Festival Posters
✕

दीड दिवसाचा गणपती म्हणजे नेमकं काय? मुहूर्त, प्रथा, इतिहास आणि महत्त्व जाणून घ्या

Updated: बुधवार, 27 ऑगस्ट 2025 (15:57 IST)
आरती, नैवेद्य, मोदक इत्यादी अर्पण करून पूजा करावी.
दीड दिवसानंतर (पंचमीला) नदी, तलाव किंवा जलाशयात मूर्ती विसर्जित करावी.
विसर्जन दरम्यान आरती, मंत्रोच्चार तसेच "गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या" घोषणा देत निरोप द्यावा.
पूर्वी गावातील ज्योतिषी किंवा पुरोहितांच्या सल्ल्यानुसार हे केले जायचे. काही ठिकाणी गौरीसोबत किंवा इतर दिवशी विसर्जनाची प्रथा आहे, पण दीड दिवस हा मूलभूत आहे.
 
इतिहास काय?
दीड दिवसाचा गणपती प्राचीन काळापासून चालत आला आहे. भारत कृषीप्रधान असल्याने भाद्रपदात पिकांच्या लोंब्या डोलू लागताना धरणीमातेचे आभार मानण्यासाठी बांधावर मातीची मूर्ती तयार करून त्या दिवशीच पूजा आणि विसर्जन केले जात असे. कालांतराने ही प्रथा घरात आली आणि दीड दिवसांची झाली. कोकणात भौगोलिक कारणांमुळे (जसे पावसाळा, समुद्रकिनारा) ही प्रथा अधिक रूढ आहे. शास्त्रानुसार हे व्रत दीड दिवसांचे आहे, नंतर उत्सव वाढवण्यासाठी पाच, सात किंवा दहा दिवसांची प्रथा सुरू झाली. कर्नाटकातील बनवासी येथे १५०० वर्ष जुनी अर्धी गणेश मूर्ती पूजली जाते, जी दीड दिवसाच्या संकल्पनेशी जोडली जाते.

सर्व पहा

आरती गुरुवारची-निर्गुण गुणवंत तूं विघ्नहारा

गुरुवारी भगवान विष्णूच्या या मंत्रांचा जप करा, जीवनातील अडथळे दूर होतील

श्रीकृष्णांनी शिशुपालाच्या १०० चुका का माफ केल्या? जाणून घ्या या पौराणिक कथेचं रहस्य!

Devuthani Ekadashi 2026: देवउठनी एकादशी नेमकी कधी, २० की २१ नोव्हेंबर? जाणून घ्या अचूक तिथी आणि शुभ मुहूर्त

मार्गशीर्ष २०२६: महालक्ष्मी गुरुवार व्रताच्या तारखा, महत्त्व आणि पूजाविधी

सर्व पहा

देवाची पूजा करतांना कोणते स्तोत्र आवर्जून म्हणावे?

वास्तुशास्त्रानुसार या पाच वनस्पतींपैकी कोणतीही वनस्पती छतावर ठेवल्यास होतात हे नुकसान

Winter Breakfast हिवाळ्यात सकाळी नाश्त्याला कोणते पौष्टिक पदार्थ खावेत?

हिवाळ्यात अंघोळीनंतर त्वचा कोरडी पडते? ट्राय करा हे सोपे आणि प्रभावी घरगुती उपाय!

थंडीच्या दिवसांतही शरीर राहील हायड्रेटेड; हिवाळ्यात नारळ पाणी पिण्याचे ५ मोठे फायदे

पुढील लेख
Show comments