सर्व महिलांना प्रिय मौल्यवान धातू सोन्याइतका भावनिक संबंध इतर कोणत्याही गुंतवणुकीत नाही. सोन्याचे दागिने म्हणजे आठवणींशी जोडलेला असतात. जेव्हा एखाद्या मुलीला तिच्या लग्नात तिच्या आजीचा सोन्याचा हार मिळतो तेव्हा ते फक्त दागिने नसून आनंद आणि समृद्धीचा आशीर्वाद असतो. तथापि गुंतवणूकदार म्हणून, आपण सोन्याबद्दल केवळ आपल्या हृदयानेच नव्हे तर आपल्या मनाने देखील विचार केला पाहिजे.
सोन्यात गुंतवणूक करणे हे एक सुरक्षित आणि दीर्घकालीन पर्याय आहे, विशेषतः महागाई आणि आर्थिक अनिश्चिततेच्या काळात. दागिन्यांच्या पलीकडे विचार केल्यास, तुम्ही भौतिक सोने, डिजिटल सोने, ईटीएफ, म्युच्युअल फंड आणि सरकारी योजना यासारख्या स्मार्ट पर्यायांमध्ये गुंतवणूक करू शकता. हे पर्याय लॉकरमध्ये साठवण्यापासून ते पोर्टफोलिओमध्ये समावेश करण्यापर्यंत विविध आहेत, ज्यामुळे जोखीम कमी होते आणि रिटर्न वाढू शकतात.
येथे मुख्य पर्यायांची माहिती आहे, ज्यात भारतात उपलब्ध असलेल्या योजना समाविष्ट आहेत
१. भौतिक सोने (Physical Gold: बार आणि नाणी)
दागिने सोडून, तुम्ही सोन्याचे बार किंवा नाणी खरेदी करू शकता. हे बँक, ज्वेलर्स किंवा अधिकृत विक्रेत्यांकडून उपलब्ध असतात. साठवणीसाठी बँक लॉकरचा वापर करा, ज्यामुळे सुरक्षितता मिळते पण लॉकर शुल्क आणि विमा खर्च येतो.
फायदे: प्रत्यक्ष मालकी, स्पर्श करता येणारे.
तोटे: साठवण आणि सुरक्षिततेची चिंता, बनावट सोन्याची शक्यता.
२. डिजिटल सोने (Digital Gold)
ऍप्सद्वारे (जसे Paytm, PhonePe, Google Pay किंवा Groww) तुम्ही ग्रॅमच्या प्रमाणात सोने खरेदी करू शकता. हे भौतिक सोन्याशिवाय किंमत ट्रॅक करते आणि विक्री करताना रोख किंवा भौतिक सोने मिळू शकते. बनावट शुल्क शून्य असते.
फायदे: सोयीस्कर, कमी रक्कमेत सुरू करता येते.
तोटे: प्लॅटफॉर्म जोखीम आणि शुल्क.
३. गोल्ड ईटीएफ (Gold Exchange Traded Funds)
स्टॉक एक्सचेंजवर ट्रेड होणारे फंड, जे सोन्याच्या किंमतीला ट्रॅक करतात. डिमॅट अकाउंटद्वारे खरेदी करा (जसे Zerodha किंवा Groww वर). हे पोर्टफोलिओमध्ये विविधता आणते.
फायदे: तरलता उच्च, साठवणची गरज नाही.
तोटे: बाजारातील चढ-उतार आणि ब्रोकरेज शुल्क.
४. गोल्ड म्युच्युअल फंड (Gold Mutual Funds)
हे फंड गोल्ड ईटीएफमध्ये गुंतवणूक करतात. SIP द्वारे मासिक गुंतवणूक करा, ज्यामुळे जोखीम कमी होते. UTI किंवा Axis सारख्या कंपन्यांकडून उपलब्ध.
फायदे: व्यावसायिक व्यवस्थापन, SIP पर्याय.
तोटे: फंड मॅनेजमेंट शुल्क.
५. सॉवरेन गोल्ड बाँड (Sovereign Gold Bonds)
आरबीआयद्वारे जारी केलेले सरकारी बाँड, जे सोन्याच्या किंमतीला जोडलेले असतात. ८ वर्षांची मुदत, २.५% व्याज मिळते. बँक किंवा पोस्ट ऑफिसद्वारे खरेदी करा.
फायदे: व्याज आणि कर लाभ (मुदतपूर्तीवर करमुक्त).
तोटे: लॉक-इन कालावधी (५ वर्षांनंतर विक्री शक्य).
६. गोल्ड फ्यूचर्स आणि ऑप्शन्स (Gold Futures and Options)
एमसीएक्सवर ट्रेडिंगद्वारे सोन्याच्या किंमतीवर सट्टा. हे प्रगत गुंतवणूकदारांसाठी, पोर्टफोलिओ हेजिंगसाठी उपयुक्त.
फायदे: उच्च रिटर्नची शक्यता.
तोटे: उच्च जोखीम, नुकसान होऊ शकते.
पोर्टफोलिओमध्ये सोने ५-१०% ठेवा, विविधता आणण्यासाठी. गुंतवणूक करण्यापूर्वी आर्थिक सल्लागाराशी चर्चा करा, कर नियम तपासा आणि बाजारातील चढ-उतार लक्षात घ्या.
या व्यतिरिक्त सतर्क आणि सावध राहणे महत्त्वाचे आहे. अनेक वेबसाइट आणि अॅप्स डिजिटल सोने खरेदी आणि विक्रीसाठी आकर्षक ऑफर देतात. फसव्या, अनियंत्रित प्लॅटफॉर्म टाळा, कारण त्यांच्याकडे अधिकृत सुरक्षा नसते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, जर तुमचे पैसे घेतल्यानंतर असे प्लॅटफॉर्म अचानक बंद झाले तर तुमच्याकडे काहीही उरणार नाही. म्हणून, जर तुम्हाला डिजिटल सोने खरेदी करायचे असेल, तर विश्वासार्ह प्लॅटफॉर्म वापरा आणि थोड्या रकमेपासून सुरुवात करा.
