Yogasanas for a sharp mind तीक्ष्ण मनासाठी 4 योगासने करा

Do 4 Yogasanas for a sharp mind नियमित प्राणायाम केल्याने मेंदूच्या दोन्ही भागात प्राणवायूचा संचार होतो. यामुळे मेंदूला ऑक्सिजनचा पुरवठा होतो. कपालभाती किंवा भस्त्रिका प्राणायाम हे जोरदार वाऱ्यांसारखे आहे जे मेंदूतील जीवाणू नष्ट करतात आणि न्यूरॉन क्रियाकलाप वाढवतात. यासोबत तुम्ही खालील 4 योगासने केल्यास तुमचे मन तीक्ष्ण होईल.

1.  कटिचक्रासन करण्याची पद्धत : या योगासनाचा सराव करताना कंबर उजवीकडे व डावीकडे फिरवली जाते, म्हणून या योगासनाला कटी चक्रासन असे नाव देण्यात आले आहे. हे आसन करण्यासाठी प्रथम सरळ उभे राहून दोन्ही पायांमध्ये दीड ते दोन फूट अंतर ठेवा. आता दोन्ही हात खांद्याच्या रेषेत पसरवा. यानंतर डावा हात उजव्या खांद्यावर ठेवा आणि उजवा हात मागून डावीकडे आणा. आता तोंड फिरवून डाव्या खांद्याच्या रेषेत आणा. काही वेळ या स्थितीत उभे रहा. जेव्हा तुम्ही चांगले फिरता तेव्हा ही स्थिती कायम ठेवा आणि मग श्वास घेताना तुम्ही मध्यभागी या. अर्धा आवर्तन झालं. आता हीच प्रक्रिया उजव्या बाजूला करा. हे आसन करताना लक्षात ठेवा की कंबर फिरवताना गुडघे वाकलेले नसावेत आणि पायही एकाच जागी ठेवावेत. लक्षात ठेवा पाठीत दुखत असेल तर या आसनाचा सराव करू नये.

2. अंजनेयासन :- हनुमानजींचे एक नाव अंजनेय देखील आहे. हनुमान जी एका पायाचा गुडघा खाली ठेवतात आणि दुसरा पाय पुढे करतात आणि कंबरेवर हात ठेवतात त्याच प्रकारे हे आसन केले जाते. अंजनेय आसनामध्ये इतर आसने आणि आसने देखील समाविष्ट आहेत. सर्वप्रथम वज्रासनात आरामात बसावे. हळू हळू गुडघे टेकून पाठ, मान, डोके, नितंब आणि मांड्या सरळ ठेवा. हात कंबरेजवळ ठेवा आणि समोर पहा. आता डावा पाय पुढे सरकवून 90 अंशाच्या कोनाप्रमाणे जमिनीवर ठेवा. या दरम्यान, डावा हात डाव्या पायाच्या मांडीवर राहील. नंतर आपल्या हातांचे तळवे हृदयाजवळ एकत्र ठेवा म्हणजेच नमस्कार मुद्रामध्ये ठेवा. श्वास घेताना जोडलेले तळवे डोक्याच्या वर उचला आणि हात सरळ करा आणि डोके मागे टेकवा. या स्थितीत उजवा पाय मागे सरळ करून, कंबरेपासून मागे वाकवा. काही काळ या अंतिम स्थितीत रहा. मग श्वास सोडून पुन्हा वज्रासनाच्या मुद्रेत परतलो. त्याचप्रमाणे आता उजवा पाय समोर 90 अंशाच्या कोनात ठेवून हीच प्रक्रिया करा.

3. पादांगुष्ठासन : - पादांगुष्ठासन हा संस्कृत शब्द आहे. पहिल्या पदाचा अर्थ आहे पाय. अंगुस्थ या दुसऱ्या शब्दाचा अर्थ अंगठा किंवा पायाचे मोठे बोट असा होतो. आसन म्हणजे उभे राहणे, झोपणे किंवा विशिष्ट स्थितीत बसणे असे म्हणतात. इंग्रजी भाषेत याला हँड टू बिग टोय पोज म्हणतात. पादांगुष्ठासनाच्या सरावाने,पाठीची खालची बाजू ,पाय आणि घोटे, हॅमस्ट्रिंग,श्रोणि क्वाड्रिसेप्स,आदि स्नायू मजबूत होतात आणि ते ताणले जातात.

कसे करावे- 

पदांगुष्ठासन योग करण्यासाठी सर्वप्रथम जमिनीवर योगा चटई पसरवून त्यावर सरळ उभे रहा.

हे आसन करण्यासाठी ताडासन आसनातही उभे राहू शकता.

तुमचे दोन्ही हात आणि पाठीचा कणा सरळ ठेवा आणि दोन पायांमध्ये किमान ६ इंच अंतर ठेवा.

आता, श्वास सोडताना, शरीराचा वरचा भाग सरळ ठेवून नितंबाच्या सांध्यापासून खाली वाकून घ्या.

येथे कंबरेपासून वाकून वरचा भाग पूर्णपणे सरळ ठेवावा, हे लक्षात ठेवा.

आपल्या कपाळाला पायांनी स्पर्श करण्याचा प्रयत्न करा आणि पायाचे बोट दोन्ही हातांनी धरा, ज्यामध्ये तुमची पकड मजबूत असावी.

श्वास घ्या आणि धड वर करा आणि आपले हात कोपरापासून सरळ करा.

या आसनात तुम्ही 30 ते 90 सेकंद राहू शकता.

नंतर तुमचे दोन्ही हात दुमडून अंगठा सोडून सरळ करा.

4. अर्धमत्स्येंद्रासन : - अर्धमत्स्येंद्रासन गोरक्षनाथांचे गुरू मच्छिंद्रनाथांनी शोधून काढले. मच्छिंद्रनाथ याच आसनात ध्यानस्थ बसत. मत्स्येंद्रासनातूनच अर्धमंत्स्येंद्रासनाची निर्मिती झाली.

कृती- खाली बसून दोन्ही पाय सरळ करा. डावा पाय गुडघ्यात वाकवून टाच पार्श्वभागाच्या खाली न्या. उजवा पाय गुडघ्यात वाकवून उभा करा आणि डावा पाय मांड्यापासून वर नेऊन मांड्यांच्या मागे जमिनीवर टेकवा. आता डावा पायाला उजव्या गुडघ्याच्या पलीकडे नेऊन अर्थात गुडघ्याच्या बाजूलाच ठेवून डाव्या पायाने उजव्या पायाचा अंगठा पकडा. आता उजवा हात पाठीच्या मागे नेऊन तो फिरवावा आणि डाव्या पायाची पोटरी पकडावी. यावेळी तुमचे डोके असे फिरवा की हनुवटी व डावा खांदा एका सरळ रेषेत आले पाहिजे. खाली झुकायला नको. छाती ताणलेली हवी.

हेच आसन विरूद्ध दिशेनेही करता येते. सुरवातीला किमान पाच सेकंद हे आसन करा. त्यानंतर एक मिनिटापर्यंत ते वाढवत न्या.

सूचना- पाठीचे हाड दुखत असल्यास वा पोटाचा गंभीर आजार असल्यास हे आसन करू नका