New rules of digital payments डिजिटल पेमेंटचा नियम बदलणार

डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षित करणे हे उद्दिष्ट
डिजिटल पेमेंट अधिक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह करण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने गुरुवारी (२५ सप्टेंबर २०२५) नवीन नियम जारी केले. हे नियम १ एप्रिल २०२६ पासून लागू होतील. डिजिटल पेमेंट अधिक सुरक्षित करण्याच्या दिशेने हे नवीन RBI नियम एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. यामुळे वापरकर्त्याची सुरक्षा वाढेल, तर वाढलेले तांत्रिक पर्याय व्यवहारांमध्ये सोय आणि लवचिकता देखील आणतील. आता द्वि-चरण पडताळणीसाठी अनेक पर्याय असतील.

आतापर्यंत, व्यवहाराची पुष्टी प्रामुख्याने SMS-आधारित OTP द्वारे केली जात होती. तथापि, नवीन नियमांनुसार, OTP व्यतिरिक्त इतर पर्याय देखील उपलब्ध असतील.

नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, प्रत्येक व्यवहारात किमान एक प्रमाणीकरण घटक असणे आवश्यक आहे जो प्रत्येक व्यवहारासाठी अद्वितीय आणि विशिष्ट असेल. यामुळे फसवणुकीची शक्यता कमी होईल. पेमेंट सिस्टममध्ये मजबूत सुरक्षा पायाभूत सुविधा आवश्यक आहे.

आरबीआयने असेही म्हटले आहे की पेमेंट सिस्टम अशा प्रकारे डिझाइन केल्या पाहिजेत की जरी एका प्रमाणीकरण घटकाशी तडजोड केली गेली तरी त्याचा इतर घटकांच्या विश्वासार्हतेवर आणि सुरक्षिततेवर परिणाम होणार नाही.

१ ऑक्टोबर २०२६ पासून, सर्व कार्ड जारी करणाऱ्या संस्थांना सीमापार, नॉन-रिकरींग, कार्ड-नॉट-प्रेझेंट (CNP) व्यवहारांसाठी पडताळणी प्रक्रिया राबविल्या जात आहे याची खात्री करणे आवश्यक असेल. हे विशेषतः परदेशी आस्थापनांमधून केलेल्या पेमेंटवर लागू होईल.

Edited By- Dhanashri Naik