नेपाळमधील बुढी गंडकी नदीसाठी पुराचा इशारा, गावे रिकामी करण्याचे आदेश, अनेक घरे आणि पूल वाहून गेले
नेपाळ पुन्हा एकदा नैसर्गिक आपत्तीच्या धोक्याचा सामना करत आहे. बुढी गंडकी नदीला संभाव्य पूर येण्याच्या पार्श्वभूमीवर, नेपाळच्या राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाने नदीजवळ राहणाऱ्या रहिवाशांना इशारा दिला आहे. अधिकाऱ्यांनी रहिवाशांना पुराचे पाणी ओसरेपर्यंत नदीकिनारा टाळून सुरक्षित, उंच ठिकाणी राहण्याचे आवाहन केले आहे.
प्राधिकरणाच्या म्हणण्यानुसार, गोरखा जिल्ह्यातील चुमनुब्री ग्रामीण नगरपालिकेच्या वॉर्ड क्रमांक ६ जवळ झालेल्या भूस्खलनामुळे बुढी गंडकी नदीचा प्रवाह विस्कळीत झाला आहे. परिणामी, नदीची पाणी पातळी वाढली असून, सखल भागात पुराचा धोका निर्माण झाला आहे.
नदीकिनारी राहणाऱ्या लोकांना स्थलांतरित होण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे
नेपाळच्या राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाने 'एक्स' या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर लोकांना इशारा दिला आहे की, बुढी गंडकी नदीला मोठा पूर आला आहे. त्रिशुली दोभानपर्यंत नदीजवळ जाणे टाळा आणि पुराचे पाणी ओसरेपर्यंत उंच ठिकाणी थांबा.
गोरखा जिल्ह्यातील वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी धर्मेंद्र कुमार मिश्रा यांच्या माहितीनुसार, नदीच्या खालच्या भागात राहणाऱ्या गावकऱ्यांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्यास सांगण्यात आले आहे. जीवित आणि मालमत्तेची हानी टाळण्यासाठी लोकांनी वेळेवर सुरक्षित ठिकाणी पोहोचावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
अनेक घरे आणि पूल वाहून गेले
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पुरामुळे सुमारे डझनभर घरे आणि दोन झुलते पूल वाहून गेले. एका जलविद्युत प्रकल्पाच्या शिबिराचेही नुकसान झाले. या प्रकल्पात काम करणारे अठरा कामगार सुरक्षित ठिकाणी पोहोचण्यात यशस्वी झाले.
राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे प्रमुख धर्मराज उप्रेती यांनी सांगितले की, नदीची पाण्याची पातळी वाढत असून, ती गढूळ पाणी आणि गाळ वाहून आणत आहे. पुरामुळे गोरखा जिल्ह्याला शेजारच्या धाडिंग जिल्ह्याशी जोडणारा एक महामार्गावरील पूलही वाहून गेला आहे. नेपाळचे पंतप्रधान बलेंद्र शाह यांनी सोशल मीडियावर एका पोस्टमध्ये सांगितले की, भूस्खलनाचा धोका असलेल्या जगत भागातून लष्कराने सहा जणांची सुटका केली आहे.
अनेक जिल्ह्यांसाठी पुराचा इशारा
नेपाळच्या आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने गोरखा, तनहुन, चितवन, पूर्व नवलपरासी आणि पश्चिम नवलपरासी जिल्ह्यांतील नदीकाठावर राहणाऱ्या लोकांना सतर्क केले आहे. लष्कर आणि पोलिसांची बचाव पथके बाधित भागात पोहोचली आहेत. अधिकारी हेलिकॉप्टरच्या साहाय्याने परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत. प्रशासनाने संबंधित यंत्रणांना असुरक्षित भागातील लोकांना त्वरित बाहेर काढण्यास आणि गरज भासल्यास शोध व बचाव कार्यात मदत करण्यास सांगितले आहे.
ऑगस्ट महिन्यातील विनाशकारी पुरानंतर पुन्हा चिंता वाढली
बुढी गंडकी नदीसाठीच्या ताज्या पुराच्या इशाऱ्यामुळे ऑगस्ट महिन्याच्या अखेरीस नेपाळमध्ये आलेल्या विनाशकारी पुराच्या आठवणी ताज्या झाल्या आहेत. भोटेकोशी नदी खोऱ्यातील विनाशकारी पूर आणि संबंधित आपत्तीमुळे मोठे नुकसान झाले होते.
आपत्ती अहवालानुसार, त्या घटनेत मोठ्या संख्येने लोकांचा मृत्यू झाला आणि हजारो लोक बेपत्ता आहेत. तथापि, या घटनेशी संबंधित बदलत्या आकडेवारीची स्वतंत्र पुष्टी होणे आवश्यक आहे.
ऑगस्ट महिन्यातील आपत्तीमुळे नेपाळच्या पायाभूत सुविधांचेही मोठे नुकसान झाले, ज्यामुळे अनेक जलविद्युत प्रकल्पांवर परिणाम झाला. याव्यतिरिक्त, गलची-बेत्रावती-रसुवागढी रस्ता आणि पृथ्वी महामार्गाच्या अनेक भागांचे नुकसान झाले. अनेक झुलते पूल आणि मोटारयोग्य पुलांवरही परिणाम झाला. हिमालयीन प्रदेशात भूस्खलन, अचानक येणारे पूर आणि पाण्याच्या पातळीतील जलद बदलांचा वाढता धोका लक्षात घेता, नेपाळमध्ये आपत्ती व्यवस्थापन आणि वेळेवर स्थलांतर करण्याचे आव्हान पुन्हा एकदा निर्माण झाले आहे.

