देवलोकातील ऐश्वर्य आणि तेज नाहीसे झाले. सर्व देव हतबल झाले. तेव्हा भगवान विष्णूंनी लक्ष्मीला प्रसन्न करण्यासाठी हे व्रत केले होते.
चैत्र शुद्ध पंचमीच्या दिवशी लक्ष्मी पुन्हा प्रकट झाली, म्हणून या दिवसाला 'श्री पंचमी' असेही म्हणतात. या दिवशी जो कोणी श्रद्धेने पूजा करतो, त्याच्या घरातून दारिद्र्य दूर होते आणि लक्ष्मीचा कायमस्वरूपी वास राहतो अशी मान्यता आहे.
महत्त्वाच्या टिप्स
या दिवशी नवीन व्यवसाय सुरू करणे किंवा सोन्याची खरेदी करणे शुभ मानले जाते.
घराच्या मुख्य दरवाजावर तोरण लावावे आणि सायंकाळी तुळशीपाशी दिवा लावावा.
