Chhatrapati Shivaji Maharaj Jayanti : छत्रपती शिवाजी महाराजांनी जिंकलेले किल्ले; नक्कीच भेट द्या

७. सिंधुदुर्ग 

महत्त्व: महाराजांनी स्वराज्याचे आरमार बळकट करण्यासाठी समुद्रात बांधलेला हा जलदुर्ग. याच्या पायाभरणीसाठी त्यांनी पाच मण शिसे वापरले होते.

८. पुरंदर 

महत्त्व: मुरारबाजी देशपांडे यांनी या किल्ल्यासाठी अतुलनीय शौर्य दाखवले. मिर्झाराजे जयसिंग यांच्याशी झालेल्या तहात हा किल्ला मुघलांना द्यावा लागला होता, जो नंतर पुन्हा जिंकला.

९. साल्हेर 

महत्त्व: खानदेशातील हा सर्वात उंच किल्ला. येथे मराठे आणि मुघल यांच्यात मोठे मैदानी युद्ध झाले होते, ज्यात मराठ्यांचा विजय झाला.

१०. जिंजी  

महत्त्व: दक्षिण दिग्विजय मोहिमेत महाराजांनी तामिळनाडूतील हा अभेद्य किल्ला जिंकला. हा किल्ला स्वराज्याची तिसरी राजधानी म्हणूनही ओळखला जातो.

इतर काही महत्त्वाचे किल्ले

लोहगड, विसापूर, तिकोना, प्रबळगड, जंजिरा (पद्मदुर्ग), कोलाबा, सुवर्णदुर्ग, जवळी, रोहिडा आणि अर्नाळा.

महाराजांच्या किल्ल्यांचे वर्गीकरण हे प्रामुख्याने गिरीदुर्ग (डोंगरी किल्ले), जलदुर्ग (समुद्रातील किल्ले) आणि भुईकोट (मैदानी किल्ले) असे केले जाते.