Nag Panchami 2025 : भारतातील प्रसिद्ध नाग देवता मंदिर

Publish: Thu, 24 Jul 2025 (07:30 IST) Updated: Thu, 24 Jul 2025 (17:23 IST)

India Tourism : श्रावण महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पंचमीला नागपंचमी साजरी केली जाते. या दिवशी, नागदेवतेची पूजा दूध, चमेलीची फुले आणि विशेष मंत्रांनी केली जाते. असे मानले जाते की यामुळे कालसर्प दोष, सर्प भय आणि पितृ दोषांपासून मुक्तता मिळते, तसेच आनंद आणि समृद्धी मिळते. भारतात नाग देवतांची अनेक प्रसिद्ध मंदिरे आहे, जी हिंदू धर्मातील नागपूजेच्या प्राचीन परंपरेचे प्रतिबिंब आहे. ही मंदिरे विशेषतः नाग पंचमीच्या दिवशी भाविकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र बनतात. नागपंचमीच्या दिवशी भाविक श्रद्धेने या मंदिरामध्ये दर्शनास येतात. तुम्ही नागपंचमीला या मंदिरांमध्ये जाऊन दर्शन नक्कीच घेऊ  शकतात. तर चला जाणून घेऊ या भारतात नागदेवतेचे मंदिर कुठे आहे?   

नागचंद्रेश्वर मंदिर उज्जैन मध्य प्रदेश 

हे मंदिर उज्जैनमधील महाकालेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिराच्या तिसऱ्या मजल्यावर आहे. मंदिराचे दरवाजे वर्षातून एकदाच नाग पंचमीच्या दिवशी उघडतात. येथे भगवान शिव, माता पार्वती आणि गणेश दहा तोंडी सर्पशेलवर विराजमान आहे. ही मूर्ती ११ व्या शतकातील असल्याचे मानले जाते आणि ती नेपाळमधून आणली गेली होती. त्रिकाल पूजेची परंपरा आहे, ज्यामध्ये मध्यरात्री, दुपारी आणि संध्याकाळी पूजा केली जाते. येथे पूजा केल्याने कालसर्प दोषापासून मुक्तता मिळते आणि आनंद आणि समृद्धी मिळते.

शेषनाग मंदिर जम्मू आणि काश्मीर

शेषनाग मंदिर हे जम्मू आणि काश्मीरमधील पीर पंजाल पर्वतरांगातील पटनीटॉपजवळ आहे. हे ६०० वर्षे जुने मंदिर नाग पंचमीच्या भव्य उत्सवासाठी प्रसिद्ध आहे, जिथे हजारो भाविक उपस्थित राहतात. या मंदिरात पूजा केल्याने भाविकांच्या इच्छा पूर्ण होतात.

नाग देवता मंदिर मसूरी उत्तराखंड 

उत्तराखंड मधील देहरादूनहून मसूरीला जाताना हाथी पावन रोडवर, क्यार कुली भट्टा गावात नाग देवता मंदिर आहे. हे ५०० वर्षांहून अधिक जुने सिद्धपीठ मंदिर आहे. येथे नाग पंचमीला एक मेळा भरतो, जिथे भाविक नाग देवतेच्या मूर्तीचा दूधभिषेक करतात. एका आख्यायिकेनुसार, दगडावर गायीचे दूध अर्पण करण्याच्या घटनेमुळे हे मंदिर स्थापन झाले. इच्छा पूर्ण झाल्यानंतर, भाविक पुढच्या वर्षी पुन्हा दूधभिषेक करतात.

मनारशाळा श्रीनागराज मंदिर केरळ

केरळमधील अलाप्पुझा जिल्ह्यात मनारशाळा श्रीनागराज मंदिर आहे. हे भारतातील सर्वात मोठे सर्प मंदिर आहे, जिथे सुमारे ३०,००० सर्प मूर्ती आहे. मंदिराचे मुख्य पुजारी एक महिला आहे आणि ते भगवान परशुरामांनी स्थापन केले आहे असे मानले जाते. बाळंतपण आणि आरोग्यासाठी भाविक येथे येतात.

नागद्वारी मंदिर पचमढी मध्य प्रदेश 

मध्य प्रदेशातील पचमढी सातपुरा प्रदेशातील गुहांमध्ये नागद्वारी मंदिर आहे. हे मंदिर सापांना समर्पित आहे आणि १०० फूट लांब चिंतामणि गुहेत अनेक सर्प मूर्ती आहे. श्रावणात येथे एक मेळा भरतो. येथे पूजा केल्याने सापाची भीती आणि कालसर्प दोषापासून मुक्तता मिळते.

राणीताल नाग मंदिर कांगडा हिमाचल प्रदेश 

कांगडा पासून १६ किमी अंतरावर चेलियान गावात राणीताल नाग मंदिर आहे. श्रावणात येथे जत्रेदरम्यान सर्प देवता दिसण्याची श्रद्धा आहे. सर्पदंशाने ग्रस्त असलेल्या लोकांना येथून माती आणि पांढऱ्या दोरीने उपचार केले जातात. सर्पदंशातून त्वरित आराम मिळतो आणि सुख-समृद्धी मिळते.

घाटी सुब्रमण्य मंदिर बेंगळुरू कर्नाटक

बेंगळुरूपासून ६० किमी अंतरावर दोड्डाबल्लापुरा तालुक्यात घाटी सुब्रमण्य मंदिर आहे. हे ६०० वर्ष जुने मंदिर भगवान कार्तिकेय (सुब्रमण्य) यांना समर्पित आहे, जिथे सात डोके असलेल्या सापाची पूजा केली जाते. निपुत्रिक जोडप्यांनी येथे सर्पमूर्तीची स्थापना केली जाते. संतती प्राप्त करण्यासाठी आणि सर्पदोष दूर करण्यासाठी हे मंदिर प्रसिद्ध आहे.