GPay-PhonePe ला टक्कर देण्यास Apple Pay सज्ज; पण UPI बाबत सस्पेंस कायम!
Apple Pay अखेर भारतात येत आहे. अहवालानुसार ॲपल ऑक्टोबरमध्ये भारतात आपली पेमेंट सेवा सुरू करू शकते. सुरुवातीला ॲक्सिस बँकेची क्रेडिट कार्ड्स ॲपल पे मध्ये जोडली जाऊ शकतात. त्यानंतर इतर बँकांची कार्ड्स जोडली जातील.
ॲपल पे २०१४ मध्ये अमेरिकेत सुरू झाले, पण भारतात येण्यासाठी त्याला जवळपास १२ वर्षे लागली. आता, कंपनी भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या डिजिटल पेमेंट बाजारपेठेत प्रवेश करण्याची तयारी करत आहे.
मात्र ॲपल पे चे भारतातील लाँच थोडे वेगळे असू शकते. ताज्या माहितीनुसार, सुरुवातीला UPI पेमेंट शक्य होणार नाही. याचा अर्थ, फोनपे किंवा गुगल पे प्रमाणे क्यूआर कोड (QR code) स्कॅन करून पैसे पाठवण्यासाठी ॲपल पे चा वापर केला जाणार नाही.
ॲपल पे द्वारे पेमेंट कसे केले जाईल?
ॲपल पे वापरणे खूप सोपे असेल. जर तुमच्याकडे ॲपल पे शी जोडलेले कार्ड असेल आणि दुकानात कॉन्टॅक्टलेस कार्ड मशीन असेल, तर तुम्ही फक्त तुमचा आयफोन (iPhone) किंवा ॲपल वॉच (Apple Watch) त्या मशीनजवळ घेऊन जा.
तुमच्या आयफोनवरील फेस आयडी किंवा टच आयडी वापरून तुमची ओळख पटवून पेमेंट केले जाईल. यामुळे प्रत्येक वेळी वेगळे पेमेंट ॲप उघडण्याची गरज नाहीशी होते. ॲपल पे कार्डची माहिती फोनवर सुरक्षितपणे साठवते आणि पेमेंट करताना प्रत्यक्ष कार्ड नंबर शेअर करत नाही.
याचा अर्थ असा की, जी कामे तुम्ही सध्या डिव्हाइसवर तुमचे क्रेडिट कार्ड टॅप करून करता, ती आता तुम्ही तुमचा आयफोन किंवा ॲपल वॉच वापरून करू शकता.
सुरुवातीला, फक्त ॲक्सिस बँकेची कार्ड्स?
अहवालानुसार, ॲपल पे भारतात ॲक्सिस बँकेच्या क्रेडिट कार्ड्ससोबत सुरू होऊ शकते. ॲपल एचडीएफसी बँक आणि आयसीआयसीआय बँक यांच्याशीही चर्चा करत आहे, परंतु पेमेंटच्या अटी अद्याप निश्चित झालेल्या नाहीत. जुलै महिन्यापर्यंत ॲक्सिस बँकेकडे अंदाजे १.६३ कोटी सक्रिय क्रेडिट कार्ड्स होती, ज्यामुळे ॲपलला सुरुवातीलाच एक मोठा कार्ड वापरकर्ता वर्ग मिळाला आहे.
तथापि, याचा अर्थ असा नाही की ऑक्टोबरमध्ये ॲपल पे सुरू झाल्यावर प्रत्येक बँकेचे कार्ड त्यात समाविष्ट केले जाईल. ते काही निवडक कार्ड्स आणि बँकांपुरते मर्यादित असू शकते.
यूपीआय शिवाय ॲपल पे किती उपयुक्त ठरेल?
