श्री कोकिळा माहात्म्य अध्याय आठवा

ह्मणे हे धेनु निर्लज्य कैसी ॥ दोन वृषभ लागले इचे पाठीसी ॥ कांही लज्जा न धरी मानसीं ॥

निर्लज्ज सर्वथा धेनू हे ॥१४॥

ऐसें ऐकतांच धेनुसी ॥ परम क्रोध आला मानसीं ॥ कांगे पार्वती माजलिसी ॥ माझा महिमा न कळे तुज ॥१५॥

मज वंदिती सकळ सुरवर ॥ माझी मळमुत्रें शुध्द होती सर्वत्र ॥ सुधारसातुल्य दुग्ध पवित्र ॥ मजपासुनी उद्भवलें ॥१६॥

ऋषी करिती माझें स्तवन ॥ न गमे ऋषीसी मजविण ॥ दधी दुग्ध धृत माझें त्रिभुवन ॥ प्रितीनें भक्षी आनंदे ॥१७॥

माझें प्रात:काळीं करितां दर्शन ॥ सप्तजन्मीचीं पातके जळती जाण ॥ हरिहरादि रक्षिती माझा मान ॥

तू का देखुनी हसलिसी ॥१८॥

सर्वा देखत अपमान ॥ माझा केला जाणोन ॥ आतां तुजलागी श्रापीन ॥ क्रोध आला मजलागी ॥१९॥

धेनु क्रोधें बोले पार्वतीसी ॥ मज देखोन हांसलीसी ॥ तरी तूं पंचपुरुष भोगिसी ॥ सत्यश्राप हा घे माझा ॥२०॥

ऐसें वचन ऐकोनि ॥२१॥

पार्वती भयाभीत मनीं ॥ रुदन करी आक्रंदोनी ॥ परममनी विभळ ॥ स्फुंदनस्फुंद करी रुदन ॥ ह्मणे मी आपराधी

चांडाळीण ॥ हास्य केलें धेनु देखून ॥ तरीच ऐसें जाहिलें ॥२२॥

देखोनियां प्रत्यक्ष विष ॥ त्याचा केला बळेंच ग्रास ॥ धेनु देखोनी विशेष ॥ हास्य केलें बळेंची ॥२३॥

ऐसा शोक करुनी पार्वती ॥ मूर्छित पडली तेव्हां क्षिती ॥ अश्रुधारा नेत्री वाहती ॥ श्वासोश्वास टाकीतसे ॥२४॥

ऐसें देखोनी सदाशिवें ॥ पार्वतीस ह्मणे भय न धरावें ॥ धेनुचा श्राप स्वभावें ॥ सत्य होईल निर्धारें ॥२५॥

आतां शोक न करावा कांहींतरी ॥ तुवां अवतरावें पृथ्वीवरी ॥ द्रुपदरायाचे उदरीं ॥ अवतार तुवा घेईजे ॥२६॥

मग मीही अवतरेन कुरुवंशीं ॥ वेगळीं रुपें मी पांच निश्चयेसी ॥ पांडव ऐसें ह्मणती आह्मांसी ॥

बहुत शूरत्व सुलक्षणीं ॥२७॥

होईल तुझें स्वयंवर ॥ तेथे येऊं आह्मी महावीर ॥ यंत्र भेदूनि साचार ॥ वरुं तुजलागीं निश्चयसीं ॥२८॥

तरी आतां शोक सांडिजे ॥ मी बोलिलों हें मनी धरिजे ॥ द्वापारीं अवतार घेईं सहजें ॥ श्रापास्तव धेनूच्या ॥२९॥

सभाभितरी सकळ सुरवर ॥ पहाते झाले अतें कवतुक थोर ॥ ह्मणती शिवहरिहर ॥ काय विचित्र केलें तुवां ॥३०॥

ऐसी कथा वर्तली कैसी ॥ तोचि शिव धर्म निश्चयेसी ॥ भीमार्जुन नकुल सहदेवता पती ॥ पंच अवतार शिवाचे ॥३१॥

मग पार्वती अवतरली द्रुपद घरीं ॥ तेच द्रौपदी हे निर्धारीं ॥ म्हणोनिया धर्मा निर्धारीं ॥ कथा हे तुज सांगितली ॥३२॥

मग धर्मे जोडोनी कर ॥ उभा राहिला कृष्णासमोर ॥ ह्मणती स्वामी परम पवित्र ॥ व्रत सांगितलें पाहिजे ॥३३॥

हरी म्हणे धर्मालागुन ॥ व्रत हें कोकिळेचें पुण्यपावन ॥ आचरती स्त्रिया एक चित्तें करुन ॥ वैधव्य न पावती जन्मोजन्मीं ॥३४॥

व्रत हे निर्माण करावया कार्ण ॥ काय झाले ते सांगा मजलागुन ॥ हरी म्हणे धर्मालागुन ॥ सावधान परिसिजे ॥३५॥

वैधव्य होत स्त्रियांस प्राप्त ॥ म्हणुन ब्रह्मा निर्माण करीत ॥ जे करिती स्त्रिया हें व्रत ॥ वैधव्य तयासी नसेचि ॥३६॥

तरी धर्मा अवधारीं ॥ नसे स्त्रियासी निर्धारी ॥ वैधव्यदशा जन्मावरीं ॥ नसे स्त्रियांसी निर्धारें ॥३७॥

व्रत कोकिळाचें उत्तम ॥ करा सहस्त्र कामें टाकून ॥ ब्रह्मचर्य आचरावे जाण ॥ हविष्यान भक्षिजे ॥३८॥

शयन करावें भूमीवरी ॥ हर्षयुक्त असावें अंतरीं ॥ पूजा सामुग्री उत्तम बरवी ॥ एकनिष्ठेसी पुजीजे ॥३९॥

मग किजे कथा श्रवण ॥ यथाशक्ति ठेवावे हिरण्य ॥ मग करावें ब्राह्मणाचे पूजन ॥ यथाविधी करोनी ॥४०॥

पूजन कोकिळेचे पुण्यपावन ॥ करितां प्राप्त होय पुत्र आणि धन ॥ पौत्र आणि वंशवर्धन ॥ होतसे व्रतें करोनी ॥४१॥

पूजेचा महिमा अतिवरिष्ठ ॥ करिता न बाधे रोग कष्ट ॥ सर्व व्रतात हे श्रेष्ठ ॥ व्रत तुज हे सांगितले ॥४२॥

नारद सुंदरीप्रती ॥ षडाननास पशुपती ॥ पांडवाप्रती श्रीपती ॥ व्रत ऐसें निरोपिलें ॥४३॥

श्रोते व्हावें सावधान ॥ पुढें कथा पुण्यपावन ॥ श्रवणमात्रें किल्मिष दहन ॥ दोष हारिती जन्माचे ॥४४॥

इति श्रीभविष्योत्तर पुराणे ॥ ब्रह्मोत्तर खंडे कोकिला महात्म्ये ॥ अष्टमोऽध्याय गोडहा ॥४५॥

॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥ अध्याय ॥८॥ ओंवी ॥४५॥

शुभंभवतु

॥ अध्याय ८ वा समाप्त ॥