पहिल्या श्रावणी सोमवारी शिवामूठ कोणती वाहावी? जाणून घ्या योग्य पूजा विधी आणि मंत्र...
महाराष्ट्रात श्रावण महिन्याची सुरुवात १३ ऑगस्टला २०२६ झाली असून पहिला श्रावणी सोमवार १७ ऑगस्ट २०२६ रोजी आहे. तसेच पहिल्या सोमवारी तांदळाची शिवामूठ वाहण्याची परंपरा आहे.
पहिल्या श्रावणी सोमवारी शिवलिंगावर तांदळाची शिवामूठ अर्पण केली जाते. पुढील सोमवारी अनुक्रमे तीळ, मूग आणि गहू वाहण्याची प्रचलित पद्धत दिली आहे.
नकारात्मकता व कष्ट दूर होणे: शिवलिंगावर तांदूळ अर्पण केल्याने आयुष्यातील आर्थिक अडचणी, दारिद्र्य आणि मानसिक तणाव दूर होतो.
कौटुंबिक सुख आणि प्रेम: नवविवाहित स्त्रियांसाठी या व्रताला विशेष महत्त्व आहे. या व्रतामुळे कुटुंबात सलोखा वाढतो आणि सर्वांचे प्रेम व आशीर्वाद प्राप्त होतात, अशी मान्यता आहे.
कृपा आणि कृतज्ञता: वर्षाच्या नवीन पिकातील किंवा धान्यातील पहिला भाग ईश्वराला अर्पण करून कृतज्ञता व्यक्त करण्याची ही एक पद्धत आहे.
२. मूठ धरण्याची पद्धत: उजव्या हातात एक मूठ भरून तांदूळ घ्यावेत.
३. अर्पण करणे: अंगठ्याच्या बाजूने किंवा मूठ हळूवार सोडून तांदूळ शिवलिंगावर अर्पण करावेत. तांदूळ इकडे-तिकडे खाली सांडणार नाहीत याची दक्षता घ्यावी.
“नमः शिवाय शान्ताय पंचवक्त्राय शूलिने ।
शृङ्गिभृङ्गि-महाकाल-युक्ताय शम्भवे ॥”
तसेच साध्या पद्धतीने “ॐ नमः शिवाय” या पंचाक्षरी मंत्राचा जप करणेही भक्तिभावाने करता येते. शिवामूठीची पद्धत आणि मंत्र यांत कुटुंब, प्रदेश व परंपरेनुसार काही फरक आढळू शकतो. त्यामुळे घरची परंपरा असल्यास तीच प्राधान्याने पाळावी.
पूजा विधी
सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत. तसेच शिवलिंगाला पाणी किंवा गंगाजलाने अभिषेक करावा. शक्य असल्यास दूध/पंचामृताने अभिषेक करावा. बेलपत्र, फुले, भस्म अर्पण करून धूप-दीप लावावा. उजव्या हातात तांदळाची एक मूठ घ्यावी. श्रद्धेने ती शिवलिंगावर हळूहळू अर्पण करावी. त्यानंतर ॐ नमः शिवाय मंत्राचा जप करून आरती व नैवेद्य दाखवावा.महादेवाला तांदळाची शिवामूठ वाहण्याचे महत्व
श्रावण महिन्यातील पहिल्या श्रावणी सोमवारी भगवान शंकराला तांदळाची शिवामूठ अर्पण करण्याची प्राचीन परंपरा आहे. विवाहानंतर पहिली ५ वर्षे नववधू हे व्रत आवर्जून करतात, तसेच घरातील समृद्धीसाठी इतर भाविकही शिवामूठ अर्पण करतात.
ALSO READ: अविवाहितांनी श्रावण सोमवारचे व्रत का करावे?
धान्य आणि समृद्धीचे प्रतीक: तांदूळ (अक्षता) हे पूर्णत्व, समृद्धी आणि मांगल्याचे प्रतीक मानले जाते. महादेवाला अखंड तांदूळ अर्पण केल्याने घरात कधीही अन्नधान्याची आणि धनाची कमतरता भासत नाही अशी श्रद्धा आहे.नकारात्मकता व कष्ट दूर होणे: शिवलिंगावर तांदूळ अर्पण केल्याने आयुष्यातील आर्थिक अडचणी, दारिद्र्य आणि मानसिक तणाव दूर होतो.
कृपा आणि कृतज्ञता: वर्षाच्या नवीन पिकातील किंवा धान्यातील पहिला भाग ईश्वराला अर्पण करून कृतज्ञता व्यक्त करण्याची ही एक पद्धत आहे.
शिवामूठ वाहण्याची योग्य पद्धत
१. तांदूळ कसे असावेत: शिवामूठ वाहण्यासाठी वापरले जाणारे तांदूळ अखंड (आखे) असावेत, ते तुटलेले (कणी) नसावेत.२. मूठ धरण्याची पद्धत: उजव्या हातात एक मूठ भरून तांदूळ घ्यावेत.
३. अर्पण करणे: अंगठ्याच्या बाजूने किंवा मूठ हळूवार सोडून तांदूळ शिवलिंगावर अर्पण करावेत. तांदूळ इकडे-तिकडे खाली सांडणार नाहीत याची दक्षता घ्यावी.
शिवामूठ वाहतानाचा मंत्र
परंपरेनुसार तांदळाची शिवामूठ वाहताना हा मंत्र म्हटला जातो:“नमः शिवाय शान्ताय पंचवक्त्राय शूलिने ।
शृङ्गिभृङ्गि-महाकाल-युक्ताय शम्भवे ॥”
सर्व श्रावण सोमवार शिवामूठ
- प्रथम सोमवारी तांदूळ
- दुसर्या सोमवारी पांढरे तीळ
- तिसर्या सोमवारी मूग
- चौथ्या सोमवारी जवस
- आणि पाचवा सोमवार आल्यास सातू अर्पित करावे.
ALSO READ: श्रावणात महादेवाला 'हे' एक पान वाहिल्यास दूर होतील सर्व अडचणी; जाणून घ्या शास्त्र काय सांगते!