येथेच भारत आणि इतर देशांमधील एक मोठा फरक स्पष्ट दिसतो. भारतात, लोक अगदी लहानसहान पेमेंटसाठीही UPI वापरतात. चहाच्या टपरीवर असो किंवा मोठ्या दुकानात, QR कोड स्कॅन करून पेमेंट करणे ही एक सामान्य गोष्ट आहे. ऑगस्ट २०२६ मध्ये, UPI वापरून २४.५ अब्जाहून अधिक व्यवहार प्रक्रियाबद्ध केले गेले. डिजिटल पेमेंटमध्ये UPI चा वाटा सुमारे ८४% असण्याचा अंदाज आहे.
या परिस्थितीत, जर ॲपल पे केवळ क्रेडिट कार्डसोबत सुरू झाले, तर त्याचा वापर प्रामुख्याने क्रेडिट कार्ड पेमेंट करणाऱ्या आयफोन वापरकर्त्यांकडून केला जाईल.
उदाहरणार्थ, जर एखाद्या दुकानात कार्ड मशीन असेल, तर आयफोन वापरून पेमेंट करता येईल. तथापि, जर दुकानदाराने फक्त QR कोड इन्स्टॉल केला असेल, तर सुरुवातीला ॲपल पे वापरून तो QR कोड स्कॅन करून UPI पेमेंट करणे शक्य होणार नाही.
UPI बाबतचे चित्र पूर्णपणे स्पष्ट नाही
भारतात ॲपल पेच्या आगमनाबाबतचे अलीकडील अहवाल एका मुद्द्यावर पूर्णपणे एकमताने नाहीत. रॉयटर्सच्या एका अहवालानुसार, पेमेंटची सुरुवात ॲक्सिस बँकेच्या क्रेडिट कार्डने होईल आणि सुरुवातीच्या लाँचमध्ये UPI सपोर्टचा स्पष्टपणे उल्लेख केलेला नाही. ब्लूमबर्गचे मार्क गुरमन यांच्या अहवालावर आधारित काही वृत्तांनुसार, ॲपल पे भारतात UPI सपोर्टसह येऊ शकते. त्यामुळे, ॲपल पेच्या पहिल्या दिवसापासून भारतात UPI उपलब्ध होईल असे म्हणणे घाईचे ठरेल. ॲपलने अद्याप लॉन्चचा संपूर्ण तपशील जाहीर केलेला नाही.
ॲपल पे आता भारतात का येत आहे?
भारत आता ॲपलसाठी पूर्वीपेक्षा मोठी बाजारपेठ बनली आहे. देशात आयफोनची विक्री वाढली आहे आणि प्रीमियम फोनच्या बाजारपेठेत ॲपलने आपले स्थान पक्के केले आहे. रॉयटर्सच्या मते, २०२२ पर्यंत भारतीय स्मार्टफोन बाजारपेठेत ॲपलचा वाटा अंदाजे ८% पर्यंत वाढला आहे.
भारतात ॲपल पे येण्यास होणाऱ्या विलंबाचे एक कारण म्हणजे येथील पेमेंट नियम. आरबीआयने आता कार्ड पेमेंटसाठी फेस आयडी आणि टच आयडी सारख्या बायोमेट्रिक ओळख पद्धतींना परवानगी दिली आहे. यामुळे ॲपलला आपली पेमेंट सेवा सुरू करणे सोपे झाले आहे.
ॲपल पे, फोनपे आणि गूगल पे यांची जागा घेईल का?
आत्ताच असे म्हणणे अचूक ठरणार नाही. फोनपे आणि गूगल पे यांचा सर्वात मोठा फायदा हा आहे की ते थेट UPI पेमेंटची सुविधा देतात. भारतात ही आधीच एक सामान्य प्रथा बनली आहे.
जर ॲपल पे चे सुरुवातीचे मॉडेल क्रेडिट कार्डवर आधारित राहिले, तर ते फोनपे आणि गूगल पे सारखे नसेल. फोनवरून कार्ड पेमेंट करण्याची ही एक अधिक थेट पद्धत असेल. तथापि, जर भविष्यात ॲपल पे मध्ये UPI समाविष्ट केले गेले आणि आयफोनने QR पेमेंट किंवा टॅप-अँड-होल्ड UPI पेमेंटची सुविधा दिली, तर चित्र बदलू शकते.
