suvichar
✕

Savitribai Phule Jayanti 2025 शाळेत जाताना लोक सावित्रीबाई फुले यांच्यावर चिखलफेक करायचे

Updated: शुक्रवार, 3 जानेवारी 2025 (11:51 IST)
 
लहानपणी एकदा सावित्रीबाई इंग्रजी पुस्तकाची पाने उलटत असताना त्यांच्या वडिलांनी त्यांना वाचताना पाहिले. त्यांच्या वडिलांनी ते पुस्तक त्यांच्याकडून हिसकावून घेतले होते कारण त्यावेळी फक्त उच्चवर्णीय पुरुषांनाच शिक्षणाचा अधिकार होता. त्यामुळे सावित्रीबाईंचे संपूर्ण जीवन शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला शिक्षणाचा हक्क मिळवून देण्याभोवती फिरले. त्यांना भारतातील स्त्रीवादाचा पहिला आवाजही मानला जातो. त्या एक समाजसुधारक आणि मराठी कवयित्रीही होत्या. त्या काळातील पहिले मराठी कवी म्हणूनही त्यांना प्रसिद्धी मिळाली.
ALSO READ: Savitribai Phule Jayanti भारताच्या पहिल्या महिला शिक्षिका सावित्रीबाई फुले यांचे महत्त्वाचे कार्य
बालविवाहानंतर पतीने शिक्षणाचे स्वप्न पूर्ण केले
भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सावित्रीबाईंचा जन्म 3 जानेवारी 1831 रोजी झाला. त्यावेळच्या सामाजिक जडणघडणीनुसार त्यांचे वयाच्या अवघ्या 13 व्या वर्षी लग्न झाले. त्यांच्या पतीचे नाव ज्योतिराव फुले होते. फुले यांना लग्नाच्या काळात लिहिणे-वाचणे माहित नव्हते, परंतु त्यांची अभ्यासाप्रती असलेली आवड आणि समर्पित वृत्ती पाहून त्यांचे पती खूप प्रभावित झाले आणि त्यांनी त्यांना पुढील शिक्षण देण्याचा निर्णय घेतला. जोतिराव स्वतः लग्नाच्या काळात विद्यार्थी होते पण तरीही त्यांनी सावित्रीबाईंना शिकवण्यात कोणतीही कसर सोडली नाही. त्याचा परिणाम असा झाला की सावित्रीबाईंनी शिक्षण घेतले आणि शिक्षकांचे प्रशिक्षण घेतले आणि त्या देशातील पहिल्या महिला शिक्षिका झाल्या.
 
परंपरावादी लोक दगड आणि चिखल फेकायचे
ब्रिटीश राजवटीत देशातील इतर लोकांसोबत महिलांना अनेक पातळ्यांवर भेदभाव आणि सामाजिक दुष्कृत्यांना सामोरे जावे लागले. विशेषत: दलितांच्या बाबतीत भेदभावाची पातळी आणखी वाढली. दलित कुटुंबात जन्म घेतल्याचे परिणाम सावित्रीबाईंनाही भोगावे लागले. त्या शाळेत जायचा तेव्हा लोक त्यांच्यावर दगडफेक करायचे. फुलेंवर केवळ पुरुषच नाही तर स्त्रियाही शेण, माती वगैरे टाकत असत. पण या सर्व अत्याचारांनी सावित्रीबाईंची हिंमत कमी होऊ दिली नाही आणि त्यांनी महिलांच्या हिताचे काम सुरूच ठेवले.
ALSO READ: सावित्रीबाई फुले यांनी जोतिबांना लिहिलेली दुर्मीळ पत्रं
महिलांसाठी पहिली शाळा उघडली
फुले यांनी त्यांच्या पतीसह पुण्यात, महाराष्ट्रामध्ये मुलींसाठी शाळा उघडली. 1848 साली उघडलेली ही शाळा देशातील पहिली मुलींची शाळा मानली जाते. एवढेच नाही तर सावित्रीबाई आणि त्यांचे पती ज्योतिराव फुले यांनी देशातील महिलांसाठी 18 शाळा उघडल्या. या कार्याबद्दल त्यांना ब्रिटीश सरकारने सन्मानितही केले होते. या शाळांमधली विशेष गोष्ट म्हणजे सर्व वर्ग आणि जातीच्या स्त्रिया शिक्षण घेण्यासाठी येऊ शकत होत्या. त्या काळी महिलांना घराबाहेर पडण्याची परवानगी नसलेल्या ठिकाणी फुले यांचे हे पाऊल अत्यंत स्तुत्य आहे.
 
