Festival Posters
✕

आंजर्ले येथील प्राचीन दुर्गा देवी मंदिर

Updated: सोमवार, 14 एप्रिल 2025 (15:46 IST)

मंदिरातील सभामंडपाबाहेर, देवीच्या प्रवासासाठी वापरण्यात येत असलेली लाकडी पालखी, मंदिराची बाग, विहीर आणि जवळच एक साधे कोकणी घर आहेत, जे सर्व लक्ष वेधून घेतात. मंदिरातील चित्रांमध्ये दुर्गा देवीच्या ध्यानाचे श्लोक आणि सभा मंडपाच्या बांधकामासाठी झालेल्या खर्चाचे तपशील रेखाटले आहेत. 
 
श्री दुर्गादेवीची रथयात्रा चैत्र महिन्यातील संकष्टी चतुर्थीच्या दिवशी कोकण, दापोली, आंजर्ले, गावतिल या ठिकाणी निघते. या दरम्यान जवळपासच्या गावातून देखील भाविक रथयात्रा आणि देवीच्या दर्शनासाठी येथे येतात. रथयात्रा आठ दिवस चालते आणि अगोदर देवीचा देवलात जागर आयोजित केला जातो. आठ दिवसात कीर्तन, भजन, पारायण, गोंधळ असे कार्यक्रम मंदारामध्ये आयोजित केले जातात. ही परंपरा जवळजवळ ४०० वर्षांपासून चालत आली आहे. हा रथ सकाळी आंजर्ले गावातून श्री दुर्गा देवी मंदिरातून फिरतो आणि संध्याकाळी पुन्हा श्री दुर्गा देवी मंदिरात परत येतो.
ALSO READ: कड्यावरील गणपती देवस्थान आंजर्ले
इतर वैशिष्ट्ये
प्राचीन मंदिर: मंदिराची उत्पत्ती १२ व्या शतकात झाली असे मानले जाते, ज्यामुळे ते ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाचे ठिकाण बनले आहे. १६३० पासून प्रशासन निस्तुरे कुटुंबाकडे आहे.
 
कड्यावरील गणपती: हे मंदिर दुर्गा देवीला समर्पित असले तरी, ते भगवान गणेशाशी प्रसिद्ध आहे, ज्यांची उजव्या सोंडेची मूर्ती अद्वितीय आहे आणि खूप जागृत मानली जाते. ही अद्वितीय मूर्ती अनेक भक्तांना आकर्षित करते.
 
विहंगम दृश्ये : अरबी समुद्र, आंजर्ले समुद्रकिनारा आणि सुवर्णदुर्ग किल्ल्याकडे पाहणाऱ्या टेकडीवर वसलेले हे मंदिर चित्तथरारक विहंगम दृश्ये देते, ज्यामुळे त्याचे आध्यात्मिक आणि पर्यटक आकर्षण वाढते.
 
ऐतिहासिक महत्त्व: पूर्वीच्या काळात, मूळ गणेश मंदिर अजयरायलेश्वर आणि सिद्धिविनायक मंदिरांसह समुद्रकिनाऱ्याजवळ होते. भरती-ओहोटीसारख्या नैसर्गिक घटकांमुळे, गणेशमूर्ती १७६८ ते १७८० च्या दरम्यान त्याच्या सध्याच्या टेकडीवर हलवण्यात आली. जुन्या मंदिरांचे अवशेष अजूनही कमी भरतीच्या वेळी दिसतात.
 
मंदिराचे वर्णन: तीन-स्तरीय रचना: मंदिराचे स्थानांतर झाल्यानंतर लॅटराइट दगड वापरून बांधलेली तीन-स्तरीय रचना आहे.
 
मूर्ती: मुख्य गर्भगृहात दुर्गा देवीची आठ हातांची मूर्ती आहे. दुर्गा मूर्तीव्यतिरिक्त, मंदिर संकुलात उजवीकडे वळलेली गणपतीची मूर्ती देखील आहे, जी त्याच्या पत्नी रिद्धी आणि सिद्धीसह दगडी सिंहासनावर विराजमान आहे. भगवान शिवाची मूर्ती देखील आहे.
 
स्थापत्य: मंदिराच्या वास्तुकलामध्ये मध्ययुगीन आणि आधुनिक शैलीचे मिश्रण दिसून येते. मुख्य सभागृहात फुले आणि लतांच्या गुंतागुंतीच्या कोरीवकामांनी सजवलेले खांब आहेत. सभामंडपाच्या छतावर आठ कमानी आणि मध्यभागी कमळ असलेला घुमट आहे. मुख्य कलश (शिखर) मध्ये अष्टविनायक (गणेशाचे आठ रूप) यांचे कोरीवकाम आहे.
 
इतर वैशिष्ट्ये: मंदिर संकुलात एक प्रशस्त अंगण, मंदिरासमोर एक शांत तलाव आहे ज्यामध्ये जुने बकुल वृक्ष आहे आणि लॅटिन शिलालेख असलेली एक मोठी घंटा आहे.
 
दररोज सकाळ आणि संध्याकाळच्या आरतींसह विस्तृत विधी केले जातात. या व्यतिरिक्त येथे साजरा केला जाणारा सर्वात महत्त्वाचा उत्सव म्हणजे भगवान गणेशाच्या जयंतीनिमित्त माघी गणेश उत्सव. या काळात हजारो भाविक येतात. मूर्ती फुलांनी आणि दागिन्यांनी सजवली जाते. नवरात्र हा देखील एक महत्त्वाचा उत्सव आहे. उत्सवांदरम्यान, पारंपारिक संगीत आणि नृत्य सादरीकरणे अनेकदा आयोजित केली जातात.

सर्व पहा

काव्या मारन आणि अनिरुद्ध रविचंद्रन यांनी ग्रीसमध्ये लग्न केले, फोटो व्हायरल

रामायणाने बॉक्स ऑफिसवर धुमाकूळ घातला, चित्रपटाची पहिल्या आठवड्यात ४३० कोटींच्या कमाईच्या दिशेने वाटचाल

आफ्टर डार्क'चा पहिला ट्रॅक जो भी होना है हो जाएगा' हे नवीन गाणे प्रदर्शित

मनीष मल्होत्राच्या दिवाळी पार्टीत माधुरी दीक्षितचा मुलगा गर्लफ्रेंडसोबत! दोघांमधील केमिस्ट्री चर्चेचा विषय

मराठी प्रसिद्ध अभिनेते अजिंक्य देव यांनी 'रामायण'मध्ये महर्षी विश्वामित्रांची भूमिका साकारली

सर्व पहा

जॅकी श्रॉफ आणि शरद केळकर यांच्या भयपट 'काली खेती'ने कृष्णधवल ट्रेलरद्वारे नवीन वातावरण निर्माण केले

आलिया भट्ट, आर्यन खान ते वैभव सूर्यवंशी, TIME100 नेक्स्ट इंडियाची पहिली यादी जाहीर झाली

सचिन सराफ यांचा दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण; अमित साध प्रमुख भूमिकेत झळकणार ‘प्रताप’ या अ‍ॅक्शन ड्रामामधून

अभिनेता सैफ अली खानला जीवे मारण्याची धमकी; बाबा सिद्दीकीच्या मारेकऱ्याचे नाव समोर आले

Ye Prem Mol Liya Trailer 'ये प्रेम मोल लिया'चा ट्रेलर प्रदर्शित: आयुष्मान आणि शर्वरीने जिंकली मने; लग्नानंतर येणार एक मोठा वळण!

पुढील लेख
Show comments