धन्वंतरी पूजन विधी: निरोगी आरोग्यासाठी धनत्रयोदशीला कशी करावी पूजा? जाणून घ्या महत्त्व, पूजेची सामग्री आणि मंत्र

 सुख-समृद्धी: घरात सुख, शांती आणि समृद्धी नांदावी, अशी प्रार्थना केली जाते.

 निरोगी जीवनशैलीचा संकल्प: शरीर आणि मनाचे आरोग्य जपण्याचा संकल्प करण्यासाठी हा दिवस महत्त्वाचा मानला जातो.

धन्वंतरी पूजेसाठी आवश्यक सामग्री

पूजा करण्यापूर्वी खालील साहित्य तयार ठेवावे.

 भगवान धन्वंतरी यांची मूर्ती किंवा फोटो

 पाट आणि स्वच्छ लाल किंवा पिवळे वस्त्र

 तांब्या किंवा कलश आणि स्वच्छ पाणी

  हळद, कुंकू, चंदन आणि अक्षता

  फुले आणि हार

 तुळशीची पाने

 धूप, अगरबत्ती आणि तुपाचा दिवा

  फळे, मिठाई आणि नैवेद्य

 पंचामृत

 पान, सुपारी आणि दक्षिणा

घरातील परंपरेनुसार पूजेच्या साहित्यात बदल असू शकतो

धनत्रयोदशीच्या दिवशी घरातील पूजा करण्याची जागा स्वच्छ करून भगवान धन्वंतरींची पूजा पुढीलप्रमाणे करावी.

१. पूजेची जागा स्वच्छ करा

सर्वप्रथम घरातील देवघर आणि पूजा करण्याची जागा स्वच्छ करावी. पाटावर लाल किंवा पिवळे वस्त्र अंथरून त्यावर भगवान धन्वंतरींची मूर्ती किंवा फोटो ठेवावा.

२. दिवा लावून गणेशपूजन करा

पूजेला सुरुवात करण्यापूर्वी भगवान गणेशाचे स्मरण करावे. त्यानंतर तुपाचा दिवा लावून धूप आणि अगरबत्ती दाखवावी.

३. पूजेचा संकल्प करा

हातात थोडे पाणी, अक्षता आणि फूल घेऊन कुटुंबाच्या उत्तम आरोग्यासाठी, दीर्घायुष्यासाठी आणि सुख-समृद्धीसाठी भगवान धन्वंतरींची पूजा करत असल्याचा संकल्प करावा.

४. भगवान धन्वंतरींचे आवाहन करा

भगवान धन्वंतरींचे ध्यान करून त्यांना पूजेसाठी आमंत्रित करावे. त्यानंतर त्यांच्या चरणी फुले अर्पण करावीत.

५. हळद, कुंकू आणि चंदन अर्पण करा

भगवान धन्वंतरींच्या मूर्तीला किंवा फोटोसमोर हळद, कुंकू, चंदन आणि अक्षता अर्पण कराव्यात. त्यानंतर फुलांचा हार किंवा फुले वाहावीत.

६. धूप आणि दीप अर्पण करा

भगवान धन्वंतरींना धूप आणि तुपाचा दिवा दाखवावा. मनोभावे त्यांची प्रार्थना करावी.

७. नैवेद्य दाखवा

भगवान धन्वंतरींना फळे, मिठाई, खीर किंवा घरात तयार केलेला सात्त्विक नैवेद्य अर्पण करावा. त्यानंतर पिण्यासाठी पाणी ठेवावे.

८. मंत्रजप आणि आरती करा

भगवान धन्वंतरींच्या मंत्राचा जप करावा. त्यानंतर धन्वंतरींची आरती करून कुटुंबाच्या आरोग्यासाठी प्रार्थना करावी.

९. क्षमाप्रार्थना करा

पूजेमध्ये काही चूक झाली असल्यास भगवान धन्वंतरींची क्षमा मागावी. शेवटी सर्वांना प्रसाद वाटावा.

ही घरच्या घरी करता येणारी सोपी पूजापद्धती आहे. अधिक विस्तृत षोडशोपचार पूजेत पाद्य, अर्घ्य, आचमन, ताम्बूल, दक्षिणा आणि पुष्पांजली यांचाही समावेश होतो. 

धनतेरस पर धन्वन्तरि पूजा विधि+1

भगवान धन्वंतरींचा विशेष मंत्र

धनत्रयोदशीच्या दिवशी भगवान धन्वंतरींच्या मंत्राचा श्रद्धेने जप करावा. हा मंत्र आरोग्य आणि निरोगी जीवनासाठी प्रार्थना म्हणून म्हटला जातो.

धन्वंतरी मंत्र

॥ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय धन्वन्तरये अमृतकलशहस्ताय
सर्वामयविनाशनाय त्रैलोक्यनाथाय श्रीमहाविष्णवे नमः ॥

 मंत्र कॉपी करा

मंत्राचा अर्थ: हातात अमृतकलश धारण करणाऱ्या, सर्व रोगांचा नाश करणाऱ्या आणि तिन्ही लोकांचे स्वामी असलेल्या भगवान धन्वंतरी अर्थात श्रीमहाविष्णूंना मी नमस्कार करतो.

हा प्रचलित धन्वंतरी मंत्र पूजेच्या वेळी म्हणता येतो. 

धनत्रयोदशीला धन्वंतरी पूजेसोबत कोणती काळजी घ्यावी?

- घरातील ज्येष्ठ व्यक्तींच्या आरोग्याची विशेष काळजी घ्यावी.

- घर आणि परिसर स्वच्छ ठेवावा.

- संतुलित आहार आणि नियमित व्यायाम करण्याचा संकल्प करावा.

- आयुर्वेदिक औषधे किंवा काढे डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय घेऊ नयेत.

- गरजू व्यक्तींना औषधे किंवा आरोग्यविषयक मदत देण्याचा प्रयत्न करावा.

धनत्रयोदशीला भगवान धन्वंतरींची पूजा करून निरोगी आणि आनंदी जीवनासाठी प्रार्थना केली जाते. आयुर्वेदाचे महत्त्व जाणून घेण्यासोबतच आरोग्यदायी जीवनशैलीचा संकल्प करण्यासाठीही हा दिवस विशेष आहे. धार्मिक श्रद्धा ही वैद्यकीय उपचारांची जागा घेऊ शकत नाही, हेही लक्षात ठेवावे.