फुलेही कविता लिहीत असत
त्यांनी विधवांसाठी एक आश्रम देखील उघडला आणि त्यांच्या कुटुंबाने सोडलेल्या महिलांना आश्रय देण्यास सुरुवात केली. समाजसुधारक असण्यासोबतच सावित्रीबाई या कवयित्री होत्या ज्यांनी जात आणि पितृसत्ताविरुद्ध संघर्ष करत कविता लिहिल्या. त्यांचे जीवन आजही महिलांना संघर्ष करून पुढे जाण्याची प्रेरणा देते. 10 मार्च 1897 रोजी भारताने देशातील पहिल्या महिला शिक्षिका सावित्रीबाई फुले यांना गमावले. समाजसुधारक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि कवी म्हणून फुले यांनी देशात अनेक महत्त्वाच्या भूमिका बजावल्या. त्यांनी केलेल्या कार्याबद्दल आज संपूर्ण देश त्यांना आदरांजली वाहतो आहे. सावित्रीबाई फुले यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य महिलांच्या हक्कांसाठी लढण्यात घालवले. देशातील पहिल्या महिला शिक्षिका असल्याने त्यांनी समाजातील प्रत्येक घटकातील महिलांना शिक्षणाबाबत जागरूक करण्याचा प्रयत्न केला. महाराष्ट्रातील एका छोट्या गावात जन्मलेले फुले आजही महिलांचे प्रेरणास्थान म्हणून स्मरणात आहेत.
ALSO READ: सावित्रीबाई फुले यांचे जीवनचरित्र

सर्व पहा

देवाची पूजा करतांना कोणते स्तोत्र आवर्जून म्हणावे?

वास्तुशास्त्रानुसार या पाच वनस्पतींपैकी कोणतीही वनस्पती छतावर ठेवल्यास होतात हे नुकसान

Winter Breakfast हिवाळ्यात सकाळी नाश्त्याला कोणते पौष्टिक पदार्थ खावेत?

हिवाळ्यात अंघोळीनंतर त्वचा कोरडी पडते? ट्राय करा हे सोपे आणि प्रभावी घरगुती उपाय!

थंडीच्या दिवसांतही शरीर राहील हायड्रेटेड; हिवाळ्यात नारळ पाणी पिण्याचे ५ मोठे फायदे

सर्व पहा

LIVE: नागपूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना प्राण्यांपासून पिकांचे संरक्षण करण्यासाठी सौर ऊर्जेवर चालणारी उपकरणे मिळणार

अजित पवार यांचा मृत्यू हा अपघात होता की कट? तपास जलदगतीने करण्यासाठी फडणवीस यांनी अमित शाह यांच्याकडे मदत मागितली

जय शाह यांची आयसीसी अध्यक्षपदी दुसऱ्यांदा बिनविरोध निवड

ब्रिटनचे प्रिन्स विल्यम पत्नीसोबत भारत दौऱ्यावर; मुंबईत महान क्रिकेटपटू सचिन तेंडुलकर यांची भेट घेतली

महाराष्ट्र सरकारचा मोठा उपक्रम; महिला कैद्यांसाठी खुल्या तुरुंग वसाहती, जिथे पात्र कैदी त्यांच्या कुटुंबासोबत राहू शकतील

पुढील लेख
Show comments