"झाडे लावा, झाडे जगवा; निसर्गाचा हाच मंत्र मनी रुजवा."
आपल्या जीवनाचा श्वास म्हणजे निसर्ग. सकाळी उगवणारा सूर्य, रात्रीचे चांदणे, खळाळणारी नदी, हिरवेगार डोंगर आणि किलबिलणारे पक्षी हे सर्व आपल्या आयुष्यात आनंद भरतात. म्हणूनच निसर्गाला आपला 'खरा मित्र' म्हटले जाते.
प्रस्तावना
"निसर्ग" हा ईश्वराने मानवाला दिलेली सर्वात मोठी आणि मौल्यवान देणगी आहे. जन्मापासून ते मृत्यूपर्यंत माणूस निसर्गाच्या कुशीतच वाढतो. ज्याप्रमाणे एक चांगला मित्र आपल्याला संकटात साथ देतो आणि सुख-दुःखात सोबत असतो, अगदी तसेच निसर्ग कोणत्याही अपेक्षेशिवाय मानवाचे पालनपोषण करत असतो. म्हणूनच निसर्ग हा आपला 'खरा मित्र' आहे.
निसर्गाची निस्वार्थी साथ
खरा मित्र तोच असतो जो फक्त देतो, मागत नाही. निसर्ग मानवाला त्याच्या सर्व गरजांसाठी मदत करतो. झाडे आपल्याला श्वास घेण्यासाठी शुद्ध 'ऑक्सिजन' देतात. तहान भागवण्यासाठी नद्यांचे पाणी, भूक भागवण्यासाठी फळे-धान्य आणि औषधांसाठी वनस्पती निसर्गच पुरवतो. कडक उन्हात सावली देणारे झाड आणि पावसाळ्यात चैतन्य देणारी सृष्टी हा निसर्गाचाच चमत्कार आहे.
मनाची शांती आणि आनंद
आजच्या धावपळीच्या जीवनात माणूस जेव्हा तणावाखाली असतो, तेव्हा निसर्ग एका मित्रासारखा त्याला दिलासा देतो. पहाटेचा सूर्योदय, पक्ष्यांचे मंजूळ गाणे, खळाळणारे झरे आणि हिरवेगार डोंगर पाहिले की मनाला एक वेगळीच शांती मिळते. निसर्गाच्या सानिध्यात गेल्यावर माणसाचे दुःख हलके होते आणि त्याला जगण्याची नवी उमेद मिळते.
निसर्गाची शिकवण
निसर्ग आपला केवळ मित्रच नाही तर तो एक उत्तम 'गुरू' देखील आहे. झाडे कडक ऊन सोसून इतरांना सावली देतात, यातून आपण 'परोपकार' शिकतो. ऋतूचक्र वेळेवर बदलत असते, त्यातून आपण 'नियमबद्धता' शिकतो. संकट कितीही मोठे आले तरी पुन्हा उभं कसं राहायचं, हे आपल्याला निसर्गातील पालवी शिकवते.
आपले कर्तव्य
दुर्दैवाने, मानवाने स्वतःच्या स्वार्थासाठी या आपल्या प्रिय मित्राला इजा पोहोचवली आहे. जंगलतोड, वाढते प्रदूषण आणि प्लॅस्टिकचा अतिवापर यामुळे निसर्गाचा समतोल बिघडला आहे. जर आपण आपल्या या मित्राला वाचवले नाही, तर मानवाचे अस्तित्वच धोक्यात येईल.
निष्कर्ष
निसर्ग हा आपला प्राण आहे. एका चांगल्या मित्राची काळजी घेणे जसे आपले कर्तव्य असते, तसेच निसर्गाचे रक्षण करणे ही आपली जबाबदारी आहे. आपण जास्तीत जास्त झाडे लावून, पाण्याचा अपव्यय टाळून आणि प्रदूषण कमी करून आपल्या या 'निसर्ग' मित्राची मैत्री जपू शकतो.
प्रेरणादायी ओळी
"निसर्ग ही परमेश्वराची कविता आहे, ती वाचायला शिका."
"झाडे लावा, झाडे जगवा; निसर्गाचा हाच मंत्र मनी रुजवा."
''निसर्ग आपला गुरुही आहे आणि सखाही.''
''निसर्गाचे रक्षण, भविष्याचे जतन!''
Edited By- Dhanashri Naik