Maharashtra Agriculture Day 2026 : महाराष्ट्र कृषि दिन; इतिहास आणि पार्श्वभूमी

हरितक्रांतीचे प्रणेते 

६० च्या दशकात जेव्हा देश अन्नधान्याच्या टंचाईचा सामना करत होता, तेव्हा त्यांनी महाराष्ट्रात शेती क्षेत्रात क्रांतिकारी बदल घडवून आणले. म्हणूनच त्यांना 'महाराष्ट्रातील हरितक्रांतीचे जनक' म्हटले जाते. त्यांच्या या योगदानाचा गौरव म्हणून १९८९ मध्ये राज्य सरकारने १ जुलै हा दिवस 'कृषि दिन' म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय घेतला.

वसंतराव नाईक यांचे कृषी क्षेत्रातील योगदान

त्यांनी शेतकऱ्यांना पारंपरिक शेती सोडून आधुनिक तंत्रज्ञान आणि 'तायचुंग', 'आयआर-८' सारख्या संकरित बियाण्यांचा वापर करण्याचे आवाहन केले आणि स्वतः शेतात उतरून प्रयोग केले.

शेती क्षेत्रातील संशोधनाला गती देण्यासाठी त्यांनी महाराष्ट्रात राहुरी, अकोला, परभणी आणि दापोली येथे चार स्वतंत्र कृषी विद्यापीठांची स्थापना करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.

तसेच "पुढच्या दोन वर्षांत जर आपण धान्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण झालो नाही, तर मी स्वतः फासावर लटकेन," अशी ऐतिहासिक घोषणा त्यांनी केली होती आणि त्यांनी महाराष्ट्र अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वावलंबी करून दाखवला. 

महाराष्ट्राच्या कृषी क्षेत्राचा कायापालट करणारे आणि राज्याला अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण बनवणारे नेते, महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांच्या जयंतीनिमित्त याकरिताच  हा दिवस साजरा केला जातो.

Edited By- Dhanashri Naik