Dharma Sangrah
✕

Interesting facts about India तुम्हाला माहित आहे का? भारतातील हे शहर 'कॉटन सिटी' म्हणून ओळखले जाते

Updated: बुधवार, 14 जानेवारी 2026 (18:22 IST)
 
तसेच भारतात 'कॉटन सिटी' म्हणून ओळखले जाणारे शहर म्हणजे महाराष्ट्रतील मुंबई शहर होय. प्रसिद्ध असलेल्या मुंबई शहराचा आर्थिक पाया हा कापसावर आधारित आहे याची कल्पना करणे कठीण आहे. ब्रिटिश वसाहत काळात, मुंबई भारतातील सर्वात महत्त्वाचे कापूस व्यापार केंद्र म्हणून उदयास आली. येथील कापसाच्या खरेदी, प्रक्रिया आणि निर्यातीमुळे शहराला एक नवीन ओळख मिळाली. म्हणूनच आज मुंबईला 'भारताचे कापूस शहर' म्हटले जाते. कापूस उद्योगाने केवळ रोजगार निर्माण केला नाही तर शहराच्या आर्थिक वाढीलाही गती दिली.
 
मुंबईत कापसाचा प्रवास 
मुंबईत पहिल्या कापूस गिरण्या ब्रिटिश राजवटीत स्थापन झाल्या होत्या. बॉम्बे स्पिनिंग अँड विव्हिंग कंपनीच्या स्थापनेने देशाचा, विशेषतः मुंबईचा इतिहास बदलला. काही वेळातच डझनभर कापड गिरण्या सुरू झाल्या, ज्यांनी शहराला एक नवीन ओळख देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. या गिरण्या कापसाचे उत्पादन सूत आणि कापडात करू लागल्या, ज्या देशांतर्गत आणि परदेशात निर्यात केल्या जात होत्या. मुंबईचे कापड अमेरिका आणि युरोपमध्ये निर्यात केले जाऊ लागले, ज्यामुळे शहर आंतरराष्ट्रीय व्यापार नकाशावर आले.
ALSO READ: अजब गावाची गजब परंपरा, वर सजला वधू प्रमाणे तर वधूने घातला वराचा पोशाख; यामागील रहस्य काय आहे?
समुद्रमार्गे कापसाची आयात आणि निर्यात सुलभ झाल्यामुळे मुंबईला "कापूस शहर" म्हणून उदयास आणण्यात बंदराने महत्त्वाची भूमिका बजावली. मुंबईचे भौगोलिक स्थान, मजबूत व्यापार बाजारपेठ आणि ब्रिटिश धोरणांमुळे कापड उद्योगाला झपाट्याने चालना मिळाली. परिणामी, या उद्योगात काम करणाऱ्या लाखो कामगारांना उत्पन्नाचा चांगला स्रोत मिळाला आणि शहराचे झपाट्याने शहरीकरण झाले.
ALSO READ: दिल्ली किंवा मुंबई नाही तर या राज्यात आहे सर्वाधिक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
मुंबईला केवळ औद्योगिक शहरच नव्हे तर आर्थिक राजधानी बनवण्यात कापूस आणि कापड उद्योगांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. या उद्योगांनी बँकिंग, विमा आणि शेअर बाजार यासारख्या उपक्रमांना चालना दिली. कालांतराने गिरण्या बंद पडल्या तरी, त्यांचे योगदान मुंबईच्या ओळखीचा एक भाग राहिले आहे. "कॉटन सिटी" म्हणून मुंबईचा वारसा हा भारताच्या औद्योगिक इतिहासाचा एक भाग आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
ALSO READ: Tallest Christmas Tree जगातील सर्वात उंच ख्रिसमस ट्री कुठे आहे? माहित आहे का तुम्हाला?
Edited By- Dhanashri Naik

सर्व पहा

फुफ्फुसे मजबूत करण्यासाठी दररोज फक्त १० मिनिटे प्राणायाम करा, फायदे जाणून घ्या

कमी वेळात काढा सोपी अन् सुंदर रांगोळी! ५ मिनिटांत बनणाऱ्या ४ बेहतरीन डिझाइन्स

टिकू तलसानिया आणि पूजा जोशी यांच्या 'देवी विज्ञानम' या चित्रपटाचा ट्रेलर प्रदर्शित

धूर्तपणाचे वाईट परिणाम होतात; पिंजऱ्यातील सिंह...हितोपदेशातील गोष्ट

लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी घराच्या मुख्य दारावर 'या' ५ गोष्टी नक्की लावा

सर्व पहा

Rose Gulkand Coconut Ladoo बिनपाकाचे अत्यंत झटपट होणारे ''इन्स्टंट रोझ-गुलकंद नारळ लाडू''

सणासुदीला मिठाई खाताना काळजी घ्या! रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढू नये यासाठी अवलंबवा या टिप्स

पौराणिक कथा : अहंकार सोडा, नम्र व्हा...गोष्ट देवर्षी नारद आणि वृक्षाची

लसूण शेव : कुरकुरीत राहण्यासाठी पीठ मळण्याची अचूक पद्धत

Happy Diwali Padwa to Father in Marathi Images बाबांना दिवाळी पाडव्याच्या शुभेच्छा

पुढील लेख
Show comments